Ард түмнээ жаргуулах гэж л Үндсэн хууль оршин тогтнодог

Ард түмнээ жаргуулах гэж л Үндсэн хууль оршин тогтнодог

Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг хурдтай хэлэлцэж, Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөөс өөр улс төр-эдийн засгийн ямар ч асуудал УИХ хэлэлцэхгүй гэж байгаа энэ өдрүүдэд иргэн хүний хувьд, судлаач эрдэмтний хувьд хэдэн санаа хэлэхгүй бол болохгүй болоод л үзэг цаасаа нийлүүллээ. Анхаарч уншина уу.

Гурван зорилгоор л Үндсэн хуулиндаа гар хүрч байгаа гэж ойлгогдохоор ярилцаж хэлэлцэж байна. Энэ нь 1) Ард түмнийхээ аж амьдралыг эрс сайжруулах; 2) Хариуцлага сахилга батыг эрс дээшлүүлэх (нэг үгээр энэ улсыг “эзэн”-тэй болгох); 3) Хүсээд хүсээд ирдэггүй тэр шударга ёс гээчийг тогтоох. 

Ийм гурван хүсэл дээр улс төрчид санал нэгдэж байгаа нь нэн сайн хэрэг. Хамгийн гол нь хүлээн зөвшөөрцгөөж байгаа нь бүр сайн хэрэг. Гучин жилд шувтан үгүйлэгдсэн, хүсэгдсэн зорилтууд байна.

Би энэ бүхэн рүү орж айхтар хэлэлцүүлэг өрнүүлэх гээгүй. Харин илүү ихээр хэлэлцэн ярилцах ёстой, улс төрчид тархиа гашилгах ёстой эхний зорилго буюу Монголд хэт бялхаад, тэгсэн хэрнээ зөв захиран зарцуулж чадахгүй байгаа нөхөгдөшгүй эрдэс баялаг, уул уурхайн бүтээгдэхүүнээ ард түмний өнөө ба хойч үеийнхэнд тэгшхэн хуваарилах сан бүрдүүлэх тухай Ерөнхийлөгч Х.Баттулгын санаа сэдлийг хөндөж бичихийг зорилоо. 

Тэрээр хувийн бизнес эрхэлж байсан, хүмүүсийг цалинжуулж байсан гэдгээр үндэсний үйлдвэрлэл хөгжүүлэх, экспортын нэр төрлийг нэмэгдүүлэх, ажлын байраар хангах замаар аж амьдралыг нь дээшлүүлэх талаар хоёр жил цөхрөлтгүй ярьж, санаачилж, гадаад бодлогыг энэ рүүгээ чиглүүлэх гэж үнэхээр зовж шаналж явааг бид харж байна. Тэр зорилгодоо хүрэх боломжит арга зам хэмээн Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг үзэж өөрийн боловсруулсан хувилбартаа хүртэл зүйл заалт оруулж ирээд хоёр сар шахам хугацаанд хэлэлцүүллээ. 

Түүний цөхрөлийн үгс: - Бүх нийтэд хүртэх ёстой байгалийн баялгийг ашиг сонирхлоор холбогдсон хэсэг бүлэг хүн өмчилдөг, Монгол Улсад ашиггүй, Монголын ард түмэнд хүртээлгүй нөхцөлөөр өгдөг, зардаг гаж жишиг тогтсон, хууль мөнгөтэй чадалтайд нь уярч, мөнгөгүй чадалгүйд нь улам чангарч, ялгамжтайгаар хэрэгждэг ёс бус тогтолцоо бий болсон, эрх, эрх чөлөөг эмх замбараагүй дур зорго, эрх мэдэл, албан тушаалыг эрдэнэст хүрэх үүд хаалга мэт болгож хувиргасан гэсэн нь гашуун атлаа үнэн үг юм.

