Хогийн цэгээс эхэлсэн хотын бүтээн байгуулалт өргөжсөөр...

Хогийн цэгээс эхэлсэн хотын бүтээн байгуулалт өргөжсөөр...

Хүний нутгаас жаргал эрэхээр, өөрийн нутгаа диваажин болго.

Халхын То Ван Б.Тогтохтөр

Хүний нутагт, тодруулбал Солонгос улсад амьдарч байгаад ирсэн С.Өлзийтогтох, Чингэлтэй дүүргийн нутаг дэвсгэрт байрлах хогтой хөндийг хүүхэд залуусын зорих дуртай "диваажин" болгон хувиргажээ.  2008 онд Солонгос улсаас ирээд ердөө ганцхан жилийн дараа эхлүүлсэн “Ногоон нуур” бүтээн байгуулалт нь хэдийнээ олны танил болж, өдгөө “Уулын нуур” нэртэй болоод байгаа билээ. Тэгвэл саяхан Уулын нуурыг албан ёсоор аялал жуулчлалын маршрутад оруулах болсонтой холбогдуулан тус газрыг сурвалжлахаар зорьлоо.

Биднийг очиход тунгалаг ногоон нуурт ойролцоох сургуулийн хүүхдүүд цуглан завь сэлүүрдэж, багш нар нь гитар, хийл хөгжим тоглон дуу шуутай угтсан юм. Харин С.Өлзийтогтох уулын өндөрлөгт тарьсан цэцгээ усалж байлаа. Чухам энэ өндөрлөг хэсгээс түүнд анх Уулын нуурыг байгуулах санаа төрсөн гэдэг. Тэрээр Солонгосоос ирээд удаагүй байхдаа энэ газарт ирэхэд хот маш үзэсгэлэнтэй, Богд уул ч бүтнээрээ харагдаж байжээ.  

Гэвч уулын бэлийн хонхор  хогоор дүүрснийг хараад Монгол хүүхдүүдийн амьдарч буй орчин Солонгос хүүхдүүдийнхээс эрс ялгаатай санагдаж, сэтгэлийг нь эмзэглүүлсэн гэдэг. Тэр үеэс л энэ ажлыг хийе гэсэн бодол сэтгэлээс нь гарахаа больж, бүтээн байгуулалтын эхний алхмаа хог цэвэрлэхээс эхэлсэн байна. Харин өнөөдөр тэр хавийн оршин суугчид төдийгүй, гадны жуулчид очсон ч сэтгэл хангалуун байхуйц сайхан орчныг бүрдүүлж чаджээ.

Одоо түүний бүтээн байгуулалт зөвхөн завьтай нуур, мөсөн гулгуур байхаа больж, хүүхдийн хөгжилд чиглэсэн дугуйлан, сургалттай болохоор төлөвлөж байгаа аж.

-Анх уулын өндөрлөг дээрээс хогийн цэгийг харж суухдаа яаж өөрчлөхийг хүсэж байв? Таны төсөөлсөн шиг болж чадсан уу?

С. Өлзийтогтох:

-Анх 2009 онд газрын зөвшөөрөл хүсэж, төсөл бичиж байсан. Тэр төсөлд бичигдсэн бүхий л зүйлс биелж, бодит болсон гэж хэлж болно.  Одоо хоёр дахь төслөө бичиж байна. Энэ төслийнхөө хүрээнд хөгжим, зургийн дугуйлан, хэлний хичээлүүд, номын сан байгуулах тал дээр ажиллаж байгаа. Би ганцаараа энэ бүхнийг хийж чадахгүй учраас мэргэжлийн хүмүүсээр заалгах, мөн тэднийг цалинжуулах тал дээр анхаарах хэрэгтэй байна. Номын санд зөвхөн хүүхдэд зориулсан ном биш, бүхий л төрлийн ном байх учраас хэн бүхэн үйлчлүүлэх боломжтой. 70, 80 настай байсан ч хамаагүй, хөгжим сурахыг хүссэн хэнд ч нээлттэй. Түүнчлэн энэ түүхт газрыг аялал жуулчлалын бүтээгдэхүүн гэдэг утгаар нь  улсын нүүр царай болгохыг мөрөөдөж сууна даа. 

-Та түүхт газар гэж хэллээ. Энэ газрын түүхийг хуваалцаач?

