Д.Ганцэцэг: Хүн эрүүл байх нь өөрөөс нь л шалтгаална

Д.Ганцэцэг: Хүн эрүүл байх нь өөрөөс нь л шалтгаална
ЭМЯ-ны харьяа Эрүүл мэндийн хөгжлийн төвийн захирал Д.Ганцэцэгтэй ярилцлаа.
 
-Юуны өмнө манай уншигчдад өөрийгөө товч танилцуулна уу?
 
-Би эрүүл мэндийн шинжлэх ухааны их сургуулийг 2005 онд   хүний их эмч мэргэжлээр,  ДОХ, бэлгийн замаар дамжих халдварт өвчин судлалын нарийн мэргэжлээр резидент, БНСУ-ын Ионсей их сургуулийн магистрантыг арьс, гоо заслын нарийн мэргэжлийн эмчээр тус тус төгссөн. Мөн АНУ-ын Калифорниа их сургууль, Хавайн их сургууль, Сингапурын Нанянг их сургуулиудад мэргэжил дээшлүүлсэн. БНСУ-ын Ионсей их сургуулийн харъяа Северанс эмнэлэгт дадлагажигч эмчээр гурван жил ажилласан. Одоо эрүүл мэндийн байгууллагын соёл сэдвээр докторантурт суралцаж  байна.
2011 оноос Эрүүл мэндийн яамны Нийгмийн эрүүл мэндийн газрын мэргэжилтэн, НЭМГ-ын дарга, ЭМЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга, одоо Эрүүл мэндийн хөгжлийн төвийн захирлаар ажиллаж байна.
 
-Анагаах ухааны боловсрол олгох их дээд сургуулийг төгсөж байгаа төгсөгчид улсын шалгалтаас гадна бас нэгэн шалгалт өгдөг нь Мэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрлийн  буюу лицензийн шалгалт байдаг. Энэ шалгалтыг танай байгууллага зохион байгуулдаг. Энэ жил хэдэн төгсөгч төгсөж байна. Шалгалт хэрхэн зохион байгуулагдав?
 
-2018-2019 оны хичээлийн жилд анагаах ухааны боловсрол олгох  12 их, дээд сургуулийг 11 мэргэжлийн чиглэлээр  нийт  2997 оюутан суралцан төгсөж, төгсөгчдийн мэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрлийн шалгалтыг Эрүүл мэндийн хөгжлийн төв 2019 оны зургадугаар сарын 19, 20-ны өдрүүдэд Улаанбаатар хот, Дархан-Уул, Говь-Алтай, Дорноговь аймагт  зохион байгуулж дууслаа. Шалгалтад 2728 төгсөгч  орсноос 2486 хүн тэнцэж амжилт 91.1 хувьтай байна.
 
Төгсөгчдийн шалгалтын сорилын санг Жишиг сорил нэртэйгээр  ЭМХТ-ийн цахим хуудсанд ил тод, нээлттэйгээр байршуулснаас гадна бүх сорилыг ЭМЯ-ны дэргэдэх мэргэжлийн салбар зөвлөлүүдээр хянуулан, дүгнэлт гаргуулдаг болсон тул шалгалтад алдаатай, буруу сорил ашиглагдахгүй байх асуудлыг шийдвэрлэж чадсан. Ингэж цахим хуудсанд сорилыг байршуулснаар оюутнуудад тулгарч байсан  сорилын ном хайх,  худалдан авах зэрэг санхүүгийн дарамтыг үгүй хийн, шалгалтын сорилуудын тодорхойгүй байдлыг халсан.
 
