Боловсролтой хүн...

Боловсролтой хүн...

Боловсролын талаар монголчууд бид жаахан "хазгай" ойлголттой. Дээр үеийн "Боловсролтойгоороо битгий гайхуулаад байгаарай" хэмээсэн шазруудуухан хэллэгээс өнөө үеийн "Хоёр гурван ч дээд сургууль төгссөн мундаг боловсролтой хүн юм гэнэ билээ" хэмээх атаархуу төрхөөр шивнэж ярих хүртэл хугацаа нь боловсролын хөгжлийн үе шат нь. Сургуульд сурах хүсэл байвч "мал дээр" хөөгдөж гарахаас, мөнгөө төлж сургуульд нь бүртгүүлээд дипломыг нь бие хийгээд толгойгоо зовоолгүй "худалдаж" авах хүртэлх хэмнэл нь боловсролын үнэ цэнийн хэмжүүр. Дээд сургууль төгссөн залуус нь "томилолтоор" улс орны хэрэгцээтэй газар нь очиж ажилладаг байсан үе өнгөрч, дээд сургууль төгссөн залуус нь дэлгүүрт худалдагч, боссын бие хамгаалагчаар ажилладаг болсон үе ирсэн нь боловсролын чанарын ялгаа. "Улаан шугам" давж, элсэлтийн шалгалтад өндөр оноо авч бусад шалгууруудыг хангаж байж их дээд сургуульд суралцаж "шилдэг боловсон хүчин" болдог байснаас өнөө үе шал өөрчлөгдөж, чанартай чанаргүй олон сонголтоос сонгож, өөрөө хичээж эсвэл огт хичээхгүй байсан ч ДИПЛОМ авч болдог үед бид амьдарч байна. 

Дээд сургууль төгссөн дипломтой хүнийг "боловсролтой хүн" гэж үнэлдэг бидний сэтгэлгээ тэгтлээ өөрчлөгдөөгүй. Тийм болохоор ямааны самнасан ноолуур, төхөөрсөн үхэр хонины мах, "тэтгэврийн", "цалингийн зээл", гадаадад ажиллаж байгаа монголчуудын илгээсэн маш их мөнгө боловсролын салбрын санхүүжилтыг бүрдүүлж байгаа. Дээр нь засгаас сар бүр өгч байгаа 70 000 төгрөгийн "халамж", автобусаар үнэгүй зорчих эрхийн тасалбар бүхэн нь монголын оюутнуудын тоог өсгөх шалтгаан болж буй. Амьдрал мэдэхгүй, өөрөө хөдөлмөрлөж сургалтын төлбрөө олдоггүй, чөлөөт цагаараа баар цэнгээний газар элдэв зохиомол баяруудыг тэмдэглэж өнгөрүүлдэг, сар бүрийн 70 000 төгрөгөө хугацаандаа өгөхгүй бол бухимдаж уурлан төр засгийг харааж зүхдэг, буруугаар "эрхэлсэн" олон оюутнууд байгаа болохоор бие хүн төлөвшиж өөрийгөө хөгжүүлэн боловсруулах чадваргүй болгож байна. Дээд сургууль төгссөн атлаа "боловсролгүй" бүдүүлэг залуус олон байдгийн шалтгаан нь энэ. Төр, боловсролын тогтолцоо, хувь хүн аль аль нь үүнд буруутай. Ядаж байхад чанартай сургуулиудын төлбөр нь олон улсын хэмжээний сургуулиудаас "хэт доогуур". ЧАНАРГҮЙ БҮТЭЭГДЭХҮҮН ХЯМД, ЧАНАРТАЙ БҮТЭЭГДЭХҮҮН ҮНЭТЭЙ байдгийг бид үзэж мэдрэхээрээ нэг болсон доо. 

