Бүсээ айлд орхиж болдоггүй тухай...

Бүсээ айлд орхиж болдоггүй тухай...

Нэг хавар Мөнгөнморьтийн шоронгоос оргоод Их Хэнтийн хөвчид гарчихав. Явган нүцгэн долоо хоног тэнээд эцэстээ модны цагаан золтос зулгаан гол зогоож явтал алсад утаа харагдлаа. Зүтгэсээр яваад очтол ширвээ сахалтай нэгэн эр гал дээр мах шараад сууж байна.

Шарсан махны үнэрт ухаан балартаад, өвдөг нуглардаг юм. Тэгтэл тэр эр том хутганыхаа үзүүрт цус нь дусалсан шүүрхий мах өлгөөд өглөө. Би мөлхөж очоод гараараа авч идэх тэнхэл хүрээгүй учир махыг амаараа авав. Намайг махаа идэж дуусахыг хүлээж байгаад тэр эр,

– За нааш суу. Чамайг хэрвээ гараараа авсан бол зүйл дуусгачих байсан юм гэж билээ.

Тэгээд бид хоёр хөвчийн андууд болсон юм даа. Тэр маань бас шоронгоос оргоод хээрээр гэр, хэцээр дэр хийгээд хэдэн жил болсон эр байж билээ. Чанга эр байсан даа. Их Хэнтийн тайгад түүний мэдэхгүй жалга гэж байхгүй байдагсан. Бид хоёр хөвчийн гүн хэд хэдэн оромж агуйтай, сэлгэх хэдэн морьтой, буу саадаг хувцас хунараар тасраагүй дээ. Тэгээд хоёулаа Ерөөгийн дэлгүүрийг дээрэмдэж байгаад тэр маань цээжээрээ буудуулж, хоёр хоног агуйн мухарт шархны халуундаа дэмийрч байгаад өнгөрөв. Үхэхийнхээ өмнө гэнэт ухаан нь саруулсаж ирдэг юм.

– За хө, анд минь. Чи хэзээ нэгэн цагт Арвайхээр ороод ээжтэй минь уулзаарай. Гэрийнхээ гадаа тийм тэмдэгтэй, тийм нэртэй хүн бий. Таны хүү таныгаа хэзээ ч мартаагүй юм шүү гэж хэлээрэй гэж захиад нэг сүрхий зогиссоноо явчихаж билээ.

Тайгад ганцаараа болж авсан хойно, ер нь энд ингэж тэнэж яваад тэнэсэн сумны бай болж золбин нохой ч тойрмоор үхлээр үхснээс нутгийнхаа барааг хараад үхвэл ч үхье, баригдвал ч баригдая гэж шийдээд нутаг гараад давхичихлаа. Өдөр унтаж, шөнө нь цогиулж явсаар Арвайхээр ордог юм. Нөгөө самганыг эрсээр байж олж очлоо. Ануухан самган ганц гэрээр нутаглаж байна. Хүүтэй чинь хамт ингэж тэгэж амьдарч байгаад ирлээ. Хүү тань үхэхдээ ийм үгийг таньд дамжуулаарай гээд өнгөрсөн дөө гэж хэлбэл, эмгэн ер хүний урманд нулимс ч гаргасангүй.

– Би хүүгийнхээ хойтхыг хэдийнэ уншуулчихсаан гэж байна. Тэгснээ, – За чи миний хүүгээс ялгаа юу байхав. Одоо хүү минь болоод надтай хамт амьдар.

Надад хурааж цуглуулсан жаал жуулхан юм бий. Адуу мал ч бас хоосонгүй. Арчаатай тордоод явбал бид хоёрт хүрэлцэнэ. Энэ мөчөөс эхлээд ээж үр хоёр болж явьяа гэж байх юм.

Би “-Тэгье” л гэлээ. Тэгээд хэд хонож байтал ер тэнд байж суухад тэсэмгүй болоод ирдэг юм. Тэр эмгэн ёстой морь шиг хоёр сайхан морьтой. Тэр хар, хээр хоёр морь бол эр хүний хийморийг сэргээсэн, нудийг булаасан адгууснууд даа. Эмгэн ээж маань хүүгээ ирнэ гэж хүүдээ тэр хоёр морийг хадгалж байсан юм гэдэг. Тэгээд нэгэн үдэш нөгөө хоёр морийг нь ойрхон шиг архалчихаад, орой хоолны дараа бие засдаг гэж хэлээд сэлдэн гарлаа.

