Экей баатар...

Экей баатар...

Халх голын дайны түүхт ялалтын 80 жилийн ойг тохиолдуулан ахмад үеийнхээ баатарлаг хөдөлмөрч дайчин уламжлалыг залуу хойч үедээ улам ихээр таниулан тэднийгээ цэрэг эх оронч үзлээр цэнэглэх нь  төрийн үүрэг төдийгүй түмний нэг болсон цэрэг миний үүрэг бас мөн.

Халх голын домогт баатар Дандар нэгэнтээ Экей баатарын талаар дурсахдаа Миний баатар гэж юу байхав, Халхын голын байлдаанд тодорсон жинхэнэ баатар гэвэл Экей. Түүн шиг дайчныг би дайны туршид олж хараагүй. Тэр гараа таслуулж, гэдсээ яруулчихсан атлаа сүүлчийн дусал цусаа дуустал сумангаа удирдан тулалдсаар л байсан хэмээн ярьсныг бодоход казак түмнээс төрсөн Монгол Улсын Баатар Мазимын Экей бол ямар агуу баатар болохыг харж болно.

М.Экей 1911 онд Баян-Өлгий аймгийн Дэлүүн сумын нутагт малчин ард Мазимын хоёрдугаар хүү болон төржээ. Бага наснаасаа нутгийн баян айлд зарцлагдаж амьдралын хатуу хөтүүг туулсан тэрээр 20 насандаа өөрийн хүсэлтээр нилээд хөөцөлдсний эцэст цэрэгт явахаар болсон нь  казак түмнээс монголын армид татагдсан анхны цэрэг байлаа.

М.Экей Хужирбуланд цэргийн алба хааж 1931 онд Сүхбаатарын нэрэмжит Цэргийн сургуульд элсэн суралцаж байхдаа 1932 оны баруун аймгуудад  дэгдсэн хувьсгалын эсэргүү бослогыг даралцахад идэвхтэй оролцож гавьяа байгуулсан тул дайчин алдрын медаль болон Дэмид жанжнаас ган сэлмээр шагнуулж байжээ.

1934 онд Цэргийн сургуулиа дүүргэсэн Экей Улаанхуаран дахь I морьт дивизийн II хороонд салаан дарга, 1934-1939 онд Улиастайн морьт дивизэд сургагчаар ажиллаж байгаад 1939 оны тавдугаар сард саналаараа Халх голын фронтод очиж Тамсагбулагийн VI морьт дивизийн II хорооны Сэлэмт салааны даргаар томилогдон дэслэгч цолоор шагнуулжээ.
1939 оны долдугаар сарын эхээр бүтэн гурав хоног өдөр шөнөгүй үргэлжилсэн Баянцагааны нуруунд болсон алдарт тулалдаанд Экей эр зоригоороо шалгаран тодорч зөвлөлт монголын цэрэг дайчдын дунд Догшин бүргэд хэмээн алдаршин хүндлэгдэж эхэлжээ.  

Ээлжит тулалдааны үеэр Экейн суман дайсны галын байршлыг тогтоох зорилгоор тэр морьт цэргүүдээ командлан дайсны их бууны сум, нисэх онгоцны бөмбөг дэлбэрэлтийн дундуур уулгалан довтолж байхдаа дэлбэрэлтэнд өртөхөд  түүний баруун гар Дэмид жанжны дурсгалт сэлмээ бат атгасан хэвээр тасран унаж зөвхөн цэрэг цамцных нь ханцуйд санжигнан тогтож байжээ. Гэсэн хэдий ч Экей зүүн гараараа бөмбөгний ширмэнд  хүү татуулсан шороотой хутгалдсан гэдсээ буцаагаад чихэж гар буугаа сугалж хэд хэдэн самурайг буудан хөнөөгөөд сум нь дуусангуут  хажуудаа хэвтэх үхсэн самурайн жадыг суга татан довтлон ирэх дайсны цээжинд тултал зоон эцсийн дусал цусаа дуустал эх орныхоо төлөө эрэлхэгээр тулалдсаар алтан амиа алджээ.

Экэйн энэхүү нүд халтирам ч баатарлаг гавьяаг давхин ирж нүдээр харсан Дандар баатар амьд сэрүүндээ тээр жилийн Халх голын ойгоор яг тэр газар дахин ирж  баларшиж бүдгэрсэн нуувчны элс шороог атган торгон цэрэг Экей баатарыгаа санан дурсаж нэрээр нь  дуудан цурхиртал уйлж цуг явсан хүмүүстээ Ялалт ямар их үнэ цэнээр олдсоныг л мэдэж яваарай хэмээн захиж хэлж байжээ.

Тамсагбулагийн VI морьт дивизийн XVII хорооны 4-р сумангийн дарга, дэслэгч Мазимын Экейн гавьяаг төр засгаас үнэлж Цэргийн гавьяаны Улаан тугийн одон, Халхын голын дайны ялалтын 30 жилийн ойгоор Байлдааны гавьяаны Улаан тугийн одонгоор нэхэн шагнажээ. Улмаар Халх голын дайны ялалтын 40 жилийн ойгоор БНМАУ-ын Ардын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн 1979 оны 8-р сарын 19-ний өдрийн тогтоолоор Мазимын Экейд Монгол Улсын Баатар цол нэхэн олгожээ.