Гадаадад сар бүр 1000 орчим ам доллар сургалтандаа төлж үүнийхээ төлөө хичээлийн бус цагаар ажиллаж, хөлсний байрандаа шөнийн цагаар хичээлдээ бэлтгэж бие, оюун сэтгэхүй нь амрах чөлөөгүй зүтгэж байгаа монгол залуус олширч байна. Залуу хүн өөрийнхөө өмнө тулгарч байгаа саад бэрхшээл болгоыг хэнд ч найдалгүй өөрөө давж гарч байх нь тэдний хөгжил боловсролын эхлэл юм. Тэд амаргүй хүнд ажил хийж байхдаа дотор сэтгэлдээ "Энэ ажлыг би насан туршдаа хийхгүй шүү дээ, миний ирээдүй бол огт өөр. Би маш сайн мэргэжилтэн болох ёстой " гэж өөртөө ямагт хэлж байдаг юм. Ажил амьдралын шаардлагаар олон хүмүүстэй сайдалцаж муудалцаж байхдаа арга эвийг нь олж, ирээдүйд тэднийг удирдах чадварыг өөртөө шингээж байдаг. Сургалтын төлбрөө төлөх гэж цуглуулсан мөнгөө хөлөрсөн атгандаа атгаж байхдаа мөнгөний үнэ цэнэ, утга учрыг ухаарч байдаг юм. Өөдрөг оюун санаа, залуу насны гоо үзэсгэлэн, хүчирхэг бие бялдраараа гайхуулж байх ховорхон цаг үедээ өөртөө зорилго тавьж, түүнийхээ төлөө шантралгүй, уйгагүй зүтгэж бүхнийг өөрийн итгэл урмаар давж гарч байхдаа тэд боловсрогдож чаддаг. Тэд өөрийгөө дайчлан бүх талаар хөгжиж байхдаа жинхэнэ БОЛОВСРОЛТОЙ ЗАЛУУС болон төлөвшинө.

ЗАЛУУСАА ХӨГЖҮҮЛЭХИЙН ТУЛД ЯАХ ЁСТОЙ ВЭ?

-Ерөнхий боловсролын сургуулиудын хөтөлбрөө 2 ангилж, суурь боловсролоо "Хүүхдийг зөв иргэн хүн болгон төлөвшуулэхэд", сонгох боловсролоо "Хүүхдийн авьяас чадварыг нь хөгжүүлэхэд" чиглүүлэх хэрэгтэй байна. Суурь боловсрол нь төлбөргүй байхыг хуульчилж, сонгох боловсрол нь төлбөртэй байж болохоор тогтоож болно.

-Их дээд сургуулиудаа олон улсын жишигт ойртуулж чанартай мэдлэг олгож байгаа сургуулиудынхаа төлбрийг өндөр тогтоож, чанаргүй мэдлэг олгож байгаа сургуулиудын төлбрийг хямд тогтоон хянаж байх хэрэгтэй байна. Оюутнуудын ирц, дүнг хянаж байдаг "сургалтын алба"-ыг оюутнуудад зөвлөж тусалдаг чиглэлээр өргөжүүлэн өөрчлөх хэрэгтэй байна. Их дээд сургуулиуд дэргэдээ судалгааны том хүрээлэнгүүдтэй байх нь тэдний санхүүжилтэд сайнаар нөлөөлөх төдийгүй оюутнуудыг мэргэжлээрээ хөгжихэд ч том тус болно.

-Оюутнуудад Засгийн Газраас "халамж" өгдгийг зогсоож, тэднийг хичээлийн бус цагаар ажиллаж болох ажлын байруудыг бий болгож, сургалтын төлбрөө зээлээр төлж болох олон боломжуудыг бий болгож, үнэхээр сайн оюутнууддаа сургууль нь өөрөө тэтгэлэг олгодог тогтолцоог дэмжих хэрэгтэй байна. Оюутны хотхон, оюутны дотуур байрууд оюутнуудыг зөвхөн хичээлээ хийх боломжоор бүрэн хангах учиртай. 
-Заавал оюутнууд гэлтгүй эгэл жирийн залууст ч өөрсдийгөө хөгжүүлэх боломж болгож номын сан, мэргэжил олгох сургалт, сонирхолтой хөтөлбрүүд, сайн дурын клубууд байгуулж ажиллуулахыг дэмжвэл сайн сан. Заавал дээд боловсрол эзэмшихгүйгээр өөрийгөө хөгжүүлэх боломжуудыг бий болгох нь Монголын ЗГ-ын үүрэг юм шүү дээ. 

