ЮНЕСКО–д бүртгүүлэх санаачлага Далай ээжийн эрэгт өрнөв

ЮНЕСКО–д бүртгүүлэх санаачлага Далай ээжийн эрэгт өрнөв
Монгол орны давтагдашгүй өв, соёл болж, дэлхийн цэнгэг усны нөөцийн 70 хувийг эзэлдэг Далай ээжийг дэлхийн хамгаалалтад авах санаачлага олон улсын сонорт хүрч хүрээгээ тэлсээр байна. Хөвсгөл нуурыг ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвд бүртгүүлэх зорилготой “Далай ээж” олон улсын эко соёлын аянд гадаадын алдартай уран зураач, урлагийн одод, эрдэмтэн, судлаачид нэгдэж дуу хоолойгоо хүргэж буй юм.
 
Хөвсгөл нуурын байгаль экологийн болон соёлын үнэ цэнэ, ач холбогдлыг үндэсний болон олон улсад таниулах аянд нэгдсэн урлаг, соёлын багийнхан долоо хоногийн турш Далай ээжийн эрэгт байрлалаа. Монголоос гадна Непал, Австрали, Бангладеш, Пакистанаас ирсэн уран зураач, хамтлаг дуучид Хөвсгөл далайтай танилцах тойрон аялал хийж өөрсдийн сэдэл өнцгөөр уран бүтээлээ туурвисан нь сонирхол төрүүлэм байв. Аяны хүрээнд Хатгал тосгоны Англи хэлний гүнзгийрүүлсэн сургалттай Ерөнхий боловсролын сургуулийн хана, таазыг Хөвсгөл далайн үнэ цэнэ, ач холбогдлыг хойч үедээ таниулах өвөрмөц бүтээлээр тохижуулсан бол Соёлын төвийн тайзны хэсгийг ч мөн адил байгалийн өвөрмөц гоёл болох мод, чулуугаар чимэглэлээ.
 
Тэр дунд далай ээжийг уран зурагт “амилуулсан”, үнэ цэнийг нь ойлгуулахыг хичээсэн  гадаадын зураачдын бүтээл өвөрмөц байв. Тэд “Хөвсгөлд ирээд хамгийн түрүүнд цэнхэр тэнгэр, цэнгэг ус, нов ногоон ой мод, наран шингэж буй ягаан өнгийг олж харсан. Тиймээс энэ гурван өнгийг зургандаа илүүтэй тусгахыг хичээлээ. Монголын байгаль үзэсгэлэнтэй, нүд алдам ногоон байгаа нь Хөвсгөл далайн ач тус” гэдгийг хэлж байлаа.
 
Бангладеш улсын орчин үеийн керамик урлагийн дизайнер, уран барималч Анисул Хакэ “Эх хүн гараа дэлгэж бүгдэд өглөгч байдаг. Яг түүн шиг Далай ээж ч мөн адил гараа дэлгэж байгаль дэлхий, хүн бүхнийг тэтгэж байна. Тиймээс юугаар ч орлуулашгүй энэ баялгаа хамгаалах хэрэгтэй. Хөвсгөл далайн үзэсгэлэнг хүүхдүүдэд өдөр бүр харуулж, үнэ цэнийг нь ойлгуулахын тулд Ерөнхий боловсролын сургуулийг сонгож авсан” гэсэн юм.
 
Харин олон түмэнд урлаг, соёлыг түгээдэг гэдэг утгаар нь Соёлын төвийг сонгож байгалийн чулуу, модыг уран зургаар чимэглэж содон ертөнцийг бий болгохыг зорьжээ. Мөн хамтлаг дуучид  Хөвсгөл далайн усан замын боомт дээр амьд хөгжмийн тоглолт хийж байгаль дэлхийг хамгаалахыг нутгийн иргэд, аялагчдад уриалсан юм. Амьд хөгжмийн тоглолтод Австралиас оролцсон Клаудбиэрд  аялгуу хөгжмийн орон зайн босгыг давсны дараах ритуал орон зайн мэдрэмжийг үзүүлэхийг эрмэлздэг хэмээн уран бүтээлийнхээ онцлогийг тайлбарласан бол тус улсын уран бүтээлч Сабпримал электроник, индастриал хөгжмөөс эхлээд этгээд содон метал хөгжмийн ертөнцийг үзэгчдэд мэдрүүлэхийг зорьжээ. Энэ мэтээр этгээд олон янзын өнгө будаг сүлэлдсэн, өвөрмөц ертөнцийг орон орны уран бүтээлчид цогцлоож  Далай ээжийн давалгаанд хөг нэмлээ.
 
