Даланжаргал сумынхан химийн хаягдал дунд амьдарч байна

Даланжаргал сумынхан химийн хаягдал дунд амьдарч байна

Дорноговь аймгийн Даланжаргалан сум уул уурхайн лиценз хамгийн олонтой. Тэр дундаа жоншны уурхай, үйлдвэрийн тоогоороо тэргүүлдэг. Үйлдвэрийн хаягдал усны өмхий үнэртэж, сумынхан хордож байна гэсэн иргэдийн гомдлын дагуу бид дараах сурвалжлагыг бэлтгэсэн юм. Сумын төвтэй ойрхон байдаг жоншны үйлдвэрийн хаягдал усны далан саяхан задарчээ. Тодруулбал, сумаас 2-3 км-ийн зайд байрлах “Кевин инвест” компанийн жонш угаах үйлдвэрийг түрээслэгч “Эко хэлхээ” компанийн хаягдал усны далан өнгөрсөн дөрөвдүгээр сард задарч гурван төрлийн химийн хортой бодис агуулсан ус урсаж сумын иргэдийн эрүүл мэнд болон малын бэлчээрт аюул учруулах хэмжээнд хүрлээ гэсэн мэдээлэл ирсэн юм. Тухайн үед аймгийн мэргэжлийн хяналт болон онцгой байдлын байгууллагаас тус компанийн үйл ажиллагааг түр хугацаанд зогсоосон боловч саяхнаас ажиллаж эхэлсэн байна. Иргэдийн хэлж байгаагаар мэргэжлийн хяналтын байгууллага лацаа өөрсдөө авсан гэж байлаа. Үйлдвэрийн ажил эхлэнгүүт өнөөх өмхий үнэр дахин гарч эхэлсэн талаар иргэд хэлж байлаа.

 

Үйлдвэрийн ажиллагаа хэвийн болоход үнэр арилна гэв

 

Энэ талаар Даланжаргалан сумын байгаль хамгаалагч С.Дандарбаатараас тодруулахад “Би энэ ажлыг аваад хоёр сар болж байна. Хууль бусаар үйл ажиллагаа явуулдаг уурхайнуудыг өмнө нь байсан байцаагч овоо цэгцэлсэн байдаг. Уг нь одоо бичиг баримтгүй үйл ажиллагаа явуулж байгаа газар байхгүй. Байгаль орчны байцаагч хязгаарлагдмал эрхтэй. Бичиг баримтаа бүрдүүлсэн компанид байгаль орчны байцаагчийн зүгээс ямар нэгэн хориг саад тавих эрхгүй. Тэгвэл ашиг сонирхлын зөрчил болно гэж үздэг. “Эко хэлхээ” компанийн хувьд хуулийн  дагуу олборлолт хийх эрхтэй. Үйл ажиллагааных нь явцад жонш угаасан усны далан задарсан. Энэ тухай мэдээд мэргэжлийн хяналт онцгой байдал дуудаж тухайн өдөр нь дээж авч мэргэжлийн компаниар дүгнэлт гаргуулаад үйл ажиллагааг нь зогсоосон. Мөн нөхөн сэргээх явцыг нь баталж өгөөд түүний дагуу нөхөн сэргээлтийг хийлгэсэн.  Ингээд өнгөрсөн сард нөхөн сэргээлтээ хийж дууслаа гээд биднээр дүгнэлт гаргуулаад явсан юм.  Мэргэжлийн хяналт ирээд лацыг нь авч үйл ажиллагааг хэвийн болгосон байсан. Энэ талаар би саяхан мэдсэн” гэж хариуллаа. Байгаль хамгаалагчийн зүгээс хортой агаарын шинжилгээ хийлгэхээр бодсон боловч хүнд үзүүлж буй хор нөлөөллийнх нь талаар тодорхой хариу тус шинжилгээгээр гардаггүй учир больсон талаараа бидэнд хэллээ. Тус компанийн үйлдвэрээс одоо гарч буй үнэрийн хувьд үйлдвэрийн үйл ажиллагааг нь лацдаж зогсоосны улмаас шүүсэн ус нь эргэлтэд орохгүй байсаар өмхийрч муудсан гэсэн тайлбарыг тэрээр өгсөн юм. Өөрөөр хэлбэл, үйл ажиллагаа нь жигдрээд ирвэл энэ үнэр зүгээр болно. Химийн хортой усыг зөөх боломж байхгүй тул далангаар хамгаалахаас өөр арга алга гэж байлаа.

