“Монголоос л хурдан зайлмаар байна” буюу залуу үеийн хүсэл тэмүүлэл

“Монголоос л хурдан зайлмаар байна” буюу залуу үеийн хүсэл тэмүүлэл

“Монголоос л хурдан зайлмаар байна”… Ийм нэг шидтэй үгийг та хэн нэгний амнаас ядахнаа ганц удаа сонсож байсан байх учиртай. Бараг хэн хүнгүй л хэлдэг болж дээ. Эхэндээ дөрөв, таван албан газраас халагдаж аргаа бараад, хийдэг ажил, олдог орлогогүй болж гүзээгээ илэн тэнгэр ширтсэн хэсэг 30–40 насныхан ийм үг хэлж, болж бүтэхгүй байгаа шалтгаанаа Монгол руу чихдэг байв. Харин сүүлдээ бид бүхний мэдэхээр 10 жилээ төгсөж буй өсвөр, залуу үеийн төлөөлөл бүрийн амнаас барагтай унадаг болж гэвэл үнэнээс хол очихгүй. Тэд Монголоос л холдмоор байгаа гэнэ. Яагаад, яах гэж? гэсэн асуултыг хэн нэгэн тавиад аль.

Асуултыг тавилаа. Хариулт нь тодорхой юу? “Монголд болж байгаа зүйл алга”, “Монголд аз жаргалтай, хүссэнээрээ амьдарч болохгүй байна”, арай нарийсгавал “Монголчуудын сэтгэлгээ хоцрогдсон”, “Хэзээ ч хөгжих нь мэдэгдэхгүй ийм газар байж залуу насаа үрмээргүй байна”. Эдгээрээс нэг их хол очилгүй зогсоно, хүүхдүүдийн хэлэх шалтгаан. Ерөнхий утгаараа Монголд байх нэг л явцгүй санагдаад байдаг болж ээ гэмээр.

10 жил төгсөж байгаа залуусын дийлэнх хувь GAP YEAR авч гэртээ суудаг болсныг бас хөндүүштэй. Нэг жил өнжиж, энэ хугацаандаа гадны оронд суралцах, тэтгэлэг горилох шалгалт энэ тэр ажилдаа бэлдэх учиртай юм. Өөрөөр хэлбэл мөн л Монголоос хурдхан гарахыг хүсээд байна аа л гэсэн үг. Болно, болно. Яагаад болохгүй гэж.

Нэг талдаа бид асар их үндсэрхэг үзэл дунд өсөж торнижээ. Гэхдээ энэ нь зөв биш, харин ч таг буруу үндсэрхэг үзэл. Чингис хаан ярьж цусаа буцалгадаг, ёстой нөгөө цээжээ дэлддэг, Монгол цус гэж балайрдаг, дэлхий сүйрсэн ч гурван саяулаа торойгоод хоцрох юм шиг “тэнэгтдэг” үндсэрхэг үзэл. Засгийн газрын ордны гадаах загварыг хүртэл монгол гэр мэрний хэлбэртэй болгоод, Чингис хаанаа бариад суулгачихсан байх. Парламентийн засаглалтай орны засгийн газрын ордон болохоос ямар музей, дурсгалын газар юм уу гэлтэй бодол ч хааяа төрнө. Нэг л биш мессеж, энэ бүхэн. Сүүлдээ Монгол гэхээр омогшдог биш, гутдаг болоод байгаа юм биш үү, залуу үе чинь.

Ингээд залуу үеийн дүр зургийг бүхлээр нь харвал, Монголдоо л их элэггүй болж. Тэд өөрсдөө төрж өссөн эх орноосоо сэтгэлээрээ ингэж алсраад байна уу, өөр ямар нэг нийгмийн хүчин зүйл нөлөөлөөд байна уу, онож хэлэхэд хараахан эрт. Магадгүй дээр дурьдсан хоосон хийрхэл бүхий үндсэрхэг үзлээс залхдаг ч байх. Гэхдээ асуудал тодорхой байна. Энэ маягаараа удвал хамаг залуус маань “Гэрээ мартсан Гэсэр” болох нь.

