Даланжаргал сумынхан химийн хаягдал дунд амьдарч байна

Даланжаргал сумынхан химийн хаягдал дунд амьдарч байна

Дорноговь аймгийн Даланжаргалан сум уул уурхайн лиценз хамгийн олонтой. Тэр дундаа жоншны уурхай, үйлдвэрийн тоогоороо тэргүүлдэг. Үйлдвэрийн хаягдал усны өмхий үнэртэж, сумынхан хордож байна гэсэн иргэдийн гомдлын дагуу бид дараах сурвалжлагыг бэлтгэсэн юм. Сумын төвтэй ойрхон байдаг жоншны үйлдвэрийн хаягдал усны далан саяхан задарчээ. Тодруулбал, сумаас 2-3 км-ийн зайд байрлах “Кевин инвест” компанийн жонш угаах үйлдвэрийг түрээслэгч “Эко хэлхээ” компанийн хаягдал усны далан өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард задарч гурван төрлийн химийн хортой бодис агуулсан ус урсаж сумын иргэдийн эрүүл мэнд болон малын бэлчээрт аюул учруулах хэмжээнд хүрлээ гэсэн мэдээлэл ирсэн юм. Тухайн үед аймгийн мэргэжлийн хяналт болон онцгой байдлын байгууллагаас тус компанийн үйл ажиллагааг түр хугацаанд зогсоосон боловч саяхнаас ажиллаж эхэлсэн байна. Иргэдийн хэлж байгаагаар мэргэжлийн хяналтын байгууллага лацаа өөрсдөө авсан гэж байлаа. Үйлдвэрийн ажил эхлэнгүүт өнөөх өмхий үнэр дахин гарч эхэлсэн талаар иргэд хэлж байлаа.

 

Үйлдвэрийн ажиллагаа хэвийн болоход үнэр арилна гэв

 

Энэ талаар Даланжаргалан сумын байгаль хамгаалагч С.Дандарбаатараас тодруулахад “Би энэ ажлыг аваад хоёр сар болж байна. Хууль бусаар үйл ажиллагаа явуулдаг уурхайнуудыг өмнө нь байсан байцаагч овоо цэгцэлсэн байдаг. Уг нь одоо бичиг баримтгүй үйл ажиллагаа явуулж байгаа газар байхгүй. Байгаль орчны байцаагч хязгаарлагдмал эрхтэй. Бичиг баримтаа бүрдүүлсэн компанид байгаль орчны байцаагчийн зүгээс ямар нэгэн хориг саад тавих эрхгүй. Тэгвэл ашиг сонирхлын зөрчил болно гэж үздэг. “Эко хэлхээ” компанийн хувьд хуулийн  дагуу олборлолт хийх эрхтэй. Үйл ажиллагааных нь явцад жонш угаасан усны далан задарсан. Энэ тухай мэдээд мэргэжлийн хяналт онцгой байдал дуудаж тухайн өдөр нь дээж авч мэргэжлийн компаниар дүгнэлт гаргуулаад үйл ажиллагааг нь зогсоосон. Мөн нөхөн сэргээх явцыг нь баталж өгөөд түүний дагуу нөхөн сэргээлтийг хийлгэсэн.  Ингээд өнгөрсөн сард нөхөн сэргээлтээ хийж дууслаа гээд биднээр дүгнэлт гаргуулаад явсан юм.  Мэргэжлийн хяналт ирээд лацыг нь авч үйл ажиллагааг хэвийн болгосон байсан. Энэ талаар би саяхан мэдсэн” гэж хариуллаа. Байгаль хамгаалагчийн зүгээс хортой агаарын шинжилгээ хийлгэхээр бодсон боловч хүнд үзүүлж буй хор нөлөөллийнх нь талаар тодорхой хариу тус шинжилгээгээр гардаггүй учир больсон талаараа бидэнд хэллээ. Тус компанийн үйлдвэрээс одоо гарч буй үнэрийн хувьд үйлдвэрийн үйл ажиллагааг нь лацдаж зогсоосны улмаас шүүсэн ус нь эргэлтэд орохгүй байсаар өмхийрч муудсан гэсэн тайлбарыг тэрээр өгсөн юм. Өөрөөр хэлбэл, үйл ажиллагаа нь жигдрээд ирвэл энэ үнэр зүгээр болно. Химийн хортой усыг зөөх боломж байхгүй тул далангаар хамгаалахаас өөр арга алга гэж байлаа.