 

Ганцхан суманд 97 лиценз байна

 

Даланжаргалан сумын талаар мэдээлэл өгөхөд тус сум нь Улаанбаатар хотоос 370 км зайтай бөгөөд 400 мянган га талбай, 2800 хүн ам, 820 гаруй өрх, 126 мянган толгой малтай. Их нартын тусгай хамгаалалтын газартай. Энэ нь аргалийн сүргийн нягтаршлаараа дэлхийд нэгдүгээрт ордог газар нутаг юм. Сумын нутаг дэвсгэрээр Ази, Европ тивийг холбосон авто болон төмөр зам дайран өнгөрдөг. Эдийн засгийн голлох салбар нь мал аж ахуй.  Гэтэл сүүлийн жилүүдэд тус сумын нийт нутаг дэвсгэрийн 70 гаруй хувь нь уул уурхайд өртөөд байгаа юм. Энэ оны байдлаар зөвхөн Даланжаргалан сумын нутаг дэвсгэрт хайгуулын 97 лиценз байгаагаас 23 компани идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулж байна. Сумын оршин суугчдын амьжиргааны голлох салбар болох мал аж ахуй, уул уурхайгаас болж их хумигдсан. Ялангуяа, сумын төвөөс хойд зүгт оршдог Элдэв багийн эргэн тойронд ихэнх уурхай төвлөрсөн байдаг аж.

 

Даланжаргалан сумын хэмжээнд ухагдаж орхигдсон 55 мянга гаруй га талбай, 353 нүх байгаа байна.  Уул уурхайн компаниудын нийгмийн хариуцлага гэж байдаг. Тэгвэл тус суманд энэ олон уурхай, баяжуулах үйлдвэрүүдээс нийгмийн хариуцлагынхаа хүрээнд гэж нэг цэцэрлэг, нэг ухаалаг худаг өгснөөс өөр бүтээн байгуулалтыг хийгээгүй л байна.

 

Сумын иргэдийн хувьд уул уурхайн компаниудын хортой нөхцлийг эсэргүүцдэг ч яаж ч чадахгүй энэ хүртэл явж ирснийг бидэнтэй уулзах үеэрээ хэлж байв. Мал аж ахуйн салбар нь нэгэнт хумигдсан тул уурхайд ажиллахаас өөр сонголтгүй болсон залуус тэнд олон байна. Сурвалжлагын эхэнд дурдсан хаягдал усных нь далан задарсан “Эко хэлхээ” компанийн ажилтан залуутай бид уулзсан юм. Тэрээр 650 мянган төгрөгийн цалин авдаг. Уул уурхайд ажиллахаас өөр сонголт байхгүй талаар хэлж байлаа.Түүнчлэн хүнд, хортой нөхцөлд ажилладаг компанийн зүгээс хор тайлах вакус л өгдөг гэж байв.

 

“Сүүлийн жилүүдэд эрүүл уушгитай мал олдохоо больсон”

 

“Манай багийн малчид сүүлийн жилүүдэд уул уурхайн хор уршгийг ихээр хүртэж байна. Мал уурхайн нүхэнд унаж үхэх, хамгаалалтын торонд биеэ урах, хортой ус уух гээд хохирох нь элбэг. Үүнээс гадна шууд бус хохирол их байна. Машины тоосжилт, хөл хөдөлгөөнөөс үүдэн манай нутагт зун ирэхээ байлаа. Бэлчээр багасч, ундны ус ховордсон. Манайхаас сүүлийн хэдэн жил эрүүл уушгитай мал гарахаа больсон. Мал хийх бүрт уушги нь өвчтэй гарах болсон. Ямар сайндаа хэдэн малаа нядлаад төв суурин газар бараадах талаар бодож байна” гэж Даланжаргалан сумын Элдэв багийн малчин Э ярилаа. Мөн тус багийн иргэн Б.Дашцэрэн “Амаараа сагадаг байсан худаг ширгэж адуу, үхэр далдардаг байсан хөндий хөхөрч байна. Малаа услах нь битгий хэл өөрсдөө ч уух амны усгүй болоод байна. Амьд явах, амьдрах эрхээрээ хохирч байна” гэсэн юм.

