Б.Тулга: Энэ парламент Үндсэн хууль өөрчлөх нь өөрөө ухралт болно

Б.Тулга: Энэ парламент Үндсэн хууль өөрчлөх нь өөрөө ухралт болно
МАХН-ын  Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Б.Тулгатай цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа.
 
-Эрх баригч нам Сонгуулийн хуулийг өөрчлөх хуулийн төслөө танилцууллаа. Монгол Улс нэг тойрог гэх зарчмаар 2020 оны сонгуулийг явуулах талаар ярьж байна.  Энэ асуудалд та ямар байр суурьтай байна вэ?
 
-Сонгуулийн тухай хуулийг ярихаас өмнө одоо мөрдөгдөж байгаа хуулийн дагуу Хэнтий аймгийн 42 дугаар тойрогт нөхөн сонгууль явуулах хэрэгтэй. Бид өнгөрсөн хугацаанд Хэнтий аймагт ажилласан. Сонгууль явуулахгүй байгаад иргэд, сонгогчид ихэд дургүйцэж байна. Өөрөөр хэлбэл, эрх баригчид энэ үйлдлээрээ сонгогчдын эрх ашгийг уландаа гишгэсэн. Ер нь сонгогчдын төлөө биш зөвхөн сонгуульд өрсөлдөх гэж байгаа төрийн албан хаагч, нэг бол намын эрх ашгийг хамгаалдаг төр засагтай болжээ. Ийм байхад ямар ч сонгуулийн тогтолцоогоор сонгууль явуулаад нэмэргүй. Түүнчлэн сонгууль болгоны өмнө хуулиа өөрчилж, өөрсдийн эрх ашигт нийцүүлдэг байдлаа зогсоох хэрэгтэй.
 
Монголын төр засаг дэндүү ойлгомжгүй байна. Монгол Улсад тууштай, алсыг харсан, дунд хугацааны алсын бодлого гэж байхгүй боллоо. Ийм учраас сонгуулийн хуулийг дахин дахин өөрчлөхөө болих ёстой. 2016 оны сонгуулийн хуулийг сонгууль болохоос гурван сарын өмнө өөрчлөөд явуулсан. Тэрнийхээ хорыг одоо өөрсдөө амсч байгаа. Ер нь эрх баригчид  сонгуулийн хуулиа өөрчлөөд хожно гэж боддог. Хэзээ ч тийм байдаггүй. Ард түмэн бол тавих дүнгээ л тавина.
 
-Сонгуулийн хуулийн өөрчлөлтийн төслийг та харсан уу. Улс төрийн намуудаар хэлэлцүүлсэн гэж байсан?
 
-Улс төрийн намуудад, төрийн бус байгууллагуудад огт тараагаагүй  хувилбарыг гэнэт гаргаж ирээд ярьж байгаа. Үүнийгээ өөрсдөө ярихдаа улс төрийн намуудад хэлсэн, хэлэлцүүлсэн гэсэн юм ярьж байх шиг байна лээ. Тийм зүйл байхгүй. Ер нь бол Монгол Улс нэг тойрог гэх хувилбар нь тойрогтоо буцаж очих нүүргүй болсон улс төрчдийн арга юм л даа. Амласнаа биелүүлээгүй учраас сонгогчидтойгоо уулзах нүүргүй болсон ийм л нөхдүүд байна.  Парламентын гишүүдийн 40 гаруй нь ЖДҮ-гийн зээлд холбогдсон. Түүнчлэн 60 тэрбумын асуудал байна. АН-ыхан гэхэд МАНАН-гийн бүлэглэлийн нэг хэсэг болчихсон. Ийм хүмүүс эргээд яаж тойрогтоо очих вэ дээ.  Ер нь сонгуулийн хууль нь сонгуулийг ямар системээр явуулах вэ гэдгээс илүү сонгогчдын эрх ашгийг яаж хамгаалдаг байх вэ гэдэгт чиглэх ёстой гэж манай нам үзэж байна.
 
-Ер нь Монгол Улс нэг тойрог гэх хувилбарыг манай тогтолцоонд хамгийн тохиромжтой гэж ярьж байна. Өмнө нь хэрэгжүүлэх байсан ч техникийн шинэчлэлт хийх шаардлагатай гэдэг үүднээс хойшлуулсан гэж ярьж байна.  Ийм асуудал байгаа юм уу?
 