ОУ-ын зэвсгийн шинжээч хурандаа Доржпаламын Эрдэнэцогт

6
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх үндэсний зөвлөл хуралдав

2019-08-16

Н.Баяртсайхан: Үндэсний төлбөрийн системийг шинэ түвшинд гаргана

2019-08-15

Иргэд хадгаламж зээлийн хоршоонд хандах нь багасжээ

2019-08-15

Даатгалын компаниудын нөхөн олговрын хэмжээ буурчээ

2019-08-13

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Эхнэр нөхөр хоёрын туулдаг хамтын амьдралын 7 үе шат

2019-08-17

Хүүхдээ үхэл рүү нь “түлхдэг” хэнэггүй монгол зан

2019-08-15

Хүүхэд бүрийн сонсож өсөх ёстой 7 өгүүлбэр

2019-08-07

Ууртай уцаартай хүүхэдтэйгээ хэрхэн харилцах вэ?

2019-08-07

Зохиолчдын хачиргүй яриа

2019-08-22

Чамайг хайрлах тэр...

2019-08-20

"Ганц бие хөгжимчин" /өгүүллэг/

2019-08-17

Алт мөнгө үнэт эдлэлээс илүү "Аав" нь хүүхэдтэйгээ тоглох дуу гэрийг чимдэг юм

2019-08-14

Дэлхийг байлдан дагуулж буй дуучин "Билли Эйлиш"

2019-08-18

Дэлхийн удирдагчдын залуу насны ховор зургууд

2019-08-07

Жүжигчин Киану Ривз гадаад төрхөө эрс өөрчилжээ

2019-08-05

54 настай Моника Беллуччи сэтгүүлд усны хувцастай зургаа авахуулжээ

2019-07-30

ФОТО: Халх голын 80 жилд зориулсан 100 гаруй үзмэр эд өлгийн зүйлийг дэлгэлээ

2019-08-22

100 гаруй үзмэр, эд өлгийн зүйлүүд дэлгэнэ

2019-08-20

"FACE OF MONGOLIA 2020" тэмцээний ялагчаар 13 настай охин тодорлоо

2019-08-19

"Сайхан сэтгэлт Самар хүн..."

2019-08-19

Шинэ хичээлийн жилийн зорилтыг тодорхойлов

2019-08-22

Аялал жуулчлалын улсын олмипиад "Grand tour"-ийг санаачилсан нэг ангийнхан

2019-08-18

Боловсролын салбарт шалгалт хийж эхэллээ

2019-08-18

Ухаалаг байхын 7 сул тал

2019-08-17
58:25

Мөнгөтэй болох ганцхан зөвлөгөө өгье!

2019-08-22

С.Молор-Эрдэнэ: Аймхай ард түмэнтэй байгаа болохоор айлгадаг төртэй байгаа юм

2019-08-22

19 аж ахуйн нэгжийн 23 талбайн тусгай зөвшөөрлийг цуцлахаар боллоо

2019-08-21

"Амьддаа бие биеэ хайрла" гэдэг ямар үнэн үг вэ?

2019-08-21

Зөвшөөрөлгүйгээр хайлуур жонш олборлож байжээ

2019-08-22

Журамд зааснаас илүү хүчин чадалтай механизм ашиглаж байжээ

2019-08-22

Эко алтан заамар компанийн тусгай зөвшөөрлийг цуцлах санал гараагүй

2019-08-22

Уул уурхайг хумиж, тусгай хамгаалалтын газрыг нэмэгдүүлнэ

2019-08-22

Хонконгийн иргэд Тайвань руу цагаачилж байна

2019-08-22

Венесуэльд өлсгөлөн газар авсан гэв

2019-08-22

Хятадын харьяанд орох нь маш аюултай гэв!

2019-08-22

Хонконгийн 2 хүн тутмын 1 нь танкны өөдөөс жагсаж байна

2019-08-20

Хэнд үнэнч байх вэ?

2019-08-21

Залуучууд сул байна аа!

2019-08-19

Бүсгүй хүний сайхан нүд нулимсаар бүрхэхийн цагт эр хүнийг харахаа больдог

2019-08-19

Долоо хоногоо амжилттай эхлүүлэхийг хүсвэл Баасан гарагаас эхлээрэй

2019-08-16

Хүмүүсийн олсон эдгээр нууцлаг зүйлс яг юу болж таарсан бэ?

2019-08-22

Түүхийг өөр өнцгөөс харуулах 25 гэрэл зураг

2019-08-22

Хүний бие ямар үнэ хүрдэг вэ?

2019-08-22

Лолитагийн дүрийг бүтээсэн охины амьдрал

2019-08-22

Шинэхэн бөгөөд чанартай жимс, ногоог хэрхэн сонгож авах вэ?

2019-08-22

Та хүүхдээ ургамлын харшлаас салгахыг хүсэж байвал үүнийг заавал уншаарай!

2019-08-21

Та тамхи татдаг бол эдгээр хүнсийг түлхүү хэрэглээрэй!

