Нацистын хорих лагераас онгоцоор оргосон Девятаевын түүх

Нацистын хорих лагераас онгоцоор оргосон Девятаевын түүх

Покрышкин гэж ийм л эр. Тэр Михаилийг ч зүгээр орхиогүй хүн.

Нийтлэлч Чалчаа саарал бичиж байна.

Зөвлөлтийн алдарт сөнөөгч, ас Александр Покрышкины дуртгал номд 1945 оны өвлийн сүүлээр хөлдүү газар унасан Германы бөмбөгдөгч онгоцноос хөлдөж, ядарч эцэж туйлдсан хэдэн хүн гарч ирсний нэг нь Михаил Девятаев хэмээх түүний дивизийн нисгэгч байсан тухай бичсэн байдаг билээ. Олон жилийн дараа энэ явдлын нарийн ширийн ил болж бас л цаг хугацааны хувиралд янз бүрийн үнэн худал зүйлээр хачирлагдан байсаар байна.

Сөнөөгч нисгэгч Михаил Девятаев 1944 оны 7-р сарын 13-ны нэгэн тулалдаанд буудуулж шатан унаж байгаа онгоцноосоо шүхрээр үсэрчээ. Буунгуут олзлогдож, хэд хэдэн жижиг хорих байр дамжсаар Кляйнкенигсберг хэмээх хорих лагерьт хоригдсон бөгөөд тэнд байсан хэсэг хоригдол-олзлогдсон цэргүүдтэй нийлж газар доогуур хонгил ухан оргох гэж байгаад баригдан үхлийн хорих лагерь хэмээгдэх Заксенхаузенд шилжлээ. Гимллерийн яг хяналт дор байдаг СС-ийн энэ хорих лагерьт нийт 200 мянга гаруй хүн хоригдсоноос 100 мянга нь өлсөж, буудуулж, хийн өрөөнд хордож, зодуулж, эмнэлгийн туршилтад орж үхсэн байдаг .

Ийм аймшигт газарт ирсэн Михаилын аз таарч тус хорих газар үсчин хийж байсан нэгэн хүн түүний үхлийн хэсгийн тэмдгийг нь өмнө амь үрэгдсэн Григорий Никитенко хэмээх хүний тэмдгээр сольж амийг нь аварчээ. Янз бүрийн хүнд ажил хийж нэлээд олон янзын хүнтэй танилцаж авсан сүйхээтэй эр маань Узедом хэмээх арал дээр ажил хийх хоригдлуудын тоонд багтаж авсан ба ямар ч байсан үхлийн лагериас салах хэрэгтэй байж.

Арал дээр ирсэн хойноо энэ газраас завиар оргох санаатай бэлдэж байсан хэдэн нөхөдтэй танил болж тэдний оргох санааг дэмжсэн боловч харин завиар биш энэ арал дээр байгаа нисэх онгоц ашиглах санаа гаргасан байна. Түүний саналыг зөвшөөрч нисэх буудал дээр ажилладаг хоригдлуудтай танилцаж, хэрэгтэй, санаа нийлэх хүмүүсийг олж баг бүрдүүлж авсан бөгөөд нисэх дээр ажилладаг найдлага муутай нөхдүүдийг янз бүрийн аргаар тэр ажлаас нь холдуулж оронд нь өөрсдийн хүнийг авч байжээ. Нэг жишээ  гэхэд тун эвгүй зан ааштай, хэзээ ч урваж мэдэх нөхөр байсныг нь Германы цэргүүдийн эд зүйлс хулгай хийсэн болгож зайлуулсан байдаг. Баг бүрдүүлж авах явцдаа Зөвлөлтийн олзлогдсон цэргүүдэд тун сайн ханддаг байсан Германы зенитчин цэрэгт төлөвлөгөөгөө ярьж цугтаа оргохыг санал болгоход  өнөөх нь татгалзаж байсан ч тэдний төлөвлөгөөг хэнд ч хэлээгүй байна.

Баг бүрдүүлж аваад оргох онгоцоо сонгосон бөгөөд энэ нь тусгай тоноглол бүхий Heinkel-111 бөмбөгдөгч байв. Михаил болон түүний баг ихээхэн зүтгэж байж уг онгоцны далдлалтын бүтээлгийг бүтээдэг, хуулж авдаг ажилтай болж аван бүхээгийн цонхоор хэрэгслүүдийг нь харж зориулалтыг нь ойлгохгүй байгаа зүйлээ тухайн нисэх буудлын эвдэрсэн онгоцны сэг дотроос хайж олон судалдаг байж.

