Манай экспорт Хятадын ганц өдрийн хэрэгцээг ч хангахгүй

Манай экспорт Хятадын ганц өдрийн хэрэгцээг ч хангахгүй

Дэлхийн махны нийлүүлэлтийн 30 хувийг зооглодог БНХАУ-ыг Африкийн гахайн мялзан өвчин нөмрөөд нэг жилийн нүүр үзэх гэж байна. Өнгөрсөн оны наймдугаар сард өмнөд хөршид анхны тохиолдол нь бүртгэгдсэн энэ өвчин тус улсын 31 мужид илэрч, сая гаруй гахайг устгасан гэж НҮБ-ын хүнс, хөдөө аж ахуйн байгууллага мэдээллээ. Энэ аюулт өвчин урд хөршийн дотоодын аж ахуй эрхлэгчдийг айдаст автуулж, гадаадын нийлүүлэлтийг суга өсгөжээ. Ялангуяа, Австрали, Япон, Шинэ Зеланд зэрэг улсад гахайн мялзан өвчин БНХАУ-ыг чиглэх махны экспортоо огцом өсгөх том боломж олгоод байна.

Гахайн мах бол Хятадын хүнсний гол бүтээгдэхүүний нэг. Тус улсын махны нийт эрэлтийн 60 хувийг гахайн мах дангаараа бүрдүүлдэг. Гэтэл халдварт өвчин гарснаас үүдэн тус бүтээгдэхүүний нийлүүлэлт буурч, махны ханш магнагт гарчээ. Хятад болон Чикагогийн фьючерс биржид гахайн махны үнэ 50 хувиар дээшилсэн байна.

Олон улсын зах зээлд гахайн гаралтай түүхий эдийн ханш ийн өссөнөөс хэрэглэгчид бусад төрлийн мах, махан бүтээгдэхүүнийг сонгох нь нэмэгдэж байгаа юм. Ингэснээр дэлхийн өнцөг булан бүрээс хятадыг чиглэх үхэр, хонь, шувуу болон далайн гаралтай мах, махан бүтээгдэхүүний нийлүүлэлт эрс өсжээ. Ялангуяа, үхрийн махны худалдаа хятадад ид цэцэглэж байна. Австралид үржүүлдэг “вагю” буюу япон үүлдрийн үхрийн махны эрэлт огцом өсөөд байгаа аж. Хэдийгээр тус үүлдэр БНХАУ-аас 7200 километрийн алсад оршдог ч дээд зэрэглэлийн стэйкний махыг худалдан авах хятад үйлчлүүлэгчдийн захиалга энэ оны тавдугаар сард жилийн өмнөх үеэс 50 хувиар нэмэгджээ. Ер нь Хятадын үхрийн махны импорт 2018 онд нэг сая тонн давснаар тус улс уг бүтээгдэхүүний гол зах зээлд тооцогдож эхэлсэн юм.

Мөн энэ онд Хятадын гахайн махны импорт хоёр дахин өсөж, хоёр сая тоннд хүрэх төлөвтэй байгааг Rabobank-ийн шинжээчид таамаглаж байна. БНХАУ-ын макро эдийн засгийн тасралтгүй өсөж, хүн амын орлого нэмэгдсэнээр сүүлийн 30 жилд урд хөршийн махны эрэлт тасралтгүй тэлсээр буй. Тухайлбал, 2011 онд өмнөд хөршийн нэг иргэний махны жилийн дундаж хэрэглээ 43.8 килограмм байсан бол 2018 онд энэ тоо 10 килограммаар нэмэгдэж, 53-т хүрснийг Statista байгууллага тооцоолжээ.

Тэгвэл НҮБ-ын тооцоогоор Хятад улсын хүн амын тоо 2018 оны байдлаар 1.4 тэрбумыг давсан. Хятадын хүн амын тоо, махны дундаж хэрэгцээг тойм байдлаар тооцвол урд хөршийн махны нийт эрэлт ойролцоогоор 75 сая тонноор хэмжигдэж байна. Тэгвэл үүнийг нэг өдөрт хуваавал өмнөд хөршийн иргэд өдөрт дунджаар 208 мянган тонн мах зооглодог гэсэн үг. Гэтэл энэ нь Монгол Улсын бүтэн жилийн турш хятадад нийлүүлж буй нийт махны экспортоос долоо дахин өндөр дүн юм.