Зөвшөөрлийн шалгалт зохион байгуулах, шалгалтад бэлтгэх үйл ажиллагааг төгсөгчдөд аль болох ээлтэйгээр шинэ технологийг ашиглан зохион байгуулахаар ажиллаж байна. Энэ жилийн хувьд өөрөө өөрийгөө шалгах боломжтой “Цахим сорил” аппликэйшнийг нэвтрүүлэн шалгуулагч яг шалгалт өгч байгаа зарчмаар өөрийгөө сорих, шалгалтад бэлдэх боломжийг бүрдүүлж өгснөөр онцлог боллоо. Энэхүү аппликэйшнд шалгалтад ирэх бүх сорилууд буюу 7950 сорил багтсан бөгөөд шалгалт өгөх гэсэн сонголтыг хийхэд шалгалтад ирэх магадлалтай 100 сорил гарч ирнэ. Эдгээр сорилуудыг шалгуулагч маань яг шалгалт авах хугацаанд бөглөх юм. Уг сорилуудыг бөглөж дуусаад дуусгах гэсэн товчийг дарахад тухайн шалгалтын үнэлгээ гарч ирнэ. Ингэснээр шалгуулагч маань ямархуу түвшинд байгаагаа мэдэх юм.  Мөн өөрийн хийсэн шалгалтын ажлын аль сорил дээр алдсан байгаагаа эргэн харах боломжтой. Энэ аппликэйшнаар шалгуулагч маань хэдэн ч удаа шалгалт өгч өөрийгөө сорин, мэдлэгээ шалгаж болно. Шалгалтын хугацаанд давхардсан тоогоор 8654 хүн энэ аппликэйшнд хандаж  шалгалтадаа бэлдсэн байна.
Бид энэ аппликэйшнаа улам сайжруулан зөвхөн төгсөгчид төдийгүй Мэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрлийн шалгалт өгөхөөр бэлдэж буй бүх хүмүүс ашиглах боломжтойгоор нэвтрүүлэх гэж байна.
 
-Шалгалтын дүн гаргахад Realtime технологи ашиглаж эхэлсэн гэсэн. Энэ талаараа тодруулаач?
 
-Шалгалтын дүнг төгсөгчдийг шалгалтаа өгч дууссан даруйд шалгалтын комиссын бүрэлдэхүүн болон оюутнууд, сургуулиудийн сургалтын алба, мэргэжлийн салбар зөвлөлүүдийн төлөөлөл хамтран скантрон машинаар  уншуулан, Realtime технологийг ашиглан  шууд автоматаар ЭМХТ-ийн цахим хуудсанд байршуулсан. Өөрөөр хэлбэл ямар нэгэн хувь хүний оролцоогүйгээр дүн автоматаар гарсан тул шалгалтын үр дүнд эргэлзэх зүйлгүй, ил тод зохион байгуулагдсан.  Түүнчлэн шалгалтад тэнцсэн төгсөгчдөд материалаа бүрдүүлж өгөх, Эрүүл мэндийн сайдыг тушаал гарах, Мэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрөл хэвлэгдэх гээд бас шат дамжлагууд байдаг. Гэтэл төгсөгч маань ажилд орох гээд байдаг. Энэ тохиолдолд цахим хуудсанд тавигдсан дүнг ашиглан ажлын байранд очих боломжийг бүрдүүлж байна.
Эдгээрийн үр дүнд шалгалтыг ил тод, шударга явагдлаа гэж шалгуулагчид маань сэтгэл ханамжтай байсан.
 
-Танай байгууллагаас эрүүл мэндийн салбарын үзүүлэлтүүдийг нэгтгэн гаргадаг. Тиймээс манай улсын эрүүл мэндийн голлох үзүүлэлтүүд ямархуу гарч байгаа талаар бидэнд мэдээлэл өгөөч.  2018 оны үзүүлэлтээс харахад манай улсын хүн амын  дундаж наслалт ямархуу харагдаж байгаа бол ?
 
-Монгол улсын хүн ам 2018 оны жилийн эцсийн байдлаар 3 сая 238.4 мянга болж, нийт хүн амын 67.8 хувь нь хот суурин газар, үлдсэн 32.2 хувь нь хөдөө амьдарч байна.
 
Хүний хөгжлийн индексийг илтгэдэг гол үзүүлэлт болох хүн амын дундаж наслалт 1998 онд 65.1, 2010 онд 68.1 байсан бол 2018 оны байдлаар 70.19 болж нэмэгдэн, эмэгтэйчүүдийн дундаж наслалт 75.78, эрэгтэйчүүдийнх 66.11 болсон байна. Манай улсын хувьд эмэгтэйчүүдийн дундаж наслалт эрэгтэйчүүдийнхээс 9.67 жилээр илүү байгаа нь эрэгтэйчүүдийн эрүүл мэндэд анхаарал хандуулах зайлшгүй шаардлага байгааг харуулж байна.
 
