​Зандан бэрстэй УИХ

​Зандан бэрстэй УИХ

Гадныхантай маш муу гэрээ хийлээ, тэгээд хожчих байсан, ингээд чадчих байсан гэж чуулган дээр биеэ битүүхэн магтаад суугаа сайд гишүүн Ц.Даваасүрэн, Х.Болорчулуун хоёроор гэрээ хийлгэвэл гадныханд зальдууламгүй харагддаг. Энэ таамгаа би бичиж байв. Хэдэн зуу, мянган км-ын чанад замгүй, цахилгаангүй, усгүй бөглүү цөлд газрын гүнд сураг төдий үнэт чулуу шороог олборлох, баяжуулах, тээвэрлэх, борлуулахад асар их хөрөнгө үрэгдэх агаад унах ашиг эрсдэлтэй. Ийм адармаатай төсөлд хожоотой гэрээ хийж Ц.Даваасүрэн, Х.Болорчулуун хоёр л чадна (ярианы нь өнгөөр бол). Тэр хоёроор Оюутолгойн гэрээг хийлгэсэн бол алж өгсөн. УИХ-д оюуны нөөц ийм их байхад ашиглаад гялс хөгжих байв. Тэр хоёрын цаана бүр илүү гэрээ хийх гишүүд олон бий (ярианы нь өнгөөр бол). Овгоруудаас нь хулчийгаад тэр хоёрыг зөөлчилж жишээ татсандаа өршөөл гуйя. Алтай таван Богдын мөнх цаст оргил дахь Асгатын мөнгөний ордод шунасан хөрөнгөтнүүдийг тэр хоёр эрхмээр шулуулаад ядуусаа хагартал баяжуулаач. Бусдаас онцгой давуу эх оронч омог тэр хоёрт буцалдаг. Хар элэгтэнд мэхлүүлшгүй суут ухаан зөвхөн тэр хоёрт тусгайлан заяасан нь цухалздаг. Хоёр гишүүн маань өөрсдийн дэндүү давууг хичнээн ч дөвийлгөөд Төр Засаг дүнхүүтээд анзаардаггүй нь гачлан. Тэднийхээ эх оронч нөөцийг ашиглаад хямралаас гарч, өрнөөсөө салж, үсрэнгүй хөгжье. Даваасүрэн, Болорчулуун хоёрын ард Г.Занданшатар, З.Энхболд, Б.Бат-Эрдэнэ, Д.Тэрбишдагва, Ж.Батзандан, Т.Аюурсайхан гээд жинхэнэ чанга гарууд давхар давхар хамгаалалтад жагсдаг. Тэдэнд шулуулахаас айгаад Монголд хөрөнгө оруулагчид ойртохоо болив. 

Оюутолгой зөвхөн өрөнд унагах гэнэ. Зөвхөн өрөнд унагадаг төсөл гэж байх уу? Өрөнд унагаж эх орноо хоослох төслийг гурав дахь хөршийн тагнуул С.Баяр, С.Баярцогт, Ч.Сайханбилэг нар зүтгүүлж байхад УИХ-ын 70 гаруй ямаа, ҮАБЗ гэх сүрдэм оргилийг эзэгнэсэн гурван тэх цөм дугжирч байв уу. З.Энхболд сортоолоогүй бол М.Энхсайхан Тавантолгойг гадныханд 100 жил зүгээр өгчих байв. З.Энхболд биш дор хаяжЛ.Эрдэнэчимэгээр Тавантолгойн гэрээг ахлуулсан бол Шинхуа, Сумитомо Монголын халаасанд орох байж. Тоогүй. Гэхдээ гэрээнд ард түмнээ хожуулах хатуу нөхцөлөө тусгаж чадвал шүү дээ. Өөрөөр хэлбэл тэдний тулгасан баатарлаг эх оронч болзлыг Шинхуа, Сумитомо зөвшөөрвөл гэсэн үг. Зөвшөөрүүлж чадахгүй хоосон хоцорвол М.Энхсайхан, Шинхуа, Сумитомог далд ортол хараах замаар рейтингээ өсгөх салаа зам бий. Тиймээс эх орончдод эрсдэлгүй. Уул ус хүн амаа хайрласан эх орончдын үг Ц.Нямдоржийн өөрийгөө магтах сагсуурлаас арай эрүүл сонсогддог тул ёс зүйтэй лидерийн хүслэн болж ядуурсан бид итгэхийг хичээдэг. “Лам олдохгүй бол буцахдаа залъя” гэгчээр өөр хэнийгээ ч гэх билээ. Жагар, Хонхэрээдэй, С.Эрдэнэ (өөрийгөө галдагч) гээд нөөц лидерүүд масст гайхалтай итгэгдэж буй ч би тэднээс жаахан жийрхдэг. 

