Манай экспорт Хятадын ганц өдрийн хэрэгцээг ч хангахгүй

Манай экспорт Хятадын ганц өдрийн хэрэгцээг ч хангахгүй

Дэлхийн махны нийлүүлэлтийн 30 хувийг зооглодог БНХАУ-ыг Африкийн гахайн мялзан өвчин нөмрөөд нэг жилийн нүүр үзэх гэж байна. Өнгөрсөн оны наймдугаар сард өмнөд хөршид анхны тохиолдол нь бүртгэгдсэн энэ өвчин тус улсын 31 мужид илэрч, сая гаруй гахайг устгасан гэж НҮБ-ын хүнс, хөдөө аж ахуйн байгууллага мэдээллээ. Энэ аюулт өвчин урд хөршийн дотоодын аж ахуй эрхлэгчдийг айдаст автуулж, гадаадын нийлүүлэлтийг суга өсгөжээ. Ялангуяа, Австрали, Япон, Шинэ Зеланд зэрэг улсад гахайн мялзан өвчин БНХАУ-ыг чиглэх махны экспортоо огцом өсгөх том боломж олгоод байна.

Гахайн мах бол Хятадын хүнсний гол бүтээгдэхүүний нэг. Тус улсын махны нийт эрэлтийн 60 хувийг гахайн мах дангаараа бүрдүүлдэг. Гэтэл халдварт өвчин гарснаас үүдэн тус бүтээгдэхүүний нийлүүлэлт буурч, махны ханш магнагт гарчээ. Хятад болон Чикагогийн фьючерс биржид гахайн махны үнэ 50 хувиар дээшилсэн байна.

Олон улсын зах зээлд гахайн гаралтай түүхий эдийн ханш ийн өссөнөөс хэрэглэгчид бусад төрлийн мах, махан бүтээгдэхүүнийг сонгох нь нэмэгдэж байгаа юм. Ингэснээр дэлхийн өнцөг булан бүрээс хятадыг чиглэх үхэр, хонь, шувуу болон далайн гаралтай мах, махан бүтээгдэхүүний нийлүүлэлт эрс өсжээ. Ялангуяа, үхрийн махны худалдаа хятадад ид цэцэглэж байна. Австралид үржүүлдэг “вагю” буюу япон үүлдрийн үхрийн махны эрэлт огцом өсөөд байгаа аж. Хэдийгээр тус үүлдэр БНХАУ-аас 7200 километрийн алсад оршдог ч дээд зэрэглэлийн стэйкний махыг худалдан авах хятад үйлчлүүлэгчдийн захиалга энэ оны тавдугаар сард жилийн өмнөх үеэс 50 хувиар нэмэгджээ. Ер нь Хятадын үхрийн махны импорт 2018 онд нэг сая тонн давснаар тус улс уг бүтээгдэхүүний гол зах зээлд тооцогдож эхэлсэн юм.

Мөн энэ онд Хятадын гахайн махны импорт хоёр дахин өсөж, хоёр сая тоннд хүрэх төлөвтэй байгааг Rabobank-ийн шинжээчид таамаглаж байна. БНХАУ-ын макро эдийн засгийн тасралтгүй өсөж, хүн амын орлого нэмэгдсэнээр сүүлийн 30 жилд урд хөршийн махны эрэлт тасралтгүй тэлсээр буй. Тухайлбал, 2011 онд өмнөд хөршийн нэг иргэний махны жилийн дундаж хэрэглээ 43.8 килограмм байсан бол 2018 онд энэ тоо 10 килограммаар нэмэгдэж, 53-т хүрснийг Statista байгууллага тооцоолжээ.

Тэгвэл НҮБ-ын тооцоогоор Хятад улсын хүн амын тоо 2018 оны байдлаар 1.4 тэрбумыг давсан. Хятадын хүн амын тоо, махны дундаж хэрэгцээг тойм байдлаар тооцвол урд хөршийн махны нийт эрэлт ойролцоогоор 75 сая тонноор хэмжигдэж байна. Тэгвэл үүнийг нэг өдөрт хуваавал өмнөд хөршийн иргэд өдөрт дунджаар 208 мянган тонн мах зооглодог гэсэн үг. Гэтэл энэ нь Монгол Улсын бүтэн жилийн турш хятадад нийлүүлж буй нийт махны экспортоос долоо дахин өндөр дүн юм.