Тэрээр: - Үндсэн хуулиа “хөгжлийн чөдөр биш ташуур” болох хэмжээнд оновчтойгоор өөрчилж чадвал бусад хуулиудаа нийцүүлэх, сайжруулах, улмаар улс орныхоо өмнө тулгамдаад байгаа хүндрэлтэй асуудлуудаа шийдвэрлэх боломж бүрдэнэ гэжээ.

Улс төрчид ба улс төрийн гол намуудад хандаад наад баригдмал үзлээсээ сал хэмээн уриалангаа тэр шинэ Үндсэн хуулиндаа суурь өөрчлөлт, тухайлбал ард түмний аж амьдралыг сайжруулах бодлогын заалт оруулж өг хэмээн шууд тулгажээ. Юу нь буруу юм бэ? 

Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт өөрчлөлтдөө “Төрөөс байгалийн баялгийг ашиглахад баримтлах зарчмыг тогтоох, төрийн санхүү, төсвийн хяналтыг хараат бусаар хэрэгжүүлэх байгууллагыг байгуулах” зэрэг ач холбогдол бүхий зохицуулалтыг зааж өгчээ. 

Ямар зохицуулалт? Байгалийн баялгийг нийтийн өмчлөлд байлгах, эргэлзээгүй тодорхой нөхцөлөөр ашиглах, байгалийн баялагаас олох орлогыг баялагийн санд төвлөрүүлж зарцуулах, нийтийн өмчийн газрыг нэгдмэл бодлого, төлөвлөгөөний дагуу ашигладаг болох, төв банкны хараат бус ажиллах нөхцөл баталгааг бэхжүүлэх гээд тов тодорхой бичжээ. 

Тэрээр УИХ-ынхныг ятгаж байнаа: - Манай улс байгалийн баялаг, ашигт малтмалын нөөцөөрөө дэлхийд тэргүүлэгч улсын нэгд тооцогддог боловч үр өгөөжийг нь хүртэх, хүртээмжтэй ашиглах тал дээр оновчтой бодлого барьж, дорвитой хэрэгжүүлээгүйгээс чамгүй шүүмжлэл, доромжлолыг амсаж, чадал боломжоосоо давсан хэмжээгээр хохирсон гэжээ.

Доромжлол амссан, хохирсон гэдгийг нь би бүр олзуурхан авч хэлээ билүүдэж байна. Байгалийн баялгаас 100 хувь хамаардаг, зөөж гаргадаг ганцхан урсгалтай, түүнийгээ шүтэж амьдардаг, гэтэл хүн амын гуравны нэг нь ядуу, зөв шийдлийг олох гэж улс төрчид нь олон жил хэрэлдээд талцаад суучихсан, гадаадын хөрөнгө оруулагчид нь нүдээ бүлтийтэл айж жижигрэсэн, хэн дуртай нь амны зоргоор шүүмжилж хэлэлцдэг салбарын бүтэлгүйтлийг яршиг зүгээр нэг мөр Үндсэн хуулинд дархлаад авъя гэх Төрийн тэргүүний байр суурийг хоёр гараа өргөн дэмжье.

Байгалийн баялгийг ашиглах суурь болзлыг Үндсэн хуульд тусган дэлхийн нийтэд зарлах нь цаг үеийн дуудлага төдийгүй ерөөсөө гарцаагүй шаардлага хэмээн үзэж байна. Үндэсний эрх ашиг, шударга хөрөнгө оруулалт, тогтвортой эрх зүйн орчин, ард түмний хяналт ба эрүүл зөв ашиглалт гээд бүгд тусгагдах ёстой бус уу? Энэ бүхнийг чинь Үндсэн хуулиараа тогтоож өгөхгүй бол болохгүй болчихсныг л хэлээд байна шүү дээ, энд. 