Хуулийн орчин Монголд гэнэт яаж ч хувирах ид шидтэй. Г.Занданшатар гишүүний стратегийн хууль шиг хууль дахин гарвал гадныхан оруулсан валютаа алдах аюултай. Тооцоотой хөрөнгө оруулагчид зугтдагийн гол шалтгаан энэ. Занданшатар Салхитыг цодлоод үмхчихсэн. Одоо Цагаан суваргыг хүртэхээр дуглаад буй. Нийгэмчилгээ бол эхэлчихсэн. Эрдэнэтийн 49 хувийг хураав. МСS-ийн босгосон юмс Оджаргалын өмч бус газрын баялаг тул нийгэмчлэх ёстой. Энэ зуур хөрөнгө оруулагч нар монголчууд бизнесийн олон улсын жишиг ойлгож уу гээд эргээд хартал нөгөө Занданшатар нь УИХ-д бэрс гарчихсан заларч байдаг. Занданбэрстэй УИХ-д бяр амтагдаад Оюутолгойг шалав. Мадлах уу өөрсдөө мад тавиулах уу удахгүй. Шатрын дүрмээр бэрс толгой мэдэж нүүдэггүй. Занданшатар бүү хэл Алтаншатар ч ялгаагүй тийм дүрмээр наадна. Бэрсийн толгойноос эзэн нь чимхээд нүүдэг. Ухаалаг эзний бэрс ч уг нь хүчтэй бод доо. 950 саяар кнопоо “ЖДҮ”-дүүлсэн муусайн бод, усан хүү Бэрсний зангаагаар хөдлөх нь гарцаагүй. 

Ямар ч дэд бүтэцгүй, бөмбөрцгийн хүршгүй бартаат бөглүү мухарт, хамтрагч талууд-хэн хэндээ адил ашигтай гэрээ үйлдэх амны зоргоор бурснаар тохирдоггүй. Ашиггүй гэрээ тулгавал арилаад өгөх ихэмсэг баян хөрөнгө оруулагчдыг хоргооход эх оронч омог бус уран ухаан орно. Хоёр талын ашиг хаагуур огтлолцохыг тоон үзүүлэлт шийддэг. Хамгийн хялбар нь хөрөнгө оруулагчдыг зугттал өндөр тоо хэлэх. Өндөр тоо хэлэхэд эрдэм мэдлэг хэрэггүй. Адгийн би ч хэлнэ. Харин хөрөнгө оруулагч нар зугтсанаар нөгөө хайртай ард түмэн чинь л хохирно. Ордуудынхаа нөөцийг агуу гэж бид сагсуурахаас, олборлоход ямар зардал гарахыг мэддэггүй. Зах зээлийн боловсролгүйгээс нөгөө талаа алдагдалд унах нөхцөл тулгахдаа гудийдаггүй. Амьдралгүй санал тавьж буйгаа ойлговол ямар ч тэнэг нэрэлхэнэ. Юу ч ойлгоогүй харанхуй масс ичихээ мэдэхгүй тэнэглэх ой гутам. Юмны учир олж байж тэмцмээр. Ухаалаг тэмцэл-соёл. 

Газрын мухарт ямар ч дэд бүтэцгүй, олборлоход маш их зардал шаардах бөгөөд цэвэр ашиг гарах нь бүрхэг төсөлд дэндүү чанга нөхцөл тулгаж хөрөнгө оруулагчдыг үргээдэг “гавъяа”-гаа манай эх орончид дайснаа хөөж, дээдсийнхээ өвлүүлсэн онгон дагшин газар шороог сэвтээлгүй аварч чадлаа гэж онгирох агаад харанхуй мань тэднийг “жинхэнэ эх орончид” хэмээн өргөмжилж, УИХ-д дахин дахин сонгодог. Үр дагавар нь орлогын эх үүсвэр мега төслүүд харийн хатгаасаар хөдөлдөггүй. Гадны хөрөнгө оруулагчдыг гаргууд хөөвөл УИХ-ын мандат өвөрт гэх тооцоо эх орноо баллаж буй. Байгалиа гэмтээлгүй ашигладаг технологийг монгол хүн хэзээ ч эзэмшиж сурахгүй аятай авирлана. Сурахаас өөр замгүй шүү залуусаа.

