Н.Мишигдорж: Гадаад бодлогын ноён нуруу “шохойжчихоод” байна

Н.Мишигдорж: Гадаад бодлогын ноён нуруу “шохойжчихоод” байна
Орос-Монголын найрамдалт хамтын ажиллагааны өдрийг тохиолдуулан ОХУ-д Элчин сайдаар ажиллаж байсан, ахмад дипломатч Н.Мишигдоржтой ярилцлаа.
 
-Та 1990-1994 он буюу зах зээлийн нийгмийн шилжилтийн үед одоогийн ОХУ-д Элчин сайдаар  ажиллаж байсан.  Тэр үеийн хоёр орны харилцааны онцлогийн тухай яриагаа эхлэх үү?
 
-1980-аад оны дундуур ЗХУ-д сүржин эхэлсэн өөрчлөн байгуулалт, ил тод байдал гэгч авантурист бодлого нь дөрөвхөн жилийн дараа улс орноо сүйрлийн ирмэгт аваачсан хүнд бэрх үед би ЗСБНХУ-д БНМАУ-ыг төлөөлөн суухаар Москвад томилогдон очсон байдаг.  Байдал хүнд байсан гэвэл юу ч хэлээгүйтэй адил юм. М.Горбачевыг дэлхийгээр явж өөрчлөн байгуулалт, шинэ санаачлагын талаар “үлгэр” ярьж явах хооронд  улс орон нь эзгүйрч, систем задарч байв. Юм юм ховордож, хүнсний хомсдол ч гаарсан. Алт зарж хүнсний хангамжийг тогтворжуулахыг оролдсон боловч алтны нөөц нь барагдсан тухай тэр үед хэвлэлд мэдээлж байв. Гэхдээ нэг зүйл онцлоход ЗХУ ийм хүнд үедээ ч Монголоос их өр, зээлийн төлбөр нэхээгүй юм.
 
 
Зээлийн асуудлаар ЗХУ-ын зүгээс ямар ч асуудал сөхөж тавиагүйг хэлэх ёстой. Монголын эдийн засаг, ард түмний аж байдалд ямар ч хохирол үзүүлэхгүйгээр шийдвэрлэнэ гэдгийг ЗХУ-ын нам, төрийн дээд удирдлага албан ёсоор мэдэгдэж байсан ийм л үе юм даа.
 
 
-Дараа нь Их өрийн асуудлыг манайд ашигтай шийдэж өгсөн л дөө. Энэ нь мөн л хоёр орны хамтын ажиллагаанд гарсан нэг шинэ дэвшил байсан?
 
-Тийм ээ. ОХУ өр зээлийн асуудлыг шийдвэрлэж цэг тавьсан.  БНМАУ  1922-1989 он хүртэлх 70 жилийн хугацаанд Зөвлөлт-Орос Улсаас авсан зээл 10 орчим тэрбум рубль болсон байлаа.  Энэ зээлийн эргэн тойронд үнэн, худал хэчнээн шуугиан дэгдээснийг ард түмэн маань мэдэх хойно дахин нурших хэрэггүй биз. Одоо Монгол Улс гэхэд 27.5 тэрбум ам.долларын ихээхэн хатуу нөхцөлтэй зээлийн өртэй сууж байна. Хамгийн гол нь  хэнд ашигтай, юу  бүтээв гэдэг асуудал анхаарал татаж байна.  ЗХУ задран бутарсны дараа хоёр талын харилцаа, хамтын ажиллагаа Монголын талаас төлбөр хийж  чадахгүйн улмаас үе үе мухардалд орж байв. Валютын болон экспортын бараа хомс, хамгийн наад захын хэрэгцээ дутагдах, шатахууны хомсдол үүссэн. Энэ үед  оюутан сурагчдаар 10-20 литрийн бетоноор шатахуун зөөлгөх хөгтэй бөгөөд хариуцлагагүй үүрэг даалгавар ЭСЯ-д ирж байсан.
 
