Гурван тэсийнхэн биологичийнхоо амийг нэхэж, Тосон бумбаа хамгаалж жагслаа

Гурван тэсийнхэн биологичийнхоо амийг нэхэж, Тосон бумбаа хамгаалж жагслаа

Тост, Тосон бумбын нуруунд явуулж буй уул уурхайн үйл ажиллагааг зогсоох, Ирвэс хамгаалагч, биологич Т.Лхагвасүмбэрэл агсны амийг бүрэлгэсэн хэргийг дахин шалгаж, захиалагч болон гүйцэтгэгчийг үнэн зөвөөр тогтоон, хуулийн дагуу хариуцлага хүлээлгэхийг шаардсан тайван жагсаал Сүхбаатарын талбайд өнгөрсөн баасан гаригт /2019.08.09/ боллоо. Жагсаалд “Байгаль хамгаалах говийн иргэдийн санаачилга”, “Эрс шинэчлэл хөдөлгөөн” зэрэг иргэний нийгмийн байгууллагын төлөөлөл, нийслэлийн иргэдээс гадна Өмнөговь аймгийн иргэд оролцлоо. Жагсаалд оролцогчдын зүгээс “Сауд гоби коэл транс” компани төдийгүй тус нурууны орчимд уул уурхайн үйл ажиллагаа явуулдаг компаниудын үйл ажиллагаанд хяналт тавьж, байгаль орчинд сөрөг нөлөө үзүүлж буй уурхайн үйл ажиллагааг зогсоох шаардлагатайг онцолж байлаа. Тост, Тосон бумбын нуруу нь монгол оронд төдийгүй дэлхийд ховордож улаан дансанд орсон цоохор ирвэсийн өндөр нягтшилтай, идээшин амьдардаг цөөн нутгийн нэг юм. Монгол орны улаан дансанд бүртгэгдсэн 15 зүйлийн сүүн тэжээлтэн, 26 зүйлийн жижиг хөхтөн, долоон зүйлийн шувууд, 10 зүйлийн ургамал ургадаг байна.

Тостын нуруунд усан хагалбар зэргэлдээх уул хоорондын хөндийн газар доорх усны тэжээлийн гадаад муж давхцан оршдог. Иймээс энэ нуруунд бүрэлдэж байгаа урсац Хөвд орчмын булаг шанд, баян бүрдүүд цаашлаад Хуршуутын гол, Нарийн сухайт орчмын олон тооны худаг ус булаг шандыг тэжээж байдаг учир уул уурхайн ашиглалтын явцад хатаж ширгэх, устаж үгүй болох аюултай болсныг жагсаалд оролцож буй иргэд онцолж байлаа.

Уурхайн үйл ажиллагаатай холбоотойгоор гол горхи ширгэж, мал, ан амьтан уух усгүй, малын бэлчээргүй болж буйг Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын иргэд учирлаж байна.

Тостын нуруунд уул уурхайн хайгуул, ашиглалтын 21 тусгай зөвшөөрөл олгосноос таван тусгай зөвшөөрөл нь цуцлагдаж үлдсэн 13 хайгуул, гурван ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийн дагуу 12 аж ахуйн нэгж байгууллага үйл ажиллагаа явуулж байгаа. Түүний нэг болох “Сауд гоби коэл транс” компани хууль зөрчин үйл ажиллагаа явуулж буй юм. Тус компанийн уурхайн үйл ажиллагаатай холбоотойгоор гол горхи ширгэж, мал, ан амьтан уух усгүй, малын бэлчээргүй болж буйг Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын иргэд учирлаж байна.

Өмнөговь аймгийн Гурван тэс сумын иргэн Ч.Цогтбаатар “Өмнөговь аймагт зөвшөөрөлтэй болон зөвшөөрөлгүй үйл ажиллагаа явуулж буй уул уурхайн компаниудаас иргэдэд үлдэж байгаа үр ашиг нь муу байдаг. Харин ч уул уурхайн компаниуд байгаль орчинд ноцтой сөрөг нөлөө үзүүлж байна. “Сауд гоби коэл транс” компани үндэстэн дамнасан Айвенхоу Майнз корпорацад хулхидуулсан. Тэр хохирлоо Б.Чойжилсүрэн гишүүн Айвенхоу Майнз корпорацын эзэн Фрийдландаас авах хэрэгтэй. Монгол нутгийн эзэд нь өөрсдөө ядуу, эрх мэдэлгүй байна. Уул уурхайн үйл ажиллагаа явуулж байгаа нөхцөлд иргэдэд ашиг ирдэг байх ёстой. Гэтэл өнөөдөр тийм зүйл алга. Гурван тэс сумын иргэдийн амьдрал сайжирсангүй. Байгаль орчинд сөрөг нөлөө үзүүлж буй компаниудтай бид хатуу тэмцэнэ” гэлээ.