2019-08-20

Өөрийнхөө жинхэнэ хоолойг сонсох арга

2019-08-20

Хүн болоогүй байхдаа эцэг бүү бол!

2019-08-22

Хамгийн сүүлчийн олигарх ордноос явахад...

2019-08-22

Гэрийнхээ хаалгыг сайтар хааж бай!

2019-08-22

Аяллаас аз жаргал, баяр баясал, бас сэтгэл ханамжийг мэдэрч бай хүмүүс ээ!

2019-08-20

МАН-ын бүлэг хуралдаж байна

2019-08-22

С.Эрдэнэ, Ц.Нямдорж, Ц.Элбэгдорж нарыг үйл ажиллагаа нь таалагддаггүй улстөрчдөөр нэрлэжээ

2019-08-21

Ш.Бат-Ирээдүй: Б.Хурц төрийн алба хашдаггүй надад албан тушаалын авилга авсан зохиомол хэрэг тулгасан

2019-08-21

Б.Хурц нарын хэрэгт хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн

2019-08-21

Жилдээ 100 саяын ашиг өгдөг бизнестэй болмоор байна уу?

2019-08-22

ХААН Банкны картаар “Магнай Трейд”-ийн үндсэн ШТС-аас шатахуун худалдаж авсан литр тутамд 50₮ хөнгөлөлттэй

2019-08-22

TokTok Delivery app-аа ашиглан 10,000₮-ийн урамшууллаа аваарай

2019-08-22

Технологийн стартапуудын “Seedstars Ulaanbaatar 2019” тэмцээний бүртгэл эхэллээ

2019-08-22

Ц.Эрдэнэбат: Технологийн компани таван жилийн дараа л ашиг ярьж эхэлнэ

2019-07-31

Машины хянах самбар дээр асдаг анхааруулах гэрлүүдийн тайлбар

2019-07-26

Өөрийн зургаа сэргэн мандалтын үеийн урлагийн бүтээл болгоорой!

2019-07-22

Илон Маск хүний тархийг ухаалаг утас, компьютертэй холбох төслөө танилцууллаа

2019-07-18

“MONGOLIAN SIEGER SHOW 2019" ирэх бямба гарагт болно

2019-08-21

Монгол, Орос, Хятадын тамирчид өрсөлдөх хүүхдийн спортын наадам эхэллээ

2019-08-21

Харваач Х.Даваагаас допинг илэрч, харвах эрхээ нэг жилээр хасуулжээ

2019-08-21

Эмэгтэйчүүдийн холимог тулаанд ижил хүйстнүүд дийлж байна

2019-08-20

Солонгос хосууд Монголд...

2019-08-21

Хамгийн халуухан косплэйчин охин

2019-08-17

Элдэв зураг (70 фото) №621

2019-08-17

Геологич залуугийн "Google Map" дээрээс олсон сонирхолтой газрууд

2019-08-17

Зонхилон тохиолддог гурван үүсгэгчийн эсрэг вакцин захиалжээ

2019-08-22

Хүүхдийн яаралтай тусламжийн бэлэн байдалд дэмжлэгт хяналт хийгдэж байна

2019-08-19

ХДХВ/ДОХ-ын тохиолдол гурваар нэмэгдлээ

2019-08-16

Гоо сайхны мэс заслын 2019 оны чиг хандлагууд

2019-08-15

Бүлэг этгээдүүдийг баривчиллаа

2019-08-22

Монголын барилгын үндэсний ассоциацийн төлөөллүүдийг хүлээн авч уулзлаа

2019-08-22

Он гарсаар есөн хүүхэд усны ослоор амиа алджээ

2019-08-22

С.Батболд: Монгол Улс далайд гарцгүй хэдий ч ОХУ-тай 29, БНХАУ-тай 12 нийт 41 боомтоор харьцдаг ба үүний 20-н автозамын боомтоор улс хоорондын тээвэрлэлт хийгдэж байна

2019-08-22

Хууль зүйн үнэ төлбөргүй зөвлөгөө өгөх өдөрлөг боллоо

2019-08-22

Өнөөдөр хуульчид жагсана

2019-08-21

Үндсэн хуулийн өөрчлөлт хэнд ашигтай вэ?

2019-08-15

Б.Хурцыг шүүх хурал энэ сарын 12-нд болно

2019-08-08

Ус ашиглах зөвшөөрөл аваагүй бол Хөвсгөл нуур орчимд бизнес эрхлэхийг хориглоно

2019-08-22

Ургамал, ойн дагалт баялаг ашиглахдаа хууль зөрчихгүй байхыг анхааруулж байна

2019-08-19

Голуудын үерийн түвшин 5-35 см нэмэгджээ

2019-08-18

Ургамал, ойн дагалт баялаг ашиглахдаа хууль зөрчихгүй байхыг анхааруулж байна

2019-08-15

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.31%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.03%
Дональд Трамп (АНУ)
4.88%
Шинзо Абэ (Япон)
3.49%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
3.1%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.87%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
1.08%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
0.77%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.62%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.31%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.31%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.23%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,409

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,132

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,338

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,279