Очоод нөгөө хоёр морийг тайлж нэгийг нь мордоод, нөгөөг нь хөтлөөд давхиулж гардаг юм. Шөнөжин баруун зүгт давхиулав. Үүр цайх үед нэгэн хонхорт хоёр морио уячихаад, чулууны ёзоор тохмоо дэрлээд хэвтээд өглөө. Нэг сэрэхнээ нь нөгөө эмгэн хажууханд аргал түүчихсэн явж байх юм. Хүүе, энэ чинь юу билээ гээд гайхаад өндийвэл,

– Миний хүү ээ, орж цайгаа уу гэж дуудаж байна.

Тэгэхнээ нь шөнөжин эмгэний гэрийг алсуурхан шиг тойроод давхичихсан байж билээ. Би хээрээр гэр хийж, хэцээр дэр хийж явахдаа тэгэж төөрч мунгинасан минь үгүй. Одоо яахав дээ, хар цагаан дуугүй босоод гэрт нь орж, хийж өгсөн цайнаас нь ууж суутал эмгэн хэлж байна.

– За хүү минь, уг нь би чамайг надад хань болох болов уу гэж бодсон юм. Гэтэл сэтгэл чинь тогтохгүй хүн юм. Чи явах гэснээрээ яв даа. Наад хоёр адгуусаа ч аваад яв. Хүүгүй үлдэж байгаа надад ийм хоёр морины хэрэг юу билээ, хэн надад харж өгөх билээ. Чам шиг нэгнийх нь нүдний хорхой ороод алга болж өгөх биз гэж байна.

Бас надад айлд бүү бүсээ орхиж байгаарай, чамайг аргамжчихдаг юм шүү гэв. Эмгэнд хар авхуулахгүй гээд сэлдэн гарсан маань буруудаж, шөнөжин гэр тойрч давхисны учир тэр байж. Эмгэн намайг сэжиглээд л байсан байгаа юм. Бүсийг минь барьчихаад намайг гэрээ тойруулаад шөнөжин давхиулчихаа өлхөөн мэдэх айхтар хатуу уншлагатай эмгэн байсан даа.

Тэгээд надад замын хүнс бэлдэж өгөөд нутаг зүг минь мордуулж билээ..

Тэр хоёр морийг нь унаад Арвай хээрийн талын зах руу ороод галгиулж явав. Орой нар шингэх гэж байсан юм. Гэтэл гэнэт нүдний буланд гэрэл гялсхийх шиг болдог юм. Харвал 69 машины шил шингэж байгаа нарны гэрэлд тэгэж гялсхийсэн байж. Арвайхээрийн цагдаагийн машин миний араас хөөж байгаа нь тэр. Тэгээд л жолоогоо тавиад л пурхийлгэчихсэн дээ. Арвайхээрийн талыг 69 машинд гүйцэгдэлгүй л туулаад гарсан, тийм л гаргуун гайхалтай сайхан амьтад байсан даа, тэр хоёр морь. Тэгээд сайхан хос морьтой нутагтаа ирж байж билээ.

/Үнэхээр ч нутгийнхан 50-иад оны сүүлээр түүнийг хосгүй сайхан хоёр морьтой ирсэн гэх билээ/

ХУУЧ ХӨӨРӨХҮЙ.

1986 оны 8 сарын эхээр юмдаг. Нутгийн нэгэн хөгшинтэй ганзага нийлж хоёр хоног холыг зорьж билээ. “Хээрийн замд эр ижилсдэг” гэдэг. Хэдий тэгэхэд би 9-р ангийн хүү байсан ч тэрбээр надтай үеийн мэт хөөрөлдөж, өдөржин дөрөө харшуулж явахдаа, үдэшжин аргалын галын гэрэлд мах шарж суухдаа олон сонин сайхныг хүүрнэж билээ. Түүнээс зөвхөн нэгийг нь сөхөхөд ийм байна.

Б.Номинчимэд

4
таалагдаж байна

4
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Шинэ мянганы залуус яагаад ганц бие байх нь их болсон бэ?

2019-11-07

Хайрлуулах бус хайрлах нь илүү чухал

2019-11-01

Хятадууд удахгүй сүрэг жоом шиг л орж ирнэ!