...ДИПЛОМ бол БОЛОВСРОЛ юм гэдэг нийтлэг ойлголтоосоо салах цаг болжээ. Диплом бол тухайн хүн сургуульд юу судалсныг гэрчилж байгаа цаасан баримт болохоос боловсролын баталгаа биш. Миний ойлгож мэдэрч байгаагаар БОЛОВСРОЛ гэдэг нь ХУВЬ ХҮНИЙ САЙН ТӨЛӨВШИЛ юм. Хогоо хээв нэг газар хаячихаад алгаж яваа дээд сургууль төгссөн залуугаас хогоо хогийн саванд хийж байгаа ахлах сургууль төгссөн залуу илүү боловсролтой хүн. Ном унших дургүй гоо бүсгүйгээс ном унших дуртай жирийн бүсгүй илүү боловсролтой. Ном гэдэг чинь цаг ямагт хүмүүсийн мэдлэг оюуныг тэлж ухааруулж байдаг шидтэн. Дээд сургуулийн сурах бичгээс илүүтэй хүмүүст мэдлэг ухаарал олгож байдаг олон номууд бий. Интернетээс хов хэрүүл, сайрхал жүжиглэл дүүрэн хэрэгтэй, хэрэггүй мэдээлэл уншиж үзэж байдаг эрхмээс өөртөө хэрэгтэй мэдээллээ олж амьдралдаа ашигладаг хүмүүс хамаагүй илүү боловсролтой. Интернет ертөнц бол буруу ашиглавал "хогийн сав", зөв ашиглавал "мэдлэгийн далай". "Буруу өссөн хүүхэд бухын хүзүүнээс ч хатуу" гэдэг хэллэг бий. Залуу насанд нь буруу эрхлүүлэх аваас засарч сайжрах нь юу л бол. 

Намрын зөөлөн салхи сэвэлзсэн энэ өдрүүдэд Улаанбаатар хот хүн машины хөлд дарагдан "бөхийж" байгаа. Хичээл эхлэх гэж сурагчид, оюутан залуус цуглаж байна. Бужигнана даа бужигнана. "Хээрийн галуу нисэн үл хүрэх газраас..." бус хот орж диплом олж ирэхээр зоригсод цөөнгүй. Их дээд сургуулиудаас гадна зочид буудлууд, баар цэнгээний газруудын эзэд баярлаж байгаа. Мөнгө хүчтэй ч сайн боловсрол түүнээс ч хүчтэй. ЧАНАРТАЙ МЭДЛЭГ ЭЗЭМШИЖ, САЙН БОЛОВСРОЛТОЙ БОЛООРОЙ залуус аа. "Пивоо бага ууж номоо их уншаарай" гэж ерөөе дөө.

Харнууд овгийн Гомбосүрэнгийн Галбадрах

13
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Бидний ойлголцохгүй байгаа "шинэ үеийнхэн"

2019-09-16

Мэргэн ухаан...

2019-09-16

Мулгуу хар массыг номхон дөлгөөн, хүлцэнгүй байж зовлонг бясалгалаар тэвчин ариус гэж тэнэгтүүлдэг байна

2019-09-16

Хөдөө арлыг хөдөөгөөр нь үлдээе

2019-09-13

Дорнод аймгийн Булган сумд дуут хавдар илэрч, хязгаарлалт тогтоожээ

2019-09-16

Муурнаас халдварладаг "токсоплазм" шимэгч нь хүний зан араншинд нөлөөлдөг

2019-09-13

Ийм байхаар харшилтай хүмүүс олшрохгүй яахав дээ...

2019-09-13

ХДХВ/ДОХ-ын дахин ГУРВАН тохиолдол бүртгэгджээ

2019-09-13

Алтай дахь сургууль, цэцэрлэгүүд газар хөдлөлтийн дараа хэвийн ажиллаж эхэллээ

2019-09-16

Хонконгийн тэмцэгчид Их Британийн төрийн дууллыг дуулж колоничлолын үеэ "санагалзав"

2019-09-16

Шинэ Дели хотын агаарын бохирдол сүүлийн 4 жилд 25 хувиар буурахад юу нөлөөлсөн бэ?

2019-09-16

Осама Бин Ладены хүү нууц ажиллагааны үеэр алагдсан болохыг Цагаан ордноос батлав

2019-09-16

Уншсан бүхнээ тогтоох 8 шилдэг арга

2019-09-14

Ази маягийн жигнэсэн үхрийн мах хийх жор

2019-09-13

Хөхүүл эмэгтэйд хэрхэн яаж туслахаа мэдэхгүй байгаа бол үүнийг уншаарай

2019-09-13

Эхнэрээ ойлгохгүй байгаа эрчүүд заавал уншаарай!