Бид хөвчийн хэдэн цаатан шигээ баян жуулчдын амьд үзмэр болох эмгэнэл. Бидний нэг сая нь мал ахуйгаа эрчимжүүлээд, хоёр сая нь Азийн баруудын загвараар уралдах тэнхээтэй. Гуравхан сая хүнд нутаг дэвсгэр, ашигт малтмал, мал сүрэг дэндүү заяажээ. Лусын хишгээр баяжихад сэтгэх чадамж голлодог аж. Бидэнд бас хурд дутдаг. Язганатал хөдөлмөрлөн хөгжиж буй хятадуудыг дуурайх лай гэж дотроо залхуурдаг монгол олон. Тэгж хөгжсөнөөс малынхаа захад хэвтэж байгаад хорвоогийн мөнх бусыг үзэх минь гэх гутрангуй монгол ч цөөнгүй. Хөгжил ганцхан түлхүүртэй. Тэр нь хөдөлмөр. Биеийн амраар хөгждөггүй. Хөгжлийн зам хурдны замаас өөр. Бартаатай. Ядраана. Залуус та нарын яриад буй “баялаг бүтээх бизнес” чинь УИХ-ын гишүүн, төрийн албан хаагч биш. Хөдөлмөр. Хүчээ нэгтгээч. Оюунаа шавхаач. Америк, герман, япон, солонгос, хятад технологиос сурах нээлттэй. Технологийн гайхамшгаас нь хүртээд хөрөнгө оруулалтаар нь бэлжээд инээмсэглэн өндийхийг хичээхгүй, түншлэх санаа өвөрлөж дэд бүтэцгүй цөлд зориглож ирсэн гадны ховорхон бизнес эрхлэгчдийг юун түрүү цус сорогчоор цоллох монгол хаадын жудаг биш шүү ХХI зууны эх орончид оо. Барууныхан бидний Чингисийн удам гэж онгирохыг хятадууд шиг тэвчихгүй. 

Үндсэн хууль сайжраад сайжраад яс мөрдөх иргэн дээрээ ч доороо ч бий билүү гэж бодохоор урам хугарна. Хоёр заалт ойлгомжтой. Гишүүнийг эргүүлэн татах заалт орохгүй. Шүүх прокурор ҮАБЗ-ийн хасар басар хэвээр үлдэнэ. 76-гаас 50 жидүүч. 108-аас хэд байхыг Занданбэрстэй УИХ тооцож буй биз. 

Хамгийн гол нь бид өдгөө хэнээс ч асуухгүй бие даасан бодлого явуулах боломжтой золголоо. Юутай аз вэ. Олдошгүй энэ хувь заяаг А.Амар, П.Гэндэн, Х.Чойбалсан, Ю.Цэдэнбал нар мэдвэл яаж баярлах байсан бол. Бараг итгэхгүй биз. Одоо хөгжих эс хөгжих зөвхөн биднээс-өөрсдөөс шалтгаална. Эдүгээ Төр Засгийн толгойд залрах залуус сүүлийн зуунуудад заяаж байгаагүй өгөгдлийн үзүүрээс чимхжээ. Энэ түүхэн хувь заяагаа алдалгүй чадмаг ашиглахыг ерөөе. 

 

Доржготов

3
таалагдаж байна

3
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Ширгэж буй Монгол

2019-10-28

Сонирхолтой гарал үүсэл бүхий үгс

2019-10-24

Гол, усны ослоос урьдчилан сэргийлэхийг анхаарууллаа

2019-10-24

Анхаар: Богд ууланд баавгайн мөр илэрчээ

2019-10-22

Залуу насандаа ухаарвал зохих амьдралын 6 үнэн

2019-11-11

Өлсөхгүйгээр жингээ хасах “5 халбаганы дэглэм”

2019-11-11

Унтахын өмнө мөрдөх 8 дүрэм

2019-11-10

Ууц нуруугаар нь өвддөг хүмүүс сармис хэрэглээрэй

2019-11-10

"Эх" /өгүүллэг/

2019-10-27

"Сохор" /өгүүллэг/

2019-09-29

Улбар шар

2019-09-22

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

Денге хэмээх чичрэг өвчин бэлгийн замаар халдварласан 2 дахь тохиолдол бүртгэгдлээ

2019-11-11

Хятадад “Ганц биечүүдийн өдөр”-т зориулан цахим дэлгүүрүүд хямдрал зарлажээ

2019-11-11

Видео тоглоом тоглогчдод цагийн хязгаар тогтоожээ

2019-11-08

“Microsoft” компани ажлын өдрийг дөрөв болгосон нь бүтээмжийг 40 хувиар нэмэгдүүлжээ

2019-11-08

Монголд алмазын орд байдаг уу?

