Бүрэн эрх нь УИХ-ын гишүүний эрх үү, үүрэг үү?

Бүрэн эрх нь УИХ-ын гишүүний эрх үү, үүрэг үү?
Үндсэн хуулийн цэцэд мэдээлэл хүргүүлэх нь:
 
УИХ-ын гишүүн нь Үндсэн хуулийн 23 дугаар зүйлийн 1 дэх заалтад зааснаар ард түмний элч бөгөөд нийт иргэн, улсын ашиг сонирхлыг эрхэмлэн баримтлах ёстой. Иймээс үйл ажиллагаандаа хувийн ашиг сонирхол биш нийт иргэн, улсын ашиг сонирхлыг эрхэмлэн баримталж байгаа эсэхээ ардчилсан ёс, шударга ёсны зарчмын дагуу нээлттэй мэдэгдэж байх явдал юм.
 
 
Нөгөө талаас Улсын Их Хурал болон Улсын Их Хурлын гишүүний хувьд түүний бүхий л үйл ажиллагаа Үндсэн хуулийн 19 дүгээр зүйлийн 1 дэх заалт заасан төрийн үндсэн үүргийг хэрэгжүүлэхэд чиглэх ёстой бөгөөд уг үүргийг хэрэгжүүлэхэд мөн “үүрэг” хүлээх ёстой юм.
 
 
Гэтэл Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.26-д зааснаар “УИХ-ын гишүүн нь хөрөнгө, орлогын мэдүүлгийг тогтоосон журмын дагуу үнэн зөв гаргах" бүрэн эрхтэй байхаар заажээ. Бүрэн эрх гэдэг нь тухайн албан тушаалыг хэрэгжүүлэхэд зайлшгүй шаардлагатай, тодорхой албан тушаалтанд хамаарах, зөвхөн тухайн албан тушаалд байгаа этгээд л эдлэх боломжтой хуулиар оногдуулж байгаа онцгой эрх юм. Өөрөөр хэлбэл эрх гэдэг бол заавал биелүүлэх шинжгүй, биелүүлээгүй тохиолдолд хариуцлага хүлээлгэх боломжгүй үүргийн шинж агуулдаггүй, сонгох боломж юм. Харин үүрэг бол заавал биелүүлэх, хэрэгжүүлэх шинжтэйн дээр хэрвээ биелүүлээгүй бол зайлшгүй хариуцлага хүлээх агуулгатай.
 
Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1,26-д заасан “Хөрөнгө орлогын мэдүүлгээ тогтоосон журмын дагуу үнэн зөв гаргах бүрэн эрх” гэдгийг УИХ-ын гишүүний заавал хэрэгжүүлэх үүрэг гэж ойлгох, тайлбарлан хэрэглэх боломжгүй байна. Мөн Монгол улсын их хурлын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7,1.24-д “гишүүн нь чуулганы хуралдаанд үг хэлэхдээ бусдын нэр төр, алдар хүндэд халдахгүй байх бүрэн эрхтэй” гэж заажээ. Гишүүн чуулганы хуралдаан дээр үг хэлэхдээ бусдын нэр төр, алдар хүндэд халдахгүй байх бүрэн эрх учраас хэрэгжүүлээгүйнх нь төлөө Гишүүнд хариуцлага хүлээлгэх боломжгүй юм.
 
Иймд Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.24-д “гишүүн нь чуулганы хуралдаанд үг хэлэхдээ 7 бусдын нэр төр, алдар хүндэд халдахгүй байх бүрэн эрхтэй” гэсэн заалт нь Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 16 дугаар зүйл 13 дахь заалт “Монгол Улсын иргэн халдашгүй, чөлөөтэй байх эрхтэй. ...Хэнд боловч... нэр төрийг нь доромжилж болохгүй... үндсэн эрх, эрх чөлөөг баталгаатай эдэлнэ”, Үндсэн хуулийн 19 дүгээр зүйлийн 1 дэх заалт. “Төрөөс хүний эрх, эрх чөлөөг хангахуйц эдийн засаг, нийгэм, хууль зүйн  болон бусад баталгааг бүрдүүлэх, хүний эрх, эрх чөлөөг зөрчихтэй тэмцэх, хөндөгдсөн эрхийг сэргээн эдлүүлэх үүргийг иргэнийхээ өмнө хариуцна.” гэснийг тус тус зөрчиж байна. Төрийн албаны тухай хуулийн 37 дугаар зүйлийн 37.1,11-д “төрийн жинхэнэ албан хаагч (төрийн захиргааны болон төрийн тусгай) нь холбогдох хуульд заасан журмын дагуу ашиг сонирхлын болон хөрөнгө орлогын мэдүүлгийг зохих байгууллагад мэдүүлэх үүрэгтэй” байхад Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.26-д зааснаар “ Улсын их хурлын гишүүн нь Хөрөнгө орлогын мэдүүлгээ тогтоосон журмын дагуу үнэн зөв гаргах бүрэн эрх”-тэй байхаар ялгаатай хуульчилжээ.
 