Байгалийн баялгийг ашиглахдаа тэгш байдал, шударга ёс, үндэсний аюулгүй байдал, тогтвортой хөгжлийг хангах зарчим баримтлана. Онцгой ач холбогдол бүхий газрын хэвлийн баялгийг төр хамтран ашиглах тохиолдолд гарах зардлыг хөрөнгө оруулагч хариуцах бөгөөд татварын дараахи ашгийн 51-ээс доошгүй хувь нь Монгол Улсын төрд ногдоно. Хөрөнгө оруулагчийн зардал бодитой байна. Хөрөнгө оруулагчийн зардалд төр хяналт тавьж, ард түмэнд тайлагнана. Газрын хэвлийн баялгийг хөрөнгө оруулагчтай хамтран ашигласны орлогыг баялгийн санд төвлөрүүлж, зарцуулна. Байгалийн баялгийг ашиглах болзол, баялгийн сангийн зохион байгуулалт, үйл ажиллагааны журмыг хуулиар тогтооно гээд бүгд Төрийн тэргүүний санаачилсан төсөл дотор явж байна.

Энэ бүхнийг би дахин давталгүйгээр ерөөсөө тэр “Баялгийн сан” гээчийн олон улсын туршлага сургамжийг өгүүлье. Энэ талаар би Арабын ертөнцөд Элчин сайд байхдаа олон ч бичиж байсан даа. Кувейт, Эмиратын сангуудын тухай. Дээд хэмжээний айлчлалын үеэр манайхан учиргүй шимтэн сонсоод л, дарга нар маань бичээд ав, судла, судлаад төв рүү санал бич, бид хэрэгжүүлнэ гэж ирээд л уухайлдаг, Монголд хөрсөн дээрээ бууж хэрэгжсэн ганц ч туршлагагүй. Таг мартчихдаг байх.

Бэлэн мөнгө тараахын оронд Кувейт шиг байр, ус, тог, утасных нь мөнгийг улс нь даачихаач ээ хэмээн би бичсэн нь усанд хаясан чулуу шиг алга болсон. Ер нь тоож сөхөж үзсэн хүн байна уу даа? Миний хамгийн их бичсэн санаа бол уул уурхайн баялгаас олсон орлогоо хуримтлуулж сан үүсгээд мөнгөө хадгалаач ээ гэсэн зовинол байлаа. Мөнгөө хав дараад хямралын үед гаргаж ирж ашиглаач ээ гэж улиглан бичсээр байтал харин Төрийн тэргүүн маань энэ санааг минь Үндсэн хуулиндаа дархлаад авъя гэсэн нь миний загатансан газрыг ёстой маажих шиг боллоо. 