Гаалийн ерөнхий газрын мэдээллээр Монгол Улс өнгөрсөн онд урд хөршид адууны 29 мянга, хонь болон ямааны 24 тонн мах нийлүүлжээ. Гэтэл бидний бүтэн жилийн махны нийлүүлэлт урд хөршийн нэг өдрийн хэрэгцээний ердөө 10 гаруйхан хувийг л хангаж дөнгөх нь. Тэгвэл урд хөрш төдийгүй бусад зах зээлийг чиглэсэн Монгол Улсын махны нийт экспорт 2018 онд 54.9 мянган тоннд хүрсэн. Энэ нь сүүлийн жилүүдэд ажиглагдаагүй өндөр үзүүлэлт болсныг салбарын яам онцолж байгаа. Гэлээ ч гэсэн энэ түүхэн гээд байгаа өсөлт Хятадын махны нэг өдрийн хэрэгцээний дөрөвний нэгийг л бүрдүүлэхээр байна.

Үүнээс үзэхэд Хятадын далай шиг зах зээлийн дэргэд Монголын нийлүүлэлт дусал мэт болж таарч байна. Гэтэл урд хөршийг чиглэх махны нийлүүлэлт ялимгүй өссөнөөс үүдэн өнгөрсөн саруудад манайд махны хомсдол үүсэж, үнэ ханш нь тэнгэрт тулсан. Цаашлаад нийгмийн бухимдал үүсэж, үймээн шуугиан хүртэл өрнөх болсон. Өөрөөр хэлбэл, Хятадын өдрийн хэрэгцээг ч хангахгүй махны нийлүүлэлт Монголын ард түмнийг сүүлийн хэдэн сар үнийн өсөлтөд дарлуулж, хоосон хонох шахам болгосон байна.

Салбарын яамны мэдээлснээр үнийн өсөлтөд хамгийн түрүүнд халаасаа сэгсрүүлж буй нийслэлчүүдийн жилийн махны хэрэглээ 100-120 мянган тонноор хэмжигддэг байна. Ийм жижиг зах зээлийг хөндлөнгөөс удирдаж, зохиомлоор хомсдол үүсгэн, үнэ ханшаар тоглох боломж байдаг аж. Засгийн газраас өгсөн үүрэг чиглэлийн дагуу тагнуулын байгууллага өнгөрсөн долоо хоногт шалгалт хийхэд зарим компани махны хомсдол зохиомлоор үүсгэж, их хэмжээний мах агуулахдаа нөөцөлж байсан нь тогтоогдсон.

Тиймээс ард иргэдээ хүнсээр хангахын тулд төр махны нийлүүлэлтэд зайлшгүй анхаарал хандуулах хэрэгтэй болов. Монголчуулын хоолны үндсэн орц болсон, стратегийн хүнсээр иргэдээ хангахын тулд хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамнаас экспортод квот тогтоохоо мэдэгдсэн. Ялангуяа, ямар нэг хязгаарлалтгүй гадаад зах зээлд нийлүүлсээр хонь, ямааны махны экспортод квот тогтоох аж. Ингэснээр дотоодын зах зээлийн тогтвортой байдлыг хангаж, үнийн хөөргөдлөөс сэргийлнэ. Мөн Хятадын талаас эрүүл ахуйн шаардлага хангаагүй мах нийлүүлсэн гэх гомдол иржээ.

Ирэх жилүүдэд мал, амьтны гаралтай өвчин махны зах зээлийн чиг хандлагыг өөрчлөхөөр байна. Гахайн мялзан өвчин ирэх жилүүдэд дэлхийн махны зах зээлд нөлөөлнө хэмээн Meat & Livestock Australia худалдааны группийн зах зээлийн шинжээчид таамаглаж байна. Тэгэхээр ирэх жилүүдэд ч гэсэн урд хөршийн махны эрэлт улам нэмэгдэж, импорт нь өсөх төлөвтэй. Энэ нь өмнөх саруудынх шиг Монголд нөлөөлж, дотоодын махны үнийг өдөөж магадгүй. Тиймээс Монголын ард түмнийг сөхрүүлсэн махны үнэ, ханшийг тогтоон барихын тулд салбарын яам шуурхай бөгөөд дорвитой алхам хийж эхэлж байгаа аж.

4
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Цөмийн гамшигт өртсөн Фукушимагийн хориотой бүсийн өнөөгийн дүр төрх

2019-06-25

Цэнхэр үст Цэрэнгийн гайхалтай аялал

2019-06-24

Хэвлийдээ бойжиж буй амьтдын гайхамшигт зургууд

2019-06-23

Алдарт барилга, дурсгалт газрууд баригдаж байх үедээ...