 
Хөрөнгө орлогын мэдүүлгээ гаргах нь УИХ-ын гишүүний хувьд “эрх”, харин төрийн жинхэнэ албан хаагч нарын хувьд “үүрэг” байгаа нь Монгол улсын Үндсэн хуулийн 1 дүгээр зүйлийн 1,2-д заасан тэгш байдал нь төрийн үйл ажиллагааны үндсэн зарчим мөн.” гэсэн тэгш байдлын зарчмыг мөн зөрчиж байна. Чухамдаа Хөрөнгө орлогын мэдүүлгийг тогтоосон журмын дагуу гаргах нь аль ч төрийн албан хаагчийн хувьд нийтлэг үүрэг байж Үндсэн хуульд нийцнэ.
 
 
Иймээс:
 
1. Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.26. "гишүүн нь хөрөнгө, орлогын мэдүүлгийг тогтоосон журмын дагуу үнэн зөв гаргах бүрэн эрхтэй” гэсэн заалт нь Үндсэн хуулийн 19 дүгээр зүйлийн 1 дэх заалт “Төрөөс хүний эрх, эрх чөлөөг хангахуйц эдийн засаг, нийгэм, хууль зүйн болон бусад баталгааг бүрдүүлэх, хүний эрх, эрх чөлөөг зөрчихтэй тэмцэх, хөндөгдсөн эрхийг сэргээн эдлүүлэх үүргийг иргэнийхээ өмнө хариуцна.”, Үндсэн хуулийн 23 дугаар зүйлийн 1.дэх заалт Улсын Их Хурлын гишүүн бол ард түмний элч мөн бөгөөд нийт иргэн, улсын ашиг сонирхлыг эрхэмлэн баримтална.”, Үндсэн хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 1 дэх заалт “Монгол Улсад хууль ёсоор оршин суугаа хүн бүр хууль, шүүхийн өмнө эрх тэгш байна.”, Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 1 дүгээр зүйлийн 1.2-т заасан “...тэгш байдал,... нь төрийн үйл ажиллагааны үндсэн зарчим мөн. ” гэсэн заалтуудын агуулгыг;
2.  Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.24-д “гишүүн нь чуулганы хуралдаанд үг хэлэхдээ бусдын нэр төр, алдар хүндэд халдахгүй байх бүрэн эрхтэй" гэсэн заалт нь Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 16 дугаар зүйл 13 дахь заалт “Монгол Улсын иргэн халдашгүй, чөлөөтэй байх эрхтэй. ...Хэнд боловч .... нэр төрийг нь доромжилж болохгүй... үндсэн эрх, эрх чөлөөг баталгаатай эдэлнэ”, Үндсэн хуулийн 19 дүгээр зүйлийн 1 дэх заалт “Төрөөс хүний эрх, эрх чөлөөг хангахуйц эдийн засаг, нийгэм, хууль зүйн болон бусад баталгааг бүрдүүлэх, хүний эрх, эрх чөлөөг зөрчихтэй тэмцэх, хөндөгдсөн эрхийг сэргээн эдлүүлэх үүргийг  иргэнийхээ өмнө хариуцна.” гэсэн заалтуудын агуулгыг тус тус зөрчиж байна гэж үзэн Монгол улсын Үндсэн хуулийн цэцэд мэдээлэл гаргаж байна.
 
 
Санаачлага гаргасан: Иргэн Б.БАЯРМАА Иргэн Б.ЦЭЦЭНБИЛЭГ

0
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Эхнэрийнхээ хандыг дарж, ганц нэг загнаач л гэх юм!

2019-12-11

Д.Урианхай: Хүн ганцаараа хорвоогийн хамгийн үнэт капитал биш

2019-12-11

"Хайрыг булаасан хүн"

2019-12-10

Ордны бузар булай

2019-12-10

Гараа байнга угааж байх ёстойг хүүхдүүдэд ингэж ойлгуулжээ

2019-12-12

Үстэй холбоотой түгээмэл асуудлуудад мэргэжилтний өгч буй зөвлөгөө

2019-12-10

Хүүхдээ бие засуулж сургах байгаа ээж, аавууд үүнийг заавал уншаарай!