-Өмнө нь яригдаж байсан хувилбар бол өөр л дөө. Улс нэг тойрог, нам жагсаалтаа танилцуулна. Жагсаалт дотроос иргэд нь сонголтоо хийнэ. Аль нам хэчнээн хэмжээний иргэдийн дэмжлэгийг авснаар жагсаалтын дотроос намын төлөөллийг оруулж ирдэг тогтолцооны асуудал юм. Харин одоогийн яригдаж байгаа хувилбарыг би өөрсдөө тойрог дээрээ очихоосоо айсан, амлалтаасаа зугтаж байгаа хувилбар гэж харж байна.
 
-МАН-ын гишүүд хууль санаачлагчид эдийн засагт ашигтай хувилбар ч гэж ярьж байна?
 
-Хариуцлагатай, сайн төртэй бол эдийн засгийн асуудал аяндаа шийдэгдэнэ. Тэр сайн төрийн төлөө мөнгө, санхүү зарцуулж чадахгүй юм бол тэр төр Монголын төлөө ажиллахгүй. Одоо бол сонгууль явуулах болохоор мөнгөө харамладаг. Тэгсэн мөртлөө нэгнийхээ банкны зээл, өрийг төлөх болохоор мөнгө харамладаггүй. Хүүхдүүдээсээ мөнгөө харамладаг. Тийм атлаа ЖДҮ-гийн зээл авахаараа мөнгөө цацдаг. Ийм байж болохгүй. Зарцуулах ёстой юмандаа бид зарцуулж байж үр шимийг нь хүртэнэ. Тийм учраас энэ асуудалд зардлыг хэмнэнэ гэдэг шалтгаан ярьж, шалтаглаж өөрсдийнхөө хүсэл зорилго, атгаг санаа бодол руу чиглүүлэх шаардлага байхгүй гэж хэлмээр байна.
 
-Бие даагчид олонд танигдаагүй улстөрчдийн боломжийг хаана гэж байна. Үнэхээр энэ хууль батлагдвал яах вэ?
 
-Сонгогчдынхоо нүүрийг харж чадахгүй болсон улстөрчдийн аргаа барсан оролдлого гэдгийг дахин хэлмээр байна. Нэгэнт төрийн эрх мэдлийг хууль бусаар авчихсан нөхдүүд тэр эрх мэдлээ яаж хамгаалж авч үлдэх үү гээд аргаа барж байна.
 
-Эрх баригч нам энэ мэдээллийн дараа Үндсэн хуулийг өөрчлөх төслөө өргөн барилаа. Энэ парламентад эцэг хуулийг өөрчлөх чадамж байна уу?
 
-Эргэлзэж байна. Яагаад гэвэл ЖДҮ бол улаан цайм хулгай. Ийм хүмүүс Үндсэн хуулийг өөрчлөх асуудал ярьж байна гэдэг зарчмын хувьд байж болохгүй асуудал. Гэмт хэрэгтнүүдээр хууль батлуулаад сууж байгаатай л адил зүйл. Гэмт хэрэгтнүүд гэдгийг би ч хэлээд байгаа юм биш. АТГ-ын дарга, Ерөнхий Прокурор нь чуулганы танхимд хэлсэн. 60 тэрбумын схем хэрэгжсэн гэдгийг одоогийн Ерөнхий сайд, УИХ-ын дарга нь хэлээд байгаа, өөрсдөө хүлээн зөвшөөрсөн. Тэгэхээр энэ бүхэн нь ард түмний нүдэн дээр ил байхад Үндсэн хуулийн өөрчлөлт гэж ярих нь инээдтэй зүйл. Хэрэв Үндсэн хуулийг өөрчлөх гэж байгаа бол хамгийн наад зах нь байгалийн баялаг ард түмний өмч гэсэн заалтыг заавал оруулах ёстой. Түүнчлэн УИХ-ын гишүүддээ хариуцлага тооцдог тийм заалт орсон юм уу. Ард түмний төлөөлөл болсон институц нь гүйцэтгэх засаглалаа хэрэгжүүлж чадаж байгаа юу. Шүүх, прокурор, шат шатны шүүхийг ард түмэн сонгодог байх юм уу. Ерөнхийлөгч сонгодог систем байх юм уу. Монгол хүнээ хамгаалалтад авч чадаж байгаа ямар заалт орж байгаа юм вэ. УИХ-ын гишүүнээ хамгаалдаг юм байна. Монгол хүнийг хамгаалалтад авдаг ямар заалт оруулах ёстой вэ. Үнэхээр Үндсэн хууль өөрчлөх гэж байгаа бол зүйл, заалт бүрээр нь ард түмэнд танилцуулж байж тэр болгоноор нь санал авах ёстой. Тэрнээс биш өөрчлөх ёстой гэсэн нэрэн доор өөртөө зориулж, Үндсэн хуулийг өөрчлөх гэж байгаа бол Монголын хөгжлийг дахиад хойш  татсан алдаа болох байх.
 