- Энэ газарт 1945-аад оны үед Сүхбаатарын талбай барих ажлын чулуу бэлтгэж байсан. Тиймээс их хотын бүтээн байгуулалтад оролцож байсан түүхэн газар гэж хэлж болно. 1945 оны намар 12000 орчим олзны Япон цэргүүдийг Монголд ажиллуулж байсан юм билээ. Тэдний тодорхой хувь нь энэ газарт ажиллаж байсан гэдэг. Харин 1947 оны намар Монголоос буцах болоход 1600 гаруй Япон залуус амь насаа алдаж, Монголд үүрд үлдсэн байдаг. Мөн Япон улс 47 муж улсаас тогтдог юм билээ. Үүний дээр Монгол-Японы Засгийн газар дипломат харилцаа тогтоосны 47 жилийн ой тохиож байгаа. Энэ бүхнийг тохиолдуулан саяхан Монгол, Япон хүмүүс нийлж 47 сакура тарьсан. Миний хувьд арчилж, ургуулах ажлыг гүйцэтгэж байна.

Чулуун тоочиг 1947

"Уулын нуур" хогийн цэг байх үе

Тус газрыг Япон, Солонгос жуулчид төдийгүй, сүүлийн үед Европын жуулчид ихээр зорих болсон гэнэ. Тэд “Уулын нуур”-ыг хувь хүн бүтээсэн гэдгийг мэдээд ихэд бахархаж, өөрсдийн зүгээс бүтээн байгуулалтад нь хувь нэмрээ оруулдаг аж. Саяхан Франц, Герман, Америкаас ирсэн уран бүтээлчид байшинг нь будаж өгсөнөөс гадна хувь хүн, гадны байгууллагууд шинэ хөгжмийн зэмсэг, номын тавиур, хүүхдийн тоглоомууд өгчээ.

Гадныхан ингэж дэмжиж байхад, монгол хүмүүс болон төр засгийн зүгээс дэмжлэг үзүүлдэг эсэхийг түүнээс асуухад:

-Би үүнийг өөрийн гараар бүтээх ёстой, энэ бол миний л ажил. Тиймээс төр засгаас тусламж авахыг төдийлөн хүсдэггүй. Тэгээд ч хувь хүний эзэмшлийн газарт татвар төлөгчдийн мөнгийг зарцуулж болохгүй хуультай. Харин хүмүүсийн аюулгүй байдлыг хангах үүргийнхээ хүрээнд дүүрэг, хорооноос хамгаалалтын хашаа барихад тусалсан.

-Та энэ бүтээн байгуулалтыг хийхдээ санхүүгийн асуудлаа хэрхэн шийдсэн бэ?

-Би өөрт байгаа бүхий л эд хөрөнгөө барьцаалан банкнаас зээл авсан. Саяхан завиа томруулахаар Хас банкнаас дахин зээл авах хүсэлт тавихад, зээлийн судалгаанд орж бага хэмжээний л зээл авах боломжтой болсон. Тиймээс одоо ч жижиг завьтай хэвээрээ байна. Сүүлийн үед хүмүүс ЖДҮ гэж их ярих болжээ. Уг нь над шиг хүнд л хамгийн хэрэгтэй байгаа юм. Миний хувьд ЖДҮ-гийн зээл авч чадалгүй, хоёр банкны 3 хувийн хүүтэй зээлд хамрагдаад явж байна. Энэ зээл эзэндээ хүрдэг бол над шиг мянга мянган залуус ихийг хийж бүтээх байсан болов уу.

"Уулын нуур" төслийг санаачлагч С.Өлзийтогтох

С.Өлзийтогтох банкны хэд хэдэн зээлтэй атлаа завь, мөсөн гулгуурынхаа тарифийг хэнд ч санхүүгийн дарамт болохгүй байхаар тогтоожээ. Завьны хувьд нэг цаг нь 4000₮ бол 15 минут нь 1000₮ үнэтэй аж. Үүнээс түүний ажил ашгийн төлөө бус, хүмүүст сайн сайхныг түгээхийн төлөө гэдгийг харж болно.