 

Ганцхан суманд 97 лиценз байна

 

Даланжаргалан сумын талаар мэдээлэл өгөхөд тус сум нь Улаанбаатар хотоос 370 км зайтай бөгөөд 400 мянган га талбай, 2800 хүн ам, 820 гаруй өрх, 126 мянган толгой малтай. Их нартын тусгай хамгаалалтын газартай. Энэ нь аргалийн сүргийн нягтаршлаараа дэлхийд нэгдүгээрт ордог газар нутаг юм. Сумын нутаг дэвсгэрээр Ази, Европ тивийг холбосон авто болон төмөр зам дайран өнгөрдөг. Эдийн засгийн голлох салбар нь мал аж ахуй.  Гэтэл сүүлийн жилүүдэд тус сумын нийт нутаг дэвсгэрийн 70 гаруй хувь нь уул уурхайд өртөөд байгаа юм. Энэ оны байдлаар зөвхөн Даланжаргалан сумын нутаг дэвсгэрт хайгуулын 97 лиценз байгаагаас 23 компани идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж байна. Сумын оршин суугчдын амьжиргааны голлох салбар болох мал аж ахуй, уул уурхайгаас болж их хумигдсан. Ялангуяа, сумын төвөөс хойд зүгт оршдог Элдэв багийн эргэн тойронд ихэнх уурхай төвлөрсөн байдаг аж.

 

Даланжаргалан сумын хэмжээнд ухагдаж орхигдсон 55 мянга гаруй га талбай, 353 нүх байгаа байна.  Уул уурхайн компаниудын нийгмийн хариуцлага гэж байдаг. Тэгвэл тус суманд энэ олон уурхай, баяжуулах үйлдвэрүүдээс нийгмийн хариуцлагынхаа хүрээнд гэж нэг цэцэрлэг, нэг ухаалаг худаг өгснөөс өөр бүтээн байгуулалтыг хийгээгүй л байна.

 

Сумын иргэдийн хувьд уул уурхайн компаниудын хортой нөхцлийг эсэргүүцдэг ч яаж ч чадахгүй энэ хүртэл явж ирснийг бидэнтэй уулзах үеэрээ хэлж байв. Мал аж ахуйн салбар нь нэгэнт хумигдсан тул уурхайд ажиллахаас өөр сонголтгүй болсон залуус тэнд олон байна. Сурвалжлагын эхэнд дурдсан хаягдал усных нь далан задарсан “Эко хэлхээ” компанийн ажилтан залуутай бид уулзсан юм. Тэрээр 650 мянган төгрөгийн цалин авдаг. Уул уурхайд ажиллахаас өөр сонголт байхгүй талаар хэлж байлаа.Түүнчлэн хүнд, хортой нөхцөлд ажилладаг компанийн зүгээс хор тайлах вакус л өгдөг гэж байв.

 

“Сүүлийн жилүүдэд эрүүл уушгитай мал олдохоо больсон”

 

“Манай багийн малчид сүүлийн жилүүдэд уул уурхайн хор уршгийг ихээр хүртэж байна. Мал уурхайн нүхэнд унаж үхэх, хамгаалалтын торонд биеэ урах, хортой ус уух гээд хохирох нь элбэг. Үүнээс гадна шууд бус хохирол их байна. Машины тоосжилт, хөл хөдөлгөөнөөс үүдэн манай нутагт зун ирэхээ байлаа. Бэлчээр багасч, ундны ус ховордсон. Манайхаас сүүлийн хэдэн жил эрүүл уушгитай мал гарахаа больсон. Мал хийх бүрт уушги нь өвчтэй гарах болсон. Ямар сайндаа хэдэн малаа нядлаад төв суурин газар бараадах талаар бодож байна” гэж Даланжаргалан сумын Элдэв багийн малчин Э ярилаа. Мөн тус багийн иргэн Б.Дашцэрэн “Амаараа сагадаг байсан худаг ширгэж адуу, үхэр далдардаг байсан хөндий хөхөрч байна. Малаа услах нь битгий хэл өөрсдөө ч уух амны усгүй болоод байна. Амьд явах, амьдрах эрхээрээ хохирч байна” гэсэн юм.