2019-10-30

2019 онд ерөнхий боловсролын сургуулийн 12 хүүхэд хар тамхины хэрэгт холбогджээ

2019-10-29

Сүрьеэгийн өвчлөлийг бууруулахад хүүхдийн байгууллагын эмч нартай хамтарна

2019-11-11

Эрдэмтэд залуудаа их ажиллавал хөгшрөхдөө хурдан халцардаг болохыг тогтоожээ

2019-11-10

“City Cancer Challange” хөтөлбөрийн төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзав

2019-11-08

Олон эмэнд тэсвэртэй сүрьеэ өвчний эмчилгээний хугацааг 9 сар болтол богиносгож чадсан анхдагч орны нэг болжээ

2019-11-07

Ширгэж буй Монгол

2019-10-28

Сонирхолтой гарал үүсэл бүхий үгс

2019-10-24

Гол, усны ослоос урьдчилан сэргийлэхийг анхаарууллаа

2019-10-24

Анхаар: Богд ууланд баавгайн мөр илэрчээ

2019-10-22

Podcast news - Цаг үе (2019.11.12)

2019-11-12

Цаг үе, өдрийн дугаар (2019.11.11)

2019-11-11

Podcast news - Цаг үе (2019.11.11)

2019-11-11

Podcast news - Таны амралтанд (2019.11.09)

2019-11-09

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

"Эх" /өгүүллэг/

2019-10-27

"Сохор" /өгүүллэг/

2019-09-29

Улбар шар

2019-09-22

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

Монголд алмазын орд байдаг уу?

2019-11-12

Оюу толгойн гэрээтэй холбоотой С.Баяр, Ч.Сайханбилэг, С.Баярцогт нарын хэргийг шүүхэд шилжүүлсэн

2019-11-11

Ерөнхий Сайд газрын тос олборлолтын байдалтай танилцав

2019-11-08

Иргэний мэдээлэлд "өвдөг шороодсон" Ашигт малтмалын тухай хуулийг өөрчлөхөөр болжээ

2019-11-04

“Цөмөөхэй” балет ирэх сард тоглогдоно

2019-11-12

О.Есүгэн "Токио 2020" олимпийн наадмын эрхээ авлаа

2019-11-07

“Монгол гэр, өв соёл”-ыг уламжлан үлдээсэн оюуны бүтээл хэвлэгдлээ

2019-11-07

"Дулаахан намар”-тай нэг үдшийг нижгэр өнгөрүүлье

2019-11-07

“Volkswagen” автомат жолоодлоготой тээврийн хэрэгслийг хөгжүүлэх охин компани байгуулна

2019-10-29

“Seven-Eleven” худалдагчгүйгээр худалдан авалт хийх үйлчилгээг туршиж байна

2019-10-29

“Huawei” зохиогчийн эрхийн гэрчилгээ авах хүсэлт гаргасан тоогоороо тэргүүлжээ

2019-10-28

“Toyota” компани нарны эрчим хүчээр ажилладаг автомашин туршжээ

2019-10-25

Боломжтой үедээ аялах биш, аялах боломжийг өөртөө гарга

2019-11-12

ХХБанкны 300-н номын сан тохижуулах хөтөлбөр амжилттай үргэлжилж байна

2019-11-12

Хүүхдүүд “Дэлхийн шинжлэх ухааны өдөр”-ийг тэмдэглэн өнгөрүүллээ

2019-11-12

Капитрон банк 18 жилийн ойгоороо хосоор нь Европ аялуулна

2019-11-12

ТБХ: Төслүүдийн эцсийн хэлэлцүүлгийг хийж, конвенцид нэгдэн орох тухай гэрээний төслийг зөвшилцөхийг дэмжлээ

2019-11-12

Хүүхдийн мөнгөн тэтгэмжийн талаар авах зарим арга хэмжээний тухай хэлэлцэнэ

2019-11-12

Монгол Улсын Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийн төсөл (слайд танилцуулга) НУТГИЙН УДИРДЛАГАТАЙ ХОЛБООТОЙ НЭМЭЛТ, ӨӨРЧЛӨЛТ

2019-11-12

Үндсэн хуулийг өөрчлөх төсөлгүй болжээ

2019-11-12

БОЛОВСРОЛ гэж юу вэ?

2019-11-11

Д.Ундармаа: Сэтгэл зүйч ажилласан сургуулиудад олон эерэг өөрчлөлт ажиглагддаг

2019-11-08

Монгол Улсын Ерөнхий Сайдын нэрэмжит тэтгэлгийн материал хүлээн авч байна

2019-11-04

О.Янжмаа: МУ-ын хэмжээнд хөгжлийн бэрхшээлтэй 1466 оюутан суралцаж байна

2019-11-01

Баянхошууны Жокероос хотын дарга Жокерт...

2019-11-12

Монгол хар ухаанаар...

2019-11-12

Дотор арзайтал бичжээ. Юм бичвэл ингэж л бичих хэрэгтэй...

2019-11-11

Бүргэд...