Уулын нуур нь доороо хайрга, чулуутай, борооны усаар тэжээгддэг тул маш цэнгэг. Хамгийн гүнзгий хэсэгтээ 1.50см байдаг бол зун, намартаа бороо их орох үеэр улам нэмэгддэг байна. Тэр үед усыг нь насосоор татан, ургуулж буй мод, цэцэг, ногоогоо усалдаг аж. Одоогоор 400 гаруй мод, бургас ургаж байгаагийн тал нь хувь хүн, албан байгууллагуудын өөрсдийн санаачлагаар тарьсан мод юм байна.

Уулын нуурт ойролцоох сургуулийн багш нар ирж, хорхог хийн, хөгжмийн зэмсгүүдээр нь дуулж хуурдан байхтай таарч, тэдний сэтгэгдлийг сонссон юм. Тэд хэлэхдээ “Хүүхэд багачуудын чөлөөт цагаа өнгөрөөх газар бий болсонд үнэхээр баяртай байна. Мөн биднийг хүүхдэд зориулсан үйл ажиллагаа зохион байгуулахад үргэлж дэмжиж, аюулгүй байдлаар хангаж өгдөгт нь маш их талархдаг. Жилээс жилд Уулын нуурын үйл ажиллагаа улам сайжирч, өргөжинө гэдэгт итгэж байна” гэсэн юм.

Хогийн цэгийг хотын бүтээн байгуулалт болгон хувиргахад зориг тэвчээр, мөн юу юунаас илүү сэтгэл шаардсан нь мэдээж. Түүнээс бүтээгч хүний хувьд залуусдаа хандан хэлэх үгийг нь асуухад:

Төмөр өргөж, булчингаа хөгжүүлэх нь зөвхөн хувь хүний өөртөө л оруулж буй хувь нэмэр. Харин залуу хүнийхээ хувьд нийгэмд тустай зүйл хийх нь түүнээс илүү үнэ цэнэтэй. Өнөөдөр Монголд ус хаана ч олдоно, модны суулгац ч хямдхан байна. Найзуудаараа нийлж мод тарьвал нэг уулын энгэрийг бүхэлд нь моджуулах боломжтой. Нийслэл хотын нийт хүн амын дийлэнх хувь нь гэр хороололд амьдардаг. Тэгэхэд 0,5га газрыг ногооруулах, моджуулах боломж бидэнд бүрэн байна.

хэмээн хэлсэн юм. 

Түнэр харанхуйг зүхэж суухаар нэг ч гэсэн лаа асаа гэдэг. Харийн нутгийг мөрөөдөх бус, түүн шиг хүмүүсээс суралцаж мөн дэмжиж, өөрийн нутгаа диваажин болгох боломж бидэнд байна.

 

Бэлтгэсэн: Б. Сарангэрэл, Х. Үүрийнтуяа

113
таалагдаж байна

10
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

Хурим хийхээсээ өмнө заавал асуух 11 асуулт

2019-09-08

"Windows 10"-ийн шинэчлэлт хийсэн комьпютерүүд интернетэд холбогдох боломжгүй болжээ

2019-09-18

"Google" компани шинэ ухаалаг утсаа ирэх сарын 15-нд танилцуулна

2019-09-18

Монгол төрийн мэдээлэл хакерчдын гарт байна

2019-09-12

"Apple" компани шинэ бүтээгдэхүүнээ танилцууллаа

2019-09-11

“Салхинцэцэг” өвчний халдвараас сэргийлэх зөвлөмж

2019-09-17

Эх, нярайн тусламж үйлчилгээнд шинэ техник, технологи нэвтрүүлэв

2019-09-17

Дорнод аймгийн Булган сумд дуут хавдар илэрч, хязгаарлалт тогтоожээ

2019-09-17

Дорнод аймгийн Булган сумд дуут хавдар илэрч, хязгаарлалт тогтоожээ

2019-09-16

"Эрдэнэт" үйлдвэрт тогтоосон онцгой дэглэмийн хугацааг сунгахыг дэмжлээ

2019-09-13

Сэлэнгэ аймагт хууль зөрчсөн уурхайнуудын үйл ажиллагааг зогсоолоо

2019-09-11

Стратегийн ордыг ашиглахдаа үр ашгийн дийлэнхийг ард түмэнд ногдуулна

2019-09-11

Хууль зөрчсөн уул уурхайн 63 ААН, 87 иргэний үйл ажиллагааг таслан зогсоов

2019-09-11

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

10 жилийн дараа Монголдоо амьдраад төрсөн бодол минь

2019-09-18

Хэл...