Мөн Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын иргэдийн төлөөлөл “Тост, Тосон бумбын нурууны орчимд “Сауд гоби коэл транс” компани уул уурхайн үйл ажиллагаа явуулснаар Б.Чойжилсүрэн гишүүнд л ашигтай. Түүнээс нутгийн иргэдэд ямар ч ашиг шим хүртэхгүй. Харин ч уух ундны усгүй болж байна. Байгаль орчин сүйдэж, ан амьтан үхэж үрэгдэж байна. Гурван тэс сумын иргэд уул уурхайн компаниудад ажилд ордог. Нэг сайхан уул уурхайн компанид ажилд орлоо гэж өөрсдийгөө ойлгодог ч хамгийн бага цалинг авдаг. Гурван тэс сумаас уул уурхайн компанид өндөр цалинтай инженер техникийн ажилд орсон нэг ч хүн байхгүй” гэдэг мэдээллийг өглөө.

Орон нутгийн иргэд төдийгүй, Өмнөговь аймгийн удирдлагууд Тост, Тосон бумбын нурууны орчимд “Сауд Гоби Коэл Транс” компани уул уурхайн үйл ажиллагаа явуулж буйг эсэргүүцэж, олон нийтийн саналыг дэмжиж иржээ. Тухайлбал, “Сауд Гоби Коэл Транс” компанийн үйл ажиллагааг эсэргүүцэж, “Байгаль хамгаалах говийн иргэдийн санаачилга” ТББ, “Эрс шинэчлэл хөдөлгөөн” ТББ,  Өмнөговь аймгийн Гурван тэс сумын Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын гишүүдийн зүгээс Өмнөговь аймгийн Засаг дарга Н.Наранбаатарт шаардлага хүргүүлээд байсан юм. Дээрх шаардлагыг аймгийн Засаг дарга Н.Наранбаатар хүлээн авч, хууль бус уурхайн үйл ажиллагааг зогсоох шаардлагыг аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газарт хүргүүлсэн байна. Ийнхүү орон нутгийн удирдлагууд “Сауд Гоби Коэл Транс” компанийн үйл ажиллагааг хатуу эсэргүүцэж байхад, үл тоомсорлож байгаа тул Сүхбаатарын талбайд жагсаж буй нь энэ юм. Тост, Тосон бумбын нуруунд хууль бус үйл ажиллагаа явуулж байгаа “Сауд гоби коэл транс” компанийн үйл ажиллагааг зогсоож, бид жишиг тогтоох ёстой гэдгийг жагсагчид хэлж байв. 

Баянхонгор аймгийн Баян-Овоо сумын иргэн Н.Чулуундорж “Монгол орон 3.2 сая хүнтэй. Бид эх орноо хайрлан хамгаалах ёстой. Би дээрх 3.2 хүнийг төлөөллийн хувьд Баянхонгор аймгаас хүрэлцэн ирлээ. Дэлхийд 3000 гаруйхан цоохор ирвэс бий. Түүний 1000 орчим нь Монгол Улсад байдаг. Үүний ихэнх нь Тостын нуруунд амьдардаг. Тийм учраас бид өнөөдөр энэ хайрхныг хайрлан хамгаалах ёстой. Б.Чойжилсүрэн гишүүнээ та өнөөдөр Тост тосон бумбын нуруунаас савраа татна уу. Тостын нуруунд үйл ажиллагаа явуулж буй компаниа татан буулга. Хэрэв уурхайгаа татан буулгахгүй бол говийнхон тэмээгээ унаад, дэнзэн ташуураа бариад хүрээд ирээчээ. Сүхбаатарын талбай дээр ирж тэмээтэйгээ жагсах хэрэгтэй” гэж байлаа.

Т.ЛХАГВАСҮМБЭРЭЛ АГСНЫ АМИЙГ ХӨНӨӨСӨН ХЭРГИЙГ ДАХИН ШАЛГАХЫГ ШААРДЛАА

Жагсагчид Тост, Тосон бумбын нуруунд явуулж буй уул уурхайн үйл ажиллагааг зогсоох тэмцэл өрнүүлж буйгаас гадна ирвэс хамгаалагч, биологич Т.Лхагвасүмбэрэл агсны амийг бүрэлгэсэн хэргийг дахин шалгаж, захиалагч болон гүйцэтгэгчийг үнэн зөвөөр тогтоон, хуулийн дагуу хариуцлага хүлээлгэхийг шаардсан юм. Энэ хэрэг гарснаас хойш дөрвөн жил гаруй хугацаа өнгөрсөн ч хэргийг үнэн зөв тогтоогоогүй, цагдаагийн байгууллага хариуцлагагүй хандсан гэж жагсагчид үзэж буйгаа илэрхийлж байлаа.

