Алтанбулаг дахь хууль бус олборлолт

Алтанбулаг дахь хууль бус олборлолт
Засгийн газрын тэргүүн У.Хүрэлсүх уул уурхайн зарим компанийн ашиглалт болон хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг цуцалж, БОАЖ-ын сайд Н.Цэрэнбатаар ахлуулсан баг Орхоны хөндийд нисдэг тэрэг хөлөглөн очиж шийдвэрийг танилцуулж, газар дээр нь үйл ажиллагааг зогсоож, техник хэрэгслийг нь  хурааж сүрийг үзүүлсэн билээ. Угтаа  Архангай аймгийн Орхон голын сав газрыг манайд уул уурхайн үйл ажиллагаа эхлэхтэй зэрэгцэж “Алтан Дорнод Монгол” компани аль хэдийн олборлолт хийж, авдгаа аваад нөхөн сэргээлтээ хийгээгүй. Сүүлд нь тусгай зөвшөөрлөө “БМНС” компанид шилжүүлж хаяж явсан газар. Эдний  сүйтгэж орхисон их хэмжээний талбай буюу үлдсэн овоолго дээр нь жижиг компаниуд сүүлийн хэдэн жил дураараа дургиж Орхон голын амийг тасартал, байгаль орчны эко систем алдагдтал, ард олныг нь уух усгүй, мал бэлчээрлэх нутаггүй болтол алтыг нь ухсаны дараа төр ниргэсэн хойно нь хашгирав гэгч болсон. Тэгвэл Төв аймгийн Алтанбулаг сум болон нийслэлийн Хан-Уул дүүрэгт Туул болон Бөхөг голын сав газрын энгийн хамгаалалттай бүсэд хайрга дайрга олборлож, хөнгөн цагаан, төмөр хайлшны үйлдвэрүүд хот дотор  хүчээ аван ажиллаж, байгаль орчны эко систем алдагдах нөхцөл байдал үүсээд  байгааг Засгийн газар хийгээд Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайдын сонорт хүргэе.
 
Төв аймгийн Алтанбулаг сум нь Хан-Уул дүүргийн XIII хороо Туул тосгонтой хаяа залган оршдог. Энд сүүлийн 10 гаруй жил компаниуд хайрга дайрганы олборлолт явуулсаар ирсэн. Оршин суугчдын ая тухтай амар тайван ажиллаж, амьдрах нөхцөл алдагдсаар байгааг манай сонин хөндөн бичиж байсан. Өнөөдөр Алтанбулаг суманд хайгуулын болон ашиглалтын 40 гаруй лиценз хүчин төгөлдөр байна. Эдгээрээс ашиглалт явуулж буй 11 компани бий. Найман тусгай зөвшөөрлийн ард малчдын өвөлжөө, хаваржааны газартай талбай нь давхцаж тавыг нь цуцлуулсан хэдий ч тэд нууцаар шөнийн цагаар ажиллаж байна гэсэн мэдээллийн мөрөөр  бид өнгөрсөн сарын 9-нд газар дээрээс нь сурвалжилсан юм.
 
 
Алтанбулаг суманд уул уурхайгаас болж 247 га газар эвдэрч түүний 10 хүрэхгүй хувьд нь нөхөн сэргээлт хийсэн аж. Түүнчлэн эко хохирлын үнэлгээ хийлгэхэд нэг га талбай таван сая төгрөгийн үнэтэй. Хууль зөрчиж үйл ажиллагаа явуулдаг 3-4 компани байдаг бол найман компанид  хууль бус зөвшөөрөл олгосон. Эдгээрийн зургаан компанийн тусгай зөвшөөрлийг цуцлуулсан тухай байгаль орчны байцаагч н.Батдэлгэр ярьж байв. Сумын ИТХ-ын дарга Н.Батмөнх “Орон нутгаас санаачлага гаргаж хууль бус тусгай зөвшөөрлүүдийг цуцлуулахаар олон удаа оролдож, заримыг нь цуцлуулсан боловч компаниуд төрийн шийдвэрийг үл тоон ажилласаар байдаг.  
 