2019-06-23

Илүү гэр /өгүүллэг/

2019-06-16

Галын бурхан /Өгүүллэг/

2019-06-09

"Сумын төв дээр" /өгүүллэг/

2019-05-26

Нангиад хатан /өгүүллэг/

2019-05-19

МОНГОЛЧУУДЫН дайснаа АЛМАЙРУУЛСАН ЗЭВСЭГ

2019-06-27

Эмгэнэлтэй ч гэмээр, инээдтэй ч гэмээр үхлээр үхсэн 10 хүн

2019-06-26

Мунхаг хүмүүсийн л санааг зовоодог 7 зүйл

2019-06-26

Бүсгүйчүүдийн амьдралыг хөнгөвчлөх гайхалтай бүтээлч санаанууд

2019-06-26

Хүүхдийг загнахаас илүү магтаж өсгөх нь тархины хөгжилд сайнаар нөлөөлдөг

2019-06-25

Далавчных нь том жижиг хүүхдийн тань хэр өндөрт нисэхийг шийднэ

2019-06-21

Хүүхдийн "Сэвлэг үргээх ёслол"-д хүн бүрийг урьдаггүй

2019-06-14

Хүүхдээ аз жаргалаар дүүрэн өсгөхийн тулд ээж аавын яаран анхаарах 9 зүйл

2019-06-12

Ц.Мөнхбаяр: Инфляц зорилтот түвшинд тогтворжино гэсэн хүлээлт бий

2019-06-27

4.6 кг алт экспортолжээ

2019-06-26

“Улаанбаатар эдийн засаг форум” ирэх баасан гарагт эхэлнэ

2019-06-26

Алтны үнэ хамгийн өндөр цэгт хүрэв

2019-06-25

Н.Оюундарь: Ядуу буурай нэгэнд хууль хатуу, чинээлэг хүнд зөөлөн үйлчилдэг болжээ

2019-06-27

Ерөнхийлөгч зарлиг гаргаж зарим шүүхийн шүүгч, Ерөнхий шүүгчийн бүрэн эрхийг түдгэлзүүллээ

2019-06-27

ШЕЗ 10 гишүүнээс бүрдэнэ гэдгийг 9 болгох зэрэг саналыг гаргав

2019-06-26

Үндсэн хуулийн цэц маргааныг хэрэгсэхгүй болгов

2019-06-26

Эхний 6 сарын байдлаар 9220 хүн эрүүлжүүлэгджээ

2019-06-27

Мах, махан бүтээгдэхүүний үйлдвэрүүдэд шалгалт хийжээ

2019-06-27

Б.Гүрсоронзон: Жолоочийн ажил, амралтын дэглэмийг чанд мөрдүүлнэ

2019-06-27

Нийслэлийн 41 барилга усанд автжээ

2019-06-27

"Фургон" машин анх удаа шинэчлэгдэхээр болжээ

2019-06-20

"Приус" машиныг 4 хүний тохилог сууц болгон хувиргах бүтээгдэхүүнийг танилцуулжээ

2019-06-18

Хамгийн их борлуулалттай 10 орос машиныг тодруулжээ

2019-06-14

Зовлонгүйгээр жолоо барихад тань туслах зааврууд

2019-06-10

НИТХ: Хотын дарга С.Амарсайханыг огцруулах санал оруулжээ

2019-06-27

Хатагтай Бу Шяолинийг хүлээн авч уулзав

2019-06-27

Консул Д.Мөнх-Эрдэнийг эргүүлэн татахыг Монголын талаас хүслээ

2019-06-26

Х.Баттулга, Ц.Элбэгдорж, Н.Энхбаяр нар Ерөнхийлөгчөөр 14 жил ажиллаж болно

2019-06-26

Х.Тэмүүжин: Эрүүдэн шүүхийг зогсоох гэж оролдмогц Ц.Элбэгдорж дуудаад, толгой түрүүгүй загнасан...

2019-06-27

УУХҮ-ийн сайд Д.Сумъяабазар “Ил тод, хариуцлагатай уул уурхай” сэдвээр мэдэгдэл хийв

2019-06-26

З.Энхболд: Ц.Элбэгдоржоо АТГ-т ирж мэдүүлгээ өгөөрэй!

2019-06-26
53:11

"Ам нээвэл" нэвтрүүлэгт Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд Н.Цэрэнбат оролцов

2019-06-26

“Эрдэнэс Тавантолгой”-н IPO-г охин компаниар дамжуулан гаргана

2019-06-27

Шахмал түлшийг нүүрсний үнээр хэрэглэгчдэд хүргэнэ

2019-06-26

Г.Занданшатар Оюутолгойн гэрээг шалгах үйл ажиллагааг тасалдуулахгүй байх үүрэг өгчээ

2019-06-26

Монголчууд Оюу толгойн гэрээнд өөрчлөлт хийвэл Олон улсын Арбитрын шүүхэд дуудагдах эрсдэлтэй

2019-06-25

Samsung-н эвхэгддэг гар утас худалдаанд гарахад бэлэн болжээ

2019-06-22

2019 онд худалдан авч болох шилдэг 10 зөөврийн компьютер

2019-06-20

Да Винчигийн сэдэж байсан итгэмээргүй дэвшилтэт 10 технологи

2019-06-10

"Apple" компани шинэ бүтээгдэхүүнүүдээ танилцууллаа

2019-06-06

Хэдий их иднэ төдий чинээ өлсөнө

2019-06-27

Аяга угаах ариун буянтай ажил

2019-06-24

Ухаарал гэж...