Ард түмний онц түр зөвлөлийн тэргүүн Д.Цогтбаатар “Тост, Тосон бумбын нурууг хамгаалж байсан биологич залуу амиа алдсан. Тэр хэргийг өнөөдөр дахин шалгаж илрүүлэх ёстой. Залуучууд өнөөдөр гэртээ хэвтээд баймааргүй байна. Өмнөговийнхоо газар нутгийг, Монгол орныхоо газар  нутгийг хамгаалахын төлөө бид тэмцэх хэрэгтэй. Жагсаалд нэгдэх ёстой. Уул уурхайн үйл ажиллагааны нөлөөгөөр байгаль орчинд сөрөг нөлөө үзүүлж байна. Ховор ан амьтан устаж үгүй болох аюулд орсон. Тийм учраас Тостын нуруунд үйл ажиллагаа явуулж буй уул уурхайн компаниудын үйл ажиллагааг зогсоох шаардлагатай. Үүний төлөө олон нийт тэмцэх хэрэгтэй.

Тост, Тосон бумбын нурууны орчимд уул уурхайн үйл ажиллагаа явуулж буй нь ганцхан тус аймаг, орон нутгийн асуудал биш юм. Аль ч нутгийн хүн байсан санаа тавих цаг болжээ. Би өөрөө зүүн хязгаар нутгийн хүн. Гэхдээ аль ч газар нутгаа хамгаалахгүй бол болохгүй юм байна. Уул уурхайн үйл ажиллагаатай холбоотой хууль бус үйлдэл үнэхээр газар авчээ. Иймд газар нутаг, уул усаа хамгаалах хэрэгтэй байна. Хуулиа баримталж ажиллах шаардлагатай” гэж байлаа.

Ирвэс хамгаалагч Т.Лхагва­сүмбэрэлийн амийг бүрэлгэсэн хэргийг илрүүлэх, Өмнөговь аймгийн Гурван тэс сумын нутаг дахь Тост, Тосон бумбын бүс нутгийг улсын хамгаалалтад авахыг дэмжиж жагсаалын үеэр 400 гаруй иргэд гарын үсэг зурсан байна. Дээрх гарын үсэг зурсан иргэдийн олонх нь Өмнөговь аймгийн болон Гурван тэс сумын иргэд байв. Жагсаалд оролцогчдын санал, гарын үсэг зурсан уриалгыг Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл болон Засгийн газарт өнөөдөр хүргүүлэх ажээ. Ийнхүү жагсагчид биологич Т.Лхагвасүмбэрэлийн агсны амийг нэхэж, Тост, Тосон бумбын нуруугаа хамгаалж жагслаа. 

Эх сурвалж: www.zindaa.mn

5
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Баялгийн сан бол Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийн гялайх ганц заалт

2019-09-20

Бүртгэл, санхүү, эдийн засгийн ажилтны улсын зөвлөгөөн эхэллээ

2019-09-19

Тэтгэвэр барьцаалсан зээлийн хугацааг бүх банканд адил 24 хүртэл сар болгох чиглэл өгчээ

2019-09-19

Монголбанк мөнгөний бодлогын хүүгээ хэвээр үлдээлээ

2019-09-18

"Босоо Хѳх Монгол" бүлгэмийн тэргүүн Г.Ганхуяг: Сэлэнгэ аймагт Монгол хүн ундны усаа хятадуудаас худалдаж авдаг болсон байна

2019-09-20
4:48

Одоо болон ирээдүйд хамгийн эрэлт хэрэгцээтэй МЭРГЭЖИЛ юу байх вэ?