 
 
Нөгөөтэйгүүр сумын ИТХ-аас шийдвэрээ гаргаад  отрын болон бэлчээрийн талбай учраас уул уурхайн үйл ажиллагаа явуулахгүй байхаар газар зохион байгуулалтын төлөвлөгөөгөө баталж, орон нутгийн тусгай хэрэгцээнд авъя гээд байхад л “хуульд заасан үндэслэл нь хангагдахгүй байна” гэдэг нэрийдлээр АМГТГ, Кадастр нь бүртгэж авахгүй, тусгай хэрэгцээнд авалгүй иргэдийн эрхийг бүдүүлгээр зөрчдөг. Түүнчлэн тусгай хэрэгцээнд авах шаардлага байсаар байтал бидэнд мэдэгдэхгүй нэг мэдэхэд тэр газарт зөвшөөрөл олгосон байдаг” гэж ярьсан юм. Зөвшөөрөл нь цуцлагдчихаад байхад  хулгайгаар ажиллаад байгаа хот доторх уурхайнуудаа хааж, техник хэрэгслийг нь хураах ажлаа хийх хэрэгтэйг салбарын сайдад нь дуулгамаар байна.
 
Зөвшөөрөл нь цуцлагдсан ч хулгайгаар ажилласаар…
 
Биднийг сурвалжлага хийх үеэр хил залгаа Хан-Уул дүүргийн XIII хороо, Төв аймгийн Алтанбулаг сум хамтарч уул уурхайгаас үүдэлтэй сөрөг нөлөөллийг бууруулахаар тохиролцож сургалт хийсэн юм. Уул, уурхайн болон бусад салбарт үйл ажиллагаа явуулж буй компаниудтай нийгмийн хариуцлагын гэрээг Засаг даргын орлогч нар хариуцаж хийдэг. Бид тус сумын Засаг даргын орлогч Д.Баярмагнайтай уулзахаар өрөөнд нь ороход нэг эмэгтэй гэрээгээ хийхээр сууж байгаатай тааралдсан юм. Ямар гэрээ хийж байгааг сонирхоход чацарганы модны суулгац тарих зөвшөөрөл хүссэн. Үүний дагуу гэрээгээ хийж байна гэв. Түүнээс зарим зүйлийг тодруулсан юм. Тэрээр “Манай суманд үйл ажиллагаа явуулж байгаа уурхайнууд шөнийн цагаар ажилладаггүй. Өдрийн цагаар хуулийн дагуу ажилладаг. Нөхөн сэргээлтийг сайн хийдэг. Зарим нь эзэнгүй талбайд өөрсдийн санаачлагаар хийдэг” хэмээн ярьсан юм. Энэ нь байгаль орчны байцаагчийн ярианаас зөрж байв. Тус суманд бид өдрийн цагаар очиж ажилласан. Гэвч өдрөөр нэг ч карьер ажиллаж байгаа харагдаагүй. Зөвшөөрөл нь  цуцлагдсан компаниуд хулгайгаар ажиллаад байгаа тухай мэдээлэл бидэнд ирсэн. Энэ тухай Алтанбулаг сумын Засаг дарга Д.Батсууриас тодруулахад “Манай компаниуд өдрөөр ажиллахаар тоос их гардаг. Түүнээс гадна иргэд ирж асуудал үүсгэдэг” гэсэн хариултыг өгсөн. Гэтэл орой нар жаргахтай зэргэцээд 19:00 цагийн үед  нам жим байсан тосгонд  хөл хөдөлгөөн ихсэж  хайрга дайрга ачсан “ховонууд” гэрлээ гялалзуулан тоос татуулан давхилдаж эхэлсэн юм.
 
 
Бид “Бөхөг” голын  ай савыг уруудан  нөхөн сэргээлт хийлгүй хаясан, цуцлагдсан нэртэй ч хулгайгаар ажиллаж байгаа гэх хэд хэдэн компанийн олборлолт явуулж байгаа талбайд  очсон юм. Гэтэл дөнгөж сая ажиллаж байгаад шалгалт ирснийг дуулаад хаяад нуугдсан бололтой. Манаач хэмээн өөрийгөө танилцуулсан хүнээс өөр хүн ойр хавьд нь харагдахгүй хэрнээ техникүүдийнх нь шинэ мөр тод харагдаж байлаа. Манайх  ажиллахгүй олон хонож байна гэсэн ч хүмүүсийн угаасан хувцас, санд мэнд орхисон болов уу гэмээр байдалтай шигшүүр, ховоо энд тэнд замбараагүй харагдаж байв. Зарим нь хэвлэлийнхэн ирсэн  сургаар  ажиллаж байсан карьер уурхай руу ордог хэсэг дээрээ шороо асгаж замаа хаасантай тааралдсан юм.
 