 
Улс хоорондын харилцааны асуудлыг бусад руу чихэх, Зөвлөлт Оросыг үгүйсгэх, тусламж дэмжлэгийг нь харлуулах бэхдэх оролдлого Монголд байсныг нөгөө талд сайн мэдэж, мэдэрч байсан юм шүү. Тэгэхдээ ОХУ-ын талаас асуудлыг хурцатгахыг хүсээгүй, тийм оролдлого огтхон ч хийгээгүй.  Ардын хэлээр ярьвал “тэмээ туйлаад тэнгэрт гарахгүй, ямаа туйлаад янгиа эвдэхгүй”  гэсэн зарчмаар зөнд нь орхиж байсныг энд дурдах нь зүйтэй.
 
 
-Тухайн үед улс хоорондын харилцаанаас гадна иргэд хоорондын ах дүүгийн харилцаа их хүчтэй байсан юм шиг санагддаг.  Одоо ч хэвээрээ байна. Тийм ээ?
 
-Монголчууд бидний санаачлага, бүтээлч хөдөлмөрийн эхлэл эс ширхэг бүрийн үндэс нь  зөвлөлтийн ард түмний тусламж, дэмжлэг байсан юм шүү. Тоо баримт дурдахаа болъё. Нүдэнд харагдах, гарт тэмтрэгдэх баримт зөндөө. Тааламжтай сэтгэгдэл төрүүлсэн олон зүйл Монголд тааралдаж байсны дотор аж үйлдвэр, ХАА ялангуяа, гэгээрэл, боловролын салбарт үнэхээр бахархам амжилтад хүрчээ гэдгийг нүүр бардам хэлнэ.
 
-Ер нь Монгол Улсад хөршийн харилцаа их чухал. Хоёр том гүрний дунд байдаг. Та Элчин сайдаар ажиллаж байхдаа ямар бодлого хэрэгжүүлж байсан юм бэ. Ямар томоохон ажлуудыг эхлүүлж байв?
 
-Дэлхийд цартай хоёр их гүрэнтэй хаяа хатган оршихыг хүмүүс янз бүрээр  тайлбарлах байх.  Би хувьдаа завшаантайд тооцдог.  ЗХУ-тай харилцах манай мэтийн буурай орны хувьд дэлхийтэй харилцахтай адил гэж би хэдэн жилийн өмнө бичсэн удаатай. Санаа нь ойлгогдоно байх гэж бодож байна. Хөрш зэргэлдээ орнуудын хооронд бэрхшээлтэй асуудал бишгүй гардгаар барахгүй, бүр зэвсэгт мөргөлдөөнд хүргэх нь бий.  Манай улсын хувьд ялангуяа, хойд хөрштэйгөө улс үндэсний хэмжээнд яригдахаар хэцүү, хурц асуудалтай хэзээ ч тулгарч байгаагүй. Түүгээр ч барахгүй  ЗХУ Монгол Улсын тусгаар тогтнолын баталгаа болж байсан билээ. 1939 оны хэрэг явдал, Гурван их гүрний тэргүүн нарын Ялтад болсон  уулзалт, И.Сталины Монголын тусгаар тогтнол, нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдлыг хамгаалсан хатуу байр  суурь, 1970-1980 онд Монголд зөвлөлтийн цэрэг байрлаж байсан зэрэг нь хэн ч няцаашгүй нотолгоо мөн. Зөвлөлтийн тал бүрийн тусламж, хожим нь хоёр орны харилцаа, хамтын ажиллагаа нь Шинэ Монгол Улс хөл дээрээ зогсох, эдийн засгийн талаар биеэ даах боломжийг бүрдүүлсэн.
 
-Саяхан  ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путин манай улсад айлчиллаа.   Хоёр орны өнөөгийн хамтын ажиллагааг та  юу гэж дүгнэх вэ?
 