Оргохоор төлөвлөсөн цаг дөхөж байх үед Михаил хорих лагерийн нэг “овгортой” муудалцаж гар зөрүүлснээс болон “10 хоногийн амьд явах эрх” хэмээх цаазын “ял” авсан байна. Энэ нь 10 хоногийн турш шөнөдөө зодуулж нүдүүлсээр үхэх шоронгийн муухай тамлалт байсан бөгөөд тэр энэ 10 шөнийн тамлалтыг дааж чадлаа гэхэд нэг л шөнө ортойгоо нэвт сүлбүүлэх байлаа. Ийм учраас оргох гэж бэлдэж байсан нөхдүүд яаравчилж эхэлсэн бөгөөд нэгэн өдөр сул зогсох Юнкерс байгааг хараад аргалж байгаад очиж үзэхэд нислэгт бэлэн биш гэмтэлтэй онгоц байж. Энэ мэтээр болон ажлын групп зохион байгуулж байгаа байдал...гэх зэрэг олон нөхцөл байдлаас нэлээдгүй хоригдлууд Михаилыг, түүний нөхдийг оргох гэж байгааг тааварлаж тэдний багт орохыг гуйж байлаа.

Оргохоор бэлдсэн өдөр хэн юу хийх, хаанаас хэдийд онгоц дээр цуглах болон бусад маш олон зүйлийг детальчилж, цаг минутаар тооцож төлөвлөсөн байсан бөгөөд германчуудын цаг нарийн барьдаг тэр байдал нь тэдэнд маш их тус болсон байна. Ингээд төлөвлөсөн цаг буюу германчуудын өдрийн хоолны цагийн үеэр ганцхан буутай харуул онгоцны хажууд үлдсэн байсныг нэг нь анхаарлыг сарниулж байх хооронд өөр нэг нь толгойг төмрөөр бяц цохиж хөнөөгөөд онгоцонд орж эхэлжээ.

Энэ үеэр бас энэ багийн бус гадны ганц нэг хоригдол нөхдүүд тэднийг даган онгоцонд суусан байсан боловч тэд эдгээр нөхдүүдийг оргох гэж байгаа болохоос хаашаа, яаж оргох тухай ямар ч юм мэдээгүй байж. Михаил иймэрхүү нөхдүүдэд “эх нутаг руугаа ниснэ” гэж хэлээд мотор асаах үед нутгийн цаг 12:15-ийг зааж байжээ. Тохирсон ёсоор мотор сэнсний бүтээлгийг хуулж авсан нөхдүүд орж ирэх үед онгоцоо асаах гэсэн боловч аккумулятор байсангүй. Бүгд онгоцноос гаран тэрэгтэй аккумуляторыг олон буцаан онгоц руу түрж байх үедээ зүрх нь амаараа гарах шахаж байсан гэдэг. Ийм байдлаар нэлээд хугацаа алдсан боловч онгоцоо асаан тасрах зурвасаар гүйж эхэллээ. Хангалттай хурд авсан боловч онгоц хөөрөхгүй байсаар тасрах зурвас давах үед Михаил зогсох гэж хүчтэй тоормослон онгоцоо огцом эргүүлж чадсан ба аз болоход онгоц гэмтсэнгүй.  Яагаад тасарч чадаагүйн учрыг олох гэж байх хооронд онгоц дотор ихээхэн юм болж зарим нэг нь худлаа том ярьсан Михаилыг бүр буудах дээрээ тулж байсан гэдэг. Онгоцны моторын чимээнээр германчууд гүйлдэн ирэх үед газраас тасарч чадаагүй бүтэлгүйтлийнхээ учрыг олж амжсан Михаил өндрийн триммер-ийг хөөрөх байдалд оруулаад дүүрэн хааз өглөө.  Сөнөөгч нисгэгч маань огт танихгүй, тэгээд бөмбөгдөгч онгоцыг удирдах гэж бас ихээхэн юм болсон бөгөөд онгоц газраас тасраад огцом өндөр авсан боловч хурд унаж өрөмд ордгийн даваан дээр онгоцоо тэгшилж чадсан байна.

Германууд бөмбөгдөгч онгоц хулгайлсан оргодлуудын тухай мэдээ авсан даруй сөнөөгч нарыг хөөргөсөн боловч тэд Хенкель аль зүгт ниссэнийг мэдэхгүй учир олж чадсангүй. Оргогчид зүгээ буруулан нисэж явахдаа Геманы фоккер-уудтай (Focke-Wulf FW-190) таарсан ба аз болоход тэд нь тулалдаанаас буцаж яваа, шатахуун болон сум хэрэгсэл үгүй байсан учир ганц нэгхэн сумаа тавиад нисэх буудал руугаа буцацгаажээ.