 

Түүнчлэн Даланжаргалан сумын Олон-Овоо багийн иргэд тоосжилтоос болж хэцүүхэн нөхцөлд амьдарч байна. УБТЗ-ын чулуу бутлах үйлдвэр, нүүрс ачилтын дөрвөн том зам, цемент боловсруулах үйлдвэр, жонш бутлах, савлах ачих газар, тэдгээрийн тээвэрлэлт хийдэг 1000 гаруй том оврын ачааны машины тоос, тортгийн хамгийн оргил бөөгнөрөл энд байдаг. Тал бүрт бутлах үйлдвэр конвейрийн дуу чимээ, тоосжилт бас дээр нь тэсэлгээ, галт тэрэг болон сэлгээний ажлын дуу чимээ гээд хуримтлагдах сөрөг байдлын нөлөөлөл хэдий хэмжээтэй гэдэг нь хэнд ч ойлгомжтой.Нутгийн залуучууд хэрэндээ тэмцсээр байгаа аж.  Даланжаргалан сумын нутгийн зөвлөлийн гишүүн Б.Эрдэнэбаяр “Байгаль хамгаалах иргэдийн бүлгэм байгуулж ажиллаж байна. Энэ бүлгэм нь уул уурхай болон үйлдвэрүүдийг хууль ёсны дагуу үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа эсэхийг иргэдийн зүгээс  хянуулах зорилготой. Бидний зүгээс сумын ойр орчимд хортой бодис ашиглан үйл ажиллагаа явуулж байгааг болиулах, хэрэв үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлэн явуулбал дэлхийн жишигт нийцүүлэн далан болон бусад хамгаалалтын зүйлсээ барьж байгуулахыг шаардаж байгаа” хэмээн ярилаа.

 

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

0
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Хонконгийн иргэд Тайвань руу цагаачилж байна

2019-08-22

Венесуэльд өлсгөлөн газар авсан гэв

2019-08-22

Хятадын харьяанд орох нь маш аюултай гэв!

2019-08-22

Хонконгийн 2 хүн тутмын 1 нь танкны өөдөөс жагсаж байна

2019-08-20

Хэнд үнэнч байх вэ?

2019-08-21

Залуучууд сул байна аа!

2019-08-19

Бүсгүй хүний сайхан нүд нулимсаар бүрхэхийн цагт эр хүнийг харахаа больдог

2019-08-19

Долоо хоногоо амжилттай эхлүүлэхийг хүсвэл Баасан гарагаас эхлээрэй

2019-08-16

Зохиолчдын хачиргүй яриа

2019-08-22

Чамайг хайрлах тэр...