-ОХУ-ын ерөнхийлөгч В.Путин манай оронд  хоёр дахь айлчлалаа хийлээ. Амжилттай болсон гэхэд эргэлзэх юм алга. Төмөр зам манай орнуудын хамтын ажиллагааны чухал объект. Энэ асуудалд хоёр хөрш маань аль аль нь сонирхолтой байгаа. Бид үндэсний эрх ашгийн дэнслүүр тавин байж оновчтой тохиролцоонд хүрэх ёстой. Владимир Путин Хятадын нутаг руу байгалийн хийн хоолой тавих  хамгийн дөт бөгөөд үр ашигтай маршрут нь Монголын нутгаар дамжуулан тавих явдал байж болохыг  Миллерт сануулсан.   Судалж үзэхийг санал болгосон. Бид идэвхтэй ажиллах хэрэгтэй байна.  Түүнчлэн Халх голын ялалтын ойг  тэмдэглэхдээ ОХУ- тай урьдчилан саналаа  зөвлөлдөхийн зэрэгцээ геополитик, бүс нутгийн аюулгүй байдлын асуудалтай холбож үзэж байх нь зүйтэй гэж боддог.  Мөн намайг сайдаар ажиллаж байх үед хоёр орны иргэд харилцан визгүй зорчдог байсныг болиулах тухай Монголын талын саналыг нөгөө тал ихэд гайхаж дахин тунгааж үзэхийг анхааруулж байж билээ. Хэдэн жилийн өмнө В.Путины манай оронд хийсэн анхны айлчлалын үеэр иргэд харилцан визгүй зорчихыг сэргээснийг хүмүүс санахаар барахгүй сайшаан дэмжиж  байсан даа.
 
-Дэлхийд тэргүүлэгч хоёр  гүрний дунд оршиж буйн хувьд бидэнд ямар  боломж байна гэж харж байна вэ?
 
-Экспортын нөөц хомс, нэр төрөл нь цөөн, задгай импорттой манай орны хувьд гадаад харилцаа чухал нөлөөтэй. Ёстой л хийгүй, өөгүй ажилладаг зохицуулах төв хэрэгтэй. Гэтэл гадаад харилцаа хариуцдаг бүтцийнх нь нөлөө харагдахгүй байгаагийн дээр өөрийнх нь бүтэл муутай ажиллагааны улмаас нэр хүнд нь унах хандлагатай байна. Энэ нь маш том аюул шүү. Нөгөө талаар манай орны үүх түүхтэй холбоотой баялаг материал, ном зохиол тэмдэглэл урд, хойт хөршүүдэд элбэг байдаг юм. Харамсалтай нь бид эдгээрийг эзэмшиж чадахгүй байна. Тухайлбал,  Монгол судлалын үндсийг тавьсан Миллер, Фишер, Паллас, Иериг, Шмидт нарын зохиол бүтээл монгол хэлээр гараагүй.  Эд цөм немец гаралтай боловч Оросын эзэн хааны Академич, докторууд, монгол-судлаачид, эрдэмтэн судлаач Пржевальский, Потанин, Певцов, Козлов, Обручев, Роборовкий нарын бандгар бандгар зохиол бас л монгол хэлнээ одоо хэр нь орчуулагдаагүй. Хятад хэл дээр илүү сонирхолтой материал байгаа нь Бээжинд сууж байсан Оросын лам-судлаач  П.Кафаров  Монголын нууцын араас уйгагүй хөөцөлдөж байж нэгэн танил эрдэмтнээрээ эзэн хааны номын сангаас эх бичвэрийг сэм авч орчуулан гаргаснаар нийтийн хүртээл болгож чадсан нь харуулж байгаа юм. Бирваа гуaйн хэлснээр монголын түүхийг хэн дуртай нь эрээчдэг болсон энэ  цагт хэнээс ч, юунаас ч хамааралгүй бүтээсэн судалгаа, тэмдэглэл ихээхэн үнэ цэнэтэйн дээр үнэнийг өгүүлж байгаараа ач тустай юм.
 
-Мөн дипломат албатай холбоотой таагүй мэдээллүүд гарах болов. Ахмад дипломатын хувьд  сэтгэл эмзэглэж л суудаг байх?
 