-Байгалийн баялаг ард түмний өмч биш Төрийн өмч гэсэн заалт байна. Түүнчлэн иргэдээ хамгаалах талаар ойлголт алга. Ер нь эрх мэдлийн хуваарилалттай холбоотой заалтууд одоогийн хуулийн төсөл дээр явж байна?
 
-Эрх мэдэлд хүрчихсэн хүмүүс шунадаг гэдгийн хэлбэр энэ л дээ. Өөрсдийнхөө бүлэглэлийн эрх ашгийг илүү сайн хамгаалахын тулд эсвэл өөр нэг бүлэглэлтэй  тэмцэхийн тулд Үндсэн хуулийг өөрчлөх гэж оролдож байна. Үндсэн хууль өөрчлөх үү гэвэл өөрчлөх шаардлагатай. Гэхдээ Үндсэн хууль өөрчлөгдөх юм бол Монголын ард түмэнд, айл өрх болгонд энэ өөрчлөлт хэрхэн тусгах вэ гэдгийг сайн хэлэлцүүлж байж л өөрчлөх ёстой. Түүнээс биш  албан тушаалтан дарга нарын эрх мэдлийн хуваарилалт шиг Үндсэн хуулийг өөрчилбөл энэ нь ухралт болно.
 
 
Т.Батсайхан
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

0
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Засгийн газрын даалгавраар 110 га талбайд нөхөн сэргээлт хийжээ

2019-09-18

Аварга тосонгоос аврал эрэх хэрэггүй

2019-09-12

Улаанбаатар хотын ойг хамгаалах төсөл эхэллээ

2019-09-12

Цэнгэл, Цагаан-Үүр сумаас бусад газарт самар бэлтгэж, ашиглахыг хориглоно

2019-09-09

Голомт банк “Global investor” арга хэмжээг зохион байгууллаа

2019-09-18

Монгол Улсад суугаа элчин сайдууд, төлөөлөгчид хөлбөмбөгийн аваргуудаа 10 дахь жилдээ тодрууллаа

2019-09-18

"Итгэл найдвар, боломж - Улаанбаатар 2019" амжилттай зохион байгуулагдлаа

2019-09-18

Цэнхэр дэлгэцийн хамгийн алдартай машинууд

2019-09-17

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.18)

2019-09-18

Podcast news - Цаг үе (2019.09.18)

2019-09-18

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.17)

2019-09-17

Podcast news - Цаг үе (2019.09.17)

2019-09-17

Берлин хотыг хоёр хуваасан нь... (Фото түүх)

2019-09-16

Монгол элдэв зураг №60 (95 фото)

2019-09-14

Элдэв зураг (70 фото) №625

2019-09-13

Ердийн зүйлсийг ер бусын өнцгөөс харвал...