2019-12-10

Хумсанд гардаг асуудлуудыг шийдэх хялбар аргууд

2019-12-09

2019 онд худалдаанд гарсан шилдэг 5 чихэвч

2019-12-01

"Tesla" компани бартаат замын цахилгаан машинаа танилцууллаа

2019-11-22

"Apple" компани ухаалаг утсыг орлох бүтээгдэхүүнийг удахгүй танилцуулна

2019-11-21

“Volkswagen” автомат жолоодлоготой тээврийн хэрэгслийг хөгжүүлэх охин компани байгуулна

2019-10-29

НДШ-ийн татварт тавьсан Ерөнхийлөгчийн хоригийг хүлээн авлаа

2019-12-12

Ерөнхийлөгчийн хэсэгчилсэн хоригтой холбоотойгоо ЕТГ-ын дарга З.Энхболд тайлбар хийж байна

2019-12-12

Хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих сантай холбоотой асуудлаар УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаярыг яллагдагчаар татжээ

2019-12-12

Д.Цогтбаатар: МУ-ын Ерөнхий сайдын зөвлөх Б.Энх-Амгалангийн мэдээллийг бид баллуурдаагүй!

2019-12-12

"Аав ажилдаа явсан” /өгүүллэг/

2019-12-08

"Эх" /өгүүллэг/

2019-10-27

"Сохор" /өгүүллэг/

2019-09-29

Улбар шар

2019-09-22

Улсын аварга шалгаруулах тэмцээнд амжилттай оролцсон баг тамирчдад баяр хүргэлээ

2019-12-12

Монгол хүүхдүүд дэлхийд чансаагаа дахин ахиулав

2019-12-10

Ой тогтоолтын тамирчид дэлхийн холбооны дэд аварга боллоо

2019-12-09

Ардчиллын ойн барилдаанд улсын харцага Б.Бат-Өлзий түрүүлэв

2019-12-08

ХХБанк Нарантуул олон улсын худалдааны төвд шинэ салбараа нээлээ

2019-12-12

Хууль зөрчиж зээл олгосон гэх Төрийн банк яг жинхэнэдээ ямар байна вэ?

2019-12-12

ХААН Банк хотын төвд шинээр зургаан байршилд тооцооны төвөө нээлээ

2019-12-12

Хариултаа хадгалъя, хялбар аргаар хуримтлалтай болъё

2019-12-12

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

“Петро Матад” компанийг Сүхбаатар аймгаас гаргажээ

2019-12-10

“Асгатын мөнгө”-ний далд уурхайг нээх ажиллагаанд аврагчид оролцож байна

2019-12-09

“Газпром” компани Алтайн маршрутаас түр татгалзсан нь

2019-12-06

Хийн хоолой Монголын талд шийдэгдэх үү?

2019-12-03

Podcast news - Танин мэдэхүй (2019.12.12)

2019-12-12

Podcast news - Цаг үе (2019.12.12)

2019-12-12

Podcast news - Танин мэдэхүй (2019.12.11)

2019-12-11

Podcast news - Цаг үе (2019.12.11)

2019-12-11

Хяналт, шалгалтаар 208 зөрчил дутагдлыг илрүүллээ

2019-12-12

С.Зориг агсны амь насыг хөнөөсөн хэрэгт ял эдэлж буй Т.Чимгээгийн ар гэрийнхэн болон өмгөөлөгч нь өнөөдөр Улсын ерөнхий прокурорын орлогч М.Чинбаттай уулзлаа

2019-12-12

Өргөн нэвтрүүлгийн тухай хууль батлагдлаа

2019-12-12

Д.Одбаярыг цэцийн гишүүнээсээ огцрохыг шаардан жагсаж байна

2019-12-12

Шилдэг сургууль, цэцэрлэгийг 20 сая төгрөгөөр шагналаа

2019-12-12

БСШУСЯ: Гадаадын сургуульд оюутан зуучлах зөвшөөрөл авсан газар байхгүй

2019-12-11

ЭЕШ-ын оноог дээшлүүлэх “UP” төсөл амжилттай хэрэгжлээ

2019-12-10

МУИС-ийн удирдлагууд дүн засах боломжгүй

2019-12-05

“Аялал жуулчлалын судалгаа-2019” эрдэм шинжилгээний хурал боллоо

2019-12-06

Гадаргын ус хуримтлуулах хиймэл нуур байгууллаа

2019-12-06

БНСУ-ын 5.8 сая ам.долларын буцалтгүй тусламжаар судалгаа, шинжилгээний төв байгууллаа

2019-11-30

ОБЕГ: Зам товчлон авто тээвэр хийхгүй байхыг анхааруулав

2019-11-25

Алдартнуудын жинхэнэ нэрийг мэдэж авцгаая

2019-12-07

Хөгжимчин Б.Чинбат, түүний эхнэр А.Сарнай нарын мэс засал амжилттай болжээ

2019-12-01

Арнольд Шварценеггерийн нууц хүү аавтайгаа усны дусал мэт адилхан болжээ

2019-12-01

Гал халуун Франц жүжигчин бүсгүйчүүдтэй танилц!