Олон ч удаа чигээ өөрчилсөөр Зөвлөлтийн эзэлж авсан газар нутагт орж ирэх үедээ Зөвлөлтийн зенитийн их буунуудад буудуулж гэмтсэн He-111 хөлдүү газар элэглэн ослын буулт хийсэн байна.

 Михаил Девятаевын энэ орголтын дараа Геринг өөрөө уг арал дээр ирж хорих лагерийн дарга болон дөрвөн албан тушаалтныг хээрийн шүүхээр оруулан буудан алах ял өгсөн гэдэг. Харин оргосон Хенкель-ийг далай дээр явах үед буудаж унагасан гэсэн мэдээний дараа (хуурамч мэдээ) Гитлер өөрөө тэр алах ялыг хүчингүй болгосон байна.

Оргодол оргож л байдаг баригдаж л байдаг. Харин яахаараа рейхсминистр өөрөө яаран давхин ирж сүйд болж байсан хэрэг вэ? Хамаг хэрэг тэрхүү арал, оргодлуудын авч явсан онгоцонд байсан юм. Уг арал дээр Германы Фау-1 далавчит пуужин, Фау-2 баллистик пуужинг бүтээж турших Пенемюнде төв байрлаж байсан ба хулгайлагдсан онгоц нь эдгээр пуужинг байнд чиглүүлэх, нислэгийн чиглэлийн засвар хийх зэрэг, туршилт шинжилгээний маш нарийн төхөөрөмжтэй онгоц байсан юм.

Чухам ингэж Михаил болон түүний нөхдүүд Германы хамгийн нууц зэвсгийн төв яг хаана байдгийг яг таг зааж өгсөн бөгөөд 1945 оны 9-р сард Королевын (өнөөх буюу Сергей Павлович) тушаалаар мань нөхөр дахин Узедом арал дээр ирж байжээ.

1990-ээд оноос энэ түүхийн төгсгөл хэсэг ихээхэн гажуудаж эхэлсэн бөгөөд Михаилийг Зөвлөлтийнхөн 15 жил хорих лагерт хорьсон (бүр Германы яг тэр хорих лагерьт хэдэн жил хоригдсон), гэх юм уу торгуулийн батальонд байлдаж байсан гэх зэргээр бичсэн, ярьсан юм олон гарсан билээ. Гэвч бодит байдал дээрээ тийм юм огт болоогүй бөгөөд тэрээр 2 сар гаруй шалгагдсан (ихэнх хугацаа нь Германы пуужинтай холбоотой мэдээлэл авах болон хуучин цол хэргэмийг нь сэргээх зэрэгтэй холбоотой) ба Королев, Покрышкин мэтийн хамгаалалтай хүн тэгж  олон жил хоригдоно гэж юу байх вэ. Дөнгөж чөлөөлөгдсөн Германы хорих лагериас Покрышкин уг лагерьт хоригдож байсан, чөлөөлөгдөөд шалгагдаж байгаа өөрийн дивизийн нисгэгчийг ямар ч бичиг баримт, элдэв зүйлгүйгээр шууд л булаагаад авч явж байсан тухай баримт бий. Покрышкин гэж ийм л эр. Тэр Михаилийг ч зүгээр орхиогүй хүн.

Михаилтай цуг оргосон бусад нөхдүүд нь эрүүл саруул болоод тулалдах ангид хуваарилагдаж очсон бөгөөд (хорих лагерь, торгуулийн суман-батальон гэдэг шал худал гэдгийн бас нэг баталгаа) тэд бүгд 777-р буудлагын хороонд очоод  удалгүй фронт явснаас 2-хон хүн дайны дараа амьд үлдсэн гэдэг.

Эх сурвалж: tolgoilogch.mn

15
таалагдаж байна

3
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй эжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

Хурим хийхээсээ өмнө заавал асуух 11 асуулт

2019-09-08

Монгол төрийн мэдээлэл хакерчдын гарт байна

2019-09-12

"Apple" компани шинэ бүтээгдэхүүнээ танилцууллаа

2019-09-11

“Apple” маргааш шинэ бүтээгдэхүүнээ танилцуулна

2019-09-09

Монгол, Орос сансар судлалын салбарт эрчимтэй хамтарч ажиллах боломжтой гэв

2019-09-08

Жүжигчин Өөскө хүрэл медаль хүртжээ

2019-09-15

Азийн клубүүдийн 3х3 сагсан бөмбөгийн АШТ-ээс алт, мөнгөн медаль хүртжээ

2019-09-13

Их аварга Какүрюү М.Ананд, Асаноямад уналаа

2019-09-13

Б.САЙНБУЯН: Эрэгтэй бөхчүүдэд хэд шийдүүлснийхээ дараа барилдахаа больё гэж бодcон

2019-09-12

У.Хүрэлсүх: Чадвартай залуучуудад ажил олдохгүй байна. Буг болохын оронд зайл!