 
Харин цааш уруудан тус сумын харъяалалтай гэх ч үйл ажиллагааг нь зогсоосон  төмрийн, хөнгөн цагааны үйлдвэрүүд дээр очиход үйл ажиллагаа нь зогссон хэвээр байв. Харин  нэг шинэ үйлдвэр баригдаад байгаа тухай бидэнд газарчилж байсан иргэд хэлсний дагуу тус газар очиход  Засаг даргын орлогчийн өрөөнд чацарганы  модны суулгац тарихаар гэрээ хийж байсан эмэгтэйтэй тааралдсан юм. Тус үйлдвэрийн захирал нь гэж өөрийгөө танилцуулсан залуу нөгөө эмэгтэйг энэ манай эхнэр гэв. Манайх “Тунамал рашаан” гэдэг компани. Төмрийн хайлш цутгах үйлдвэрийн зөвшөөрөлтэй гэлээ. Энэ үед модны суулгац тарьж ургуулах нэрээр төмрийн хайлшны үйлдвэрийн зөвшөөрөл авсан байж болох хардлага төрсөн юм. Дараа нь тус компанийг burtgel.mn сайтаас хайсан боловч “Тунамал рашаан” ХХК гэдэг нэрээр биш “Ноён Хан Цэцээ” ХХК гэсэн компани төмрийн хайлшны зөвшөөрөл авсан байх магадлалтай байв.
 
Өмнөх үйлдвэрүүдийг  голын ай сав дотор хууль зөрчиж байгуулагдсан үндэслэлээр үйл ажиллагааг нь зогсоогоод байхад нэмж шинээр олгосон нь сумын удирдлагууд эрх мэдлээ урвуулан ашиглаж  хууль зөрчиж  буйг гэрчилж байлаа. Нөгөөтэйгүүр орон нутаг шийдвэр гаргасаар атал түүнийг үл тоон ажиллаж байгаагийн цаана хэн эцсийн ашгийг хүртээд орон нутгийг хохироогоод байгаа вэ гэдгийг ил тод болгох шаардлага тулгарч байна. Ашигт малтмалын тухай хуульд өөрчлөлт оруулж уул уурхайг хариуцлагатай болгох алхмуудыг хийж байгаа аж. Тухайлбал, байгаль орчинд хортой нөлөө үзүүлж, байгаль орчны менежментийн төлөвлөгөөнд зааснаа хэрэгжүүлэхгүй,нөхөн сэргээлтээ хийхгүй бол орон нутаг санал гаргах эрхтэй. Түүний дагуу БОАЖЯ дүгнэлт гаргаж,  АМГТГ тусгай зөвшөөрлүүдийг цуцлахаар болсон. Тиймээс орон нутагт хууль бусаар ажиллаж байгаа энэ мэт аж ахуйн нэгжүүдийг  ажлын хэсэгт мэдээллийг нь өгөөд тусгай зөвшөөрлүүдийг нь цуцлуулах боломж байгааг иргэний нийгмийнхэн болон иргэд, сумын удирддлагуудад зөвлөж байв.
 
 
Ц.Мягмарбаяр
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

0
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

"Сохор" /өгүүллэг/

2019-09-29

Улбар шар

2019-09-22

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

"Нинаг буцаасан нь" /өгүүллэг/

2019-09-01

Жүжигчин Женнифер Энистон инстаграмыг "эвдэлсэн" нь

2019-10-18

Хятад руу нэвтрэх эрхгүй болсон алдартнууд

2019-10-16

Нэрийг нь хүн бүр мэдэх ч царай нь төдийлөн танил биш алдартнууд

2019-10-02

Женнифер Лопез сүй тавьжээ

2019-09-30

Маргааш "Дүнжингарав" худалдааны төвийн урдаас Амгалан хүртэлх замын хөдөлгөөнийг хаана

2019-10-18

Х.Цогбаяр: Цэнхэр дуулгатны эгнээнд орох нь миний мөрөөдөл

2019-10-18

Энэ долоо хоногт зам тээврийн ослоор гурван хүн амь насаа алджээ

2019-10-18

Онцгой албан татвараас чөлөөлөх хуулийг гишүүдийн олонхийн саналаар баталлаа

2019-10-18

Сэтгэл өөдрөг явах 13 зарчим

2019-10-18

Судлаач Ганаа: Цифрийн эдийн засгийн тухай товч өгүүлэх нь

2019-10-18

Амархан улайдаг хүмүүс өгөөмөр, итгэл даахуйц байдаг

2019-10-18

Гэр бүл салалтын хамгийн утгагүй шалтгаанууд

2019-10-18

Podcast news - Танин мэдэхүй (2019.10.18)

2019-10-18

Podcast news - Цаг үе (2019.10.18)

2019-10-18

Podcast news - Цаг үе,өдрийн мэдээ (2019.10.17)

2019-10-17

Podcast news - Цаг үе (2019.10.17)

2019-10-17

Хятадын 428 хүн Монгол улсын иргэнтэй гэр бүл болж гэнэ!