-Энэ салбарын угийн угжирсан “өвчин” дээр эрхтэн дархтан, танилуудынхаа захиалгад  дарагдах болсон нь илт харагдах боллоо. Даяаршил, дэлхийн аж ахуйн интернационалын нөхцөлт харилцааг тоо үзүүлэлтээр өсгөх, өргөтгөх, улс “гэрээ” сурталчилах нэрийдлээр орон алгасалгүй, дамжин төрийн айлчлал хийх, зардал, чирэгдэл ихтэй олон улсын хурал зөвлөлгөөнд тогтмол оролцох, эдгээрийг эх орондоо зохион байгуулах нь улс төр, эдийн засгийн хувьд өчүүхэн ч ач холбогдолгүй юм.  Үлгэрлэн хэлбэл “ус өрөмдөхтэй” адил хоосон зүйл. Төрийн өндөрлөгүүд богино хугацаанд шил шилээ даран нэг оронд  төрийн айлчлал хийдэг хачирхалтай үйлдэл Монгол Улсаас л гарлаа. Адууныхаа хэрээр исгэрч, хөнжлийнхөө хэрээр хөлөө жийвэл дээрсэн. Миний бодлоор гадаад бодлогын ноён нуруу “шохойжиж” зохицуулагч төвийн ажилтнууд үйл ажиллагааны  агуулга, үр дүнг биш, хэлбэрийг эрхэмлэн олон намын сүүдэр дайрчихаад байна даа.
 
 
Т.Батсайхан
Эх сурвалж: "Зууны мэдээ" сонин

1
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Жирэмсэн үедээ мөнгөөр тасрахгүй байх шилдэг аргууд

2019-11-16

Овьёосоор нүүрний арьсаа цайруулах арга

2019-11-15

Долоо хоногийн төгсгөлд ч эрч хүчтэй байх алтан зөвлөгөө

2019-11-15

Өвлийн гутал сонгохдоо дараах зүйлсийг анхаараарай

2019-11-15

Өвдгөнд хиймэл үе бүтэн суулгах мэс засал эмчилгээний практикт "navigation" системийг ашиглалаа

2019-11-18

Хэлээрээ эрүүл мэндээ шинжих арга

2019-11-18

ДОХ-ын халдвар авсан 281 тохиолдол бүртгэгджээ

2019-11-17

Чихний хулхи хүний биед хэрэгтэй юу

2019-11-17

Шинэ мянганы залуус яагаад ганц бие байх нь их болсон бэ?

2019-11-07

Хайрлуулах бус хайрлах нь илүү чухал

2019-11-01

Хятадууд удахгүй сүрэг жоом шиг л орж ирнэ!

2019-10-30

2019 онд ерөнхий боловсролын сургуулийн 12 хүүхэд хар тамхины хэрэгт холбогджээ

2019-10-29

Хүүхдэдээ хэзээ ч хэлж болохгүй 9 үг

2019-10-22

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

Ипотекийн зээлд 4905 иргэн хамрагджээ

2019-11-20

Ухаалаг утастай Монголчууд гадныханд жилд 48 тэрбум төгрөг төлдөг

2019-11-20

Ж.Оймандах: Өндрөөс унахдаа л бизнесийн ёсзүйг санадаг нь харамсалтай

2019-11-20

Засгийн газрын 317 ширхэг үнэт цаас арилжив

2019-11-18

Дэлхийд СЭРСЭН ТАЛ

2019-11-19

Төрийн Банкны ажилтнууд эх нялхсын эмнэлэгт нэн шаардлагатай аппарат бэлэглэлээ

2019-11-19

ХХБанк баянгол дүүргийн 40-р сургуулийн номын санг тохижуулан өглөө

2019-11-18

Голомт Капитал компанийн “Interactive Brokers” гадаад арилжааны дунд шатны сургалтын бүртгэл эхэллээ

