Таны эзгүй 102 хоног...

Таны эзгүй 102 хоног...

“Танилц... Миний хүү...Надтай адилхан байгаа биз...” гээд УИХ-ын гишүүдэд хошигноод сууж байсан таныгаа зүүдэллээ. “Нээрээ юм уу?” гэж тодруулан асуух гишүүдэд залуу үеийнхээ гэрэл зургийг үзүүлээд “харахгүй юу...” гээд хоржоонтой даапаална. Одоо бодоход эрхэм хүмүүнтэй танилцсанаас хойш олон дурсамжийг хамтдаа бүтээж дээ. Ан ав, аялал зугаалга, уулзалт семинар бүртээ оролцохыг урьдаг ч зожиг би эвтэйхэн зугтчихдаг байж билээ. “Чи олон нийтийн арга хэмжээнээс үргэлж зугтаах юм... Юунд тэгдэг юм дээ...” гээд ахын ёсоор хэлж байсан нь бодол дагуулна. Миний сонирхол бол Г.Батхүү даргаар 1986-2004 оны хооронд өрнөсөн улстөрийн үйл явдал, дуулиантай болон хэл ам таталсан сэдвүүдийг яриулах л байлаа. Түүхийн амьд гэрч болсон хүн өөрийн нам төдийгүй бусад намд болж байсан үйл явцыг нэмэлт хачиргүй сэтгэлээсээ хүүрнэнэ. Би сонссон анхдагч эх сурвалжаа баталгаажуулж, тухайн өгөгдөлд дүгнэлтээ хийнэ. 

- Та яагаад тэр үед намайг сандрааж, хүү минь гээд байв даа?

гэж сүүлд асуухад “Нээрээ тоглоомгүй чи миний залуу үетэй их төстэй харагддаг” гэж билээ. 2016 оны сонгуулийн дүн гарсан шөнө тань руу залгаж уулзсан үеээ тод санаж байна. 23.00 цагийн үед Монголын баг сумдын үндэсний холбооны байрандаа бухимдангуй, гутарсан байдалтай орж ирэв. Ялагдал... 2012 онд Өвөрхангай аймгийн АН-ын дарга нь сонгуулийн санал хураалт явагдахаас хэдхэн хоногийн өмнө өөрийн намын нэр дэвшигчдээ “бэлэн мөнгө, архи тараасан” гэж гүтгэн дуулиан тарьж байсныг дурсана. АН сонгуульд ялалт байгуулах нь тодорхой байх үед ирээдүйд томилогдох албан тушаалыг булаацалдан намын нэг нөхөр нь хорложээ. Эцэстээ МАН-аас нэр дэвшсэн хүмүүс сонгуулийн хууль зөрчсөн нь тогтоогдон мань эр парламентын босгыг алхсан ч сэтгэлдээ болон карьертаа том цохилт авчээ. Улстөр бохир тоглолттой хүмүүст амжилт, цэвэр тоглолттой хүмүүст тэсвэр л шаарддаг юм даа гэнэ. Харин 2016 оны сонгуулиар “зөвхөн бодлого ярина” гэж зүтгэсэн Г.Батхүү агсан намынхаа хамт үнэмлэхүй ялагдал амсав. “Мөнгө тараалт”, “хүн тээвэрлэн санал өгүүлэх” г.м хар технологи хавтгай явлаа даа гэж харуусан ярьж байв. Гэхдээ “эв нэгдэлгүй байсныхаа горыг л АН амслаа... Улстөр бол багийн тоглолт... Нэг хүн буруу байхад хамтдаа л хариуцлага хүлээх нь дамжиггүй...” гээд ирээдүйн төлөвлөгөөгөө ярилцаж билээ. Хоёр долоо хоног өнгөрсний дараа уулзахад Төрийн ордны өрөөнөөсөө боловсон байдлаар хөөгдсөнөө хачирхан ярьж байв. “Өнөөдөр боож янзлаад маргааш машин дуудаад юмаа өгөөд явуулна” гээд байхад л шууд бүх юмыг нь гаргачихсан байсан гэдэг. Арга ч үгүй биз. Өөрсдөө битгий хэл өрсөлдөгч нь ч таамаглаагүй 65 суудал авч үнэмлэхүй ялалт байгуулсан МАНайхан өрөө тасалгаандаа шуурхай суухыг хүссэн биз. 