2019-09-20

Н.Өнөрцэцэг: Ц.Гарамжав гишүүнтэй холбоотой хөдлөшгүй баримтууд байна

2019-09-18

"Ам нээвэл" нэвтрүүлгээр Х.Тэмүүжин УИХ-ын болон ерөнхийлөгчийн зөрчилдөөнийг ингэж шүүмжлэв

2019-09-18

“Монгол Улсын Олборлох салбарын сургалтын цахим портал”-ыг аравдугаар сараас ашиглалтад оруулна

2019-09-17

УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Монголын Оюун Ухааны Академийн сурагчидтай уулзалт хийлээ

2019-09-17

“Говийн чоно-2019” олон улсын дадлага сургуульд 21 орны 500 гаруй төлөөлөгч оролцож байна

2019-09-16

Мансарданд үйл ажиллагаа явуулж байгаа “Билгүүн номч” сургуулийг шалгаж байна

2019-09-11

Улбар шар

2019-09-22

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

"Нинаг буцаасан нь" /өгүүллэг/

2019-09-01

Зохиолчдын хачиргүй яриа

2019-08-22

Дэлхийн 160 орны хүүхдүүд хичээлээ хаяжээ

2019-09-20

АНУ, БНСУ-ын ерөнхийлөгч нар уулзана

2019-09-20

Хятадын шахалтаар Тайваниас дахин нэг улс холбоогоо тасаллаа

2019-09-20

Хойд Солонгос цөмийн пуужин тээвэрлэх чадвартай шумбагч онгоцоо усанд тавина

2019-09-20

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

Хурим хийхээсээ өмнө заавал асуух 11 асуулт

2019-09-08

Хуучны байрнууд дах зарим хачирхалтай зүйлс ямар зориулалттай байв?

2019-09-22

Америк бүсгүй эмчилгээ хийлгээд цэнхэр цустай болжээ

2019-09-21

Персийг яагаад Иран гэж нэрлэх болсон бэ?

2019-09-21

Таны дуу хоолойноос дараах 7 зүйлийг мэдэж болно

2019-09-21

Э.Цэндбаатар ДАШТ-ий хүрэл медаль хүртэнэ

2019-09-21

Хөдөлмөрийн баатар С.Батцэцэг Токио-2020 олимпийн эрхээ авлаа

2019-09-20

Олон улсын жүдо бөхийн холбоо Иран улсын цаашид тэмцээнд оролцох эрхийг нь түдгэлзүүлжээ

2019-09-20

Монголын өсвөрийн баг Вьетнамын шигшээд 0:7-оор хожигдлоо

2019-09-19

Олборлолт хийж байсан 125 техник, бусад тоног төхөөрөмжийг буулгуулав

2019-09-21

Архангай аймагт алт олборлож байсан аж ахуйн нэгжүүд 110 га-д нөхөн сэргээлт хийжээ

2019-09-20

Хууль бус алт олборлолтыг зогсоов

2019-09-19

"Эрдэнэт" үйлдвэрт тогтоосон онцгой дэглэмийн хугацааг сунгахыг дэмжлээ

2019-09-13

Малынхаа буяныг барж байна даа. Монголчууд минь...

2019-09-20

Хүүхэдгүй юм шиг ажиллаж, ажилгүй юм шиг хүүхдээ өсгөдөг ганц бие ээжүүд...

2019-09-19

Хотын дарга аа, нийтийн тээврийн тоогоо нэмээч!

2019-09-18

Сайжруулсан түлш утааг 50 хувиар бууруулна гэдэгт иргэд итгэхгүй байна

2019-09-18

Төрийн Банк утааг бууруулахад бодитой хувь нэмэр оруулахаар ажиллаж байна

2019-09-20

UNEP FI-д нэгдсэн банкуудын төлөөлөл “Хариуцлагатай банкны зарчмууд”-ыг баталгаажуулах баримт бичигт гарын үсэг зурна

2019-09-20

Капитрон банк “Moody’s” агентлагаар зээлжих зэрэглэлээ тогтоолголоо

2019-09-20

"Эко констракшн" сэтгүүлч Ж.Жаргалсайханы эмчилгээнд таван сая төгрөг хандивлав

2019-09-20

Ногооны хороор мөнгө угаахуй

2019-09-22

Судлаач Д.Ганхуяг: Монголчуудын "онолдох" өвчин ба сонгууль...

2019-09-22

Ядуурал гэх тэсрэх бөмбөгөн дээр амарлингуй суух гутамшиг

2019-09-22

Спорт бол Улс төр биш. Биеэрээ нэг үзээрэй өөрийнхөө сэтгэгдлийг бичлээ

2019-09-21

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.20)

2019-09-20

Podcast news - Цаг үе (2019.09.20)

2019-09-20

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.19)

2019-09-19

Podcast news - Цаг үе (2019.09.19)

2019-09-19

Ямар хүнсний бүтээгдэхүүн хоолны хордлого үүсгэдэг вэ?

2019-09-21

Бүсээ айлд орхиж болдоггүй тухай...

2019-09-21

Худалдаж авахдаа мөнгөө хэмнэх хэрэггүй бүтээгдэхүүнүүд

2019-09-20

Тахианы махан "наггет"-ийг гэртээ хийж сурцгаая!