 

Түүнчлэн Даланжаргалан сумын Олон-Овоо багийн иргэд тоосжилтоос болж хэцүүхэн нөхцөлд амьдарч байна. УБТЗ-ын чулуу бутлах үйлдвэр, нүүрс ачилтын дөрвөн том зам, цемент боловсруулах үйлдвэр, жонш бутлах, савлах ачих газар, тэдгээрийн тээвэрлэлт хийдэг 1000 гаруй том оврын ачааны машины тоос, тортгийн хамгийн оргил бөөгнөрөл энд байдаг. Тал бүрт бутлах үйлдвэр конвейрийн дуу чимээ, тоосжилт бас дээр нь тэсэлгээ, галт тэрэг болон сэлгээний ажлын дуу чимээ гээд хуримтлагдах сөрөг байдлын нөлөөлөл хэдий хэмжээтэй гэдэг нь хэнд ч ойлгомжтой.Нутгийн залуучууд хэрэндээ тэмцсээр байгаа аж.  Даланжаргалан сумын нутгийн зөвлөлийн гишүүн Б.Эрдэнэбаяр “Байгаль хамгаалах иргэдийн бүлгэм байгуулж ажиллаж байна. Энэ бүлгэм нь уул уурхай болон үйлдвэрүүдийг хууль ёсны дагуу үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа эсэхийг иргэдийн зүгээс  хянуулах зорилготой. Бидний зүгээс сумын ойр орчимд хортой бодис ашиглан үйл ажиллагаа явуулж байгааг болиулах, хэрэв үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэн явуулбал дэлхийн жишигт нийцүүлэн далан болон бусад хамгаалалтын зүйлсээ барьж байгуулахыг шаардаж байгаа” хэмээн ярилаа.

 

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

0
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Сэтгэл өөдрөг явах 13 зарчим

2019-10-18

Судлаач Ганаа: Цифрийн эдийн засгийн тухай товч өгүүлэх нь

2019-10-18

Амархан улайдаг хүмүүс өгөөмөр, итгэл даахуйц байдаг

2019-10-18

Гэр бүл салалтын хамгийн утгагүй шалтгаанууд

2019-10-18

Podcast news - Танин мэдэхүй (2019.10.18)

2019-10-18

Podcast news - Цаг үе (2019.10.18)

2019-10-18

Podcast news - Цаг үе,өдрийн мэдээ (2019.10.17)

2019-10-17

Podcast news - Цаг үе (2019.10.17)

2019-10-17

139-р сургууль, 221-р цэцэрлэгийн цогцолборыг газын хийн халаалтанд амжилттай шилжүүллээ

2019-10-18

Сувилахуйн боловсролын чиглэлээр үйл ажиллагаа хэрэгжүүлж байгаа төслийн багийг хүлээж авч уулзав

2019-10-17

Уран зохиолын хичээл хэрэгтэй юу?

2019-10-09

Сурагчдын амралт энэ сарын 28-нд эхэлнэ

2019-10-08

Фитнес клубүүд магадлан итгэмжлэгдэж эхэллээ

2019-10-18

Хорт хавдар илрүүлэх төхөөрөмж 39.4 тэрбум төгрөгөөр суурилуулна

2019-10-18

Төрөөд удаагүй нярайд төрөлхийн эмгэг гажиг засах мэс засал хийжээ

2019-10-17

Менингококкт халдвараас сэргийлье

2019-10-17

Тахианы бөөрөнхий махтай шөл хийх жор

2019-10-18

Эдгээр өгүүлбэрийг танд байнга хэлдэг хүнд итгэх хэрэггүй!