2019-09-13

Монгол төрийн мэдээлэл хакерчдын гарт байна

2019-09-12

"Apple" компани шинэ бүтээгдэхүүнээ танилцууллаа

2019-09-11

“Apple” маргааш шинэ бүтээгдэхүүнээ танилцуулна

2019-09-09

Монгол, Орос сансар судлалын салбарт эрчимтэй хамтарч ажиллах боломжтой гэв

2019-09-08

Энэ оны эхний найман сарын байдлаар зээлийн дундаж хүү 1.3 хувиар буурч эхэлжээ

2019-09-12

Монголбанкнаас мэдээлэл хийлээ

2019-09-11

Монголын банкны холбооны Ерөнхийлөгчөөр Б.Мэдрээг улираан томилжээ

2019-09-08

Мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх үндэсний зөвлөл хуралдав

2019-08-16

Чамд ДАТА2 байгаа юу?

2019-09-16

Зээлийн барьцаанд хураагдсан дуусаагүй барилга худалдана

2019-09-16

“Суралцъя, хөгжье” уриатай “RISE” хөтөлбөрт 1000 оюутан нэгдлээ

2019-09-16

К mobimn: 1.000.000-3.000.000 төгрөгийн азтанууд тодорлоо

2019-09-16

Берлин хотыг хоёр хуваасан нь... (Фото түүх)

2019-09-16

Монгол элдэв зураг №60 (95 фото)

2019-09-14

Элдэв зураг (70 фото) №625

2019-09-13

Ердийн зүйлсийг ер бусын өнцгөөс харвал...

2019-09-12

“Говийн чоно-2019” олон улсын дадлага сургуульд 21 орны 500 гаруй төлөөлөгч оролцож байна

2019-09-16

Мансарданд үйл ажиллагаа явуулж байгаа “Билгүүн номч” сургуулийг шалгаж байна

2019-09-11

Хүүхдээ хэрхэн сурах хүсэл эрмэлзэлтэй болгох вэ?

2019-09-11

НИТХ-ын төлөөлөгч Ц.Баатархүү дөрөв дэх цэцэрлэгээ хүлээлгэн өглөө

2019-09-10

Гадныхан орон гэргүйчүүдтэй хэрхэн "тэмцдэг" вэ?

2019-09-16

Дэлхийн бүх хүнийг тэрбумтан болгох солир

2019-09-16

Бодит амьдрал дээр хамгийн их хэрэг болдог тулааны урлагууд

2019-09-16

Дэлхийг хамгийн ихээр бохирдуулдаг 5 улс

2019-09-16

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Дэлхийн түүхийг бичилцэж явсан хүмүүсийн үр сад хэрхэн амьдарч байна вэ?

2019-09-13

Дуучин А.Мөнгөншагай автын ослоор амиа алджээ

2019-09-08

Үзэсгэлэнт бүсгүйчүүдийн хүүхдүүд

2019-09-08

Жастин Бибер алдар нэр амьдралыг нь хэрхэн сүйтгэсэн болохыг харуусан дурсав

2019-09-05

Яагаад эмэгтэй хүнийг дээрэлхэж, хүссэнээрээ элэглэдэг энэ нийгмийг бид хүлээн зөвшөөрөх ёстой юм бэ?

2019-09-16

Эхлээд иргэдээ бодьё, дараа нь өөрсдийгөө дөвийлгөе!

2019-09-16

Явган хүнд ээлгүй хот учраас бүгд л машин аваад, түгжрээд байна

2019-09-16

Тулгаа: Надаас өөр ээжийг минь асрах хүн байхгүй...

2019-09-13

Аварга тосонгоос аврал эрэх хэрэггүй

2019-09-12

Улаанбаатар хотын ойг хамгаалах төсөл эхэллээ

2019-09-12

Цэнгэл, Цагаан-Үүр сумаас бусад газарт самар бэлтгэж, ашиглахыг хориглоно

2019-09-09

Цэнгэл, Цагаан-Үүр сумаас бусад газар самар бэлтгэж ашиглахыг хориглоно

2019-09-08

У.Хүрэлсүх: Улс орон маань ядуу зүдүү байж болно, гэхдээ шударга нийгэмд амьдармаар байна

2019-09-16

Монголыг аль хэдийнээ устгажээ!