2019-09-14

УИХ-ын намрын чуулганы хуралдаанаар хэлэлцэх асуудлууд

2019-09-14

У.Хүрэлсүх: Албан тушаалтнууд ажлаа хийж чадахгүй бол ажлаа өг

2019-09-13

Засгийн газар иргэдэд төрийн зарим үйлчилгээг нэг цэгээс үзүүлнэ

2019-09-13

Уншсан бүхнээ тогтоох 8 шилдэг арга

2019-09-14

Ази маягийн жигнэсэн үхрийн мах хийх жор

2019-09-13

Хөхүүл эмэгтэйд хэрхэн яаж туслахаа мэдэхгүй байгаа бол үүнийг уншаарай

2019-09-13

Эхнэрээ ойлгохгүй байгаа эрчүүд заавал уншаарай!

2019-09-13

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Энэ оны эхний найман сарын байдлаар зээлийн дундаж хүү 1.3 хувиар буурч эхэлжээ

2019-09-12

Монголбанкнаас мэдээлэл хийлээ

2019-09-11

Монголын банкны холбооны Ерөнхийлөгчөөр Б.Мэдрээг улираан томилжээ

2019-09-08

Мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх үндэсний зөвлөл хуралдав

2019-08-16

Муурнаас халдварладаг "токсоплазм" шимэгч нь хүний зан араншинд нөлөөлдөг

2019-09-13

Ийм байхаар харшилтай хүмүүс олшрохгүй яахав дээ...

2019-09-13

ХДХВ/ДОХ-ын дахин ГУРВАН тохиолдол бүртгэгджээ

2019-09-13

Чихэр бол морфин

2019-09-12

Монгол, Хятад хүмүүсийн ялгаа

2019-09-14
4:12

Да.Ганболд: Сохор, харанхуй ард түмэндээ хөтлөгдөж явхыг популизм гэдэг

2019-09-14

Л.Оюун-Эрдэнэ: Цаг алдалгүй онц дэглэм тогтоогоогүй бол "Эрдэнэт"-ийн 49 хувь Сингапурын компаний өмч болох байсан....

2019-09-13

Х.Болорболд: Халх голын ялалтыг үгүйсгэгч нийтлэлчид бол эх орны маань дайснууд, урвагчид юм шүү

2019-09-12

Мансарданд үйл ажиллагаа явуулж байгаа “Билгүүн номч” сургуулийг шалгаж байна

2019-09-11

Хүүхдээ хэрхэн сурах хүсэл эрмэлзэлтэй болгох вэ?

2019-09-11

НИТХ-ын төлөөлөгч Ц.Баатархүү дөрөв дэх цэцэрлэгээ хүлээлгэн өглөө

2019-09-10

Т.Намнан: Монгол оюутнуудын чадвар дэлхийн түвшинд хүрснийг дуу нэгтэй хүлээн зөвшөөрсөн

2019-09-08

Та хэнийх нь царайг илүү үзэсгэлэнтэй харагдана гэж бодож байна вэ? /Сонжоо/

2019-09-14

Хамгийн анхны сансрын зочид буудал

2019-09-14

Гар утас бидний амьдралд

2019-09-14

Аз гэж үүнийг л хэлэх байх даа...

2019-09-14

Өмнөговь аймагт нэг айлын гэр, гурван автомашин шатсан хэрэг гарчээ

2019-09-15

Засгийн газрын нээлттэй өдрүүд эхэлнэ

2019-09-15

Төв талбайд “Үндэсний номын баяр-2019” болж байна

2019-09-15

Сайжруулсан түлш авах “Сайн карт” маргаашнаас иргэдийн гар дээр очиж эхэлнэ

2019-09-15

Монгол элдэв зураг №60 (95 фото)

2019-09-14

Элдэв зураг (70 фото) №625

2019-09-13

Ердийн зүйлсийг ер бусын өнцгөөс харвал...

2019-09-12

Гайхалтай баримт өгүүлэх гэрэл зургууд

2019-09-09

Тулгаа: Надаас өөр ээжийг минь асрах хүн байхгүй...