2019-06-24

Гүүр...

2019-06-21

Үзэсгэлэнт оддын хүүхдүүд

2019-06-25

Алдартнууд жирийн хүмүүс байсан бол...

2019-06-20

Амжилтанд хүрэхээсээ өмнө санаанд оромгүй ажил хийдэг байсан одод

2019-06-10

XX зууны хамгийн сайхан эр Ален Делоны амьдралын түүх

2019-06-06

Наадмын түүхийг гажуудуулсан алдас буюу баримтат үнэн оршвой

2019-06-27

Өвөрмонголын Хятаны шилдэг үзмэрүүдийг үзэсгэлэнд дэлгэнэ

2019-06-26

Кино хорхойтнуудын тархийг гашилгасаар ирсэн 10 асуулт

2019-06-26

Б.Алтанжаргал: Ээж минь алга ташсан бол дээдийн жаргал тэр байлаа

2019-06-26

Баянзүрх дүүргийн Эрүүл мэндийн төвд зорилтот төслүүд хэрэгжиж байна

2019-06-27

БНХАУ-ын ӨвөрМонголд дахин 150 оюутан сургахаар боллоо

2019-06-27

Уламжлалт сүүн эмчилгээний итгэмээргүй ашиг тус

2019-06-27

Я.Дагвадорж: Хүүхдэдээ С вирүсийн халдвар авахуулахгүйн тулд хумсны хутга, сойз, сахлын хутгаа тусдаа хэрэглэж занш

2019-06-26

Алгын чинээ цаасаар "цэвэр" болсноо баталгаажуулчих, бөхчүүдээ!

2019-06-26

Х.Болортуяа ДАШТ-д оролцох эрхээ авчээ

2019-06-26

Олон улсын Хөлбөмбөгийн холбооны шүүгч ​Б.Хаш-Эрдэнэ: Хөлбөмбөг бол мэдрэмж

2019-06-26

Монголын боксчид “Байкал-50” ОУТ-д хүч сорино

2019-06-26

“Хужирт-Байгалийн эрдэст ус” нь аялал зугаалгад хамгийн тохиромжтой ус

2019-06-27

“UB Пропертиз”: Загварын байранд зочлоод азтан болоорой!

2019-06-26

Маркетингийн тоглоомын дүрэм

2019-06-26

“Цусны даралт ихсэлтийн эсрэг аян-2019” Увс аймгаас эхэллээ

2019-06-25

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Тэрэлж голд дөрвөн минж нутагшуулав

2019-06-25

Галтай болгоомжгүй харьсаны улмаас 363 сая төгрөгийн хохирол учруулжээ

2019-06-24

Үер, усны аюулаас сэрэмжлүүлж байна

2019-06-21

Түймэр тавьсан иргэн 363 сая төгрөгийн хохирол барагдуулна

2019-06-20

Хүрэн манжингийн шүүсний ид шид

2019-06-26

Тоос сорогчоор юуг соруулж болохгүй вэ?

2019-06-25

Тархиа хөгшрөхөөс сэргийлэх 5 арга

2019-06-25

Чөмөгний ясаар хийсэн шөлний гайхалтай ашиг тус

2019-06-25

Казахстаны төр иргэдийнхээ хэрэглээний зээлийн үлдэгдлийг барагдуулна

2019-06-27

ОХУ Гүрж улсаас иргэдээ татна

2019-06-24

АНУ Иранд шинээр хориг тавина

2019-06-23

Камбож улсад баригдаж байсан барилга нуржээ

2019-06-22

Оюутны номын сан, лаборатори байгуулна

2019-06-27

О.Билгүүн: Гадаад хэл сурахын тулд тууштай байх хэрэгтэй

2019-06-27

Боловсролын яам улс төрийн хараанд байгааг багш нар эсэргүүцлээ

2019-06-26

ЭЕШ-д 111 шалгуулагч 800 оноо авчээ

2019-06-24

Өөрийгөө голох мэдрэмж биднийг юунд хүргэдэг вэ?

2019-06-27

Хүний араншин буюу муухай Монгол зан...

2019-06-26

Харийн оронд ажиллаж улсаа ядуурлаас аварсан солонгос залуус

2019-06-25

Бусдын яриаг сонсож сур

2019-06-24

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.82%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.59%
Дональд Трамп (АНУ)
4.26%
Шинзо Абэ (Япон)
3.25%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.91%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.8%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
1.23%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.01%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.45%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.45%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.11%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.11%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,367

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,017

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,318

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,258