Аливаа улс орон мөнгөтэй байх ёстой, гэхдээ байнга шүү, мөнгөн сантай байж, тэр нь хатуу валютаар хадгалагдаж өнөө үед гэхгүй ч хойч үед өвлөгдөх ёстой гэсэн санаа сэдэл бол аль жаран хэдэн жилийн тэртээ 1953 онд Кувейтын газрын тосныхноос үүдсэн юм билээ. Кувейтээс түүчээлсэн сангийн туршлага Булангийн бусаддаа дорхноо халдварлажээ. Нефтийн орлогоосоо “Нөөцийн ерөнхий сан” байгуулж, тэндээсээ хөрөнгө оруулалт хийдэг, “Ирээдүй хойч үеийнхэндээ зориулсан сан”-гаа эндээс санхүүжүүлдэг нь туршлага болмоор санж. Кувейтэд чухам яасан юм гэхлээр бүх эрсдэлийг урьдчилан тооцох үндсэн дээр хязгааргүй их мөнгөн хуримтлал эхлэн бий болгоод төр нь түүнийгээ хатуу хянаж, түүнээсээ хөрөнгө оруулалтын эх сурвалж гаргах, үндэсний бизнесийг дэмжих, гадаадад байршуулах, хөрөнгийн бирж босгох, харин иргэдэд хүртээх санг хойч үедээ гэдгээр тусгай сангаар тусад нь, гэхдээ бараа ажил үйлчилгээг төр даах замаар тусдаа хөнгөлөлт үзүүлжээ. Иргэддээ бэлэн мөнгө шууд тараах тухай ганц ч туршлага байхгүй. Эмиратэд мөн л 1950-иад онд нефть нээгдэн,олборлон баяжсаар хосгүй хөгжлийг бүтээж, нефтийн экспортыг эрүүлийг хамгаалах, боловсрол, үндэсний дэд бүтцийн хөгжил рүү шууд чиглүүлж чаджээ. Эдийн засаг нь 4 гол онцлогтой: төрийн маш гүнзгий оролцоо, нефтийн орлогын хэт хамаарал, баялаг тансаг амьдралаа илтгэх их эрмэлзэл, холбооны улсын гишүүн – эмирт улсуудын эдийн засгийн бодлогыг хооронд нь зохицуулдаггүй,чөлөөтэй тавьсан зэрэг нь ийм их амжилтад хүргэсэн юм билээ. Харин Сан байгуулж хөлжсөн нь хожуухан.Ганц Персийн буланг энд дурдахад хангалтгүй. Бүр 1956 онд Кирибати гэх Номхон далайнарлын жижиг улсад сан байгуулж хуримтлуулсаар 100 мянган хүн ам бүхий энэ улсад 2012 оны байдлаар 400 сая ам.долларын цэвэр нөөц сантай болчихсон байжээ. 

Кувейтын газрын тосныхноос үүдсэн сан байгуулдаг үйлс даян дэлхийд үндэсний баялгийн сангийн хоёр том давалгааг авчирчээ. Эхний давалгаа нь 1970-аад оны үес, тухайлбал 1973 оны нефтийн анхдугаар хямралын (шоок) сургамжаар 1974 онд Сингапурт Темасек сан байгуулагдаж, 1976 онд Арабын Эмиратад “Абу Дабийн хөрөнгө оруулалтын сан” албан ёсоор ажиллаж эхлэн баялаг амьдралыг бүтээж гайхшруулжээ. Сингапурын хөгжлийн туршлага гэдэг нь мөнгөн хуримтлал ба түүний зөв зарцуулалтын үр дүн шүү дээ.

Хоёрдахь давалгаа нь шинэ зуун гараад 2000-2007 оныг хамарна. Нийт 20 гаруй үндэсний баялгийн сангууд байгуулагдан ажиллажээ. Эл үзэгдэл даян дэлхийд маш хурдацтай хөгжиж байна. Манай улс сүүл барьж байгаагаар барахгүй байгалийн баялгаа хамгийн үр өгөөжгүй зарцуулдаг гашуун сургамжийн жишээ болохын наагуур байна. 

Одоо дэлхийн 40 гаруй улсад 60 гаран сан үйл ажиллагаа явуулж байна. Сангуудын нийт хөрөнгө нь 5 триллион ам.доллар. Хамгийн томхон, ашигтай ажилладаг, алдартай сангууд нь АНЭУ, Канад, Кувейт, Норвег, Орос, Хятад, Чили, Хонконг, Сингапурын сангууд юм. Сангийн мөнгөн дүнгийн өсөлт гэж нүд эрээлжэлмээр. Жишээ нь миний мэдэхийн Эмиратын Абу Дабийн хөрөнгө оруулалтын сан 40 гаруй жилийн тэртээ 400 сая ам.долларыг цааш нь авч нөөцөлснөөс эхэлдэг бол 2012 оны байдлаар 627 тэрбум ам.доллар болгоод хөрөнгөө арвижуулчихсан байжээ. Хүн ам нь 9.5 сая. 400 саяас 627 тэрбум гээд махан тоог нь бодчих доо. 