Хөвсгөл аймгийн Хатгал суманд үргэлжилсэн “Далай ээж” эко соёлын аян олон улсын зургийн үзэсгэлэн, урлагийн тоглолтыг байгаль хамгааллын идэвхтэн судлаачид, иргэний нийгмийн байгууллагууд санаачилжээ. Харин хүний хөгжлийн суурь асуудлын нэг нь  ус, ариун цэврийн байгууламж гэдгийг  дэлхий нийт хүлээн зөвшөөрч, Тогтвортой хөгжлийн зорилтоороо баталгаажуулсан. Тиймээс  олон улсад ундны ус, ариун цэврийн байгууламж  хүний эрхийн асуудал болсон нь  Хөвсгөл далайг  хамгаалах шалтгаан болохыг ХЭҮК онцолж, Дэлхийн өвд Хөвсгөл далайг бүртгүүлэх аянд нэгдсэн байна.  ХЭҮК-ын Ажлын албаны дарга Ч.Алтангэрэл “ Хүний эрхийн хэзээ ч үл хөндөгдөх суурь нь амьд явах эрх байдаг. Ус бол амьд явах үндэс. Тиймээс ундны цэвэр усаар баталгаатай хангагдах ёстой. Тиймээс иргэний нийгмийн байгууллагуудын санаачилсан Далай ээжийг аврах, дэлхийн өвд бүртгүүлэх  аяныг ХЭҮК дэмжиж хамтарч ажиллаж байна.  Тэр дундаа Хөвсгөл далайг аврахад төрийн бодлого шийдвэрт нөлөөлөхөд ХЭҮК чухал үүрэгтэй.  Манай байгууллага Хөвсгөл нуурын усны асуудлыг судалсан. Иргэд эрхээ мэдэж, шаардах хэрэгтэй. Тэгэж байж хамгаалж чадна. Хойч үеийнхэндээ унаган төрхөөр нь үлдээхийн тулд Далай ээжийг хамгаалах зайлшгүй шаардлагатай. Хэдийгээр аялал жуулчлалын чиглэлээр ашиглаж байгаа ч урт хугацаанд тогтвортой ашиглахын тулд хувийн хэвшил, бизнесийн байгууллагууд ч мөн аянд нэгдэх хэрэгтэй” гэсэн юм.
 
Аяныг зохион байгуулагч “Түгээмэл эрх-Хөгжил” ТББ-ын тэргүүн, Байгаль орчны хуульч Т.Саруул “Хүний эрхийг урлаг соёлоор дамжуулж сурталчлах арга хэмжээг өнгөрсөн жил хийсэн нь амжилттай болсон. Хүний эрх, байгаль экологийг урлаг соёлоор дамжуулж түгээхэд хүнд их хүрдэг юм байна гэж ойлгож  Эко эмэгтэйчүүдийн чуулга уулзалт хийх үеэр Хөвсгөл нуурыг дэлхийн өвд бүртгүүлэх санаачлагыг гаргасан.  Үүнээс хойш олон улсын баг бүрдүүлж “Далай ээж” эко соёлын аяныг санаачлан зохион байгуулж найман орны 26 уран бүтээлч, судлаачдыг  нэгтгэж чадсан.  Аяны хүрээнд гурван удаа сайн санааны тоглолт хийсэн. Шинэ урсгал чиглэлтэй гадаадын хамтлагийг хүмүүс яаж хүлээж авах бол гэж эмээж байсан ч төсөөлснөөс илүү гоё байлаа.  ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвд бүртгүүлэхэд багагүй хугацаа шаардагдаж мэднэ. Ямар ч байсан амжилттай эхлүүлсэн юм чинь үр дүнд хүртэл бүхий л гарцыг эрэлхийлнэ” гэлээ.
 
Байгаль нуурыг дэлхийн өвд бүртгүүлсэн. Тэгвэл  Байгаль нуурын нэг эх ундарга Хөвсгөл нуур ч дэлхийн өв мөн хэмээн аян санаачлагчид нь үзэж байгаа бөгөөд хамгийн гол нь олон улсад нөлөөлж, ойлгуулах нь чухал   гэж “Хөвсгөл далайн эзэд хөдөлгөөн”-ийн тэргүүн, хуульч Б.Баярмаа тайлбарлав.
 
 
С.Уянга
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

0
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Хүмүүсийн олсон эдгээр нууцлаг зүйлс яг юу болж таарсан бэ?

2019-08-22

Түүхийг өөр өнцгөөс харуулах 25 гэрэл зураг

2019-08-22

Хүний бие ямар үнэ хүрдэг вэ?

