Шинэ Дели хотын агаарын бохирдол сүүлийн 4 жилд 25 хувиар буурахад юу нөлөөлсөн бэ?

Шинэ Дели хотын агаарын бохирдол сүүлийн 4 жилд 25 хувиар буурахад юу нөлөөлсөн бэ?

ДЭМБ-ийн судалгаагаар Шинэ Делийг дэлхийн хамгийн их агаарын бохирдолтой хотоор зарласнаас хойш 4 жилийн дотор агаарын бохирдол 25 хувиар буурсан гэж хотын захирагч Арвинд Кежривал мэдэгдлээ. Үзүүлэлт юу илэрхийлж байна вэ? Хот энэ үр дүнд яаж хүрэв?

Өнгөрсөн долоо хоногт хотын захирагч Арвинд Кежривал сүүлийн 4 жилийн хугацаанд Дели хотын агаарын бохирдол, тэр дундаа ширхэглэгт тоосонцор (PM)-ын хэмжээ 25 хувиар буурсан гэж хэлснийг "Indian Express" мэдээлсэн байна.

5 жилийн өмнө буюу 2014 онд ДЭМБ-аас зохион байгуулсан дэлхийн агаарын чанарын хандлагын судалгаанаас Дели хотыг хамгийн их бохирдолтой хотоор зарласан. Тэр цагаас эхлэн Төв ба муж улсын захиргаа мөн шүүхүүд агаарын бохирдолтой тэмцэх чиглэлээр хэд хэдэн арга хэмжээ авч хэрэгжүүлжээ.

Делийн агаар бохирдол: Үзүүлэлт юуг илэрхийлж байна вэ?

Делийн агаар бохирдол: Үзүүлэлт юуг илэрхийлж байна вэ?

Дели хот ердөө л 2010 оноос бохирдлын хяналтын хороогоороо дамжуулан агаарын чанарыг хянаж эхэлсэн. Анх Р К Пурам, Пунжаби Багх, Анад Вихар мөн Мандир Марг гэсэн 4 цэгт хянаж эхэлсэн бол өнгөрсөн оны байдлаар хяналтын цэгийн тоо нэмэгдэн 26-д хүрчээ.

Делийн Бохирдлын Хяналтын Хороо (ДБХХ)-ны анхлах мэргэжилтний хэлснээр 2012 онд хотын агаарын бохирдол дээд цэгтээ хүрсэн буюу хамгийн бохир муу үзүүлэлттэй байсан аж. “Бид тэр жил, ялангуяа 10 болон 11-р сард сүрэл гэх мэт ургацын үлдэгдлийг хамгийн ихээр шатааж байгааг олж тогтоосон. Тэр бол энэ төрлийн материалыг хамгийн ихээр шатааж буйг хэмжсэн анхны тохиолдол. Энэ л Дели хотын агаарын чанарыг эрс муутгасан зүйл байсныг олж мэдсэн” хэмээн тэрээр хэлсэн байна.

Харин 2012 оноос хотын агаарын бохирдлын гол шалтгаан болсон ширхэглэгт тоосонцор буюу PM-ийн жилийн дундаж үзүүлэлт буурч эхэлсэн байна. Эхэндээ аажим харин 2015-2018 онуудад огцом буурчээ.

Ширхэглэгт тоосонцор гэдэг нь АНУ-ын Хүрээлэн буй Орчны Хамгаалалтын Агентлагын тодорхойлсноор агаар дах хатуу хатуу тоос болон шингэний дуслын холимог юм. Зарим тоосыг нүдээр харж болох бол зарим зөвхөн микроскопд л харагдана. Дели хотын агаарыг бохирдуулагч үндсэн элемент нь PM2.5 (2.5 ба түүнээс бага микрометр хэмжээтэй, амьсгалаар хүнйи биед нэвтэрдэг) PM10 (10 ба түүнээс бага микрометр хэмжээтэй) тоосонцорууд юм.