2019-09-16

Монгол, Хятад хүмүүсийн ялгаа

2019-09-14
4:12

Да.Ганболд: Сохор, харанхуй ард түмэндээ хөтлөгдөж явхыг популизм гэдэг

2019-09-14

Сайд нарынхаа картыг сугалсан Ө.Энхтүвшингийн ёс зүйн асуудлыг авч хэлэлцэнэ

2019-09-16

Буриадын депутат Цыренов: Биднийг улам бүр дарж байгаа ч хүмүүс сэрж байна

2019-09-16

УИХ-ын гишүүн Б.Батзориг Бүгд Найрамдах Солонгос Улсын Үндэсний Ассамблейн гишүүн Вон Юү Чолийг хүлээн авч уулзав

2019-09-16

У.Хүрэлсүх: Ажил хийвэл хий, Монголын төрд битгий гай болцгоо

2019-09-16

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

Хурим хийхээсээ өмнө заавал асуух 11 асуулт

2019-09-08

Б.Эрдэнэбатыг яллагдагчаар татжээ

2019-09-16

Авлигыг илчилсэн хүнд 10 хувийн урамшуулал олгох хуулийн төсөл санаачилжээ

2019-09-16

Ерөнхийлөгч Үндсэн хууль зөрчсөн гэдэгт хуульчид санал нэгджээ

2019-09-16

Шүүх хэний талд үйлчлээд байна вэ?

2019-09-13

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

"Нинаг буцаасан нь" /өгүүллэг/

2019-09-01

Зохиолчдын хачиргүй яриа

2019-08-22

Чамайг хайрлах тэр...

2019-08-20

"Эрдэнэт" үйлдвэрт тогтоосон онцгой дэглэмийн хугацааг сунгахыг дэмжлээ

2019-09-13

Сэлэнгэ аймагт хууль зөрчсөн уурхайнуудын үйл ажиллагааг зогсоолоо

2019-09-11

Стратегийн ордыг ашиглахдаа үр ашгийн дийлэнхийг ард түмэнд ногдуулна

2019-09-11

Хууль зөрчсөн уул уурхайн 63 ААН, 87 иргэний үйл ажиллагааг таслан зогсоов

2019-09-11

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Энэтхэг дэхь Буддын шашны түүх дурсгалт газруудыг үзнэ

2019-09-16

“The Hu” хамтлагийнхан анхны цомгоо өлгийдөн авлаа

2019-09-15

УДБЭТ Хөх хотод “Учиртай гурван толгой”-г толилууллаа

2019-09-14

Нийслэлийн “Соёлын элч”-ийг ажиллуулах журмыг баталлаа

2019-09-14

“Цэвэр агаар – Автомашингүй өдөр ” арга хэмжээний хүрээнд “СПОРТЛОГ УЛААНБААТАР” өдөрлөг боллоо

2019-09-16

Нэгдүгээр цэцэрлэгийн хүүхдүүд цусан суулгац өвчнөөр өвчилжээ

2019-09-16

“Монполимет” компани болон Монгол банкийг АТГ-т шалгуулах хүсэлт гаргалаа

2019-09-16

"Эрчим хүч, нефть, эрүүл хүнсээр ойрын таван жилийн дотор дотоодоос хангах боломжийг бүрдүүлнэ"

2019-09-16

Тархины бяд, торгон мэдрэмж шалгадаг спорт

2019-09-16

Уран сайхны гимнастикийн баг тамирчид ДАШТ-д оролцож байна

2019-09-16

Жүдогийн шигшээ багийн ахлах дасгалжуулагчаар Х.Болдбаатарыг томиллоо

2019-09-16

Виктор Тадаши Итакүсү: Монголчууд яагаад хүчтэй байдгийг мэдэхийг хүсч байна

2019-09-16

Podcast news - Зочинтой ярилцлага

2019-09-16

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.16)

2019-09-16

Podcast news - Цаг үе (2019.09.16)

2019-09-16

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.13)

2019-09-13

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.96%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
15.8%
Дональд Трамп (АНУ)
4.84%
Шинзо Абэ (Япон)
3.47%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.86%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.66%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.95%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
0.89%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.75%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.34%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.27%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.2%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,441

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,226

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,364

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,297