2019-10-18

Усаар дамжих гэдэсний халдвараас сэргийлэхийг зөвлөж байна

2019-10-18

Дасгалын зөв хувцас сонгохын давуу талууд

2019-10-18

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

Хурим хийхээсээ өмнө заавал асуух 11 асуулт

2019-09-08

Хятадууд хар тамхинд хэрхэн "живж" байсныг харуулсан түүхэн зургууд

2019-10-13

Халуухан Украин бүсгүйчүүд гэрэл зурагчин Давид Дубницкийн дуранд...

2019-10-13

Монголын үзэсгэлэнт охид (100 фото) №162

2019-10-12

Фотошопын засвар ороогүй хачирхалтай зургууд

2019-10-12

Өмгөөллийн тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн төслүүдийг эцэслэн баталлаа

2019-10-18

Монгол Улсын "Үндсэн хууль"-д оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийн төслийг танилцуулж байна

2019-10-18

Польшоос эрэн сурвалжилж буй Монгол Улсын иргэдтэй холбоотой хэргийн талаар санал солилцжээ

2019-10-18

Эрүүл мэндийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг хэлэлцэн баталлаа

2019-10-17

Хийлч Дээгийгийн “Шинэ сонголт Баярсайхан”...

2019-10-18

Амжилт, бүтээл, бахархлаар дүүрэн 29-н жил ХХБанк

2019-10-18

Голомт банкны “Зургаан буудал тооцооны төв” шинээр нээгдлээ

2019-10-17

Орчин үеийн ажлын орчин + Дадлага хийх байгууллагаа зөв сонгох нь

2019-10-17

Маргааш "Дүнжингарав" худалдааны төвийн урдаас Амгалан хүртэлх замын хөдөлгөөнийг хаана

2019-10-18

Х.Цогбаяр: Цэнхэр дуулгатны эгнээнд орох нь миний мөрөөдөл

2019-10-18

Энэ долоо хоногт зам тээврийн ослоор гурван хүн амь насаа алджээ

2019-10-18

Онцгой албан татвараас чөлөөлөх хуулийг гишүүдийн олонхийн саналаар баталлаа

2019-10-18

Таны нойронд сайнаар нөлөөлөх тасалгааны ургамлууд

2019-10-18

Дилов хутагт ба Корбеттын бар

2019-10-18

Биеэ үнэлэгч хийж байсан орангутан бичний сэтгэл өвдөм түүх

2019-10-17

Хамгийн шилдэг зохиол, өрнөлтэй 10 видео тоглоом

2019-10-17

Google компани "Pixel 4" утсаа танилцууллаа

2019-10-17

Монгол эрдэмтэд угаарын хий хэмжих мэдрэгч зохион бүтээжээ

2019-10-15

“Uber” компани такси үйлчилгээндээ нисдэг тэрэг ашиглаж эхэллээ

2019-10-09

Илон Маскийн "Ангарагийг эзлэх" хөлөг

2019-10-04

"Сохор" /өгүүллэг/

2019-09-29

Улбар шар

2019-09-22

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

"Нинаг буцаасан нь" /өгүүллэг/

2019-09-01

Ж.Эрдэнэбат: Бүх хүн жигдхэн 950 сая

2019-10-18

Н.Мишигдорж: Гадаад бодлогын ноён нуруу “шохойжчихоод” байна

2019-10-18

Ц.Цогзолмаа НАМЭХ-г удирдсан таван жилийн хугацаанд шийдвэр гаргах түвшний эмэгтэйчүүдийн оролцоо огцом өсчээ

2019-10-18

УИХ-ын гишүүн, Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл НАМЭХ-ны ерөнхийлөгчөөр сонгогдлоо

2019-10-17

Орос, Энэтхэгийн талууд аюулгүй байдлын стратегийн хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлнэ

2019-10-18

Аляска мужид 5.7 баллын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ

2019-10-18

Нельсон Манделагийн охин Өмнөд Солонгос дахь Африкийн элчин сайдаар томилогдлоо

2019-10-18

АНУ, Туркийн талууд Сири дэх цэргийн ажиллагааг түр зогсоох тохиролцоонд хүрчээ

2019-10-18

Гадагшаа шилжүүлэх мөнгөн дүнг өдөрт нэг сая төгрөгтэй тэнцэхүйц вальют байхаар тогтоожээ