2019-08-22

Лолитагийн дүрийг бүтээсэн охины амьдрал

2019-08-22

“MONGOLIAN SIEGER SHOW 2019" ирэх бямба гарагт болно

2019-08-21

Монгол, Орос, Хятадын тамирчид өрсөлдөх хүүхдийн спортын наадам эхэллээ

2019-08-21

Харваач Х.Даваагаас допинг илэрч, харвах эрхээ нэг жилээр хасуулжээ

2019-08-21

Эмэгтэйчүүдийн холимог тулаанд ижил хүйстнүүд дийлж байна

2019-08-20

Ус ашиглах зөвшөөрөл аваагүй бол Хөвсгөл нуур орчимд бизнес эрхлэхийг хориглоно

2019-08-22

Ургамал, ойн дагалт баялаг ашиглахдаа хууль зөрчихгүй байхыг анхааруулж байна

2019-08-19

Голуудын үерийн түвшин 5-35 см нэмэгджээ

2019-08-18

Ургамал, ойн дагалт баялаг ашиглахдаа хууль зөрчихгүй байхыг анхааруулж байна

2019-08-15

Бүлэг этгээдүүдийг баривчиллаа

2019-08-22

Монголын барилгын үндэсний ассоциацийн төлөөллүүдийг хүлээн авч уулзлаа

2019-08-22

Он гарсаар есөн хүүхэд усны ослоор амиа алджээ

2019-08-22

С.Батболд: Монгол Улс далайд гарцгүй хэдий ч ОХУ-тай 29, БНХАУ-тай 12 нийт 41 боомтоор харьцдаг ба үүний 20-н автозамын боомтоор улс хоорондын тээвэрлэлт хийгдэж байна

2019-08-22

Эхнэр нөхөр хоёрын туулдаг хамтын амьдралын 7 үе шат

2019-08-17

Хүүхдээ үхэл рүү нь “түлхдэг” хэнэггүй монгол зан

2019-08-15

Хүүхэд бүрийн сонсож өсөх ёстой 7 өгүүлбэр

2019-08-07

Ууртай уцаартай хүүхэдтэйгээ хэрхэн харилцах вэ?

2019-08-07

Солонгос хосууд Монголд...

2019-08-21

Хамгийн халуухан косплэйчин охин

2019-08-17

Элдэв зураг (70 фото) №621

2019-08-17

Геологич залуугийн "Google Map" дээрээс олсон сонирхолтой газрууд

2019-08-17

Хууль зүйн үнэ төлбөргүй зөвлөгөө өгөх өдөрлөг боллоо

2019-08-22

Өнөөдөр хуульчид жагсана

2019-08-21

Үндсэн хуулийн өөрчлөлт хэнд ашигтай вэ?

2019-08-15

Б.Хурцыг шүүх хурал энэ сарын 12-нд болно

2019-08-08

Мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх үндэсний зөвлөл хуралдав

2019-08-16

Н.Баяртсайхан: Үндэсний төлбөрийн системийг шинэ түвшинд гаргана

2019-08-15

Иргэд хадгаламж зээлийн хоршоонд хандах нь багасжээ

2019-08-15

Даатгалын компаниудын нөхөн олговрын хэмжээ буурчээ

2019-08-13

Зохиолчдын хачиргүй яриа

2019-08-22

Чамайг хайрлах тэр...

2019-08-20

"Ганц бие хөгжимчин" /өгүүллэг/

2019-08-17

Алт мөнгө үнэт эдлэлээс илүү "Аав" нь хүүхэдтэйгээ тоглох дуу гэрийг чимдэг юм

2019-08-14

Жилдээ 100 саяын ашиг өгдөг бизнестэй болмоор байна уу?

2019-08-22

ХААН Банкны картаар “Магнай Трейд”-ийн үндсэн ШТС-аас шатахуун худалдаж авсан литр тутамд 50₮ хөнгөлөлттэй

2019-08-22

TokTok Delivery app-аа ашиглан 10,000₮-ийн урамшууллаа аваарай

2019-08-22

Технологийн стартапуудын “Seedstars Ulaanbaatar 2019” тэмцээний бүртгэл эхэллээ

2019-08-22

Хэнд үнэнч байх вэ?

2019-08-21

Залуучууд сул байна аа!

2019-08-19

Бүсгүй хүний сайхан нүд нулимсаар бүрхэхийн цагт эр хүнийг харахаа больдог

2019-08-19

Долоо хоногоо амжилттай эхлүүлэхийг хүсвэл Баасан гарагаас эхлээрэй

2019-08-16
58:25

Мөнгөтэй болох ганцхан зөвлөгөө өгье!

2019-08-22

С.Молор-Эрдэнэ: Аймхай ард түмэнтэй байгаа болохоор айлгадаг төртэй байгаа юм

2019-08-22

19 аж ахуйн нэгжийн 23 талбайн тусгай зөвшөөрлийг цуцлахаар боллоо

2019-08-21

"Амьддаа бие биеэ хайрла" гэдэг ямар үнэн үг вэ?