Гаалийн ерөнхий газрын мэдээллээр Монгол Улс өнгөрсөн онд урд хөршид адууны 29 мянга, хонь болон ямааны 24 тонн мах нийлүүлжээ. Гэтэл бидний бүтэн жилийн махны нийлүүлэлт урд хөршийн нэг өдрийн хэрэгцээний ердөө 10 гаруйхан хувийг л хангаж дөнгөх нь. Тэгвэл урд хөрш төдийгүй бусад зах зээлийг чиглэсэн Монгол Улсын махны нийт экспорт 2018 онд 54.9 мянган тоннд хүрсэн. Энэ нь сүүлийн жилүүдэд ажиглагдаагүй өндөр үзүүлэлт болсныг салбарын яам онцолж байгаа. Гэлээ ч гэсэн энэ түүхэн гээд байгаа өсөлт Хятадын махны нэг өдрийн хэрэгцээний дөрөвний нэгийг л бүрдүүлэхээр байна.

Үүнээс үзэхэд Хятадын далай шиг зах зээлийн дэргэд Монголын нийлүүлэлт дусал мэт болж таарч байна. Гэтэл урд хөршийг чиглэх махны нийлүүлэлт ялимгүй өссөнөөс үүдэн өнгөрсөн саруудад манайд махны хомсдол үүсэж, үнэ ханш нь тэнгэрт тулсан. Цаашлаад нийгмийн бухимдал үүсэж, үймээн шуугиан хүртэл өрнөх болсон. Өөрөөр хэлбэл, Хятадын өдрийн хэрэгцээг ч хангахгүй махны нийлүүлэлт Монголын ард түмнийг сүүлийн хэдэн сар үнийн өсөлтөд дарлуулж, хоосон хонох шахам болгосон байна.

Салбарын яамны мэдээлснээр үнийн өсөлтөд хамгийн түрүүнд халаасаа сэгсрүүлж буй нийслэлчүүдийн жилийн махны хэрэглээ 100-120 мянган тонноор хэмжигддэг байна. Ийм жижиг зах зээлийг хөндлөнгөөс удирдаж, зохиомлоор хомсдол үүсгэн, үнэ ханшаар тоглох боломж байдаг аж. Засгийн газраас өгсөн үүрэг чиглэлийн дагуу тагнуулын байгууллага өнгөрсөн долоо хоногт шалгалт хийхэд зарим компани махны хомсдол зохиомлоор үүсгэж, их хэмжээний мах агуулахдаа нөөцөлж байсан нь тогтоогдсон.

Тиймээс ард иргэдээ хүнсээр хангахын тулд төр махны нийлүүлэлтэд зайлшгүй анхаарал хандуулах хэрэгтэй болов. Монголчуулын хоолны үндсэн орц болсон, стратегийн хүнсээр иргэдээ хангахын тулд хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамнаас экспортод квот тогтоохоо мэдэгдсэн. Ялангуяа, ямар нэг хязгаарлалтгүй гадаад зах зээлд нийлүүлсээр хонь, ямааны махны экспортод квот тогтоох аж. Ингэснээр дотоодын зах зээлийн тогтвортой байдлыг хангаж, үнийн хөөргөдлөөс сэргийлнэ. Мөн Хятадын талаас эрүүл ахуйн шаардлага хангаагүй мах нийлүүлсэн гэх гомдол иржээ.

Ирэх жилүүдэд мал, амьтны гаралтай өвчин махны зах зээлийн чиг хандлагыг өөрчлөхөөр байна. Гахайн мялзан өвчин ирэх жилүүдэд дэлхийн махны зах зээлд нөлөөлнө хэмээн Meat & Livestock Australia худалдааны группийн зах зээлийн шинжээчид таамаглаж байна. Тэгэхээр ирэх жилүүдэд ч гэсэн урд хөршийн махны эрэлт улам нэмэгдэж, импорт нь өсөх төлөвтэй. Энэ нь өмнөх саруудынх шиг Монголд нөлөөлж, дотоодын махны үнийг өдөөж магадгүй. Тиймээс Монголын ард түмнийг сөхрүүлсэн махны үнэ, ханшийг тогтоон барихын тулд салбарын яам шуурхай бөгөөд дорвитой алхам хийж эхэлж байгаа аж.

4
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Улбар шар

2019-09-22

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

"Нинаг буцаасан нь" /өгүүллэг/

2019-09-01

Зохиолчдын хачиргүй яриа

2019-08-22

Иран эмэгтэйчүүд хөл бөмбөгийн тэмцээн үзэх эрхтэй болно

2019-09-23

Тэдэнд "Токио-2020" ойрхон байна

2019-09-23

Монголын уран сайхны гимнастикчид ДАШТ-д анх удаа оролцлоо

2019-09-23

Э.Цэндбаатар ДАШТ-ий хүрэл медаль хүртэнэ

2019-09-21

Хуримтлалтай "Монгол Мөрөөдөл"

2019-09-23

"Mn Tower"- Төвийн оффис, төлбөргүй цэцэрлэг

2019-09-23

“King Tower” – Монголын их хаад

2019-09-23

Капитрон банк “Moody’s” агентлагаар зээлжих зэрэглэлээ тогтоолголоо

2019-09-23

О.Ариунзул: Би чиний талд үргэлж бат зогсоно

2019-09-22

Алдартнуудын хамгийн үнэтэй салалтууд

2019-09-21

Дуучин Б.Амархүүг машиндаа хар тамхи хэрэглэж байхад нь баривчилжээ

2019-09-20

Дэлхийн түүхийг бичилцэж явсан хүмүүсийн үр сад хэрхэн амьдарч байна вэ?