Хотын агаар хамгийн их бохирдолтой сарууд нь 11, 12 мөн 1-р сарууд бөгөөд 2012-2018 оны мэдээгээр 11-р саруудад хамгийн их бохирдолтой байдаг байна. Энэ нь 11-р сард Харяна, Пунжаб болон Уттар Прадеш мужуудад хамгийн их хэмжээний ургацын үлдэгдэл хаягдлыг шатаадгаас шалтгаалдаг байна. Мөн энэ сард агаарын хэм буурч чийгшил нэмэгддэг нь агаарын бохирдлыг улам өтгөрүүлдэг аж. Мөн 11-р сард зарим нутагт навч шатаадаг юм байна. 11-р сараас эхлээд он дамнан бохирдол их байдаг бол хамгийн “цэвэрхэн” сарууд нь 7, 8, 9-р сарууд байна.                

Цаг агаарын болон улирлын чанартай нөлөө

Цаг агаарын болон улирлын чанартай нөлөө

2012 – 2018 оны хооронд РМ10 – ын дундаж агууламж 351мкг/м3 – ээс 277мкг/м3 болж 21 хувиар буурчээ. РМ10 тоосонцор нь өвлийн улиралд, ялангуяа задгай галаас мөн замын болон барилгын ажлаас шалтгаалан ихээр дэгддэг байна.

Энэ оны 8-р сар хүртлэх Дели хотын агаарын РМ10-ын бохирдлын өмнөх жилүүдийн мөн үеийн хэмжээнүүд ерөнхийдөө буурсан байдалтай байжээ. Тэгвэл 2013 онд хамгийн өндөртөө 288мкг/м3 хүрч байсан уг үзүүлэлт энэ оны 8-р сард 2012 оноос хойш анх удаа хоёр оронтой тоонд орсон байна.

Цаг агаарын байдал болон тухайн улирал Дели хотын агаарын чанарт нөлөөлдөг гол хүчин зүйлсийн тоонд орж байгааг сүүлийн 5 жилд хийгдсэн хэд хэдэн судалгаа тодорхой харуулж байна.

“Бид яаж ч хичээсэн өвлийн улиралд агаарын чанар зуныхаас илүү муу байдаг. Тухайн өдөр Дели хотын агаарын чанарын индекс ‘сайн’ эсхүл ‘хангалттай’ байх эсэхийг төсөөлөхөд хүндрэлтэй. Гэвч сүүлийн хэдэн жил бидний хичээл зүтгэлээр гарсан үр дүнг харвал бид өөрсдөөсөө шалтгаалах зүйлсээ хийж чадвал байдал илүү дээрдэхээр байна” гэж ДБХХ-ны өөр нэг мэргэжилтэн хэлсэн байна.

Агаарын чанарыг тодорхойлоход мөн тухайн орон нутгийн цаг агаарын нөхцөл байдал гол үүрэгтэй. “Нарлаг салхитай өвлийн өдөр агаар чанар цагийн дотор л нэлээд хэдэн нэгжээр сайжирчихдаг. Цаг агаарын нөхцөл байдал нь агаар өвөл яагаад зунаас илүү бохир байдгийн шалтгаан. Хүйтэн, манантай, салхи багатай байх нь бохирдуулагч бодис хуримтлагдахад түлхэц болно. Шороон шуурга эсхүл ургацын үлдэгдэл шатааж буй томоохон газрын зүгээс үлээж буй салхи хотыг бас бохирдуулдаг” гэж Энэтхэгийн Цаг Уурын Албаны эрдэмтэн хэлсэн юм.

Дели хотын агаарын чанар дээшлэхэд юу туслав?

Дели хотын агаарын чанар дээшлэхэд юу туслав?

2014 онд хуульч Вардхаман Каушик бохирдлын асуудлаар Үндэсний Ногоон Шүүх (ҮНШ)-д хандсан. Түүний гаргасан нэхэмжлэл ҮНШ-ээс гаргасан, хуучин дизель болон бензин хөдөлгүүрт тээврийн хэрэгслийг хориглох зэрэг хэд хэдэн шийдвэрийн үндэслэл болсон бөгөөд эгдгээр шийдвэрүүд нь Дээд Шүүхээр батлагдсан аж.

2014-2017 онуудад Дели хотын засгийн газар, Бохирдлыг Хянах Төв Хороо болон Хүрээлэн буй Орчны Бохирдлыг Сэргийлэх болон Хянах Газар зэрэг байгууллагууд агаарын бохирдлыг бууруулахын тулд ҮНШ-ээс гаргасан шаардлагуудыг хэрэгжүүлж,  тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөний тэгш/сондгой дугаарын хязгаарлалт хийх олон арга хэмжээ авчээ.