2019-08-20

"Ганц бие хөгжимчин" /өгүүллэг/

2019-08-17

Алт мөнгө үнэт эдлэлээс илүү "Аав" нь хүүхэдтэйгээ тоглох дуу гэрийг чимдэг юм

2019-08-14

Зөвшөөрөлгүйгээр хайлуур жонш олборлож байжээ

2019-08-22

Журамд зааснаас илүү хүчин чадалтай механизм ашиглаж байжээ

2019-08-22

Эко алтан заамар компанийн тусгай зөвшөөрлийг цуцлах санал гараагүй

2019-08-22

Уул уурхайг хумиж, тусгай хамгаалалтын газрыг нэмэгдүүлнэ

2019-08-22

Мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх үндэсний зөвлөл хуралдав

2019-08-16

Н.Баяртсайхан: Үндэсний төлбөрийн системийг шинэ түвшинд гаргана

2019-08-15

Иргэд хадгаламж зээлийн хоршоонд хандах нь багасжээ

2019-08-15

Даатгалын компаниудын нөхөн олговрын хэмжээ буурчээ

2019-08-13

Зонхилон тохиолддог гурван үүсгэгчийн эсрэг вакцин захиалжээ

2019-08-22

Хүүхдийн яаралтай тусламжийн бэлэн байдалд дэмжлэгт хяналт хийгдэж байна

2019-08-19

ХДХВ/ДОХ-ын тохиолдол гурваар нэмэгдлээ

2019-08-16

Гоо сайхны мэс заслын 2019 оны чиг хандлагууд

2019-08-15

Солонгос хосууд Монголд...

2019-08-21

Хамгийн халуухан косплэйчин охин

2019-08-17

Элдэв зураг (70 фото) №621

2019-08-17

Геологич залуугийн "Google Map" дээрээс олсон сонирхолтой газрууд

2019-08-17

МАН-ын бүлэг хуралдаж байна

2019-08-22

С.Эрдэнэ, Ц.Нямдорж, Ц.Элбэгдорж нарыг үйл ажиллагаа нь таалагддаггүй улстөрчдөөр нэрлэжээ

2019-08-21

Ш.Бат-Ирээдүй: Б.Хурц төрийн алба хашдаггүй надад албан тушаалын авилга авсан зохиомол хэрэг тулгасан

2019-08-21

Б.Хурц нарын хэрэгт хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн

2019-08-21

“MONGOLIAN SIEGER SHOW 2019" ирэх бямба гарагт болно

2019-08-21

Монгол, Орос, Хятадын тамирчид өрсөлдөх хүүхдийн спортын наадам эхэллээ

2019-08-21

Харваач Х.Даваагаас допинг илэрч, харвах эрхээ нэг жилээр хасуулжээ

2019-08-21

Эмэгтэйчүүдийн холимог тулаанд ижил хүйстнүүд дийлж байна

2019-08-20
58:25

Мөнгөтэй болох ганцхан зөвлөгөө өгье!

2019-08-22

С.Молор-Эрдэнэ: Аймхай ард түмэнтэй байгаа болохоор айлгадаг төртэй байгаа юм

2019-08-22

19 аж ахуйн нэгжийн 23 талбайн тусгай зөвшөөрлийг цуцлахаар боллоо

2019-08-21

"Амьддаа бие биеэ хайрла" гэдэг ямар үнэн үг вэ?

2019-08-21

Дэлхийг байлдан дагуулж буй дуучин "Билли Эйлиш"

2019-08-18

Дэлхийн удирдагчдын залуу насны ховор зургууд

2019-08-07

Жүжигчин Киану Ривз гадаад төрхөө эрс өөрчилжээ

2019-08-05

54 настай Моника Беллуччи сэтгүүлд усны хувцастай зургаа авахуулжээ

2019-07-30

Хүн болоогүй байхдаа эцэг бүү бол!

2019-08-22

Хамгийн сүүлчийн олигарх ордноос явахад...

2019-08-22

Гэрийнхээ хаалгыг сайтар хааж бай!

2019-08-22

Аяллаас аз жаргал, баяр баясал, бас сэтгэл ханамжийг мэдэрч бай хүмүүс ээ!

2019-08-20

Эхнэр нөхөр хоёрын туулдаг хамтын амьдралын 7 үе шат

2019-08-17

Хүүхдээ үхэл рүү нь “түлхдэг” хэнэггүй монгол зан

2019-08-15

Хүүхэд бүрийн сонсож өсөх ёстой 7 өгүүлбэр

2019-08-07

Ууртай уцаартай хүүхэдтэйгээ хэрхэн харилцах вэ?

2019-08-07

Ус ашиглах зөвшөөрөл аваагүй бол Хөвсгөл нуур орчимд бизнес эрхлэхийг хориглоно

2019-08-22

Ургамал, ойн дагалт баялаг ашиглахдаа хууль зөрчихгүй байхыг анхааруулж байна

2019-08-19

Голуудын үерийн түвшин 5-35 см нэмэгджээ

2019-08-18

Ургамал, ойн дагалт баялаг ашиглахдаа хууль зөрчихгүй байхыг анхааруулж байна

2019-08-15

Шинэхэн бөгөөд чанартай жимс, ногоог хэрхэн сонгож авах вэ?