2019-11-12

Оюу толгойн гэрээтэй холбоотой С.Баяр, Ч.Сайханбилэг, С.Баярцогт нарын хэргийг шүүхэд шилжүүлсэн

2019-11-11

Ерөнхий Сайд газрын тос олборлолтын байдалтай танилцав

2019-11-08

Иргэний мэдээлэлд "өвдөг шороодсон" Ашигт малтмалын тухай хуулийг өөрчлөхөөр болжээ

2019-11-04

Монголын төр дэх МАН-ын ЖДҮ-чдийн жагсаалт ил боллоо

2019-11-12

АН-ын мөнгөний сонгууль

2019-11-12

Х.Баттулга ард түмнээс сонгогдсон сүүлчийн Ерөнхийлөгч болох уу?

2019-11-12

БНСУ-аас Монгол зэрэг 10 оронд суугаа Элчин сайдуудаа эгүүлэн татлаа

2019-11-11

О.Есүгэн "Токио 2020" олимпийн наадмын эрхээ авлаа

2019-11-07

“Монгол гэр, өв соёл”-ыг уламжлан үлдээсэн оюуны бүтээл хэвлэгдлээ

2019-11-07

"Дулаахан намар”-тай нэг үдшийг нижгэр өнгөрүүлье

2019-11-07

Шилдэг оролцооны клуб шалгаруулах уралдааны дүн гарлаа

2019-11-01

Podcast news - Цаг үе (2019.11.12)

2019-11-12

Цаг үе, өдрийн дугаар (2019.11.11)

2019-11-11

Podcast news - Цаг үе (2019.11.11)

2019-11-11

Podcast news - Таны амралтанд (2019.11.09)

2019-11-09

Монгол хар ухаанаар...

2019-11-12

Дотор арзайтал бичжээ. Юм бичвэл ингэж л бичих хэрэгтэй...

2019-11-11

Бүргэд...

2019-11-11

Төрийн хууль

2019-11-10

БОЛОВСРОЛ гэж юу вэ?

2019-11-11

Д.Ундармаа: Сэтгэл зүйч ажилласан сургуулиудад олон эерэг өөрчлөлт ажиглагддаг

2019-11-08

Монгол Улсын Ерөнхий Сайдын нэрэмжит тэтгэлгийн материал хүлээн авч байна

2019-11-04

О.Янжмаа: МУ-ын хэмжээнд хөгжлийн бэрхшээлтэй 1466 оюутан суралцаж байна

2019-11-01

100 жилийн өмнөх гоо үзэсгэлэн

2019-11-10

Элдэв зураг (70 фото) №633

2019-11-08

Оросын л гудамжинд харж болох "сонирхолтой" дүр зургууд

2019-11-05

Аль нь ээж нь вэ?

2019-11-04

Сүрьеэгийн өвчлөлийг бууруулахад хүүхдийн байгууллагын эмч нартай хамтарна

2019-11-11

Эрдэмтэд залуудаа их ажиллавал хөгшрөхдөө хурдан халцардаг болохыг тогтоожээ

2019-11-10

“City Cancer Challange” хөтөлбөрийн төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзав

2019-11-08

Олон эмэнд тэсвэртэй сүрьеэ өвчний эмчилгээний хугацааг 9 сар болтол богиносгож чадсан анхдагч орны нэг болжээ

2019-11-07

Шимтгэл нэмэгдсэнээр тэтгэврийн санд 540 тэрбумын ачаалал үүснэ

2019-11-11

Я.Эрдэнэсайхан: ЖДҮДС-гаас зээл авсан төслүүдэд зөвлөх үйлчилгээ үзүүлнэ

2019-11-11

Хүнсний бүтээгдэхүүний үнэ ханшид ямар өөрчлөлт оров

2019-11-10

426,674 ширхэг хувьцаа арилжжээ

2019-11-09

Алина Загитова: Шүхэртэй үсрэлт хийхийг хүсдэг

2019-11-12

Н.Түвшинбаяр сагсан бөмбөгийн багтай боллоо

2019-11-12

Дүүрэг бүрт хөлбөмбөгийн талбай барих ажил эрчимтэй хэрэгжиж байна

2019-11-11

Монголын бодибилдинг фитнессийн тамирчид тэргүүлж байна

2019-11-11
56:22

"Ам нээвэл" нэвтрүүлэгт "Bloomberg" телевизийн гүйцэтгэх захирал Э.Долгион оролцов