2019-11-18

"Силикон Мисс" тэмцээний ялагч бүсгүй халуухан зургуудаа дэлгэлээ

2019-11-19

Кардашианы гэр бүлийнхний итгэмээргүй будаггүй зургууд

2019-11-16

Элдэв зураг (70 фото) №634

2019-11-15

Инстаграмчдын бодит байдал

2019-11-13

“Хуягласан хувалзууд”

2019-11-20

МАН-ын бүлгийн “ЖДҮ-гийн протокол-2”-ыг дэлгэнэ

2019-11-20

Ж.Батзандан Б.Хурц нар шүүх дээр “уулзжээ”

2019-11-19

Бүрэн эрх нь УИХ-ын гишүүний эрх үү, үүрэг үү?

2019-11-19

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Хакухо тэмцээнийг тэргүүлж байна

2019-11-19

УИХ-ын даргын ивээл дор шатар сонирхогчдын улсын аварга шалгаруулах тэмцээн болно

2019-11-19

Б.Буджаргал 6 өдөр, 6 шөнийн гүйлтийн тэмцээнд хурдаа сорино

2019-11-19

Cамбочид 30 жилийн дараа багаараа хоёрдугаар байрт орлоо

2019-11-18

Монголд гээгдсэн боловсрол: Сэтгэлзүй

2019-11-20

Нүүдэлчин ахуй...

2019-11-19

Cэтгүүлч байгаа газар нар жаргадаггүй учир

2019-11-17

Нүглээ өөрсдөө бүтээж, буянаа сайн дураараа бузарлав

2019-11-17

"Сурахад хэзээ ч оройтдоггүй"-г баталсан дайчин эрхмүүд

2019-11-18

Ирээдүйн эзэд мэргэжил сонголтын аян үргэлжилж байна

2019-11-16

"Хими" зэргийн хөтөлбөр олон улсад таван жилийн хугацаатай магадлан итгэмжлэгдлээ

2019-11-16

УИХ-ын гишүүн Д.Сумъяабазарын нэрэмжит “Сорилго шалгалт-2019” эхэллээ

2019-11-15

CAAK PODCAST #15 Э.Халиун - Чанартай хэрэглээ бол өөрийгөө үнэлэх чадвар

2019-11-20

Podcast news - Цаг үе (2019.11.20)

2019-11-20

Podcast news - Танин мэдэхүй (2019.11.19)

2019-11-19

Podcast news - Цаг үе (2019.11.19)

2019-11-19

"Хувьсгалын эцэг" Эрнесто Че Гевара гэж хэн байв?

2019-11-19

Хамгийн ууртай, бүдүүлэг жолооч нартай хотуудыг "Блүүмберг" тодруулжээ

2019-11-19

Хятад дахь газар доорх хотын амьдрал

2019-11-19

Ирээдүйн "ажлын морьд"-ыг хэрхэн бэлддэг вэ? (Японы боловсролын тогтолцооны тухай 30 баримт)

2019-11-19

Тайланд улсад 2023 оноос хурдны галт тэрэг явж эхэлнэ

2019-11-20

Орос, Япон улсууд маргаантай арлуудын асуудлыг шийдвэрлэхийг хичээнэ

2019-11-20

БНСУ, Япон үл ойлголцлоо шийдвэрлэж чадсангүй

2019-11-20

Вьетнам улс Их Британид амиа алдагсдын ар гэрийнхэнд зээл олгохоор болжээ

2019-11-19
1:06:12

"Улаан бал" нэвтрүүлэгт "Хишиг Арвин Индустриал" ХХК-ийн дэд захирал М.Тулгат оролцож иргэн Б.Болороогоос уучлал хүсэв

2019-11-20
58:15

Б.Гүнбилэг: "Уухай" хөдөлгөөн зөвхөн улс төр төдийгүй нийгмийн сэтгэлгээг ч шинэчилнэ