-Төгсгөлийн асуултыг таниас эмч хүний хувьд асуухад эрүүл амьдрах хамгийн энгийн зөвлөмжийг өгөөч?
 
-Өнөөдөр Монгол Улсын нийт хүн амын 31.2 хувийг 15 хүртлэх насныхан,  39.8 хувийг  15-39 хүртлэх насныхан эзэлж байна. Тэр утгаараа өсвөр, залуу  үеийнхний  эрүүл мэндийн асуудал чухлаар тавигддаг. Өөрөөр хэлбэл, багаас нь эрүүл мэндийн боловсролтой, өөрийгөө болон гэр бүлээ өвчнөөс сэргийлэх, эрүүл чийрэг байлгах чадвартай ирээдүйн иргэдийг бэлтгэснээр тэд эх орондоо ч, өөртөө ч ихийг бүтээж, хөгжиж чадах юм.
 
Статистикаас харахад нас баралтын 79.3 хувийг халдварт бус өвчин эзлэж байна. Тэр дотроо зүрх судасны өвчлөл. Өнгөрсөн оны судалгаагаар  нас баралтын тэргүүлэх таван шалтгаанд зүрх-судасны тог­толцооны өвчин, хорт хавдар,  гэмтэл, хордлого, гадны шалтгаан, хоол боловсруулах тогтолцооны өвчин, амьсгалын замын тогтолцооны өвчний шалтгаант нас баралт орж байна.
 
Эрүүл мэндийн хүчин зүйлийг 100 хувь гэж үзвэл 55-60 хувь нь  тухайн хүнээс өөрөөс нь шалтгаалдаг болохыг ДЭМБ тогтоосон байдаг. Тиймээс өвчнөөс урьдчилан сэргийлж, эрүүл амьдрахын тулд дараах хэдэн зүйлсийг хэвшүүлээч гэж ард түмэндээ уриалмаар байна. Тодруулбал архи, тамхинд үгүй гэж хэлэх,  өдөрт ядаж 30 минут дасгал хөдөлгөөн хийх, сахар, давс хэрэглэхээс татгалзаж, жимс ногоог аль болох түлхүү хэрэглээрэй.
Эцэст нь хэлэхэд машиндаа жил бүр өвлийн тос масло, дугуй сольдог шигээ эрүүл мэндийн урьдчилан сэргийлэх үзлэгт заавал хамрагдаж байгаарай.
Бидний эрүүл мэнд бидний гарт бий шүү.
 
 
З.Баттөмөр
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

"Сохор" /өгүүллэг/

2019-09-29

Улбар шар

2019-09-22

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

"Нинаг буцаасан нь" /өгүүллэг/

2019-09-01

Гачуурт дахь ус хангамжийн эх үүсвэрийн хамгаалалтын бүсэд мод тарилаа

2019-10-15

Өнөөдөр бүх нийтээр мод тарих өдөр

2019-10-12

Сэлэнгэ мөрөн, Орхон голын ай савыг онцгойлон хайрлаж, хамгаалмаар байна

2019-10-11

Маргааш бүх нийтээр мод тарих өдөр

2019-10-11
51:25

"Бадарчийн Жаргалмаа" нэвтрүүлэгт Ерөнхийлөгчийн тамгын газрын дарга З.Энхболд оролцов

2019-10-19

ХҮНам: Ерөнхийлөгчийг УИХ-аас сонгодог болох ёстой

2019-10-16

Монгол хүний бүтээсэн утаагүй зуухыг туршлаа

2019-10-16

"Ам нээвэл" нэвтрүүлгээр Ардчилсан намын дарга, УИХ-ын гишүүн С.Эрдэнэ оролцлоо

2019-10-16

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

139-р сургууль, 221-р цэцэрлэгийн цогцолборыг газын хийн халаалтанд амжилттай шилжүүллээ

2019-10-18

Сувилахуйн боловсролын чиглэлээр үйл ажиллагаа хэрэгжүүлж байгаа төслийн багийг хүлээж авч уулзав

2019-10-17

Уран зохиолын хичээл хэрэгтэй юу?