Норвегт 1990 онд газрын тосны цэвэр орлогоос “Төрийн тэтгэвэрийн сан-Глобал” гэдгийг байгуулж мөнгө хуримтлуулсаар одоо 560 тэрбум ам.долларт (5.3 сая хүн ам) хүргэчисэн гэх мэдээ бий. Сингапурын Темасек холдинг, Засгийн газрын хөрөнгө оруулалтын корпораци гэх хоёр сан нь тус улсыг олон улсын (хэрэг дээрээ дэлхийн) нэг том санхүүгийн төв болгон хувиргажээ. Эдүгээ байгалийн баялагтай, түүнийгээ гадагш гаргадаг Австрали, Казахстан, Катар, Оман, Чили болон байгалийн баялаггүй ч бүтээснээ сан болгон үндэсний баялгийн сан байгуулж амжилттай ашиглаж буй Өмнөд Солонгосын зөв жишээ сургамжийг дэлхийд судлан байна. 

Сан байгуулах ямар хэрэгтэй вэ гэдэгт бас тайлбар хэлж болж байна. Даян дэлхийн хямрал, шинэ “Хүйтэн дайн”, худалдааны дайн, биржийн уналт, мөнгөний ханшны савалгаа, байгалийн түүхийн эдийн үнийн уналт ба өсөлт, энэ бүгдэд Сан маш том дэмжлэг, нөөлөг, ар тал, бүр тусгаар тогтнолынх нь баталгаа (аюулгүй тогтвортой байдал) болж өгдөг гэчихвэл хэтийдсэн болохгүй. Сангаа хэт нэг тал руу хөгжүүлбэл хохирдог туршлага Саудын Арабт бас бий. Саудын Арабын Вант Улсын төсвийн 90 хувь нь нефтийн орлогоос хамааралтай. Баррель нефтийн үнэ 100 ам.доллараас доошоо орвол энэ орны эдийн засаг болохоо байдаг, бүр катастроф гэж үзнэ. Одоо дэлхийн зах зээлд нефтийн үнэ савлагаатай байна. Хэрэв цаашаа үргэлжилбэл ганц Саудын төдийгүй Персийн булан бараг тэр чигтээ хөмөрч ч мэднэ. АНУ-д занарын тос ихээр олборлох болсноор барууны зах зээлд Булангийн нефтийн хэрэглээ багассан, баррель нефтийг 80 доллар хүртэл хямдруулж авахаар нэг үе яригдсан тул дэд бүтэц зэрэг бусад салбартаа анхаарал тавихаас аргагүй болж, хаа хамаагүй металлургийн хаант улс болохоор яригдаж байна. 

Ер нь үндэсний баялгийн сангуудтай улс үндэстэн дэлхийн санхүүгийн зах зээлд томхон тоглогч байх боломжтой. Энэ нь Монголоос дэндүү холуур юм шиг сонсогдох байх. Тэгвэл улс орон тогтвортой байх, ард түмэн нь хангалуун байх, эрүүл саруул байх (бие бялдар, бас ухаан санаа), тэгснээрээ олон улсад нэр төртэй байх, олон улсаар хүндлэгдэх, ОУВС, Дэлхийн Банкинд жинтэй байр суурь эзлэх чухал нөхцөл нь баялгийн сангийн зөв үйл ажиллагаа юм.

Бид л байгалийн баялаг–зэс, нүүрс, алт, олборлодог бүгдийг сангийн эх үүсвэр гэж үзээд байгаа болохоос ганц байгалийн баялаг биш юм. Төлбөр тэнцлийн зөрүү, гадаад валютын үйл ажиллагаа, хувьчлалын орлого, санхүүгийн илүүдэл, бараа бүтээгдэхүүн үйлчилгээний экспортын орлого гээд илүүчилж болох бүх мөнгө төгрөг тэр сан руу орж байх учиртай юм. Баялгийн санг санхүүжилтээр нь 6 хэлбэрээр байгуулж болдог олон улсын туршлага бэлхнээ байна. Үүнд 1) Төрийн өмчит ашигт малтмалын уурхайн экспортоос; 2) Уул уурхайн экспортын татвараас; 3) Санхүүгийн илүүдэл хөрөнгөөс; 4) Тэтгэвэрийн сангаас; 5) Төв банкны нөөцөөс; 6) Өмч хувьчлалын орлогоос гэхчлэн. Уг нь гаргая гэвэл манайд бүгд л байгаа зүйлүүд л дээ.

