Б.Баттөмөр: Рио-Тинто манай дүрмээр л тоглох ёстой. Үгүй гэвэл Оюутолгой төслийг ЦУЦАЛЖ болно

Б.Баттөмөр: Рио-Тинто манай дүрмээр л тоглох ёстой. Үгүй гэвэл Оюутолгой төслийг ЦУЦАЛЖ болно

ИХ-ын гишүүн Баагаагийн Баттөмөртэй Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр болон УИХ-аас гаргасан “Оюутолгой төсөлд Монгол улсын эрх ашгийг хангуулах” тухай тогтоолын талаар ярилцлаа:

Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр буюу АМНАТ-тай холбоотой шийдвэрийг УИХ-аас гаргалаа. Зарим гишүүд ахиад цэц дээр унах зааль орууллаа, нэлээн хэдэн тэрбум төгрөгийн алдагдалд орох нь ч гэж үзэж байна. Таны хувьд ямар байр суурьай байна вэ?

Өмнө нь гарсан цэцийн шийвдэр бол эцсийн шийдвэр. Хүндэтгэлтэй хандах ёстой. Иргэний гаргасан гомдол нь буруу байсан юм билээ. АМНАТ төлдөг аж ахуй нэгжүүд хэзээ ч давхардуулж төлж байгаагүй. Цэцээс давхцуулж авсан гэдэг шийдвэр гарсан. УИХ-аас хэзээ ч давхцахааргүй тогтоол гаргалаа. Хоёрдугаарт татварын өгдөг, авдаг тоо хэмжээнд ямарч өөрчлөлт ороогүй. Тэр гомдол гаргасан аж ахуй нэгжийн хувьд Тавантолгойгоос нүүрс авахдаа 2,5 хувийн АМНАТ төлдөг, гаргахдаа 6,5 хувиар гаргадаг. Энэ дунд дөрвөн хувийн татвар төлдөг гэсэн үг. Энэ бол дэлхийд байдаг л жишиг.

Газар доорх баялаг, нүүрсийг тээвэрлэж, авч байгаагын улмаас улсад, ард түмэнд олгож байгаа хувь гэж зарим хүмүүс үзэж байна шүү дээ. Заавал төлөх татвар биш юм шиг байна тийм үү?

АМНАТ бол зүгээр л төлбөр шүү дээ. Хаант засаглалтай улсуудад хааны татвар, хөгжингүй орнуудад ард түмний татвар гэдэг. Монгол улс бол баялгийн менежментээр дэлхийд хамгийн сүүлд ордог. Манай улсын нийт экспортын 90 хувь нь газрын баялаг. Татварын системийн бүтцийг аваад үзэхээр 24 хувь л ашигт малтмалаас бүрддэг. Ардчилал зах зээлийн нийгэмд шилжсэн 30 жилд улс эх орныхоо үнэт зүйл болсон орд газрыг эзэмшсэн цөөн хэдэн хүн баяжаад, ард түмэн олон арваараа ядуурдаг. Ийм учраас цаашдаа бид ашигт малтмалын ордыг ашиглах менежментийг зөв болгох ёстой. Хоёрдугаарт байгалийн баялгийг түүхийгээр нь бус аль болох дотооддоо нэмүү өртөг шингээж байж экспортлох хэрэгтэй. Ийм бодлогыг баримтлах нь төрийн үүрэг. Угаах, боловсруулах үйлдвэрүүдийг барих ёстой.

Сангийн сайд, Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайдуудын дунд үл ойлголцол байсан шүү дээ. Ямартай ч их хэмжээний алдагдалд орно гэдгийг Ч.Хүрэлбаатар сайд онцолсон. Үнэхээр ийм нөхцөл байдал үүссэн юм уу?

2020 онд АМНАТ-с 1,3 их наяд төгрөг төвлөрүүлэх ёстой. Үүнийг 365 хоногт хуваагаад бодохоор өдөрт 4,9 тэрбум төгрөг болж байгаа юм. Энэ бол аж ахуй нэгжүүдийг хохироогоод, татвараар нь дээрэлхээд байгаа зүйл огт биш. Ард түмэнд олгож байгаа нэмэлт эх үүсвэр. УИХ-ын шийдвэр нэгэнт гарчихсан учраас өгдөг авдаг нь хуулиараа явна. Шударга байх ёстой. Татварыг хэн нэгнээс өндөр авдаг зүйл байхгүй. Ер нь татварынхаа эрх зүйн орчныг сайжруулж, улам хатууруулах нь зүй. Тавар төлөхгүй л бол гадаадын ч бай, дотоодын ч бай аж ахуй нэгжүүд бизнес хийхгүй. Зарим хүнд таалагдахгүй байж ч болно. Гэхдээ л бид найран дундаа байж болохгүй.

Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөөр Монгол улсын иргэд, төр байгалийн баялагтаа эзэн болох, одоо байгаагаас арай илүү хувь хүртдэг байх тухай заалтууд орлоо гэж гишүүд, судлаачид үзэж байна. АМНАТ ч бай, Оюутолгой ч бай уул уурхай, түүнээс олох ашиг нь илүү баталгаажиж чадав уу?

Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтөд байгалийн баялгийг ашиглах тал дээр нэлээд сайн заалт орсон. Монгол улс бол уул уурхайд суурилсан эдийн засагтай орон. Санхүүгийн хувьд банкинд суурилсан эдийн засагтай. Ашигт малтмалын үнэ өсвөл эдийн засаг сайжирна, буурвал дагаад буурдаг. Энэ тогтолцооноос салахын тулд Баялгийн сан, Ирээдүйн өв сан гэх мэт сангуудад мөнгө хуримтлуулаад байгаа юм.

Оюутолгойн гэрээ, Дубайн хэлэлцээр нэлээд олон сар яригдсаны эцэст сая нэг УИХ-аас шийдвэр гаргалаа. Олон нийт, нам, улстөрийн зарим хүчнүүд, иргэний нийгмийнхэн тэр чигтээ ашиггүй гэрээ болсон учраас цуцал гэсэн байр суурьтай байгаа. Ер нь цуцалж болох юм уу?

Оюутолгой төсөлд Монгол улсын эрх ашгийг хангуулах тухай гэсэн УИХ-ын тогтоол баталсан. Хамгийн нэгдүгээрт 2009 онд төрийн хууль дүрмийг зөрчсөн хувь нийлүүлэгчдийн гэрээ, хөрөнгө оруулалтын гэрээг зөвшилцөн засварлах, хоёрдугаарт Дубайн гэх хэлэлцээрийг цуцлах нь зүйтэй гэсэн Д.Тэрбишдагва нарын ажлын хэсгээс гаргасан дүгнэлтийг барьж ажилла гэсэн ийм чиглэл бүхий тогтоолыг Засгийн газарт хүргүүлсэн. Эцсийн дүндээ энэ төсөл зогсохгүй явах ёстой. Мөн сайжрах ёстой. Ийм боломжийг бүрдүүлж чадахгүй бол дараагийн гарах гарц нь тодорхой. 34 хувийг эзэмшдэг Монгол улс 1,9 тэрбум долларын өртэй байж болохгүй. Цаашлаад энэ гэрээг хэрхэн ашигтай болгох хувилбарыг сонгох ёстой. Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээ хэлбэрээр явуулж АМНАТ авдаг байж ч болно.

Дараагийн гарц нь мэдээж гэрээг цуцлах алхам байх. Гэвч энэ төслийн хөрөнгө оруулагч Рио-Тинто компанийнхан хэлэлцээрийн ширээний ард суухгүй гэх вийдээ?

С.Баяр, С.Баярцогт, Д.Зоригт, Л.Гансүх нар 21-р зууны гэрээ хийж мэддэггүй хүмүүс байж. Тэд гэрээ хийх ямар ч мэдлэггүй хүмүүс байж. Ч.Сайханбилэг Да.Ганболд нарын Дубайн хэлэлцээр шиг ашиггүй зүйл үгүй. Одоо бүх зүйлд цэг тавьж, Монголын талын ашиг, үр өгөөжийг нэмэгдүүлэх ёстой. Хөрөнгө оруулагч тал Монголын нутагт байгаа бол манай дүрмээр тоглоно. Хэлэлцээрийн ширээний ард суухгүй, дургүй байвал УИХ-ын 57-р захирамжид дурдсанаар гэрээг цуцлах л ёстой.

Эх сурвалж: ulsturch.mn

8
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

“Аялал жуулчлалын судалгаа-2019” эрдэм шинжилгээний хурал боллоо

2019-12-06

Гадаргын ус хуримтлуулах хиймэл нуур байгууллаа

2019-12-06

БНСУ-ын 5.8 сая ам.долларын буцалтгүй тусламжаар судалгаа, шинжилгээний төв байгууллаа

2019-11-30

ОБЕГ: Зам товчлон авто тээвэр хийхгүй байхыг анхааруулав

2019-11-25
9:47

Зөгнөл биеллээ олсон нь

2019-12-10
58:53

Бизнес өрөг нэвтрүүлэгт “ICG” группийн гүйцэтгэх захирал Н.Энхжаргал оролцлоо

2019-12-10

Электорат цагт дуучин, аялагч, улстөрч Гэндэндарамын Ганхүү оролцлоо

2019-12-10
9:00

Хосууд хол байхдаа харилцаагаа хэрхэн хадгалж үлдэх вэ?