Өөрийнх нь дэмжлэгтэйгээр нам, төрийн албан тушаал, ажилд томилогдсон хүмүүс ялагдсаных нь дараа ярьж, уулзах нь эрс цөөрч нэг хэсэгтээ уравгар явсаныг нь санаж байна. “Хүн гэдэг амьтны үндсэн шинж чанар хүчтэй байх үед биш хүч алдуурсан цагт л танигддаг юм даа...” гээд санааширна. Гэхдээ эргээд л “дарга аа, ах аа” гээд ирэхэд нь хэнийг нь ч гадуурхан түлхээгүй юм даа. “Яагаад?” гэсэн үг үйлдэлд минь “Хүн алддаг, самгарддаг, барддаг үе бий... Бүгдийг битгий буруутга... Тэдэнд хүндэтгэх шалтгаан байсан л байж таарна” гэж хэлдэг байв. 

Ах гэж хэлж чаддаггүй дарга гэж хүндэлдэг байсан Г.Батхүү агсан Төрийн ордонд яаралтай ажлаар ороод эргэн гарч ирсэнгүй. Эрхэм хүмүүний хачирхалтай үхэл одоог хүртэл хариултаа олсонгүй. Гэр бүл, төрөл төрөгсөд, хамтран зүтгэгчид нь “амиа алдсан” гэдгийг хамгийн сайн мэдэж байна. Харин эрх мэдэлтэн, хэмжээгүй мөнгөтөн, хуулийн байгууллагууд “золгүй явдал” гэж дүгнэхийг хүсч буй бололтой. Олон хүмүүсийн сэтгэл шимшрэн, итгэл алдарч, бухимдал дээд цэгтээ хүрч эхэлсэн. Яасан гачлантай хорвоо, яасан шударга бус нийгэм болчихов доо. Үргэлж эв эе, харилцан ойлголцол, төрийн зөв зүй тогтлын төлөө явж байсан хүний амь “Зориг-2” гэх ээдрээт илэрдэггүй хэрэг болон хувирлаа. 

Г.Батхүү агсан төрийн ордонд амиа алдсанаас хойш 102 хоног өнгөрч байна. Ард түмэн чимээгүйхэн мартаж, гэр бүл нь шаналж, харин гэмтэнгүүд улстөрийн хөшиг татан хамгаалалтанд оров. Иргэд 102 дугаарын утсанд залган төрөөс тусламж хүсдэг шиг, ард түмнээсээ 102 хоногийн дараах үр дүнг танилцуулахыг хуулийн байгууллагаас нэхэхийг хүсч уриалмаар санагдав. “2020 оны сонгуулийн үр дүнд нөлөөлөх аюултай” хэмээн үзэж буй эрх баригчид, эрх мэдэлтэй хүмүүсийн өмнөөс ичиж байна. 2019.05.17 өдөр Төрийн ордонд бөөндөө архидсан УИХ-ын гишүүдийн нэрсийг зарлалгүй нуун далдалж буйд гутарч байна. Ийм ч төр, ийм ч хуулийн байгууллага, ийм ч намууд байх гэж дээ. 

Хэрвээ Г.Батхүү агсан амьд мэнд байсан бол түүнийг даган явж байх өнөө улстөрийн хамтран зүтгэгч нар нь хаачив. Ардчилсан хувьсгалыг хамтдаа хийсэн хэмээн найзархдаг 1990 оны улстөрийн лидерүүд хаачив. Ардчилсан нам, АН-ын удирдлага, үүсгэн байгуулсан Ардчилсан залуучуудын холбоо нь хаачив. Амьд мэнд суугаа аав ээжээс нь ичдэггүй юм гэхэд байгуулсан ардчилал, шударга ёс, хүний эрх нь сүйрч байгаад харамсдаггүй юм байх даа. Өнөөдөр Г.Батхүү агсаны гэр бүл сэтгэл зүйн хүнд байдлаас гараагүй л явна. Өмөг түшиг ахыгаа алдсан дүү нар, ноён нуруу аавыгаа алдсан хань үр хүүхдүүд, чиглүүлэгч удирдагчаа алдсан хамт олон нь цөхөрнө. Гэтэл ээлж дараалсан хачирхалтай мэдээлэл хэвлэлийн хуудаснаа гарч, энэ хэрэгт нөлөөлөхөөр “далд гар” ажилласаар л байна. Хамгийн түрүүнд уурсан босч ирэх хүчийг бүгд хүлээсээр л суух гэж үү? дээ. Тэвчээрт хязгаар бий санагдана.