Би ч бас бодлоо, ер нь Монголд амьдрахад яг юу хэцүү байгаад байна вэ? Асуултыг тавилаа. Яг юу? Тэгээд хэдэн зүйл яах ч аргагүй жагсаж байна.

  1. Эдийн засаг. Улс ядуу, бүр хасах руугаа заачихсан өртэй. Манайхыг саарал жагсаалтад оруулах эсэхийг удахгүй хэлэлцэнэ.
  2. Хятадаас хараат байдал. Албан мөн эсэхийг мэдэхгүй, аливаа улс орны эдийн засаг нэг орноос 30 хувиас илүү хэмжээгээр хамааралтай болчихвол үндэсний аюулгүй байдлын асуудал яригддаг гэнэ. Манайх 90 хувь Хятадаас уяатай.
  3. Хүнсний баталгаат байдал. Эрүүл хүнс идэж чадаж байгаа эсэх нь эргэлзээтэй.
  4. За тэгээд, Улаанбаатарчуудын хувьд “гамшгийн” утаа, агаарын бохирдол.
  5. Мэдээж улстөрийн хэрүүл. Хэт их хов жив, хар бараан сенсаци хөөцөлдсөн сошиал медиа.

Энэ тавын алийг нь ч аль гэхэд хэцүү аж, мэдлэг боловсролтой, арай өөр өндөрлөгөөс харах чадвартай хүмүүс засаж, эсвэл нэлээд хэдийг үргэлжлүүлэн бичих байх. Ямартай ч, асуудал бидний өмнө асуудал бий юу гэвэл бий. Гэхдээ “ийм байгаа эх орныхоо төлөө бид л юм хийхгүй бол хэн хийх билээ?” гэсэн сэтгэлгээ дутаад байгаа гэдгийг дотор нь байгаа нэг эд эсийнхээ хувьд мэдэрдэг юм.

Ер нь өсвөр, залуу үеийнхэнд юун улс орон байтугай, төрсөн ээж аавынх нь аж амьдрал ч нэг их хамаагүй шүү. Ийм л асар их амиа бодсон, тэгсэн хэрнээ хөнгөн, дороо суурьгүй болцгоож байна. Арай л шуудхан дүгнэчихэв үү? За яахав.

Эцсийн эцэст “Эх орон гэж юу вэ” гэсэн асуулттай хоцорно. Энэ яг юу юм, яагаад эндээс уяатай юм. Амьдрал үзэж, амьдралд нухлуулсан, ихийг уншиж нэлээдийг сэхээрсэн хүмүүс яагаад дандаа эх орон руугаа эгдэг юм. Яв явсаар эх орондоо яагаад ясаа тавьцгаадаг юм. Энийг өсвөр, залуу үеийнхэнд ойлгомжтой тайлбарлаад өгөх хүн агаар ус шиг хэрэгтэй байна. Битгий гадаадын их дээд сургуулийг гоёчилж магтан сурталчлаад бай л даа. Хэн гэдгээ, хаанаас гаралтайгаа, хувь хүнийхээ хувьд ямар асуудалтайгаа ч ялгаж ухаарахгүй нисэж байна, дараачийн үе чинь.

Мөнгөний сэдлээрээ хамаг хүүхдүүдийн тархийг угааж, гадагшаа чиглүүлдэг үйлдлээ зогсоо л доо. Хүн ширэнгэн ойд ч байсан амьдарна, хүн бүрт дээд боловсрол хэрэггүй. Үнэт зүйлтэй, зорилго тэмүүлэлтэй, хүсэл мөрөөдөлтэй амьдрал л харин хүн бүрт амин чухал… Харин залуу үеийн хүсэл тэмүүлэл хаана явна? Би бас шулуухан дүгнээд нэг зүйл биччих үү? Тэдэнд хүсэл тэмүүлэл ч алга. Асдаг, шатдаг, тэмүүлдэг, өөрөө шийддэг зүйл алга. Зүгээр л үхмэл, ээж аавынхаа сонго гэсэн мэргэжлийг сонгочхоод хүүхэд насныхаа хөөсөн мөрөөдөл дунд сэрүүн зүүдэлж амьдарч байна.