2019-10-18

Ирээдүйд эцэг, эх болох Монгол залуусын үнэн төрх!

2019-10-15

Сайн дураараа битгий кесар хагалгаа хийлгэ!

2019-10-14

Мао Зэдуныг “атгадаг” байсан эмэгтэйн түүх

2019-10-11

Гадагшаа шилжүүлэх мөнгөн дүнг өдөрт нэг сая төгрөгтэй тэнцэхүйц вальют байхаар тогтоожээ

2019-10-18

Саарал жагсаалтад орсон эсэхийг маргааш эцэслэнэ гэв

2019-10-17

Монгол Улсыг саарал жагсаалтад оруулах шийдвэрийг гаргасан гэдгийг албаны эх сурвалжууд баталж байна

2019-10-16

С.Эрдэнэ: Дөнгөж сая миний авсан мэдээллээр ФАТФ Монгол улсыг саарал жагсаалтад оруулсан байна

2019-10-16

Хийлч Дээгийгийн “Шинэ сонголт Баярсайхан”...

2019-10-18

Амжилт, бүтээл, бахархлаар дүүрэн 29-н жил ХХБанк

2019-10-18

Голомт банкны “Зургаан буудал тооцооны төв” шинээр нээгдлээ

2019-10-17

Орчин үеийн ажлын орчин + Дадлага хийх байгууллагаа зөв сонгох нь

2019-10-17

Фитнес клубүүд магадлан итгэмжлэгдэж эхэллээ

2019-10-18

Хорт хавдар илрүүлэх төхөөрөмж 39.4 тэрбум төгрөгөөр суурилуулна

2019-10-18

Төрөөд удаагүй нярайд төрөлхийн эмгэг гажиг засах мэс засал хийжээ

2019-10-17

Менингококкт халдвараас сэргийлье

2019-10-17

Тахианы бөөрөнхий махтай шөл хийх жор

2019-10-18

Эдгээр өгүүлбэрийг танд байнга хэлдэг хүнд итгэх хэрэггүй!

2019-10-18

Усаар дамжих гэдэсний халдвараас сэргийлэхийг зөвлөж байна

2019-10-18

Дасгалын зөв хувцас сонгохын давуу талууд

2019-10-18

Гашуунсухайт боомтоор Хятад руу зорчих шинэ чиглэл нээгдлээ

2019-10-16

Алт, мөнгө боловсруулах үйлдвэр барих гэрээнд гарын үсэг зурлаа

2019-10-11

Оюутолгойн гэрээ эрх зүйн чадамжгүй

2019-10-09

Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн дэд бүтцийг Улсын комисс хүлээн авлаа

2019-10-08

Орос, Энэтхэгийн талууд аюулгүй байдлын стратегийн хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлнэ

2019-10-18

Аляска мужид 5.7 баллын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ

2019-10-18

Нельсон Манделагийн охин Өмнөд Солонгос дахь Африкийн элчин сайдаар томилогдлоо

2019-10-18

АНУ, Туркийн талууд Сири дэх цэргийн ажиллагааг түр зогсоох тохиролцоонд хүрчээ

2019-10-18

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Өсвөрийн боксчин Т.Номин-Эрдэнэ Ази тивийн аварга болов

2019-10-18

Э.Содномпилжээгийн зардлыг Японы Фүжи хот хариуцна

2019-10-18

ОУОХ, Токиогийн Олимпын хорооны төлөөлөгчид хэлэлцжээ

2019-10-18

Энэ амралтын өдөр бүх нийтийн гүйлттэй

2019-10-17

Б.Эрдэнэхуяг: Франц улсад 87 дахь жилдээ зохион байгуулагдсан үзэсгэлэнд зочин орноор орж гурван бүтээн байгуулалтаараа гайхуулж чадлаа