Г.Батхүү агсантай уулзаж, ярилцаж, ойр яваагүй хүмүүс ихэвчлэн хэвлэлээр гардаг мэдээллээр дүгнэнэ, үзэн ядна. Гэтэл Монголдоо топ-3 багтах үндэсний групп компаниудынхаа татвар төлөлтийн тайланг хараад баясаад суудаг хүн цөөн байх. Өнгөрсөн жил татвар төлөлтөөр улсад 7-д орж ирэх жил 5-т багтаж чадах уу? гэж асуудаг хүн хэр олон бол. Ажлын байр нэмэгдэхийн хэрээр боловсон хүчин залуужина. “Таньдаг хүн цөөрөх нь... Уулзалт хийх юмсан” гээд л Г.Батхүү агсан яриад суудагсан. “Төрд ч, хувийн хэвшилд ч дарга хийж буй хүмүүст нэг том дутагдал байна. Хамт олон дотроо өрсөлдөгчтэй ажиллах дургүй. Өөртэйгээ адил болон илүү чадвартай хүнийг элдэв арга хэрэглэсээр үлдээхгүй зайлуулчих юм” гээд л сургана. Хамтдаа байхад үргэлж “Би байгууллага удирдаж буй хүнд хүчтэй баг бүрдүүл, битгий өрсөлдөөнөөс ай, чи өөрөө л удаан ажиллана гэдэг бодлоор явбал зэвэрнэ” г.м-ээр гашуун боловч сургамжтай үгсээ хэлсээр л суудаг байв. 

Алсын замд хамтдаа явна аа... Он солигдох бүрт энэ л үгсийг бид бие биендээ илгээдэг байлаа даа. 

Н.Урантогтох 2019.08.29

6
таалагдаж байна

5
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Уншсан бүхнээ тогтоох 8 шилдэг арга

2019-09-14

Ази маягийн жигнэсэн үхрийн мах хийх жор

2019-09-13

Хөхүүл эмэгтэйд хэрхэн яаж туслахаа мэдэхгүй байгаа бол үүнийг уншаарай

2019-09-13

Эхнэрээ ойлгохгүй байгаа эрчүүд заавал уншаарай!

2019-09-13

“Говийн чоно-2019” олон улсын дадлага сургуульд 21 орны 500 гаруй төлөөлөгч оролцож байна

2019-09-16

Мансарданд үйл ажиллагаа явуулж байгаа “Билгүүн номч” сургуулийг шалгаж байна

2019-09-11

Хүүхдээ хэрхэн сурах хүсэл эрмэлзэлтэй болгох вэ?

2019-09-11

НИТХ-ын төлөөлөгч Ц.Баатархүү дөрөв дэх цэцэрлэгээ хүлээлгэн өглөө

2019-09-10

Монгол төрийн мэдээлэл хакерчдын гарт байна

2019-09-12

"Apple" компани шинэ бүтээгдэхүүнээ танилцууллаа

2019-09-11

“Apple” маргааш шинэ бүтээгдэхүүнээ танилцуулна

2019-09-09

Монгол, Орос сансар судлалын салбарт эрчимтэй хамтарч ажиллах боломжтой гэв

2019-09-08

Яагаад эмэгтэй хүнийг дээрэлхэж, хүссэнээрээ элэглэдэг энэ нийгмийг бид хүлээн зөвшөөрөх ёстой юм бэ?

2019-09-16

Эхлээд иргэдээ бодьё, дараа нь өөрсдийгөө дөвийлгөе!

2019-09-16

Явган хүнд ээлгүй хот учраас бүгд л машин аваад, түгжрээд байна

2019-09-16

Тулгаа: Надаас өөр ээжийг минь асрах хүн байхгүй...