2017 онд Төвөөс муж улсуудын засгийн газрууд болон нийслэл хотын тойрогт Олон Талт Хариу Үйлдлийн Төлөвлөгөө (ОТХҮТ) - г хэрэгжүүлэх зураглал болон үйл ажиллагааны хамт батлан өгснөөр хамгийн том түлхэц болжээ. Төлөвлөгөөнд жишээлбэл: хэрэв агаарын чанар 48 ба түүнээс дээш цагийн хугацаанд муу байвал ачааны автомашины орох хөдөлгөөнийг хориглох, бүх төрлийн барилга угсралтын ажлыг зогсоохоор заасан аж. ОТХҮТ – д оролцогч бүрийн үүрэг, хариуцлагыг маш тодорхой зааж өгсөн байна.

Дели хот дах 2 ДЦС-ыг зогсоох, хотыг дайран гарах шаардлагагүй тээврийн хэрэгслүүдэд зориулж баруун зүүн чиглэлийн хурдны замуудыг барьж дуусгах, газрын тосны коксыг үйлдвэрлэлд ашиглахыг хориглох, шинэ BS VI стандартын түлшийг нэвтрүүлэх зэрэг олон арга хэмжээ авч хэрэгжүүлсэн нь сайн үр дүн өгсөн гэж мэргэжилтнүүд нь үзэж байна.

Хэдий тийм боловч мэргэжилтнүүд орон нутгийн хэмжээнд хэрэгжүүлсэн 2 зүйл илүү онцгой үр дүн өгсөн гэдэгт бат итгэлтэй байгаа аж.

“Ил задгай гал түлэх нь хотыг маш их бохирдуулдаг байсан. Өмнө нь намар болмогц л навчийг овоолон шатаадаг байсан. Гэвч хатуу чанга торгууль ногдуулдаг болсноор одоо энэ үзэгдэл бараг л арилсан. Дараагийн зүйл нь барилгын ажлын зохицуулалт юм. Хэдий гал түлэхийг хориглосон шиг амжилттай биш ч байнгын хяналтаар шахалтаар зогсоох шийдвэр гарсан л бол дийлэнх дагаж мөрдөж байна” гэж ДБХХ-ийн ахлах мэргэжилтэн хэлсэн байна. 

1
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

Хурим хийхээсээ өмнө заавал асуух 11 асуулт

2019-09-08

Google компани "Pixel 4" утсаа танилцууллаа

2019-10-17

Монгол эрдэмтэд угаарын хий хэмжих мэдрэгч зохион бүтээжээ

2019-10-15

“Uber” компани такси үйлчилгээндээ нисдэг тэрэг ашиглаж эхэллээ

2019-10-09

Илон Маскийн "Ангарагийг эзлэх" хөлөг

2019-10-04

"Бидний амьдрал хэрхэн өөрчлөгдсөн бэ?" - Хөгжилтэй шог зургууд

2019-10-21

“Эрт-Эдүгээ-Ирээдүйн Улаанбаатар” гэрэл зургийн үзэсгэлэн нээлтээ хийлээ

2019-10-21

Улсын санд худалдан авах дүрслэх урлагийн бүтээлүүд тодорлоо

2019-10-19

Б.Эрдэнэхуяг: Франц улсад 87 дахь жилдээ зохион байгуулагдсан үзэсгэлэнд зочин орноор орж гурван бүтээн байгуулалтаараа гайхуулж чадлаа

2019-10-18
58:25

"Бизнес өрөг" нэвтрүүлэгт ICT Group-ийн гүйцэтгэх захирал Г.Лхамсүрэн оролцов

2019-10-21

Саарал жагсаалтын сөрөг үр дагварын талаар улс төрч болон эдийн засагчид хэлэлцэв

2019-10-21
51:25

"Бадарчийн Жаргалмаа" нэвтрүүлэгт Ерөнхийлөгчийн тамгын газрын дарга З.Энхболд оролцов

2019-10-19

ХҮНам: Ерөнхийлөгчийг УИХ-аас сонгодог болох ёстой

2019-10-16

Эрүүл мэндэд сөрөг нөлөөтэй нь батлагдсан "зөв" зуршлууд

2019-10-21

Хүний биеийн талаар ихийг өгүүлэх сонирхолтой рентген зургууд

2019-10-21

Үзэмж, ухаалаг шийдлийг хослуулсан дизайнтай бүтээлүүд

2019-10-21

Бяцхан Грейсийг хэн алсан бэ

2019-10-20

Харьцангуй хямдаар Холливүүдийн од шиг харагдах будалтын аргууд

2019-10-19

Тахианы бөөрөнхий махтай шөл хийх жор

2019-10-18

Эдгээр өгүүлбэрийг танд байнга хэлдэг хүнд итгэх хэрэггүй!