2019-10-18

"Өнөөгийн Монголын эгэл төрх" - Гэрэл зурагчин Б.Инжинаашийн шилдэг бүтээлүүд

2019-10-18

“Улаанбаатар” олон улсын кино наадам шилдгүүдээ тодрууллаа

2019-10-17

“Талын түмэн адуу”-ны баяр ирэх сард болно

2019-10-16

ХҮНам: Ерөнхийлөгчийг УИХ-аас сонгодог болох ёстой

2019-10-16

Монгол хүний бүтээсэн утаагүй зуухыг туршлаа

2019-10-16

"Ам нээвэл" нэвтрүүлгээр Ардчилсан намын дарга, УИХ-ын гишүүн С.Эрдэнэ оролцлоо

2019-10-16
1:54:39

"УлаанБал" хэлэлцүүлэг: Түлш сайжирч нийслэлчүүд тайван унтаж болохоор болсон уу?

2019-10-16

Хятадууд хар тамхинд хэрхэн "живж" байсныг харуулсан түүхэн зургууд

2019-10-13

Халуухан Украин бүсгүйчүүд гэрэл зурагчин Давид Дубницкийн дуранд...

2019-10-13

Монголын үзэсгэлэнт охид (100 фото) №162

2019-10-12

Фотошопын засвар ороогүй хачирхалтай зургууд

2019-10-12

Ж.Эрдэнэбат: Бүх хүн жигдхэн 950 сая

2019-10-18

Н.Мишигдорж: Гадаад бодлогын ноён нуруу “шохойжчихоод” байна

2019-10-18

Ц.Цогзолмаа НАМЭХ-г удирдсан таван жилийн хугацаанд шийдвэр гаргах түвшний эмэгтэйчүүдийн оролцоо огцом өсчээ

2019-10-18

УИХ-ын гишүүн, Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл НАМЭХ-ны ерөнхийлөгчөөр сонгогдлоо

2019-10-17

Өмгөөллийн тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн төслүүдийг эцэслэн баталлаа

2019-10-18

Монгол Улсын "Үндсэн хууль"-д оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийн төслийг танилцуулж байна

2019-10-18

Польшоос эрэн сурвалжилж буй Монгол Улсын иргэдтэй холбоотой хэргийн талаар санал солилцжээ

2019-10-18

Эрүүл мэндийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцэн баталлаа

2019-10-17

Гачуурт дахь ус хангамжийн эх үүсвэрийн хамгаалалтын бүсэд мод тарилаа

2019-10-15

Өнөөдөр бүх нийтээр мод тарих өдөр

2019-10-12

Сэлэнгэ мөрөн, Орхон голын ай савыг онцгойлон хайрлаж, хамгаалмаар байна

2019-10-11

Маргааш бүх нийтээр мод тарих өдөр

2019-10-11

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

Хурим хийхээсээ өмнө заавал асуух 11 асуулт

2019-09-08

Бид мартсан байна чамайг уучлаарай охин минь…

2019-10-19

Шалгалтын үеэр оюутнуудаас асуусан хачирхалтай асуултад бүгд бүдэрчээ…

2019-10-19

Цусаараа төлсөн ӨР

2019-10-19

Таны нойронд сайнаар нөлөөлөх тасалгааны ургамлууд

2019-10-18

139-р сургууль, 221-р цэцэрлэгийн цогцолборыг газын хийн халаалтанд амжилттай шилжүүллээ

2019-10-18

Сувилахуйн боловсролын чиглэлээр үйл ажиллагаа хэрэгжүүлж байгаа төслийн багийг хүлээж авч уулзав

2019-10-17

Уран зохиолын хичээл хэрэгтэй юу?

2019-10-09

Сурагчдын амралт энэ сарын 28-нд эхэлнэ

2019-10-08

Google компани "Pixel 4" утсаа танилцууллаа

2019-10-17

Монгол эрдэмтэд угаарын хий хэмжих мэдрэгч зохион бүтээжээ

2019-10-15

“Uber” компани такси үйлчилгээндээ нисдэг тэрэг ашиглаж эхэллээ

2019-10-09

Илон Маскийн "Ангарагийг эзлэх" хөлөг

2019-10-04

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.53%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.05%
Дональд Трамп (АНУ)
4.65%
Шинзо Абэ (Япон)
3.46%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.89%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.78%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.19%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.85%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.68%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.4%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.28%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.23%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,489

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,327

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,391

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,313