2019-09-13

Сайд нарынхаа картыг сугалсан Ө.Энхтүвшингийн ёс зүйн асуудлыг авч хэлэлцэнэ

2019-09-16

Буриадын депутат Цыренов: Биднийг улам бүр дарж байгаа ч хүмүүс сэрж байна

2019-09-16

УИХ-ын гишүүн Б.Батзориг Бүгд Найрамдах Солонгос Улсын Үндэсний Ассамблейн гишүүн Вон Юү Чолийг хүлээн авч уулзав

2019-09-16

У.Хүрэлсүх: Ажил хийвэл хий, Монголын төрд битгий гай болцгоо

2019-09-16

Бидний ойлголцохгүй байгаа "шинэ үеийнхэн"

2019-09-16

Мэргэн ухаан...

2019-09-16

Мулгуу хар массыг номхон дөлгөөн, хүлцэнгүй байж зовлонг бясалгалаар тэвчин ариус гэж тэнэгтүүлдэг байна

2019-09-16

Хөдөө арлыг хөдөөгөөр нь үлдээе

2019-09-13

Гадныхан орон гэргүйчүүдтэй хэрхэн "тэмцдэг" вэ?

2019-09-16

Дэлхийн бүх хүнийг тэрбумтан болгох солир

2019-09-16

Бодит амьдрал дээр хамгийн их хэрэг болдог тулааны урлагууд

2019-09-16

Дэлхийг хамгийн ихээр бохирдуулдаг 5 улс

2019-09-16

Алтай дахь сургууль, цэцэрлэгүүд газар хөдлөлтийн дараа хэвийн ажиллаж эхэллээ

2019-09-16

Хонконгийн тэмцэгчид Их Британийн төрийн дууллыг дуулж колоничлолын үеэ "санагалзав"

2019-09-16

Шинэ Дели хотын агаарын бохирдол сүүлийн 4 жилд 25 хувиар буурахад юу нөлөөлсөн бэ?

2019-09-16

Осама Бин Ладены хүү нууц ажиллагааны үеэр алагдсан болохыг Цагаан ордноос батлав

2019-09-16

Podcast news - Зочинтой ярилцлага

2019-09-16

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.16)

2019-09-16

Podcast news - Цаг үе (2019.09.16)

2019-09-16

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.13)

2019-09-13

Дэлхийн түүхийг бичилцэж явсан хүмүүсийн үр сад хэрхэн амьдарч байна вэ?

2019-09-13

Дуучин А.Мөнгөншагай автын ослоор амиа алджээ

2019-09-08

Үзэсгэлэнт бүсгүйчүүдийн хүүхдүүд

2019-09-08

Жастин Бибер алдар нэр амьдралыг нь хэрхэн сүйтгэсэн болохыг харуусан дурсав

2019-09-05

У.Хүрэлсүх: Улс орон маань ядуу зүдүү байж болно, гэхдээ шударга нийгэмд амьдармаар байна

2019-09-16

Монголыг аль хэдийнээ устгажээ!

2019-09-16

Монгол, Хятад хүмүүсийн ялгаа

2019-09-14
4:12

Да.Ганболд: Сохор, харанхуй ард түмэндээ хөтлөгдөж явхыг популизм гэдэг

2019-09-14

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

Хурим хийхээсээ өмнө заавал асуух 11 асуулт

2019-09-08

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Б.Эрдэнэбатыг яллагдагчаар татжээ

2019-09-16

Авлигыг илчилсэн хүнд 10 хувийн урамшуулал олгох хуулийн төсөл санаачилжээ

2019-09-16

Ерөнхийлөгч Үндсэн хууль зөрчсөн гэдэгт хуульчид санал нэгджээ

2019-09-16

Шүүх хэний талд үйлчлээд байна вэ?

2019-09-13

“Цэвэр агаар – Автомашингүй өдөр ” арга хэмжээний хүрээнд “СПОРТЛОГ УЛААНБААТАР” өдөрлөг боллоо

2019-09-16

Нэгдүгээр цэцэрлэгийн хүүхдүүд цусан суулгац өвчнөөр өвчилжээ

2019-09-16

“Монполимет” компани болон Монгол банкийг АТГ-т шалгуулах хүсэлт гаргалаа

2019-09-16

"Эрчим хүч, нефть, эрүүл хүнсээр ойрын таван жилийн дотор дотоодоос хангах боломжийг бүрдүүлнэ"

2019-09-16

Чамд ДАТА2 байгаа юу?