2019-09-13

Жимс ногоо эрт цагт ямар харагддаг байсан бэ?

2019-09-22

Нэр бүхий эм ханган нийлүүлэх байгууллагуудын тусгай зөвшөөрлийг цуцлах санал хүргүүлнэ

2019-09-22

Сарын турш согтууруулах ундаа хэрэглэхгүй байснаар таны биед ямар өөрчлөлт гарах вэ?

2019-09-21

Томуугийн эсрэг вакциныг 40-45 мянган төгрөгөөр хувийн эмнэлэгүүдэд хийж эхэлжээ

2019-09-20

АНУ-ын 6 мужид эмэгтэйчүүдийг цээж нүцгэн явахыг зөвшөөрчээ

2019-09-23

Хятад улс төрийн албан хаагчдаа "Алибаба" зэрэг 100 хувийн компани руу илгээнэ

2019-09-23

Ирэх оноос Украйн улс гадаадын иргэдэд газар эзэмшүүлнэ

2019-09-23

Хятад Орос улстай бүх салбарт харилцаагаа өргөжүүлнэ гэв

2019-09-23

Дэлхийн интернэтийн VI их хурал нээлтээ хийлээ

2019-09-20

Компьютерээ хэрхэн вирустүүлэхгүй байх вэ?

2019-09-19

"Windows 10"-ийн шинэчлэлт хийсэн комьпютерүүд интернетэд холбогдох боломжгүй болжээ

2019-09-18

"Google" компани шинэ ухаалаг утсаа ирэх сарын 15-нд танилцуулна

2019-09-18

Хуучны байрнууд дах зарим хачирхалтай зүйлс ямар зориулалттай байв?

2019-09-22

Америк бүсгүй эмчилгээ хийлгээд цэнхэр цустай болжээ

2019-09-21

Персийг яагаад Иран гэж нэрлэх болсон бэ?

2019-09-21

Таны дуу хоолойноос дараах 7 зүйлийг мэдэж болно

2019-09-21

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

“Монгол Улсын Олборлох салбарын сургалтын цахим портал”-ыг аравдугаар сараас ашиглалтад оруулна

2019-09-17

УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Монголын Оюун Ухааны Академийн сурагчидтай уулзалт хийлээ

2019-09-17

“Говийн чоно-2019” олон улсын дадлага сургуульд 21 орны 500 гаруй төлөөлөгч оролцож байна

2019-09-16

Мансарданд үйл ажиллагаа явуулж байгаа “Билгүүн номч” сургуулийг шалгаж байна

2019-09-11

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.23)

2019-09-23

Podcast news - Цаг үе (2019.09.23)

2019-09-23

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.20)

2019-09-20

Podcast news - Цаг үе (2019.09.20)

2019-09-20

Алдаж үз, залуус аа!

2019-09-23

Хариугаа авсан гэрээслэл

2019-09-23

Ногооны хороор мөнгө угаахуй

2019-09-22

Судлаач Д.Ганхуяг: Монголчуудын "онолдох" өвчин ба сонгууль...

2019-09-22

Байгалийн түүхийн музейн барилгыг буулгах тендер зарлагдлаа

2019-09-23

Америкийн иргэн "Алтай таван богд" ууланд сураггүй алга болжээ

2019-09-23

Ч.Чинбат: Замын хөдөлгөөнд оролцохдоо явган зорчигч руу ус цацвал 100 мянган төгрөгөөр торгох хуулийн заалт бий

2019-09-23

Амралтын өдрүүдэд зам тээврийн ослоор гурван иргэн амь насаа алджээ

2019-09-23

Ц.Сандуй, А.Ганбаатар нарыг шүүнэ

2019-09-23

Хар тамхи хэрэглэсэн иргэнийг 100 мянган төгрөгөөр торгох эсвэл 7-30 хоног баривчлах хууль хэрэгжиж байна

2019-09-22

Авлигын талаар мэдээлсэн иргэний эрхийг хамгаалах эрх зүйн орчин бүрдэнэ

2019-09-22

Үндсэн хууль зөрчөөгүй гэсэн шийдвэр гаргалаа

2019-09-20

Он гарсаар 3628 удаагийн аюулт үзэгдэл, осол бүртгэгджээ

2019-09-23

Бохирдсон агаарыг хүчил төрөгч болгон хувиргадаг цамхаг бүтээжээ

2019-09-22

Засгийн газрын даалгавраар 110 га талбайд нөхөн сэргээлт хийжээ

2019-09-18

Аварга тосонгоос аврал эрэх хэрэггүй

2019-09-12

"Босоо Хѳх Монгол" бүлгэмийн тэргүүн Г.Ганхуяг: Сэлэнгэ аймагт Монгол хүн ундны усаа хятадуудаас худалдаж авдаг болсон байна

2019-09-20
4:48

Одоо болон ирээдүйд хамгийн эрэлт хэрэгцээтэй МЭРГЭЖИЛ юу байх вэ?