2019-09-20

Дэлхийн интернэтийн VI их хурал нээлтээ хийлээ

2019-09-20

Компьютерээ хэрхэн вирустүүлэхгүй байх вэ?

2019-09-19

"Windows 10"-ийн шинэчлэлт хийсэн комьпютерүүд интернетэд холбогдох боломжгүй болжээ

2019-09-18

"Google" компани шинэ ухаалаг утсаа ирэх сарын 15-нд танилцуулна

2019-09-18

Солонгос зураачийн ахин "амьдруулсан" бүтээлүүд

2019-09-21

Б.Марал: Балетад өрсөлдөхөөс илүү өөртэйгөө тэмцэх нь чухал

2019-09-20

Оскарын шагналт "Амьдрал нулимсанд дургүй" киноны жүжигчид 40 жилийн дараа...

2019-09-19

“Хөх Тавилан” кино Флоренцийн Олон Улсын Эмэгтэй кино уран бүтээлчдийн наадамд шалгарчээ

2019-09-17

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

О.Ариунзул: Би чиний талд үргэлж бат зогсоно

2019-09-22

Алдартнуудын хамгийн үнэтэй салалтууд

2019-09-21

Дуучин Б.Амархүүг машиндаа хар тамхи хэрэглэж байхад нь баривчилжээ

2019-09-20

Дэлхийн түүхийг бичилцэж явсан хүмүүсийн үр сад хэрхэн амьдарч байна вэ?

2019-09-13

Нэрт зургийн эзэн Бүтэмдаа охин 21 нас хүрчээ

2019-09-22

"Ариун" Ганга мөрөн аврал эрж байна... (Фото төсөл)

2019-09-20

Элдэв зураг (80 фото) №626

2019-09-20

Берлин хотыг хоёр хуваасан нь... (Фото түүх)

2019-09-16

Ирэх долоо хоногт УИХ-аар хэлэлцэх асуудлууд

2019-09-22

Монгол-Энэтхэг улсын хамтарсан мэдэгдэл

2019-09-21

Ерөнхийлөгч Ард нийтийн санал асуулга явуулах, Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийн эхийг батлах тогтоолд хориг тавилаа

2019-09-20

Г.Уянга: Өдгөө улстөр бол тэрбумтнуудын хийдэг ажил болж хувирсан байна

2019-09-20

Жимс ногоо эрт цагт ямар харагддаг байсан бэ?

2019-09-22

Нэр бүхий эм ханган нийлүүлэх байгууллагуудын тусгай зөвшөөрлийг цуцлах санал хүргүүлнэ

2019-09-22

Сарын турш согтууруулах ундаа хэрэглэхгүй байснаар таны биед ямар өөрчлөлт гарах вэ?

2019-09-21

Томуугийн эсрэг вакциныг 40-45 мянган төгрөгөөр хувийн эмнэлэгүүдэд хийж эхэлжээ

2019-09-20

Хар тамхи хэрэглэсэн иргэнийг 100 мянган төгрөгөөр торгох эсвэл 7-30 хоног баривчлах хууль хэрэгжиж байна

2019-09-22

Авлигын талаар мэдээлсэн иргэний эрхийг хамгаалах эрх зүйн орчин бүрдэнэ

2019-09-22

Үндсэн хууль зөрчөөгүй гэсэн шийдвэр гаргалаа

2019-09-20

Ерөнхийлөгч Х.Баттулгыг шалгуулахаар Үндсэн хуулийн цэцэд хандлаа

2019-09-20

Нийтийн тээврийнхэнд үүрэг өглөө

2019-09-22

3774 орон сууц, 102 сургууль, 51 цэцэрлэгийн халаалтыг өгөөд байна

2019-09-22

“УБТЗ” ХХН-ийн өвөлжилтийн бэлтгэл 80 орчим хувьтай байна

2019-09-22

Налайхын 20.9 км авто замыг ирэх сарын 30-нд нээнэ

2019-09-22

Бохирдсон агаарыг хүчил төрөгч болгон хувиргадаг цамхаг бүтээжээ

2019-09-22

Засгийн газрын даалгавраар 110 га талбайд нөхөн сэргээлт хийжээ

2019-09-18

Аварга тосонгоос аврал эрэх хэрэггүй

2019-09-12

Улаанбаатар хотын ойг хамгаалах төсөл эхэллээ

2019-09-12

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.69%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
15.9%
Дональд Трамп (АНУ)
4.82%
Шинзо Абэ (Япон)
3.43%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.9%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.7%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
0.99%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.92%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.73%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.33%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.33%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.26%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,447

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,240

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,367

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,300