2019-11-11

Залуу насандаа ухаарвал зохих амьдралын 6 үнэн

2019-11-11

Өлсөхгүйгээр жингээ хасах “5 халбаганы дэглэм”

2019-11-11

Унтахын өмнө мөрдөх 8 дүрэм

2019-11-10

Ууц нуруугаар нь өвддөг хүмүүс сармис хэрэглээрэй

2019-11-10

“Шуурхай удирдлага, зарлан мэдээллэх төв”-тэй боллоо

2019-11-12

Шинэчлэгдсэн стандартуудыг танилцууллаа

2019-11-12

Олон Улсын Монгол судлалын Холбооны Азийн бүсийн III хурал боллоо

2019-11-12

Найман аймагт хуванцар хог бутлагч, пресллэгч машин хүлээлгэж өгөв

2019-11-12

Ганц бие хүмүүсийн өдөр “Alibaba” компани шинэ дээд амжилт тогтоожээ

2019-11-12

Хонг Конгт зорчих Монгол иргэдийн анхааралд

2019-11-12

Денге хэмээх чичрэг өвчин бэлгийн замаар халдварласан 2 дахь тохиолдол бүртгэгдлээ

2019-11-11

Хятадад “Ганц биечүүдийн өдөр”-т зориулан цахим дэлгүүрүүд хямдрал зарлажээ

2019-11-11

Монгол Улс 2019 оны эхний арван сард 152 улстай худалдаа хийжээ

2019-11-12

1072 хувьцааны асуудлыг хэлэлцэх байсан ч хойшлууллаа

2019-11-12

61 иргэнд хүүгүй, барьцаагүй зээл олгоно

2019-11-12

Шимтгэл нэмэгдсэнээр тэтгэврийн санд 540 тэрбумын ачаалал үүснэ

2019-11-11

Кюүшюү башёгийн 2 дахь өдөр Их аварга Хакүхо Дайэйшод уналаа

2019-11-12

Н.Төгсцогт Гарри Рассельтэй /WBС/-гийн Дэлхийн аваргын төлөө тулалдана

2019-11-12

Алина Загитова: Шүхэртэй үсрэлт хийхийг хүсдэг

2019-11-12

Н.Түвшинбаяр сагсан бөмбөгийн багтай боллоо

2019-11-12

Алдартнуудын нэрд гарахаас өмнөх үеийн ховор зургууд

2019-11-12

Энэ оны дэлхийн хамгийн "залуу" 10 тэрбумтантай танилц

2019-11-11

NBA-ын одуудын үзэсгэлэнт эхнэрүүд

2019-11-11

Нүүрээ будаагүй ч, үзэсгэлэнтэй харагддаг одууд

2019-11-10

Бид яагаад бүх зүйлийг санаж чаддаггүй вэ?

2019-11-12

Чернобылийн ослын дараах Славутич хотын залуусын амьдрал

2019-11-12

Африкт дэгдсэн "үхрийн бослого"

2019-11-12

Дэггүй Маша-гийн ард хэн байсан бэ?

2019-11-12

Хүүхдэдээ хэзээ ч хэлж болохгүй 9 үг

2019-10-22

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11
13:11

Ш.Гантулга: Бид одоо олон таван үггүй дайрч, олигархиудыг сөнөөнө...

2019-11-12

Тоймч Ш.Гантулга Монголын Үндэсний Фронтын тэргүүн болжээ

2019-11-12
56:22

"Ам нээвэл" нэвтрүүлэгт "Bloomberg" телевизийн гүйцэтгэх захирал Э.Долгион оролцов

2019-11-12

Эрчүүд яагаад эгчмэд бүсгүйд татагддаг вэ

2019-11-11

"1950-иад оны Хонконг" 13 настай хүүгийн дуранд

2019-11-12

100 жилийн өмнөх гоо үзэсгэлэн

2019-11-10

Элдэв зураг (70 фото) №633

2019-11-08

Оросын л гудамжинд харж болох "сонирхолтой" дүр зургууд

2019-11-05

Ерөнхий хяналтын сонсголыг УИХ-ын гишүүн Н.Учрал даргална

2019-11-12

Монголын төр дэх МАН-ын ЖДҮ-чдийн жагсаалт ил боллоо

2019-11-12

АН-ын мөнгөний сонгууль

2019-11-12

Х.Баттулга ард түмнээс сонгогдсон сүүлчийн Ерөнхийлөгч болох уу?

2019-11-12

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.45%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.32%
Дональд Трамп (АНУ)
4.55%
Шинзо Абэ (Япон)
3.44%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
3.03%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.53%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.21%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.76%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.66%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.45%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.3%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.3%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,515

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,410

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,416

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,335