2019-10-18

Усаар дамжих гэдэсний халдвараас сэргийлэхийг зөвлөж байна

2019-10-18

"Тэд ч гэсэн зүдэрдэг" - Зээлээс зээлийн хооронд амьдарч буй алдартнууд

2019-10-21

Жүжигчин Женнифер Энистон инстаграмыг "эвдэлсэн" нь

2019-10-18

Хятад руу нэвтрэх эрхгүй болсон алдартнууд

2019-10-16

Нэрийг нь хүн бүр мэдэх ч царай нь төдийлөн танил биш алдартнууд

2019-10-02

Podcast news - Цаг үе (2019.10.21)

2019-10-21

Podcast news - Танин мэдэхүй (2019.10.18)

2019-10-18

Podcast news - Цаг үе (2019.10.18)

2019-10-18

Podcast news - Цаг үе,өдрийн мэдээ (2019.10.17)

2019-10-17

Менингококкт халдвараас сэргийлэх зөвлөмж

2019-10-20

Ирэх оноос иргэдийг хавдрын үзлэгт хамруулна

2019-10-20

Д.Дамба-Очир: Долоон төрлийн хорт хавдрыг эрт илрүүлэх эрх зүйн орчин бүрдлээ

2019-10-20

Шинэхэн аавуудын бие болон сэтгэл зүйд гардаг өөрчлөлтүүд

2019-10-19

“Монгол тэмүүлэл” сургуулийн сурагчдын эцэг, эхчүүд жагсаал хийлээ

2019-10-21

139-р сургууль, 221-р цэцэрлэгийн цогцолборыг газын хийн халаалтанд амжилттай шилжүүллээ

2019-10-18

Сувилахуйн боловсролын чиглэлээр үйл ажиллагаа хэрэгжүүлж байгаа төслийн багийг хүлээж авч уулзав

2019-10-17

Уран зохиолын хичээл хэрэгтэй юу?

2019-10-09

"Сохор" /өгүүллэг/

2019-09-29

Улбар шар

2019-09-22

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

"Нинаг буцаасан нь" /өгүүллэг/

2019-09-01

Ц.Сандуй нарт холбогдох шүүх хурал маргааш болно

2019-10-21

УИХ-ын гишүүн Ж.Энхбаярын амлалтаас болж "Монгол тэмүүлэл" сургууль тойрсон маргаан дэгджээ

2019-10-21

“Саарал жагсаалт”-д оруулсан буруутныг авлигачдаас, МАНАН-гийн шүүгч, прокуроруудаас хайна

2019-10-21

Д.Оюунхорол: Дүүрэг болон нийслэлийн удирдлагад төсвийн эрх мэдлийг нь өгөх хэрэгтэй

2019-10-21

С.Баяр, Ч.Сайханбилэг нарт яллах дүгнэлт үйлдэн, шүүхэд шилжүүлжээ

2019-10-21

Дуучин Б.Амархүүгтийн шүүх хуралдаан 29-ны өдөр болно

2019-10-19

Өмгөөллийн тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн төслүүдийг эцэслэн баталлаа

2019-10-18

Монгол Улсын "Үндсэн хууль"-д оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийн төслийг танилцуулж байна

2019-10-18

М.Цэнгүүн, Б.Тэлмэн, Ц.Баттулга нар мэдлэгээ дээшлүүлэв

2019-10-21

Армийн спортын наадмаас хүрэл медаль ихэрлүүлжээ

2019-10-21

Дэлхийн цэргийн наадамд монголын 82 тамирчин өрсөлдөж байна

2019-10-21

Өсвөрийн боксчин Т.Номин-Эрдэнэ Ази тивийн аварга болов

2019-10-18

Балетчдийн тайзны ар дахь амьдрал

2019-10-19

Хятадууд хар тамхинд хэрхэн "живж" байсныг харуулсан түүхэн зургууд

2019-10-13

Халуухан Украин бүсгүйчүүд гэрэл зурагчин Давид Дубницкийн дуранд...