Баялгийн санг ОУВС ихээхэн дэмждэг ба зорилго чиглэлийг нь тогтооход ч зөвлөдөг. Үүнд мөн 5 ангилал бий: 1.Тогтворжуулалтын сан; 2.Хадгаламжийн сан; 3.Валютын нөөцийн хөрөнгө оруулалт; 4. Хөгжлийн сан; 5.Тэтгэвэрийн нөөцийн сан гэх мэт. Уг нь байгуулж болдогсон бол бүгдийг нь л Монголдоо үтэр түргэн байгуулахсан.

Манайд энэ бүхэн огт байхгүйгээс олсон зөөснөө идэж уугаад, хэрэглээд, цутгаад дуусдаг, эргээд ядуурдаг, нэхдэг, улс төр нь түүн дээр тоглодог нийгмийн гаж донг засч залруулахын тулд нь үүрд биш гэхэд нэг хэсэгтээ (Үндсэн хуулийн дараагийн өөрчлөлт хүртэл) гол хуулиндаа хуульчлая гэсэн нь огтоос буруу биш ээ!

Олон улсын харилцааны судлаач, профессор  Д.Баярхүү

0
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Төсвийн мөнгийг УИХ-ын гишүүд концесс нэрээр хувьдаа завшдаг

2019-10-14

Казахстаны тал жил бүр 25 монгол иргэнд сургалтын тэтгэлэг олгоно

2019-10-14

БСШУС-ын сайд орон нутагт ажиллаж байна

2019-10-13

НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга мэндчилгээ ирүүллээ

2019-10-13

Уран зохиолын хичээл хэрэгтэй юу?

2019-10-09

Сурагчдын амралт энэ сарын 28-нд эхэлнэ

2019-10-08

Г.Занданшатар: Дэлхий дахинд зэвсгийн хүчээр сөргөлдөхөөсөө илүү эрдэм оюунаар өрсөлдөх шинэ эрин эхэлжээ

2019-10-06

С.Чинзориг: Мэргэжлийн боловсролын салбарт үнэлэлт, дүгнэлт өгөх цаг болсон

2019-10-02

Драмын театрын ягаан байшингийн дотор талын бодит байдал

2019-10-14

Кёкүшюзан Д.Батбаярын хүү шинэ уран бүтээлээ гаргажээ

2019-10-13

"Нарантуул" захын нэг өдөр

2019-10-13

Богд Жавзандамба хутагтын мэндэлсний 150 жилийн ойд зориулсан хурал болж байна

2019-10-11

Алт, мөнгө боловсруулах үйлдвэр барих гэрээнд гарын үсэг зурлаа

2019-10-11

Оюутолгойн гэрээ эрх зүйн чадамжгүй

2019-10-09

Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн дэд бүтцийг Улсын комисс хүлээн авлаа

2019-10-08

Угтаалцайдамаас кварц олборлохыг зөвшөөрөхгүй

2019-10-08

Нэрийг нь хүн бүр мэдэх ч царай нь төдийлөн танил биш алдартнууд

2019-10-02

Женнифер Лопез сүй тавьжээ

2019-09-30

Бид сүүлийн 20 жилийн дотор хэрхэн өөрчлөгдсөн бэ?