2019-09-18

Зээлээ төл!

2019-09-17

Тэнгэрлэг заяат тэнэг новшнууд

2019-09-17

Ж.Сүхбаатар МАХН-аас гарч, Г.Занданшатарын ахлах зөвлөх болжээ

2019-09-18

Гурван ерөнхийлөгч юу шийдсэн бэ?

2019-09-18

Ард нийтийн санал асуулгыг УИХ-ын сонгуультай хамтатгах эсэхийг ярьж эхэллээ

2019-09-18

Элчин сайд Жалгас Адылбаевыг хүлээн авч уулзлаа

2019-09-18

Берлин хотыг хоёр хуваасан нь... (Фото түүх)

2019-09-16

Монгол элдэв зураг №60 (95 фото)

2019-09-14

Элдэв зураг (70 фото) №625

2019-09-13

Ердийн зүйлсийг ер бусын өнцгөөс харвал...

2019-09-12

“Хөх Тавилан” кино Флоренцийн Олон Улсын Эмэгтэй кино уран бүтээлчдийн наадамд шалгарчээ

2019-09-17

“70 түүх, 70 агшин” гэрэл зургийн үзэсгэлэн нээлтээ хийлээ

2019-09-17

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Энэтхэг дэхь Буддын шашны түүх дурсгалт газруудыг үзнэ

2019-09-16

“The Hu” хамтлагийнхан анхны цомгоо өлгийдөн авлаа

2019-09-15

Засгийн газрын даалгавраар 110 га талбайд нөхөн сэргээлт хийжээ

2019-09-18

Аварга тосонгоос аврал эрэх хэрэггүй

2019-09-12

Улаанбаатар хотын ойг хамгаалах төсөл эхэллээ

2019-09-12

Цэнгэл, Цагаан-Үүр сумаас бусад газарт самар бэлтгэж, ашиглахыг хориглоно

2019-09-09

Хүнд насаа хэлдэггүйн учир...

2019-09-17

Гадныхан орон гэргүйчүүдтэй хэрхэн "тэмцдэг" вэ?

2019-09-16

Дэлхийн бүх хүнийг тэрбумтан болгох солир

2019-09-16

Бодит амьдрал дээр хамгийн их хэрэг болдог тулааны урлагууд

2019-09-16

“Монгол Улсын Олборлох салбарын сургалтын цахим портал”-ыг аравдугаар сараас ашиглалтад оруулна

2019-09-17

УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Монголын Оюун Ухааны Академийн сурагчидтай уулзалт хийлээ

2019-09-17

“Говийн чоно-2019” олон улсын дадлага сургуульд 21 орны 500 гаруй төлөөлөгч оролцож байна

2019-09-16

Мансарданд үйл ажиллагаа явуулж байгаа “Билгүүн номч” сургуулийг шалгаж байна

2019-09-11

Э.СУМЪЯА: Би хүмүүсийн харааж зүхэж байгаа харцнаас айж байна

2019-09-18

Ц.Амарсанаагийн дараагийн учраа нь Антонио Карусо

2019-09-18

Манай 3 боксчин дараагийн учраагаа ялбал медалийн төлөө өрсөлдөнө

2019-09-17

Тархины бяд, торгон мэдрэмж шалгадаг спорт

2019-09-16

Монголбанк мөнгөний бодлогын хүүгээ хэвээр үлдээлээ

2019-09-18

С.Даваасүрэн: Үнэт цаасны зах зээл дээр 28 жил үзэгдээгүй тэсрэлт бий болсон

2019-09-18

О.Эрдэмбилэг: Мөнгөний бодлогын хүүг 11 хувьд хадгална

2019-09-17

Ипотекийн хөтөлбөрт энэ онд нийт 430 тэрбум төгрөг олгоно

2019-09-17

Саудын Араб Ираныг газрын тосны байгууламж руу нь халдсан болохыг баримттайгаар нотолно гэв

2019-09-18

Билл Гэйтс энэ онд 35 тэрбум ам.долларын хандив өгсөн ч хувийн хөрөнгө нь буурсангүй

2019-09-18

Д.Трамп худалдааны дайныг ирэх жилийн АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгуулиас өмнө шийдвэрлэх ёстойг Хятадад санууллаа