2019-09-20

Н.Өнөрцэцэг: Ц.Гарамжав гишүүнтэй холбоотой хөдлөшгүй баримтууд байна

2019-09-18

"Ам нээвэл" нэвтрүүлгээр Х.Тэмүүжин УИХ-ын болон ерөнхийлөгчийн зөрчилдөөнийг ингэж шүүмжлэв

2019-09-18

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

Хурим хийхээсээ өмнө заавал асуух 11 асуулт

2019-09-08

Ван Баодун: Гурван орны бизнес эрхлэгчид 187 төслийг хэлэлцсэн

2019-09-23

Баялгийн сан бол Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийн гялайх ганц заалт

2019-09-20

Бүртгэл, санхүү, эдийн засгийн ажилтны улсын зөвлөгөөн эхэллээ

2019-09-19

Тэтгэвэр барьцаалсан зээлийн хугацааг бүх банканд адил 24 хүртэл сар болгох чиглэл өгчээ

2019-09-19

Антибиотик үхэлд хүргэж байна!

2019-09-23

Малынхаа буяныг барж байна даа. Монголчууд минь...

2019-09-20

Хүүхэдгүй юм шиг ажиллаж, ажилгүй юм шиг хүүхдээ өсгөдөг ганц бие ээжүүд...

2019-09-19

Хотын дарга аа, нийтийн тээврийн тоогоо нэмээч!

2019-09-18

Нэрт зургийн эзэн Бүтэмдаа охин 21 нас хүрчээ

2019-09-22

"Ариун" Ганга мөрөн аврал эрж байна... (Фото төсөл)

2019-09-20

Элдэв зураг (80 фото) №626

2019-09-20

Берлин хотыг хоёр хуваасан нь... (Фото түүх)

2019-09-16

Г.Лхагвадорж: Улстөрчдийн рейтингийг тогтоох ХАМГИЙН ТОМ цахим санал асуулга үргэлжилж байна

2019-09-23

МОНГОЛ УЛСЫН ИХ ХУРЛЫН 2019 ОНЫ ЭЭЛЖИТ БУС ЧУУЛГАН: Хэлэлцэх асуудал, хуваарь

2019-09-23

Ард нийтийн санал асуулга МАН-ын тулгалт уу, ард нийтийн сонголт уу?

2019-09-23

Ирэх долоо хоногт УИХ-аар хэлэлцэх асуудлууд

2019-09-22

Амжилтанд хүрэхийн тулд та юуг “болих” ёстой вэ?

2019-09-23

Ямар хүнсний бүтээгдэхүүн хоолны хордлого үүсгэдэг вэ?

2019-09-21

Бүсээ айлд орхиж болдоггүй тухай...

2019-09-21

Худалдаж авахдаа мөнгөө хэмнэх хэрэггүй бүтээгдэхүүнүүд

2019-09-20

Булган аймгийн иргэд хууль бус уул, уурхайн үйл ажиллагааг зогсоож буйг дэмжив

2019-09-23

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Эрдэнэт үйлдвэрт зочиллоо

2019-09-23

Олборлолт хийж байсан 125 техник, бусад тоног төхөөрөмжийг буулгуулав

2019-09-21

Архангай аймагт алт олборлож байсан аж ахуйн нэгжүүд 110 га-д нөхөн сэргээлт хийжээ

2019-09-20

Солонгос зураачийн ахин "амьдруулсан" бүтээлүүд

2019-09-21

Б.Марал: Балетад өрсөлдөхөөс илүү өөртэйгөө тэмцэх нь чухал

2019-09-20

Оскарын шагналт "Амьдрал нулимсанд дургүй" киноны жүжигчид 40 жилийн дараа...

2019-09-19

“Хөх Тавилан” кино Флоренцийн Олон Улсын Эмэгтэй кино уран бүтээлчдийн наадамд шалгарчээ

2019-09-17

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.8%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
15.88%
Дональд Трамп (АНУ)
4.77%
Шинзо Абэ (Япон)
3.4%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.88%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.68%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.05%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.92%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.72%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.33%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.33%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.26%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,449

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,245

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,368

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,301