2019-09-24

О.Ариунзул: Би чиний талд үргэлж бат зогсоно

2019-09-22

Б.Хурц нарт холбогдох хэргийн анхан шатны шүүхийн тогтоолыг хүчингүй болгов

2019-10-09

Ш.Батхүү гомдлоо татсан тул хэргийг хэлэлцэхгүй

2019-10-09

УИХ-ын гишүүн, Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Ц.Нямдорж 4 хуулийн төсөл өргөн барилаа

2019-10-09

Үндсэн хуулийн цэцийн их суудлын хуралдаан маргааш болно

2019-10-08

Мастеруудын дэлхийн аваргад түрүүлсэн Монголын долоо, найм дахь тамирчин болж байна

2019-10-14

Шинэ аваргууд тодорсон ахмад даамчдын "УАШТ-2019"

2019-10-14

Шатарчин хүний ухаанд орчлон дэлхий багтдаг

2019-10-14

Иран эмэгтэйчүүд анх удаа хөлбөмбөгийн тэмцээн үзжээ

2019-10-11

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

Хурим хийхээсээ өмнө заавал асуух 11 асуулт

2019-09-08

Хятадууд хар тамхинд хэрхэн "живж" байсныг харуулсан түүхэн зургууд

2019-10-13

Халуухан Украин бүсгүйчүүд гэрэл зурагчин Давид Дубницкийн дуранд...

2019-10-13

Монголын үзэсгэлэнт охид (100 фото) №162

2019-10-12

Фотошопын засвар ороогүй хачирхалтай зургууд

2019-10-12

Хэрхэн олны өмнө цэгцтэй, сандралгүйгээр ярьж сурах вэ?

2019-10-14

Анхаар: Хоолны үлдэгдэл, аяга тавгаа угаахгүй хонуулах нь ямар аймшигтайг мэдэх үү…

2019-10-14

Сээтэгнэлийг эелдэг байдлаас хэрхэн ялгах вэ?

2019-10-12

Хөхний даруулга зүүхгүй байхын ач тус

2019-10-12

Бие давхар эх, төрөлттэй холбоотой орон орны сонирхолтой уламжлалууд

2019-10-14

Газар чөлөөлөхөөс татгалзсан хятад айлуудад юу тохиолддог вэ?

2019-10-14

Дэлхийн хамгийн уйтгартай замаар зорчсон тэмдэглэл

2019-10-14

Эрдэмтдийг 100 гаруй жилийн турш будилуулж буй Тунгускын дэлбэрэлтийн нууц

2019-10-14

Сайн дураараа битгий кесар хагалгаа хийлгэ!

2019-10-14

Мао Зэдуныг “атгадаг” байсан эмэгтэйн түүх

2019-10-11

Мэргэжлийн хүний хувьд энэ шуугиан тариад байгаа шахмал түлшний талаар хэдэн үг хэлье...

2019-10-10

Өвчин хийсэж биш хэлж ирдэг!

2019-10-08

ЭХЭМҮТ вакумжсан мэс заслын хэсэгтэй боллоо

2019-10-14

Эрүүл Мэндийн Яамны ТНБ Даргыг улс төрөөс ангид томилж чадах уу?

2019-10-14

“Эрүүл иргэн” аян Баянгол дүүрэгт амжилттай хэрэгжиж байна

2019-10-12

“Сайн туршлага-2019” арга хэмжээ болов

2019-10-12

Podcast news - Цаг үе (2019.10.14)

2019-10-14

Podcast news - Цаг үе,өдрийн мэдээ (2019.10.11)

2019-10-11

Podcast news - Цаг үе (2019.10.11)

2019-10-11

Podcast news - Цаг үе,өдрийн мэдээ (2019.10.10)

2019-10-10

Энх цагт эндэх ёсгүй амь

2019-10-14

Тороолууд гэж...