2019-09-18

Өмнөд Солонгос - Японы худалдааны дайн улам хурцдав

2019-09-18

Голомт банк “Global investor” арга хэмжээг зохион байгууллаа

2019-09-18

Монгол Улсад суугаа элчин сайдууд, төлөөлөгчид хөлбөмбөгийн аваргуудаа 10 дахь жилдээ тодрууллаа

2019-09-18

"Итгэл найдвар, боломж - Улаанбаатар 2019" амжилттай зохион байгуулагдлаа

2019-09-18

Цэнхэр дэлгэцийн хамгийн алдартай машинууд

2019-09-17

Хууль зүйн салбарын ХӨГЖЛИЙН дараагийн ШАТ

2019-09-17

АТГ АН-ын дарга С.Эрдэнэд хэрэг үүсгэн шалгах шаардлаггүй гэж үзжээ

2019-09-17

"Эрэл"-ийн Б.Эрдэнэбатыг яллагдагчаар татжээ

2019-09-17

Б.Эрдэнэбатыг яллагдагчаар татжээ

2019-09-16

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.18)

2019-09-18

Podcast news - Цаг үе (2019.09.18)

2019-09-18

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.17)

2019-09-17

Podcast news - Цаг үе (2019.09.17)

2019-09-17

Сайжруулсан түлш утааг 50 хувиар бууруулна гэдэгт иргэд итгэхгүй байна

2019-09-18

Хүүхдээ золионд гаргах хариуцлагагүй "томчууд"

2019-09-17

Спиннингээр хичээллээд 45 хоногийн хугацаанд 20 кг жинг хаях боломжтой

2019-09-17

Дэнжийн мянгын дэрчгэр шар буюу Монголчуудад хүндлэгдсэн боксчин

2019-09-17

Тууш замын хөдөлгөөнд оролцох үедээ анхаарах зүйл

2019-09-18

Иргэний үнэмлэхээ хаяж, гээгдүүлсэн иргэд маргааш "Нээлттэй хаалга"-ны өдөрлөгийг зориорой

2019-09-18

Хар тамхины хэргээр 13 хүүхэд шалгагджээ

2019-09-18

Утаа, дуу ихтэй автомашины гэрчилгээг түр хураана

2019-09-18

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

"Нинаг буцаасан нь" /өгүүллэг/

2019-09-01

Зохиолчдын хачиргүй яриа

2019-08-22

Чамайг хайрлах тэр...

2019-08-20

Хэрхэн эрүүл давс сонгох вэ?

2019-09-18

Дотно харилцааны талаарх худал зүйлс

2019-09-17

Хүүхэд төрүүлэх хамгийн тохиромжтой насыг 34 гэж тогтоожээ

2019-09-17

Уншсан бүхнээ тогтоох 8 шилдэг арга

2019-09-14

Дэлхийн түүхийг бичилцэж явсан хүмүүсийн үр сад хэрхэн амьдарч байна вэ?

2019-09-13

Дуучин А.Мөнгөншагай автын ослоор амиа алджээ

2019-09-08

Үзэсгэлэнт бүсгүйчүүдийн хүүхдүүд

2019-09-08

Жастин Бибер алдар нэр амьдралыг нь хэрхэн сүйтгэсэн болохыг харуусан дурсав

2019-09-05

Н.Өнөрцэцэг: Ц.Гарамжав гишүүнтэй холбоотой хөдлөшгүй баримтууд байна

2019-09-18

"Ам нээвэл" нэвтрүүлгээр Х.Тэмүүжин УИХ-ын болон ерөнхийлөгчийн зөрчилдөөнийг ингэж шүүмжлэв

2019-09-18

"Гацуурт"-ын Л.Чинбат Дархан аварга Б.Бат-Эрдэнэд МҮБХ-ны албан ёсны тамга тэмдгийг хүлээлгэж өгч, хоёр холбоо гэх хагарал дууслаа

2019-09-18
1:38:28

"Улаанбал" нэвтрүүлэгт Э.Бат-Үүл оролцов

2019-09-18

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.94%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
15.79%
Дональд Трамп (АНУ)
4.86%
Шинзо Абэ (Япон)
3.51%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.83%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.63%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.94%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
0.94%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.74%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.34%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.27%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.2%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,442

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,230

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,365

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,298