2019-11-12

Эрчүүд яагаад эгчмэд бүсгүйд татагддаг вэ

2019-11-11

Б.Найдалаа: Д.Одбаяр Монголын ард түмнээс уучлал гуйгаад сайн дураараа огцрох ёстой

2019-11-11
1:05

Генерал Б.Баярмагнай: Би фронтоосоо гараагүй ээ...

2019-11-11

“Volkswagen” автомат жолоодлоготой тээврийн хэрэгслийг хөгжүүлэх охин компани байгуулна

2019-10-29

“Seven-Eleven” худалдагчгүйгээр худалдан авалт хийх үйлчилгээг туршиж байна

2019-10-29

“Huawei” зохиогчийн эрхийн гэрчилгээ авах хүсэлт гаргасан тоогоороо тэргүүлжээ

2019-10-28

“Toyota” компани нарны эрчим хүчээр ажилладаг автомашин туршжээ

2019-10-25

Их хэмжээний загас тээвэрлэсэн зөрчил илрүүлжээ

2019-11-12

Улиастайгаас Загастайн даваа чиглэлийн замыг түр хаажээ

2019-11-12

Согтуурсан үедээ тагтнаас үсэрч амиа алджээ

2019-11-12

Хар тамхины хэргээр ял тэнссэн этгээдүүдийн 50 хувь нь дахин хэрэглэж байжээ

2019-11-12

Хүүхдэдээ хэзээ ч хэлж болохгүй 9 үг

2019-10-22

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

ХХБанкны 300-н номын сан тохижуулах хөтөлбөр амжилттай үргэлжилж байна

2019-11-12

Хүүхдүүд “Дэлхийн шинжлэх ухааны өдөр”-ийг тэмдэглэн өнгөрүүллээ

2019-11-12

Капитрон банк 18 жилийн ойгоороо хосоор нь Европ аялуулна

2019-11-12

"TCS New York Marathon"-д Монголын баг оролцлоо

2019-11-11

Энэ оны дэлхийн хамгийн "залуу" 10 тэрбумтантай танилц

2019-11-11

NBA-ын одуудын үзэсгэлэнт эхнэрүүд

2019-11-11

Нүүрээ будаагүй ч, үзэсгэлэнтэй харагддаг одууд

2019-11-10

Алдартнуудын "олонд танигдаагүй" ах дүүс

2019-11-08

Үндсэн хуулийг өөрчлөх төсөлгүй болжээ

2019-11-12

Ус хангамж, ариутгах татуургын ашиглалтын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай хуулийн төслийг өргөн барилаа

2019-11-11

Хууль зүйн байнгын хороо нээлттэй хэлэлцүүлэг зохион байгуулна

2019-11-11

Д.Тогтохсүрэн: Сонгуулийн холимог тогтолцоог дэмжсэн. Гэхдээ 2024 оноос хэрэгжүүлье

2019-11-11

Шинэ мянганы залуус яагаад ганц бие байх нь их болсон бэ?

2019-11-07

Хайрлуулах бус хайрлах нь илүү чухал

2019-11-01

Хятадууд удахгүй сүрэг жоом шиг л орж ирнэ!

2019-10-30

2019 онд ерөнхий боловсролын сургуулийн 12 хүүхэд хар тамхины хэрэгт холбогджээ

2019-10-29

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

40 жилийн тэртээ: Ираны хувьсгал, Америкийн дипломатчдыг барьцаалсан хэрэг

2019-11-12

Солонгосын бөөнөөр нь "оршуулах ёслол"

2019-11-11

Хятадын нэгэн ресторан шар айраг онгойлгох өвөрмөц арга сэджээ...

2019-11-11

3 сарын зөрүүтэй төрсөн ихрүүдийн хувь тавилан

2019-11-11

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.45%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.3%
Дональд Трамп (АНУ)
4.55%
Шинзо Абэ (Япон)
3.44%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
3.04%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.53%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.21%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.76%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.66%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.46%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.3%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.3%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,515

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,409

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,416

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,335