2019-10-09

Сурагчдын амралт энэ сарын 28-нд эхэлнэ

2019-10-08

Гадагшаа шилжүүлэх мөнгөн дүнг өдөрт нэг сая төгрөгтэй тэнцэхүйц вальют байхаар тогтоожээ

2019-10-18

Саарал жагсаалтад орсон эсэхийг маргааш эцэслэнэ гэв

2019-10-17

Монгол Улсыг саарал жагсаалтад оруулах шийдвэрийг гаргасан гэдгийг албаны эх сурвалжууд баталж байна

2019-10-16

С.Эрдэнэ: Дөнгөж сая миний авсан мэдээллээр ФАТФ Монгол улсыг саарал жагсаалтад оруулсан байна

2019-10-16

Хийлч Дээгийгийн “Шинэ сонголт Баярсайхан”...

2019-10-18

Амжилт, бүтээл, бахархлаар дүүрэн 29-н жил ХХБанк

2019-10-18

Голомт банкны “Зургаан буудал тооцооны төв” шинээр нээгдлээ

2019-10-17

Орчин үеийн ажлын орчин + Дадлага хийх байгууллагаа зөв сонгох нь

2019-10-17

Хятадын 428 хүн Монгол улсын иргэнтэй гэр бүл болж гэнэ!

2019-10-18

Ирээдүйд эцэг, эх болох Монгол залуусын үнэн төрх!

2019-10-15

Сайн дураараа битгий кесар хагалгаа хийлгэ!

2019-10-14

Мао Зэдуныг “атгадаг” байсан эмэгтэйн түүх

2019-10-11

Дуучин Б.Амархүүгтийн шүүх хуралдаан 29-ны өдөр болно

2019-10-19

Өмгөөллийн тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн төслүүдийг эцэслэн баталлаа

2019-10-18

Монгол Улсын "Үндсэн хууль"-д оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийн төслийг танилцуулж байна

2019-10-18

Польшоос эрэн сурвалжилж буй Монгол Улсын иргэдтэй холбоотой хэргийн талаар санал солилцжээ

2019-10-18

Цаасан уут гялгар уутнаас илүү хор хөнөөлтэй

2019-10-19

Биеийн сул талаа эвтэйхэн далдалсан хүмүүс

2019-10-19

Шар айрган цунами Лондончуудыг сандаргасан нь...

2019-10-19

Бид мартсан байна чамайг уучлаарай охин минь…

2019-10-19

Жүжигчин Женнифер Энистон инстаграмыг "эвдэлсэн" нь

2019-10-18

Хятад руу нэвтрэх эрхгүй болсон алдартнууд

2019-10-16

Нэрийг нь хүн бүр мэдэх ч царай нь төдийлөн танил биш алдартнууд

2019-10-02

Женнифер Лопез сүй тавьжээ

2019-09-30

Podcast news - Танин мэдэхүй (2019.10.18)

2019-10-18

Podcast news - Цаг үе (2019.10.18)

2019-10-18

Podcast news - Цаг үе,өдрийн мэдээ (2019.10.17)

2019-10-17

Podcast news - Цаг үе (2019.10.17)

2019-10-17

Нэг удаагийн нийлэг хальсан уут ашиглахгүй байхыг анхаарууллаа

2019-10-19

Дипломатч агсан Д.Ганбаатарыг НҮБ-ын Химийн зэвсгийг хориглох олон улсын байгууллагаас нөхөн шагнав

2019-10-19

Дэлхийн банкны Газар, орон зайн чиглэлийн багийн зөвлөх ҮСХ-нд ажиллав

2019-10-19

Монгол Улс саарал жагсаалтад орлоо

2019-10-19

“Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн ТУЗ-ийн хурал боллоо

2019-10-19

Гашуунсухайт боомтоор Хятад руу зорчих шинэ чиглэл нээгдлээ

2019-10-16

Алт, мөнгө боловсруулах үйлдвэр барих гэрээнд гарын үсэг зурлаа

2019-10-11

Оюутолгойн гэрээ эрх зүйн чадамжгүй

2019-10-09

Өсвөрийн боксчин Т.Номин-Эрдэнэ Ази тивийн аварга болов

2019-10-18

Э.Содномпилжээгийн зардлыг Японы Фүжи хот хариуцна

2019-10-18

ОУОХ, Токиогийн Олимпын хорооны төлөөлөгчид хэлэлцжээ

2019-10-18

Энэ амралтын өдөр бүх нийтийн гүйлттэй

2019-10-17

Орос, Энэтхэгийн талууд аюулгүй байдлын стратегийн хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлнэ

2019-10-18

Аляска мужид 5.7 баллын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ

2019-10-18

Нельсон Манделагийн охин Өмнөд Солонгос дахь Африкийн элчин сайдаар томилогдлоо

2019-10-18

АНУ, Туркийн талууд Сири дэх цэргийн ажиллагааг түр зогсоох тохиролцоонд хүрчээ

2019-10-18

Улсын санд худалдан авах дүрслэх урлагийн бүтээлүүд тодорлоо

2019-10-19

Б.Эрдэнэхуяг: Франц улсад 87 дахь жилдээ зохион байгуулагдсан үзэсгэлэнд зочин орноор орж гурван бүтээн байгуулалтаараа гайхуулж чадлаа

2019-10-18

"Өнөөгийн Монголын эгэл төрх" - Гэрэл зурагчин Б.Инжинаашийн шилдэг бүтээлүүд

2019-10-18

“Улаанбаатар” олон улсын кино наадам шилдгүүдээ тодрууллаа

2019-10-17

Балетчдийн тайзны ар дахь амьдрал

2019-10-19

Хятадууд хар тамхинд хэрхэн "живж" байсныг харуулсан түүхэн зургууд

2019-10-13

Халуухан Украин бүсгүйчүүд гэрэл зурагчин Давид Дубницкийн дуранд...

2019-10-13

Монголын үзэсгэлэнт охид (100 фото) №162

2019-10-12

Ж.Эрдэнэбат: Бүх хүн жигдхэн 950 сая

2019-10-18

Н.Мишигдорж: Гадаад бодлогын ноён нуруу “шохойжчихоод” байна

2019-10-18

Ц.Цогзолмаа НАМЭХ-г удирдсан таван жилийн хугацаанд шийдвэр гаргах түвшний эмэгтэйчүүдийн оролцоо огцом өсчээ

2019-10-18

УИХ-ын гишүүн, Эрүүл мэндийн сайд Д.Сарангэрэл НАМЭХ-ны ерөнхийлөгчөөр сонгогдлоо

2019-10-17

Google компани "Pixel 4" утсаа танилцууллаа

2019-10-17

Монгол эрдэмтэд угаарын хий хэмжих мэдрэгч зохион бүтээжээ

2019-10-15

“Uber” компани такси үйлчилгээндээ нисдэг тэрэг ашиглаж эхэллээ

2019-10-09

Илон Маскийн "Ангарагийг эзлэх" хөлөг

2019-10-04

Сэтгэл өөдрөг явах 13 зарчим

2019-10-18

Судлаач Ганаа: Цифрийн эдийн засгийн тухай товч өгүүлэх нь

2019-10-18

Амархан улайдаг хүмүүс өгөөмөр, итгэл даахуйц байдаг

2019-10-18

Гэр бүл салалтын хамгийн утгагүй шалтгаанууд

2019-10-18

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

Хурим хийхээсээ өмнө заавал асуух 11 асуулт

2019-09-08

Шинэхэн аавуудын бие болон сэтгэл зүйд гардаг өөрчлөлтүүд

2019-10-19

Фитнес клубүүд магадлан итгэмжлэгдэж эхэллээ

2019-10-18

Хорт хавдар илрүүлэх төхөөрөмж 39.4 тэрбум төгрөгөөр суурилуулна

2019-10-18

Төрөөд удаагүй нярайд төрөлхийн эмгэг гажиг засах мэс засал хийжээ

2019-10-17

Харьцангуй хямдаар Холливүүдийн од шиг харагдах будалтын аргууд

2019-10-19

Тахианы бөөрөнхий махтай шөл хийх жор

2019-10-18

Эдгээр өгүүлбэрийг танд байнга хэлдэг хүнд итгэх хэрэггүй!

2019-10-18

Усаар дамжих гэдэсний халдвараас сэргийлэхийг зөвлөж байна

2019-10-18

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.48%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.05%
Дональд Трамп (АНУ)
4.69%
Шинзо Абэ (Япон)
3.45%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.94%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.77%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.19%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.85%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.68%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.4%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.28%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.23%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,489

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,329

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,391

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,313