2019-10-14

Манай гэр бүлүүдэд байдаг нийтлэг зовлон нь ХАРДАЛТ

2019-10-14

Судлаач Ганаа: Ахиад л төмөр замын хэрүүл

2019-10-14

Эквадорын үймээний үеэр 7 хүн амь эрстжээ

2019-10-14

Өмнөд Солонгосын Хууль зүйн сайд гэр бүлийнхнийхээ холбогдсон авлигын хэргээс болж огцорлоо

2019-10-14

Эртний Маяагийн үед хамаарах 27 хотын туурь олджээ

2019-10-14

Сири дэх АНУ-ын цэргүүд Туркийн их бууны суманд өртөх дөхжээ

2019-10-14

АН-ын дарга С.Эрдэнэ шахмал түлшний асуудлаар иргэдийн байр суурийг сонслоо

2019-10-14

854 тэрбум төгрөгний үнэтэй цахилгаан автобусыг Монголоос авалгүй гадаадаас оруулж ирэх гэж байна

2019-10-14

"Хүн болгон алддаг гэдгийг бидний өвөг дээдэс маш сайн мэддэг байсан"

2019-10-13
14:42

Агаарын чанарын үзүүлэлт хэвийн хэмжээнд хүрчээ

2019-10-11

"Сохор" /өгүүллэг/

2019-09-29

Улбар шар

2019-09-22

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

"Нинаг буцаасан нь" /өгүүллэг/

2019-09-01

Хоёр их гүрний худалдааны дайн Монголд хэрхэн нөлөөлөх вэ?

2019-10-14

Э.Болортулга: МСНЭ-ийн гишүүдийн татварын орлого нийт зардлын 15 хувиас хэтэрдэггүй

2019-10-08

Д.Оюунхорол: Төр иргэддээ боломж олгох үүднээс барьцаагүй зээл олгох шийдэлд хүрсэн

2019-10-04

Л.Оюун: Зээлийн хязгаар тавьж, бонд гаргахаас айх шаардлагагүй

2019-10-04

Э.ОЮУНБОЛДЫН нэхэмжлэлийг буцаажээ

2019-10-14

“Богд Зонхова” хайрхны энгэрт 500 мод тарив

2019-10-14

Б.Ууганцэцэг: Монголчууд олуулаа нийлж нэгэн рүүгээ “боргож” байгаа нь хүний ёсноос гажууд үйлдэл

2019-10-14

Өмнөговь аймагт 4.3 магнитутын хүчтэй газар хөдөлжээ

2019-10-14

Өнөөдөр бүх нийтээр мод тарих өдөр

2019-10-12

Сэлэнгэ мөрөн, Орхон голын ай савыг онцгойлон хайрлаж, хамгаалмаар байна

2019-10-11

Маргааш бүх нийтээр мод тарих өдөр

2019-10-11

Байгальд орхисон шашны эд зүйлсээ авахыг мэдэгдье

2019-10-10

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

ХААН галерей дэх “Монгол” үзэсгэлэнгээр зочилж, дотоод мэдрэхүйгээ сэрээгээрэй

2019-10-14

К mobimn: Гурван найзтайгаа ирээд шимтгэлээ бууруулаарай

2019-10-14

King Tower: 20 хувь хүртэлх онцгой хөнгөлөлт санал болгож байна!

2019-10-14

Юнионпэй картын урамшуулал эхэллээ

2019-10-14

“Uber” компани такси үйлчилгээндээ нисдэг тэрэг ашиглаж эхэллээ

2019-10-09

Илон Маскийн "Ангарагийг эзлэх" хөлөг

2019-10-04

Франц улс "Facebook" компанийн криптовалютыг европд ашиглуулахгүй байх арга хэмжээ авна

2019-10-03

"Facebook" компани “like”-н тоог харагдахгүй болгох туршилт хийнэ

2019-09-27

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.63%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
15.96%
Дональд Трамп (АНУ)
4.76%
Шинзо Абэ (Япон)
3.37%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.79%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.79%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.22%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.87%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.7%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.41%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.29%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.23%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,473

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,315

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,384

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,312