2019-11-19
41:27

"Цензургүй сурвалжлага" нэвтрүүлгээр Эрдэнэт үйлдвэрийн үнэнийг илчлэв

2019-11-19

Станбулын Туркууд манайд түүх, хэл соёлын түрэмгийлэл үйлдэж байна

2019-11-18

Б.Наранхүүгийн адуу улсын нөөц газрыг талхалж, малчид оторлох нутаггүй болжээ

2019-11-20

Хачгийн тандалт судалгаа хийлээ

2019-11-18

Монголын нүүдлийн соёл цаг уурын дулаарлаас болж алдагдаж байна

2019-11-15

Баавгайн дайралтад өртсөн сумдад БОАЖЯ-ныхан ажиллажээ

2019-11-15

Нийслэл, дүүргийн Засаг дарга нар гэр хорооллын хороодод ажиллана

2019-11-20

Б.Отгонсүх: “Сургуулийн автобус”-аар хүүхдүүд амар тайван, аюулгүй, тухтай зорчиж байна

2019-11-20

Иргэний гомдлыг шуурхай шийдвэрлэх нөхцөлийг бүрдүүлэхээр зорьж байна

2019-11-20

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн захидлыг ЮНЕСКО-д гардуулан өгөв

2019-11-20

Б.Дашдондог: “THE HU” хамтлаг дөнгөж дөрөөн дээрээ гишгэх гэж байна

2019-11-19

"Twilight" цувралын жүжигчид албан шахалтаар хийдэг байсан итгэмээргүй зүйлс

2019-11-18

Уламжлалт спорт, тоглоом наадгайн олон улсын зөвлөлтэй хамтран ажиллана

2019-11-18

“Монгол Жангар” туулийг номын сангуудад бэлэглэлээ

2019-11-18

“Volkswagen” автомат жолоодлоготой тээврийн хэрэгслийг хөгжүүлэх охин компани байгуулна

2019-10-29

“Seven-Eleven” худалдагчгүйгээр худалдан авалт хийх үйлчилгээг туршиж байна

2019-10-29

“Huawei” зохиогчийн эрхийн гэрчилгээ авах хүсэлт гаргасан тоогоороо тэргүүлжээ

2019-10-28

“Toyota” компани нарны эрчим хүчээр ажилладаг автомашин туршжээ

2019-10-25

Санаандгүй байдлаар жүжигчний гараагаа эхлүүлсэн алдартнууд

2019-11-17

Хүүхдүүддээ өв хөрөнгө үлдээхээс "татгалзсан" чинээлэг эрхмүүд

2019-11-13

NBA-ын супер оддын тансаг харшуудаар зочилцгооё

2019-11-13

Алдартнуудын нэрд гарахаас өмнөх үеийн ховор зургууд

2019-11-12

Б.Баттөмөр: Дубайн гэрээ анхнаасаа маш муу болсон

2019-11-20

Ч.Бат-Эрдэнэ: Монгол Улс Дубайн гэрээнээс дор хаяж 20 тэрбум долларын алдагдал хүлээсэн

2019-11-20

Нефть боловсруулах үйлдвэр барихад Энэтхэгээс дахин 236 сая ам.доллар зээлнэ

2019-11-14

Монголд алмазын орд байдаг уу?

2019-11-12

"Эх" /өгүүллэг/

2019-10-27

"Сохор" /өгүүллэг/

2019-09-29

Улбар шар

2019-09-22

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

З.Лонжид: Анхдугаар Үндсэн хууль ХХ зууны гайхамшиг болохыг цаг хугацаа баталсаар байна

2019-11-20

Гэр бүлийн хүчирхийллийн талаар мэдээлээгүй иргэдэд хариуцлага тооцжээ

2019-11-19

Цэцийн дарга Д.Одбаярын хүсэлтийг хойшлуулшгүйгээр хэлэлцэх нь зүйтэй гэж санал нэгдэв

2019-11-19

Д.Одбаяр өргөдлөө өгсөн ч Цэцээс явахгүй нь

2019-11-19

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.32%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.37%
Дональд Трамп (АНУ)
4.5%
Шинзо Абэ (Япон)
3.62%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.93%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.49%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.27%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.78%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.68%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.44%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.29%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.29%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,521

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,439

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,422

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,340