2019-08-21

Ц.Эрдэнэбат: Технологийн компани таван жилийн дараа л ашиг ярьж эхэлнэ

2019-07-31

Машины хянах самбар дээр асдаг анхааруулах гэрлүүдийн тайлбар

2019-07-26

Өөрийн зургаа сэргэн мандалтын үеийн урлагийн бүтээл болгоорой!

2019-07-22

Илон Маск хүний тархийг ухаалаг утас, компьютертэй холбох төслөө танилцууллаа

2019-07-18

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Дэлхийг байлдан дагуулж буй дуучин "Билли Эйлиш"

2019-08-18

Дэлхийн удирдагчдын залуу насны ховор зургууд

2019-08-07

Жүжигчин Киану Ривз гадаад төрхөө эрс өөрчилжээ

2019-08-05

54 настай Моника Беллуччи сэтгүүлд усны хувцастай зургаа авахуулжээ

2019-07-30

Зонхилон тохиолддог гурван үүсгэгчийн эсрэг вакцин захиалжээ

2019-08-22

Хүүхдийн яаралтай тусламжийн бэлэн байдалд дэмжлэгт хяналт хийгдэж байна

2019-08-19

ХДХВ/ДОХ-ын тохиолдол гурваар нэмэгдлээ

2019-08-16

Гоо сайхны мэс заслын 2019 оны чиг хандлагууд

2019-08-15

Шинэхэн бөгөөд чанартай жимс, ногоог хэрхэн сонгож авах вэ?

2019-08-22

Та хүүхдээ ургамлын харшлаас салгахыг хүсэж байвал үүнийг заавал уншаарай!

2019-08-21

Та тамхи татдаг бол эдгээр хүнсийг түлхүү хэрэглээрэй!

2019-08-20

Өөрийнхөө жинхэнэ хоолойг сонсох арга

2019-08-20

Хүн болоогүй байхдаа эцэг бүү бол!

2019-08-22

Хамгийн сүүлчийн олигарх ордноос явахад...

2019-08-22

Гэрийнхээ хаалгыг сайтар хааж бай!

2019-08-22

Аяллаас аз жаргал, баяр баясал, бас сэтгэл ханамжийг мэдэрч бай хүмүүс ээ!

2019-08-20

Хонконгийн иргэд Тайвань руу цагаачилж байна

2019-08-22

Венесуэльд өлсгөлөн газар авсан гэв

2019-08-22

Хятадын харьяанд орох нь маш аюултай гэв!

2019-08-22

Хонконгийн 2 хүн тутмын 1 нь танкны өөдөөс жагсаж байна

2019-08-20

Шинэ хичээлийн жилийн зорилтыг тодорхойлов

2019-08-22

Аялал жуулчлалын улсын олмипиад "Grand tour"-ийг санаачилсан нэг ангийнхан

2019-08-18

Боловсролын салбарт шалгалт хийж эхэллээ

2019-08-18

Ухаалаг байхын 7 сул тал

2019-08-17

ФОТО: Халх голын 80 жилд зориулсан 100 гаруй үзмэр эд өлгийн зүйлийг дэлгэлээ

2019-08-22

100 гаруй үзмэр, эд өлгийн зүйлүүд дэлгэнэ

2019-08-20

"FACE OF MONGOLIA 2020" тэмцээний ялагчаар 13 настай охин тодорлоо

2019-08-19

"Сайхан сэтгэлт Самар хүн..."

2019-08-19

МАН-ын бүлэг хуралдаж байна

2019-08-22

С.Эрдэнэ, Ц.Нямдорж, Ц.Элбэгдорж нарыг үйл ажиллагаа нь таалагддаггүй улстөрчдөөр нэрлэжээ

2019-08-21

Ш.Бат-Ирээдүй: Б.Хурц төрийн алба хашдаггүй надад албан тушаалын авилга авсан зохиомол хэрэг тулгасан

2019-08-21

Б.Хурц нарын хэрэгт хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам зөрчсөн

2019-08-21

Зөвшөөрөлгүйгээр хайлуур жонш олборлож байжээ

2019-08-22

Журамд зааснаас илүү хүчин чадалтай механизм ашиглаж байжээ

2019-08-22

Эко алтан заамар компанийн тусгай зөвшөөрлийг цуцлах санал гараагүй

2019-08-22

Уул уурхайг хумиж, тусгай хамгаалалтын газрыг нэмэгдүүлнэ

2019-08-22

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.31%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.03%
Дональд Трамп (АНУ)
4.88%
Шинзо Абэ (Япон)
3.49%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
3.1%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.87%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
1.08%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
0.77%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.62%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.31%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.31%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.23%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,409

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,132

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,338

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,279