2019-09-12

Э.СУМЪЯА: Би хүмүүсийн харааж зүхэж байгаа харцнаас айж байна

2019-09-18

Ц.Амарсанаагийн дараагийн учраа нь Антонио Карусо

2019-09-18

Манай 3 боксчин дараагийн учраагаа ялбал медалийн төлөө өрсөлдөнө

2019-09-17

Тархины бяд, торгон мэдрэмж шалгадаг спорт

2019-09-16

Монголбанк мөнгөний бодлогын хүүгээ хэвээр үлдээлээ

2019-09-18

С.Даваасүрэн: Үнэт цаасны зах зээл дээр 28 жил үзэгдээгүй тэсрэлт бий болсон

2019-09-18

О.Эрдэмбилэг: Мөнгөний бодлогын хүүг 11 хувьд хадгална

2019-09-17

Ипотекийн хөтөлбөрт энэ онд нийт 430 тэрбум төгрөг олгоно

2019-09-17

Тууш замын хөдөлгөөнд оролцох үедээ анхаарах зүйл

2019-09-18

Иргэний үнэмлэхээ хаяж, гээгдүүлсэн иргэд маргааш "Нээлттэй хаалга"-ны өдөрлөгийг зориорой

2019-09-18

Хар тамхины хэргээр 13 хүүхэд шалгагджээ

2019-09-18

Утаа, дуу ихтэй автомашины гэрчилгээг түр хураана

2019-09-18

"Эрдэнэт" үйлдвэрт тогтоосон онцгой дэглэмийн хугацааг сунгахыг дэмжлээ

2019-09-13

Сэлэнгэ аймагт хууль зөрчсөн уурхайнуудын үйл ажиллагааг зогсоолоо

2019-09-11

Стратегийн ордыг ашиглахдаа үр ашгийн дийлэнхийг ард түмэнд ногдуулна

2019-09-11

Хууль зөрчсөн уул уурхайн 63 ААН, 87 иргэний үйл ажиллагааг таслан зогсоов

2019-09-11

Хууль зүйн салбарын ХӨГЖЛИЙН дараагийн ШАТ

2019-09-17

АТГ АН-ын дарга С.Эрдэнэд хэрэг үүсгэн шалгах шаардлаггүй гэж үзжээ

2019-09-17

"Эрэл"-ийн Б.Эрдэнэбатыг яллагдагчаар татжээ

2019-09-17

Б.Эрдэнэбатыг яллагдагчаар татжээ

2019-09-16

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

Хурим хийхээсээ өмнө заавал асуух 11 асуулт

2019-09-08

Ж.Сүхбаатар МАХН-аас гарч, Г.Занданшатарын ахлах зөвлөх болжээ

2019-09-18

Гурван ерөнхийлөгч юу шийдсэн бэ?

2019-09-18

Ард нийтийн санал асуулгыг УИХ-ын сонгуультай хамтатгах эсэхийг ярьж эхэллээ

2019-09-18

Элчин сайд Жалгас Адылбаевыг хүлээн авч уулзлаа

2019-09-18

Хэрхэн эрүүл давс сонгох вэ?

2019-09-18

Дотно харилцааны талаарх худал зүйлс

2019-09-17

Хүүхэд төрүүлэх хамгийн тохиромжтой насыг 34 гэж тогтоожээ

2019-09-17

Уншсан бүхнээ тогтоох 8 шилдэг арга

2019-09-14

Дэлхийн түүхийг бичилцэж явсан хүмүүсийн үр сад хэрхэн амьдарч байна вэ?

2019-09-13

Дуучин А.Мөнгөншагай автын ослоор амиа алджээ

2019-09-08

Үзэсгэлэнт бүсгүйчүүдийн хүүхдүүд

2019-09-08

Жастин Бибер алдар нэр амьдралыг нь хэрхэн сүйтгэсэн болохыг харуусан дурсав

2019-09-05

“Салхинцэцэг” өвчний халдвараас сэргийлэх зөвлөмж

2019-09-17

Эх, нярайн тусламж үйлчилгээнд шинэ техник, технологи нэвтрүүлэв

2019-09-17

Дорнод аймгийн Булган сумд дуут хавдар илэрч, хязгаарлалт тогтоожээ

2019-09-17

Дорнод аймгийн Булган сумд дуут хавдар илэрч, хязгаарлалт тогтоожээ

2019-09-16

"Windows 10"-ийн шинэчлэлт хийсэн комьпютерүүд интернетэд холбогдох боломжгүй болжээ