“Гадаадад сурна аа” гэж үеийн хүүхэд хэлэх бүрт дотор давчиддаг болж байна. Яг яагаад хүсээд буйгаа ч гүнзгий бодолхийлээд, гаргаад ирчихсэн зүйлгүй. Зүгээр л тэдэнд гадаадад сурмаар, гадагшаа гармаар, Монголоос явмаар “санагддаг”. Санагдсаар байгаад л таарч байгаа юм даа…

НЭМЭЛТ: Анх нийтлэгдсэнээс 24 цагийн дараа.

Нийтлэгдээд 24 цаг болоход 11 мянган хүн уншжээ. Яалт ч үгүй хөндүүр сэдэв гэдэг нь ийнхүү батлагдаж байна. Харин бичвэрийн ерөнхий утга санаа зарим талаар туйлширсан, хэт нэг талыг барьсан харагдаж байгааг зарим уншигчид сэтгэгдэл хэсэгт бичсэн тул тодорхой тайлбарыг нэмэлт болгон бичихээр шийдэв.

Би бээр гадаадын оронд суралцаж, боловсрохын эсрэг огтхон ч зогсоогүй юм шүү. Чухам яагаад эх орноо орхин зугтахыг хүсээд байгаа шалтгаанаа ч дорвитой тодорхойлж чадахгүй байгаа залуус гадаадад очиж тодорхой цаг хугацааг өнгөрөөсөн хойноо нэгийг бодож, хоёрыг тунгааж, харин ч эх орныхоо үнэ цэнийг ухаардаг шиг санагддаг. Угаас харийн оронд харь хөндлөнгийн л хүн шүү дээ бид.

Нөгөөтэйгүүр дэлхийн энтэй боловсрол эзэмшсэн боловсон хүчнүүд бидэнд агаар ус шиг хэрэгтэй, гадны өндөр хөгжилтэй орнуудыг арга барил, туршлагыг судалж ирээд нутагшуулах залуус нэн шаардлагатай байгаа нь үнэн билээ. Системийг системээс гараад гаднаас нь харсан хүн л засаж залруулах гарцыг нь олж хардаг.

16
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Сэтгэл өөдрөг явах 13 зарчим

2019-10-18

Судлаач Ганаа: Цифрийн эдийн засгийн тухай товч өгүүлэх нь

2019-10-18

Амархан улайдаг хүмүүс өгөөмөр, итгэл даахуйц байдаг

2019-10-18

Гэр бүл салалтын хамгийн утгагүй шалтгаанууд

2019-10-18

Бид мартсан байна чамайг уучлаарай охин минь…

2019-10-19

Шалгалтын үеэр оюутнуудаас асуусан хачирхалтай асуултад бүгд бүдэрчээ…

2019-10-19

Цусаараа төлсөн ӨР

2019-10-19

Таны нойронд сайнаар нөлөөлөх тасалгааны ургамлууд

2019-10-18

Гачуурт дахь ус хангамжийн эх үүсвэрийн хамгаалалтын бүсэд мод тарилаа

2019-10-15

Өнөөдөр бүх нийтээр мод тарих өдөр

2019-10-12

Сэлэнгэ мөрөн, Орхон голын ай савыг онцгойлон хайрлаж, хамгаалмаар байна

2019-10-11

Маргааш бүх нийтээр мод тарих өдөр

2019-10-11

Жүжигчин Женнифер Энистон инстаграмыг "эвдэлсэн" нь

2019-10-18

Хятад руу нэвтрэх эрхгүй болсон алдартнууд

2019-10-16

Нэрийг нь хүн бүр мэдэх ч царай нь төдийлөн танил биш алдартнууд

2019-10-02

Женнифер Лопез сүй тавьжээ

2019-09-30

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

Хурим хийхээсээ өмнө заавал асуух 11 асуулт

2019-09-08

Б.Эрдэнэхуяг: Франц улсад 87 дахь жилдээ зохион байгуулагдсан үзэсгэлэнд зочин орноор орж гурван бүтээн байгуулалтаараа гайхуулж чадлаа