2019-08-22

Та хүүхдээ ургамлын харшлаас салгахыг хүсэж байвал үүнийг заавал уншаарай!

2019-08-21

Та тамхи татдаг бол эдгээр хүнсийг түлхүү хэрэглээрэй!

2019-08-20

Өөрийнхөө жинхэнэ хоолойг сонсох арга

2019-08-20

Жилдээ 100 саяын ашиг өгдөг бизнестэй болмоор байна уу?

2019-08-22

ХААН Банкны картаар “Магнай Трейд”-ийн үндсэн ШТС-аас шатахуун худалдаж авсан литр тутамд 50₮ хөнгөлөлттэй

2019-08-22

TokTok Delivery app-аа ашиглан 10,000₮-ийн урамшууллаа аваарай

2019-08-22

Технологийн стартапуудын “Seedstars Ulaanbaatar 2019” тэмцээний бүртгэл эхэллээ

2019-08-22

ФОТО: Халх голын 80 жилд зориулсан 100 гаруй үзмэр эд өлгийн зүйлийг дэлгэлээ

2019-08-22

100 гаруй үзмэр, эд өлгийн зүйлүүд дэлгэнэ

2019-08-20

"FACE OF MONGOLIA 2020" тэмцээний ялагчаар 13 настай охин тодорлоо

2019-08-19

"Сайхан сэтгэлт Самар хүн..."

2019-08-19

Хүмүүсийн олсон эдгээр нууцлаг зүйлс яг юу болж таарсан бэ?

2019-08-22

Түүхийг өөр өнцгөөс харуулах 25 гэрэл зураг

2019-08-22

Хүний бие ямар үнэ хүрдэг вэ?

2019-08-22

Лолитагийн дүрийг бүтээсэн охины амьдрал

2019-08-22

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Шинэ хичээлийн жилийн зорилтыг тодорхойлов

2019-08-22

Аялал жуулчлалын улсын олмипиад "Grand tour"-ийг санаачилсан нэг ангийнхан

2019-08-18

Боловсролын салбарт шалгалт хийж эхэллээ

2019-08-18

Ухаалаг байхын 7 сул тал

2019-08-17

Хууль зүйн үнэ төлбөргүй зөвлөгөө өгөх өдөрлөг боллоо

2019-08-22

Өнөөдөр хуульчид жагсана

2019-08-21

Үндсэн хуулийн өөрчлөлт хэнд ашигтай вэ?

2019-08-15

Б.Хурцыг шүүх хурал энэ сарын 12-нд болно

2019-08-08

Ц.Эрдэнэбат: Технологийн компани таван жилийн дараа л ашиг ярьж эхэлнэ

2019-07-31

Машины хянах самбар дээр асдаг анхааруулах гэрлүүдийн тайлбар

2019-07-26

Өөрийн зургаа сэргэн мандалтын үеийн урлагийн бүтээл болгоорой!

2019-07-22

Илон Маск хүний тархийг ухаалаг утас, компьютертэй холбох төслөө танилцууллаа

2019-07-18

Бүлэг этгээдүүдийг баривчиллаа

2019-08-22

Монголын барилгын үндэсний ассоциацийн төлөөллүүдийг хүлээн авч уулзлаа

2019-08-22

Он гарсаар есөн хүүхэд усны ослоор амиа алджээ

2019-08-22

С.Батболд: Монгол Улс далайд гарцгүй хэдий ч ОХУ-тай 29, БНХАУ-тай 12 нийт 41 боомтоор харьцдаг ба үүний 20-н автозамын боомтоор улс хоорондын тээвэрлэлт хийгдэж байна

2019-08-22

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.31%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.03%
Дональд Трамп (АНУ)
4.88%
Шинзо Абэ (Япон)
3.49%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
3.1%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.87%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
1.08%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
0.77%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.62%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.31%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.31%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.23%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,409

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,132

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,338

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,279