2019-12-10

2019 онд худалдаанд гарсан шилдэг 5 чихэвч

2019-12-01

"Tesla" компани бартаат замын цахилгаан машинаа танилцууллаа

2019-11-22

"Apple" компани ухаалаг утсыг орлох бүтээгдэхүүнийг удахгүй танилцуулна

2019-11-21

“Volkswagen” автомат жолоодлоготой тээврийн хэрэгслийг хөгжүүлэх охин компани байгуулна

2019-10-29

"Хайрыг булаасан хүн"

2019-12-10

Ордны бузар булай

2019-12-10

Баабар: Бид уг нь шударга байсан юм аа!

2019-12-10

Монголчуудын мэдэх ёстой түүх /Торгуудын их нүүдэл/

2019-12-09

Чөлөөт худалдааны хэлэлцээр байгуулахыг судална

2019-12-07

Хөгжлийн банк гадаад валютын нөөцийг экспортын өсөлтөөр дэмжинэ

2019-12-02

Гадаад валютын нөөцийг хэрхэн нэмэгдүүлэх талаар байр сууриа илэрхийлэв

2019-11-29

1072-ын ногдол ашиг яав, IPO юу болов?!

2019-11-28

Ариг банк Гадаад гуйвуулгын үйлчилгээндээ урамшуулал зарлалаа

2019-12-10

ХХБанк Тайланд Бат (THB)-ыг төлбөр тооцоонд нэвтрүүллээ

2019-12-09

ХААН Банк “Шилдэг ТоС оффис" болон "Шилдэг байгаль орчин, нийгмийн удирдлагын систем" шагнал тус тус хүртлээ

2019-12-09

Ub Пропертиз: Black Friday

2019-12-09

Монгол хүүхдүүд дэлхийд чансаагаа дахин ахиулав

2019-12-10

Ой тогтоолтын тамирчид дэлхийн холбооны дэд аварга боллоо

2019-12-09

Ардчиллын ойн барилдаанд улсын харцага Б.Бат-Өлзий түрүүлэв

2019-12-08

Ардчилалын 30 жилийн ойн түрүү бөхийг 8 саяар шагнана

2019-12-07

Үстэй холбоотой түгээмэл асуудлуудад мэргэжилтний өгч буй зөвлөгөө

2019-12-10

Хүүхдээ бие засуулж сургах байгаа ээж, аавууд үүнийг заавал уншаарай!

2019-12-10

Хумсанд гардаг асуудлуудыг шийдэх хялбар аргууд

2019-12-09

Биеийн галбиртаа тохируулан цүнх сонгох зөвлөмж

2019-12-07

"Аав ажилдаа явсан” /өгүүллэг/

2019-12-08

"Эх" /өгүүллэг/

2019-10-27

"Сохор" /өгүүллэг/

2019-09-29

Улбар шар

2019-09-22

Тhe Hu хамтлагт Чингис хаан одонг нь гардуулжээ

2019-12-10

Монгол уран бүтээлчдийн бүтээлийг 80 хүн үзэж, сонирхжээ

2019-12-10

Найруулагчаас нь өөр хэн ч ойлгоогүй 8 кино

2019-12-03

Олон улсын мөсөн баримлын уралдаанд монгол залуус түрүүлжээ

2019-12-03

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

З.Энхболд: Ц.Нямдорж 20 жил С.Зориг агсны амь насыг хөнөөсөн алуурчныг олно гэж ярилаа. Олсон нь хаана байна?

2019-12-10

Б.Энх-Амгалан: Зээл авсан хүмүүсийг хэлмэгдүүлэх гэж байна

2019-12-10

У.Хүрэлсүхийн Засгийн газрыг авлигатай тэмцэж байна гэж үнэлжээ

2019-12-10

Ард түмний олонхийн засаглал намын дүрмийн өөрчлөлтийг бүртгэхээс татгалзлаа

2019-12-10

Алдартнуудын жинхэнэ нэрийг мэдэж авцгаая

2019-12-07

Хөгжимчин Б.Чинбат, түүний эхнэр А.Сарнай нарын мэс засал амжилттай болжээ

2019-12-01

Арнольд Шварценеггерийн нууц хүү аавтайгаа усны дусал мэт адилхан болжээ

2019-12-01

Гал халуун Франц жүжигчин бүсгүйчүүдтэй танилц!