2019-09-13

Ш.Роза: Шулам гэдэг нь миний хийдэг зан үйлийг төлөөлөх нэршил юм

2019-09-13

Энэ улсад чинь эрүүл хүн алга!

2019-09-13

Та хүүхдэдээ "Дуугүй бай, чимээгүй бай, битгий саад болоод бай" гэж хэлдэг бол насны эцэст уйлж суухдаа бэлдэх хэрэгтэй

2019-09-12

Аварга тосонгоос аврал эрэх хэрэггүй

2019-09-12

Улаанбаатар хотын ойг хамгаалах төсөл эхэллээ

2019-09-12

Цэнгэл, Цагаан-Үүр сумаас бусад газарт самар бэлтгэж, ашиглахыг хориглоно

2019-09-09

Цэнгэл, Цагаан-Үүр сумаас бусад газар самар бэлтгэж ашиглахыг хориглоно

2019-09-08

Гадаад зах зээлээс ашиг олох оновчтой гарцыг хөгжүүлж байна

2019-09-13

Зээлийн барьцаанд хураагдсан дуусаагүй барилга худалдана

2019-09-13

Олон улсын VISA картаа 50 хувийн хөнгөлөлттэй үнээр захиалаарай

2019-09-13

Төрийн Банкны шинэ салбараас харилцагч өөрөө өөртөө үйлчлэх боломжтой

2019-09-13

Шүүх хэний талд үйлчлээд байна вэ?

2019-09-13

Энэ их хурал Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах эрхтэй юу?

2019-09-13

Б.Гүнбилэг: Ерөнхийлөгч засаглалд санаархах нь Үндсэн хуулийн бус арга

2019-09-12

Д.Лүндээжанцан, З.Энхболд нар Үндсэн хуулиар мэтгэлцэнэ

2019-09-11

Трамп Хойд Солонгосын удирдагчтай дахин уулзах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлэв

2019-09-13

АНУ-тай хийсэн худалдааны дайн Хятад дахь 2 сая ажлын байрыг үгүй хийжээ

2019-09-13

АНУ-ын 2019 оны төсвийн алдагдал 1 их наяд ам.долларт хүрэв

2019-09-13

Израиль Цагаан ордныг тагнаж байсан нь илчлэгджээ

2019-09-13

Дэлхийн түүхийг бичилцэж явсан хүмүүсийн үр сад хэрхэн амьдарч байна вэ?

2019-09-13

Дуучин А.Мөнгөншагай автын ослоор амиа алджээ

2019-09-08

Үзэсгэлэнт бүсгүйчүүдийн хүүхдүүд

2019-09-08

Жастин Бибер алдар нэр амьдралыг нь хэрхэн сүйтгэсэн болохыг харуусан дурсав

2019-09-05

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.13)

2019-09-13

Podcast news - Цаг үе (2019.09.13)

2019-09-13

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.12)

2019-09-12

Podcast news - Танин мэдэхүй (2019.09.11)

2019-09-11

“The Hu” хамтлагийнхан анхны цомгоо өлгийдөн авлаа

2019-09-15

УДБЭТ Хөх хотод “Учиртай гурван толгой”-г толилууллаа

2019-09-14

Нийслэлийн “Соёлын элч”-ийг ажиллуулах журмыг баталлаа

2019-09-14

Япон соёлын наадам болно

2019-09-13

Хөдөө арлыг хөдөөгөөр нь үлдээе

2019-09-13

"Аргалах" сэтгэлгээ

2019-09-12

Дэлхийн монгол бүсгүй...

2019-09-12

Солонгос дахь монголчууд монголоо барьж идэх юмаа гэж…

2019-09-11

"Эрдэнэт" үйлдвэрт тогтоосон онцгой дэглэмийн хугацааг сунгахыг дэмжлээ

2019-09-13

Сэлэнгэ аймагт хууль зөрчсөн уурхайнуудын үйл ажиллагааг зогсоолоо

2019-09-11

Стратегийн ордыг ашиглахдаа үр ашгийн дийлэнхийг ард түмэнд ногдуулна

2019-09-11

Хууль зөрчсөн уул уурхайн 63 ААН, 87 иргэний үйл ажиллагааг таслан зогсоов

2019-09-11

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

"Нинаг буцаасан нь" /өгүүллэг/

2019-09-01

Зохиолчдын хачиргүй яриа

2019-08-22

Чамайг хайрлах тэр...

2019-08-20

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.85%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
15.85%
Дональд Трамп (АНУ)
4.87%
Шинзо Абэ (Япон)
3.43%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.88%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.68%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.96%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
0.89%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.75%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.34%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.27%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.21%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,439

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,222

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,361

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,296