2019-10-18

Саарал жагсаалтад орсон эсэхийг маргааш эцэслэнэ гэв

2019-10-17

Монгол Улсыг саарал жагсаалтад оруулах шийдвэрийг гаргасан гэдгийг албаны эх сурвалжууд баталж байна

2019-10-16

С.Эрдэнэ: Дөнгөж сая миний авсан мэдээллээр ФАТФ Монгол улсыг саарал жагсаалтад оруулсан байна

2019-10-16

Жүжигчин Женнифер Энистон инстаграмыг "эвдэлсэн" нь

2019-10-18

Хятад руу нэвтрэх эрхгүй болсон алдартнууд

2019-10-16

Нэрийг нь хүн бүр мэдэх ч царай нь төдийлөн танил биш алдартнууд

2019-10-02

Женнифер Лопез сүй тавьжээ

2019-09-30

Гачуурт дахь ус хангамжийн эх үүсвэрийн хамгаалалтын бүсэд мод тарилаа

2019-10-15

Өнөөдөр бүх нийтээр мод тарих өдөр

2019-10-12

Сэлэнгэ мөрөн, Орхон голын ай савыг онцгойлон хайрлаж, хамгаалмаар байна

2019-10-11

Маргааш бүх нийтээр мод тарих өдөр

2019-10-11

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Хятадын 428 хүн Монгол улсын иргэнтэй гэр бүл болж гэнэ!

2019-10-18

Ирээдүйд эцэг, эх болох Монгол залуусын үнэн төрх!

2019-10-15

Сайн дураараа битгий кесар хагалгаа хийлгэ!

2019-10-14

Мао Зэдуныг “атгадаг” байсан эмэгтэйн түүх

2019-10-11

ХҮНам: Ерөнхийлөгчийг УИХ-аас сонгодог болох ёстой

2019-10-16

Монгол хүний бүтээсэн утаагүй зуухыг туршлаа

2019-10-16

"Ам нээвэл" нэвтрүүлгээр Ардчилсан намын дарга, УИХ-ын гишүүн С.Эрдэнэ оролцлоо

2019-10-16
1:54:39

"УлаанБал" хэлэлцүүлэг: Түлш сайжирч нийслэлчүүд тайван унтаж болохоор болсон уу?

2019-10-16

Гашуунсухайт боомтоор Хятад руу зорчих шинэ чиглэл нээгдлээ

2019-10-16

Алт, мөнгө боловсруулах үйлдвэр барих гэрээнд гарын үсэг зурлаа

2019-10-11

Оюутолгойн гэрээ эрх зүйн чадамжгүй

2019-10-09

Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн дэд бүтцийг Улсын комисс хүлээн авлаа

2019-10-08

Б.Эрдэнэхуяг: Франц улсад 87 дахь жилдээ зохион байгуулагдсан үзэсгэлэнд зочин орноор орж гурван бүтээн байгуулалтаараа гайхуулж чадлаа

2019-10-18

"Өнөөгийн Монголын эгэл төрх" - Гэрэл зурагчин Б.Инжинаашийн шилдэг бүтээлүүд

2019-10-18

“Улаанбаатар” олон улсын кино наадам шилдгүүдээ тодрууллаа

2019-10-17

“Талын түмэн адуу”-ны баяр ирэх сард болно

2019-10-16

Өсвөрийн боксчин Т.Номин-Эрдэнэ Ази тивийн аварга болов

2019-10-18

Э.Содномпилжээгийн зардлыг Японы Фүжи хот хариуцна

2019-10-18

ОУОХ, Токиогийн Олимпын хорооны төлөөлөгчид хэлэлцжээ

2019-10-18

Энэ амралтын өдөр бүх нийтийн гүйлттэй

2019-10-17

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.5%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.07%
Дональд Трамп (АНУ)
4.66%
Шинзо Абэ (Япон)
3.46%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.9%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.78%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.19%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.85%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.68%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.4%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.28%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.23%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,489

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,327

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,390

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,313