2019-11-27

ЭЕШ-ын оноог дээшлүүлэх “UP” төсөл амжилттай хэрэгжлээ

2019-12-10

МУИС-ийн удирдлагууд дүн засах боломжгүй

2019-12-05

Энэтхэгийн Засгийн газрын тэтгэлэгт хөтөлбөр зарлагдлаа

2019-12-05

Олон улсын циркийн сургуульд Монгол оюутнуудыг сургана

2019-12-05

Сайжруулсан түлш борлуулах зарим цэгт хомсдол үүсжээ

2019-12-10

Ерөнхий сайд үүрэг өгч, машинтай жагсаал түр өндөрлөв

2019-12-10

БХБ-ын сайд Х.Баделхан Элчин сайд Ноён Шин Хайминийг хүлээн авч уулзлаа

2019-12-10

Д.Цогтбаатар: Тусгай байгууллагын үйл ажиллагааг бид мэдэхгүй

2019-12-10

Тийм ч муу биш нь батлагдсан "муу" зуршлууд

2019-12-10

Ц.Тунгалаг: ГССҮТ тендер зохион байгуулахдаа иргэдийн эрх ашиг болон МУ-ын олон хуулиудыг зөрчиж байна

2019-12-09

Үсний будаг хорт хавдрын эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг байж болзошгүй

2019-12-07

Өдөрт 6 цаг унтах нь эрүүл мэндэд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-12-06

Эцэг эхчүүдийн хэлдэг хүүхдийг өөртөө итгэлгүй болгодог 10 үгс

2019-12-01

Хүүхдэдээ хэзээ ч хэлж болохгүй 9 үг

2019-10-22

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Podcast news - Цаг үе (2019.12.10)

2019-12-10

Podcast news - Танин мэдэхүй (2019.12.10)

2019-12-10

Podcast news - Танин мэдэхүй (2019.12.09)

2019-12-09

Podcast news - Цаг үе (2019.12.09)

2019-12-09

Айлд үрчлэгдэхээс татгалзаж, ганцаараа амьдрахаар шийдсэн 10 настай хүү

2019-12-10

Хүн бүрийн хүүхэд насных нь найз болсон алдарт дуу оруулагч

2019-12-10

Хятадуудын сэдсэн овжин бөгөөд хөгжилтэй маркетингийн аргууд

2019-12-10

Финландад шинэ оноо угтах 8 шалтгаан

2019-12-10

Рохинжачуудыг хоморголон устгасан явдлыг Аун Сан Су Чи НҮБ-ын өмнө өмгөөлжээ

2019-12-10

Коммунист үзэлтэй тэрслэх агуулга бүхий номуудыг Хятадын номын сан шатаажээ

2019-12-10

Өмнөд Солонгос Ким Жон Уны аюулаас хамгаалахад туслалцаа үзүүлэхийг Хятадаас хүсчээ

2019-12-10

Хятадын экспорт буурснаас болж газрын тосны үнэ буурчээ

2019-12-10

“Петро Матад” компанийг Сүхбаатар аймгаас гаргажээ

2019-12-10

“Асгатын мөнгө”-ний далд уурхайг нээх ажиллагаанд аврагчид оролцож байна

2019-12-09

“Газпром” компани Алтайн маршрутаас түр татгалзсан нь

2019-12-06

Хийн хоолой Монголын талд шийдэгдэх үү?

2019-12-03

Төрсний дараах сэтгэл гутрал гэр бүл салалтын шалтгаан болж байна

2019-12-10

Хамтдаа тэмцэж чадахгүй бол амаа хамхиж сурцгаа!!!

2019-12-09

Алтан хайрцаг нээх зан үйл зөвхөн Монголд л байдаг

2019-12-06

Жаргалтай хүмүүс бусдад атаархаж, нэгнээ шүүдэггүй

2019-12-05

Сэтгэцийн өөрчлөлттэй хүнийг сонгуульд оролцуулахгүй

2019-12-07

Хар тамхины хэрэгт бүх насаар нь хорих ял онооно

2019-12-06

Б.Хурцын хүсэлтээр УИХ-ын гишүүн Ж.Батзанданг эрэн сурвалжлах шийдвэр гаргажээ

2019-12-04

Д.Баярсайхан нарт холбогдох хэргийн шүүх хурал 9-нийг хүртэл хойшлов

2019-12-04

Өвлийн улирлын үнэн төрх

2019-12-10

Газрын тосны нөөц илрүүлэхээс өмнөх Дубай

2019-12-08

Нисгэгчдийн "ажлын байр"-тай танилц!

2019-12-08

Хүүхдийг аавтай нь үлдээвэл юу болдог вэ?

2019-12-07

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
65.85%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.66%
Дональд Трамп (АНУ)
4.57%
Шинзо Абэ (Япон)
3.55%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.95%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.58%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.29%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.83%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.69%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.46%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.28%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.28%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,536

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,511

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,434

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,350