2019-10-13

Монголын үзэсгэлэнт охид (100 фото) №162

2019-10-12

Монгол эмэгтэйчүүдэд аюулгүй орнуудын 47дугаар байрт жагслаа

2019-10-21

С.Эрдэнэ: Уутаа өөрчилж, залруулахгүй юм уу. Иргэдэд буруу өгч болохгүй

2019-10-21

Гэрэл цахилгаангүй, хаягжилтгүй, найман жил амьдарч байна гэв

2019-10-21

Баянхошуу дэд төвийн 1,000 метр куб хүчин чадалтай усан сан ашиглалтад орлоо

2019-10-21

Гачуурт дахь ус хангамжийн эх үүсвэрийн хамгаалалтын бүсэд мод тарилаа

2019-10-15

Өнөөдөр бүх нийтээр мод тарих өдөр

2019-10-12

Сэлэнгэ мөрөн, Орхон голын ай савыг онцгойлон хайрлаж, хамгаалмаар байна

2019-10-11

Маргааш бүх нийтээр мод тарих өдөр

2019-10-11

Хятадын эдийн засгийн өсөлт 1992 оноос хойших хамгийн доод түвшинд хүрчээ

2019-10-21

БНСУ, Хятад улс анх удаа стратегийн батлан хамгаалахын хэлэлцээрийг хийнэ

2019-10-21

Алан хядах ажиллагаанд бэлтгэж байсан сэжигтнийг баривчилжээ

2019-10-21

АНУ Европоос импортлодог зарим төрлийн бараанд нэмэлт татвар тогтоолоо

2019-10-21

Монгол Улсад КОКС-Химийн үйлдвэр хөгжүүлэх чиглэлээр хамтран ажиллана

2019-10-21

80 жилийн түүхэнд 1600 гаруй ордыг нээн илрүүлжээ

2019-10-21

“Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн ТУЗ-ийн хурал боллоо

2019-10-19

Гашуунсухайт боомтоор Хятад руу зорчих шинэ чиглэл нээгдлээ

2019-10-16

”Хөгширсөн хойно” хүүхэд төрүүлэх муу юу?

2019-10-21

Жорлонгоо өөрчлөхгүйгээр бид хөгжихгүй

2019-10-21

Үндэсний эв нэгдэл...

2019-10-21

Сэтгэл өөдрөг явах 13 зарчим

2019-10-18

King Tower: Төлбөрийн шинэ боломж

2019-10-21

Хийлч Дээгийгийн “Шинэ сонголт Баярсайхан”...

2019-10-18

Амжилт, бүтээл, бахархлаар дүүрэн 29-н жил ХХБанк

2019-10-18

Голомт банкны “Зургаан буудал тооцооны төв” шинээр нээгдлээ

2019-10-17

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Хүүхдийн шүдний өвчлөлд эцэг, эхийн арчаагүй байдал хамгийн их нөлөөлдөг

2019-10-21

Хятадын 428 хүн Монгол улсын иргэнтэй гэр бүл болж гэнэ!

2019-10-18

Ирээдүйд эцэг, эх болох Монгол залуусын үнэн төрх!

2019-10-15

Сайн дураараа битгий кесар хагалгаа хийлгэ!

2019-10-14

Б.Идэр-Од: Сүүлийн 5 жил манай хоёр компани санхүүгийн хувьд тогтмол өсөлттэй явж байна

2019-10-21

Монгол банкнаас саарал жагсаалтын талаар мэдэгдэл гаргажээ

2019-10-21

Ц.Нарангэрэл: Саарал жагсаалтад орсон хамгийн том шалтгаан нь оффшор

2019-10-21

Гадагшаа шилжүүлэх мөнгөн дүнг өдөрт нэг сая төгрөгтэй тэнцэхүйц вальют байхаар тогтоожээ

2019-10-18

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.54%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.06%
Дональд Трамп (АНУ)
4.66%
Шинзо Абэ (Япон)
3.48%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.92%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.75%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.18%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.84%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.67%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.39%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.28%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.22%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,491

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,334

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,392

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,313