2019-10-18

"Өнөөгийн Монголын эгэл төрх" - Гэрэл зурагчин Б.Инжинаашийн шилдэг бүтээлүүд

2019-10-18

“Улаанбаатар” олон улсын кино наадам шилдгүүдээ тодрууллаа

2019-10-17

“Талын түмэн адуу”-ны баяр ирэх сард болно

2019-10-16

Өмгөөллийн тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн төслүүдийг эцэслэн баталлаа

2019-10-18

Монгол Улсын "Үндсэн хууль"-д оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийн төслийг танилцуулж байна

2019-10-18

Польшоос эрэн сурвалжилж буй Монгол Улсын иргэдтэй холбоотой хэргийн талаар санал солилцжээ

2019-10-18

Эрүүл мэндийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцэн баталлаа

2019-10-17

"Сохор" /өгүүллэг/

2019-09-29

Улбар шар

2019-09-22

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

"Нинаг буцаасан нь" /өгүүллэг/

2019-09-01

Хятадууд хар тамхинд хэрхэн "живж" байсныг харуулсан түүхэн зургууд

2019-10-13

Халуухан Украин бүсгүйчүүд гэрэл зурагчин Давид Дубницкийн дуранд...

2019-10-13

Монголын үзэсгэлэнт охид (100 фото) №162

2019-10-12

Фотошопын засвар ороогүй хачирхалтай зургууд

2019-10-12

139-р сургууль, 221-р цэцэрлэгийн цогцолборыг газын хийн халаалтанд амжилттай шилжүүллээ

2019-10-18

Сувилахуйн боловсролын чиглэлээр үйл ажиллагаа хэрэгжүүлж байгаа төслийн багийг хүлээж авч уулзав

2019-10-17

Уран зохиолын хичээл хэрэгтэй юу?

2019-10-09

Сурагчдын амралт энэ сарын 28-нд эхэлнэ

2019-10-08

Тахианы бөөрөнхий махтай шөл хийх жор

2019-10-18

Эдгээр өгүүлбэрийг танд байнга хэлдэг хүнд итгэх хэрэггүй!

2019-10-18

Усаар дамжих гэдэсний халдвараас сэргийлэхийг зөвлөж байна

2019-10-18

Дасгалын зөв хувцас сонгохын давуу талууд

2019-10-18

ХҮНам: Ерөнхийлөгчийг УИХ-аас сонгодог болох ёстой

2019-10-16

Монгол хүний бүтээсэн утаагүй зуухыг туршлаа

2019-10-16

"Ам нээвэл" нэвтрүүлгээр Ардчилсан намын дарга, УИХ-ын гишүүн С.Эрдэнэ оролцлоо

2019-10-16
1:54:39

"УлаанБал" хэлэлцүүлэг: Түлш сайжирч нийслэлчүүд тайван унтаж болохоор болсон уу?

2019-10-16

Гадагшаа шилжүүлэх мөнгөн дүнг өдөрт нэг сая төгрөгтэй тэнцэхүйц вальют байхаар тогтоожээ

2019-10-18

Саарал жагсаалтад орсон эсэхийг маргааш эцэслэнэ гэв

2019-10-17

Монгол Улсыг саарал жагсаалтад оруулах шийдвэрийг гаргасан гэдгийг албаны эх сурвалжууд баталж байна

2019-10-16

С.Эрдэнэ: Дөнгөж сая миний авсан мэдээллээр ФАТФ Монгол улсыг саарал жагсаалтад оруулсан байна

2019-10-16

Өсвөрийн боксчин Т.Номин-Эрдэнэ Ази тивийн аварга болов

2019-10-18

Э.Содномпилжээгийн зардлыг Японы Фүжи хот хариуцна

2019-10-18

ОУОХ, Токиогийн Олимпын хорооны төлөөлөгчид хэлэлцжээ

2019-10-18

Энэ амралтын өдөр бүх нийтийн гүйлттэй

2019-10-17

Орос, Энэтхэгийн талууд аюулгүй байдлын стратегийн хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлнэ

2019-10-18

Аляска мужид 5.7 баллын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ

2019-10-18

Нельсон Манделагийн охин Өмнөд Солонгос дахь Африкийн элчин сайдаар томилогдлоо

2019-10-18

АНУ, Туркийн талууд Сири дэх цэргийн ажиллагааг түр зогсоох тохиролцоонд хүрчээ

2019-10-18

Google компани "Pixel 4" утсаа танилцууллаа

2019-10-17

Монгол эрдэмтэд угаарын хий хэмжих мэдрэгч зохион бүтээжээ

2019-10-15

“Uber” компани такси үйлчилгээндээ нисдэг тэрэг ашиглаж эхэллээ

2019-10-09

Илон Маскийн "Ангарагийг эзлэх" хөлөг

2019-10-04

Маргааш "Дүнжингарав" худалдааны төвийн урдаас Амгалан хүртэлх замын хөдөлгөөнийг хаана

2019-10-18

Х.Цогбаяр: Цэнхэр дуулгатны эгнээнд орох нь миний мөрөөдөл

2019-10-18

Энэ долоо хоногт зам тээврийн ослоор гурван хүн амь насаа алджээ

2019-10-18

Онцгой албан татвараас чөлөөлөх хуулийг гишүүдийн олонхийн саналаар баталлаа

2019-10-18

Ж.Эрдэнэбат: Бүх хүн жигдхэн 950 сая

2019-10-18

Н.Мишигдорж: Гадаад бодлогын ноён нуруу “шохойжчихоод” байна

2019-10-18

Ц.Цогзолмаа НАМЭХ-г удирдсан таван жилийн хугацаанд шийдвэр гаргах түвшний эмэгтэйчүүдийн оролцоо огцом өсчээ

2019-10-18

УИХ-ын гишүүн, Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл НАМЭХ-ны ерөнхийлөгчөөр сонгогдлоо

2019-10-17

Хятадын 428 хүн Монгол улсын иргэнтэй гэр бүл болж гэнэ!

2019-10-18

Ирээдүйд эцэг, эх болох Монгол залуусын үнэн төрх!

2019-10-15

Сайн дураараа битгий кесар хагалгаа хийлгэ!

2019-10-14

Мао Зэдуныг “атгадаг” байсан эмэгтэйн түүх

2019-10-11

Хийлч Дээгийгийн “Шинэ сонголт Баярсайхан”...

2019-10-18

Амжилт, бүтээл, бахархлаар дүүрэн 29-н жил ХХБанк

2019-10-18

Голомт банкны “Зургаан буудал тооцооны төв” шинээр нээгдлээ

2019-10-17

Орчин үеийн ажлын орчин + Дадлага хийх байгууллагаа зөв сонгох нь

2019-10-17

Фитнес клубүүд магадлан итгэмжлэгдэж эхэллээ

2019-10-18

Хорт хавдар илрүүлэх төхөөрөмж 39.4 тэрбум төгрөгөөр суурилуулна

2019-10-18

Төрөөд удаагүй нярайд төрөлхийн эмгэг гажиг засах мэс засал хийжээ

2019-10-17

Менингококкт халдвараас сэргийлье

2019-10-17

Гашуунсухайт боомтоор Хятад руу зорчих шинэ чиглэл нээгдлээ

2019-10-16

Алт, мөнгө боловсруулах үйлдвэр барих гэрээнд гарын үсэг зурлаа

2019-10-11

Оюутолгойн гэрээ эрх зүйн чадамжгүй

2019-10-09

Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн дэд бүтцийг Улсын комисс хүлээн авлаа

2019-10-08

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Podcast news - Танин мэдэхүй (2019.10.18)

2019-10-18

Podcast news - Цаг үе (2019.10.18)

2019-10-18

Podcast news - Цаг үе,өдрийн мэдээ (2019.10.17)

2019-10-17

Podcast news - Цаг үе (2019.10.17)

2019-10-17

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.53%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.05%
Дональд Трамп (АНУ)
4.65%
Шинзо Абэ (Япон)
3.46%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.89%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.78%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.19%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.85%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.68%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.4%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.28%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.23%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,489

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,327

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,391

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,313