2019-09-16

Зээлийн барьцаанд хураагдсан дуусаагүй барилга худалдана

2019-09-16

“Суралцъя, хөгжье” уриатай “RISE” хөтөлбөрт 1000 оюутан нэгдлээ

2019-09-16

К mobimn: 1.000.000-3.000.000 төгрөгийн азтанууд тодорлоо

2019-09-16

Аварга тосонгоос аврал эрэх хэрэггүй

2019-09-12

Улаанбаатар хотын ойг хамгаалах төсөл эхэллээ

2019-09-12

Цэнгэл, Цагаан-Үүр сумаас бусад газарт самар бэлтгэж, ашиглахыг хориглоно

2019-09-09

Цэнгэл, Цагаан-Үүр сумаас бусад газар самар бэлтгэж ашиглахыг хориглоно

2019-09-08

"Эрдэнэт" үйлдвэрт тогтоосон онцгой дэглэмийн хугацааг сунгахыг дэмжлээ

2019-09-13

Сэлэнгэ аймагт хууль зөрчсөн уурхайнуудын үйл ажиллагааг зогсоолоо

2019-09-11

Стратегийн ордыг ашиглахдаа үр ашгийн дийлэнхийг ард түмэнд ногдуулна

2019-09-11

Хууль зөрчсөн уул уурхайн 63 ААН, 87 иргэний үйл ажиллагааг таслан зогсоов

2019-09-11

Дорнод аймгийн Булган сумд дуут хавдар илэрч, хязгаарлалт тогтоожээ

2019-09-16

Муурнаас халдварладаг "токсоплазм" шимэгч нь хүний зан араншинд нөлөөлдөг

2019-09-13

Ийм байхаар харшилтай хүмүүс олшрохгүй яахав дээ...

2019-09-13

ХДХВ/ДОХ-ын дахин ГУРВАН тохиолдол бүртгэгджээ

2019-09-13

Энэ оны эхний найман сарын байдлаар зээлийн дундаж хүү 1.3 хувиар буурч эхэлжээ

2019-09-12

Монголбанкнаас мэдээлэл хийлээ

2019-09-11

Монголын банкны холбооны Ерөнхийлөгчөөр Б.Мэдрээг улираан томилжээ

2019-09-08

Мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх үндэсний зөвлөл хуралдав

2019-08-16

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

"Нинаг буцаасан нь" /өгүүллэг/

2019-09-01

Зохиолчдын хачиргүй яриа

2019-08-22

Чамайг хайрлах тэр...

2019-08-20

Берлин хотыг хоёр хуваасан нь... (Фото түүх)

2019-09-16

Монгол элдэв зураг №60 (95 фото)

2019-09-14

Элдэв зураг (70 фото) №625

2019-09-13

Ердийн зүйлсийг ер бусын өнцгөөс харвал...

2019-09-12

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Энэтхэг дэхь Буддын шашны түүх дурсгалт газруудыг үзнэ

2019-09-16

“The Hu” хамтлагийнхан анхны цомгоо өлгийдөн авлаа

2019-09-15

УДБЭТ Хөх хотод “Учиртай гурван толгой”-г толилууллаа

2019-09-14

Нийслэлийн “Соёлын элч”-ийг ажиллуулах журмыг баталлаа

2019-09-14

Тархины бяд, торгон мэдрэмж шалгадаг спорт

2019-09-16

Уран сайхны гимнастикийн баг тамирчид ДАШТ-д оролцож байна

2019-09-16

Жүдогийн шигшээ багийн ахлах дасгалжуулагчаар Х.Болдбаатарыг томиллоо

2019-09-16

Виктор Тадаши Итакүсү: Монголчууд яагаад хүчтэй байдгийг мэдэхийг хүсч байна

2019-09-16

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.96%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
15.8%
Дональд Трамп (АНУ)
4.84%
Шинзо Абэ (Япон)
3.47%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.86%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.66%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.95%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
0.89%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.75%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.34%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.27%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.2%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,441

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,226

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,364

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,297