2019-09-18

"Google" компани шинэ ухаалаг утсаа ирэх сарын 15-нд танилцуулна

2019-09-18

Монгол төрийн мэдээлэл хакерчдын гарт байна

2019-09-12

"Apple" компани шинэ бүтээгдэхүүнээ танилцууллаа

2019-09-11

“Монгол Улсын Олборлох салбарын сургалтын цахим портал”-ыг аравдугаар сараас ашиглалтад оруулна

2019-09-17

УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Монголын Оюун Ухааны Академийн сурагчидтай уулзалт хийлээ

2019-09-17

“Говийн чоно-2019” олон улсын дадлага сургуульд 21 орны 500 гаруй төлөөлөгч оролцож байна

2019-09-16

Мансарданд үйл ажиллагаа явуулж байгаа “Билгүүн номч” сургуулийг шалгаж байна

2019-09-11

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Сайжруулсан түлш утааг 50 хувиар бууруулна гэдэгт иргэд итгэхгүй байна

2019-09-18

Хүүхдээ золионд гаргах хариуцлагагүй "томчууд"

2019-09-17

Спиннингээр хичээллээд 45 хоногийн хугацаанд 20 кг жинг хаях боломжтой

2019-09-17

Дэнжийн мянгын дэрчгэр шар буюу Монголчуудад хүндлэгдсэн боксчин

2019-09-17

Н.Өнөрцэцэг: Ц.Гарамжав гишүүнтэй холбоотой хөдлөшгүй баримтууд байна

2019-09-18

"Ам нээвэл" нэвтрүүлгээр Х.Тэмүүжин УИХ-ын болон ерөнхийлөгчийн зөрчилдөөнийг ингэж шүүмжлэв

2019-09-18

"Гацуурт"-ын Л.Чинбат Дархан аварга Б.Бат-Эрдэнэд МҮБХ-ны албан ёсны тамга тэмдгийг хүлээлгэж өгч, хоёр холбоо гэх хагарал дууслаа

2019-09-18
1:38:28

"Улаанбал" нэвтрүүлэгт Э.Бат-Үүл оролцов

2019-09-18

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

"Нинаг буцаасан нь" /өгүүллэг/

2019-09-01

Зохиолчдын хачиргүй яриа

2019-08-22

Чамайг хайрлах тэр...

2019-08-20

10 жилийн дараа Монголдоо амьдраад төрсөн бодол минь

2019-09-18

Хэл...

2019-09-18

Зээлээ төл!

2019-09-17

Тэнгэрлэг заяат тэнэг новшнууд

2019-09-17

Хүнд насаа хэлдэггүйн учир...

2019-09-17

Гадныхан орон гэргүйчүүдтэй хэрхэн "тэмцдэг" вэ?

2019-09-16

Дэлхийн бүх хүнийг тэрбумтан болгох солир

2019-09-16

Бодит амьдрал дээр хамгийн их хэрэг болдог тулааны урлагууд

2019-09-16

Саудын Араб Ираныг газрын тосны байгууламж руу нь халдсан болохыг баримттайгаар нотолно гэв

2019-09-18

Билл Гэйтс энэ онд 35 тэрбум ам.долларын хандив өгсөн ч хувийн хөрөнгө нь буурсангүй

2019-09-18

Д.Трамп худалдааны дайныг ирэх жилийн АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгуулиас өмнө шийдвэрлэх ёстойг Хятадад санууллаа

2019-09-18

Өмнөд Солонгос - Японы худалдааны дайн улам хурцдав

2019-09-18

“Хөх Тавилан” кино Флоренцийн Олон Улсын Эмэгтэй кино уран бүтээлчдийн наадамд шалгарчээ

2019-09-17

“70 түүх, 70 агшин” гэрэл зургийн үзэсгэлэн нээлтээ хийлээ

2019-09-17

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Энэтхэг дэхь Буддын шашны түүх дурсгалт газруудыг үзнэ

2019-09-16

“The Hu” хамтлагийнхан анхны цомгоо өлгийдөн авлаа

2019-09-15

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.94%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
15.79%
Дональд Трамп (АНУ)
4.86%
Шинзо Абэ (Япон)
3.51%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.83%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.63%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.94%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
0.94%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.74%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.34%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.27%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.2%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,442

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,230

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,365

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,298