2019-11-27

Сэтгэцийн өөрчлөлттэй хүнийг сонгуульд оролцуулахгүй

2019-12-07

Хар тамхины хэрэгт бүх насаар нь хорих ял онооно

2019-12-06

Б.Хурцын хүсэлтээр УИХ-ын гишүүн Ж.Батзанданг эрэн сурвалжлах шийдвэр гаргажээ

2019-12-04

Д.Баярсайхан нарт холбогдох хэргийн шүүх хурал 9-нийг хүртэл хойшлов

2019-12-04

Эцэг эхчүүдийн хэлдэг хүүхдийг өөртөө итгэлгүй болгодог 10 үгс

2019-12-01

Хүүхдэдээ хэзээ ч хэлж болохгүй 9 үг

2019-10-22

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Алдартнуудын залуу насны ховор зургууд

2019-12-11

Дурлалт хосуудын хөгжилтэй, нандин мөчүүдийг харуулсан комик зургууд

2019-12-11

Өвлийн улирлын үнэн төрх

2019-12-10

Газрын тосны нөөц илрүүлэхээс өмнөх Дубай

2019-12-08

38 зорчигчтой сураггүй алга болсон Чилийн агаарын хүчний онгоцны хэлтэрхий олджээ

2019-12-12

"Youtube" арьс өнгө, бэлгийн чиг хандлага, хүйсээр ялгаварласан контентуудыг хориглож эхэлж байна

2019-12-12

Хятад, Япон, Өмнөд Солонгосын төрийн тэргүүнүүд уулзана

2019-12-12

Ангараг гаригийн хөрсөн доор ус байгааг НАСА илрүүлжээ

2019-12-12

Богино хугацаанд турах гэсэн тэнэг хүслээ хая бүсгүйчүүдээ!

2019-12-12

Зодсон, зодуулсан ялгаагүй хоёулаа хуулийн дагуу ял авдаг. Зодоонд ялагч үгүй...

2019-12-11

Төрсний дараах сэтгэл гутрал гэр бүл салалтын шалтгаан болж байна

2019-12-10

Хамтдаа тэмцэж чадахгүй бол амаа хамхиж сурцгаа!!!

2019-12-09
8:14

Түүхэн хүмүүсийн хараал хойч үеийнхэнд нь хүрсэн 6 тохиолдол

2019-12-12
4:28

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-12-12

"Риотинто" компани Монголчуудыг сөхрүүлэхийн тулд ОУВС-тай маш ойр хамтран ажилладаг

2019-12-12
12:39

Холбооны мөрдөх товчоо ч олж чадаагүй, сураггүй алга болсон хүмүүсийн хачирхалтай түүх

2019-12-11

Чөлөөт худалдааны хэлэлцээр байгуулахыг судална

2019-12-07

Хөгжлийн банк гадаад валютын нөөцийг экспортын өсөлтөөр дэмжинэ

2019-12-02

Гадаад валютын нөөцийг хэрхэн нэмэгдүүлэх талаар байр сууриа илэрхийлэв

2019-11-29

1072-ын ногдол ашиг яав, IPO юу болов?!

2019-11-28

Мисс М.Цэвэлмаагийн хүмүүнлэгийн ажил шилдэг 10-ын тоонд багтжээ

2019-12-12

ЮНЕСКО-ийн Монгол өвийн жагсаалт нэгээр нэмэгдлээ

2019-12-12

Тhe Hu хамтлагт Чингис хаан одонг нь гардуулжээ

2019-12-10

Монгол уран бүтээлчдийн бүтээлийг 80 хүн үзэж, сонирхжээ

2019-12-10

100 өдөрт 100 өөр залуутай болзсон бүсгүй

2019-12-12

Дасал болсноосоо тэс өөр дүрийг бүтээсэн жүжигчид

2019-12-12

Хамгийн үзэсгэлэнтэй 10 уран гулгагч

2019-12-12

Солонгосын одод яагаад амиа хорлохыг хүсдэг вэ?

2019-12-12

"Хүүхдийн кабинет"-ийн уртасгасан цагийн хуваарь

2019-12-12

Төрөлхийн тэмбүүтэй 56 иргэн одоогоор бүртгэгдээд байна

2019-12-12

Эр хүнтэй "ойртоогүй" удсан бүсгүйн 7 шинж

2019-12-11

Тийм ч муу биш нь батлагдсан "муу" зуршлууд

2019-12-10

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
65.69%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.74%
Дональд Трамп (АНУ)
4.56%
Шинзо Абэ (Япон)
3.56%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
3.01%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.55%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.32%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.82%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.68%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.46%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.32%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.27%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,539

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,519

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,434

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,352