Хурууны хээг хувилсан ч хуулийн хариуцлага хүлээхгүй

Хурууны хээг хувилсан ч хуулийн хариуцлага хүлээхгүй
Цаас цахим болж технологи хөгжихийн хэрээр олон дэвшил гарч байгаа ч эргээд ноцтой эрсдэл дагуулж байгааг анхаарлын гадна үлдээж болшгүй нь. Үүний нэг жишээ нь хувь хүний биеийн давхцахгүй өгөгдөл буюу хурууны хээ юм. Өнөөдөр иргэдийн хурууны хээ төрийн байгууллагуудаас гадна банк санхүү, сүлжээ дэлгүүрүүд, гар утасны оператор компаниуд гээд хэдэн ч газар байгааг мэдэх аргагүй. Тэр хэрээр хувийн нууц мэдээллийг хэн, хэрхэн хамгаалж байгаа нь бүр тодорхойгүй.
Үнэгүй, шуурхай үйлчилгээ амласан томоохон сүлжээ дэлгүүрүүд хөнгөлөлтийн карт нэрээр иргэдийн хувийн мэдээллийг хурууны хээтэй хамт авчихаж байна. Банк, оператор компаниуд ч ялгаагүй.
 
Гэтэл хувийн бүх нууц мэдээллийг хамгаалж байдаг хурууны хээгээ тоомжиргүй өгөхдөө хувь хүнээс эхлээд цаашид төрийн байгууллага ч онцгой анхаарах цаг болжээ. Тэртусмаа технологийн мэдлэгтэй захын залуу л гэрээсээ хакер хийгээд амар хялбар аргаар мөнгө олж байгаа өнөө үед ядаж л иргэдийн хурууны хээг хадгалж буй байгууллагуудыг үүрэгжүүлэх шаардлагатай юм. Одоогийн нөхцөлд бол үнэндээ мэдээллийн аюулгүй байдлыг хамгаалсан хуульчилсан бодлого зохицуулалт, энэ талаар иргэдийн мэдлэг хандлага маш сул байна. Наад захын жишээ дурдахад  иргэд “Номин холдинг”-ийн хөнгөлөлтийн карт захиалахын тулд хурууны хээгээ өгдөг.
 
Бид “Номин холдин”-гоос иргэдийн хурууны хээг хэрхэн хамгаалдаг талаар асуухад “Манайх иргэдийн хурууны хээг хадгалдаггүй. Хур системийн тодорхой цэгүүдээс мэдээлэл авч биометрийн аргаар тоонд шилжүүлдэг. Бусдыг нь тагнуулын байгууллагаас асуу” гэв. Харин хувийн байгууллагууд хурууны хээ авахдаа ямар нэг зөвшөөрөл авдаг эсэх, түүнийг нь төрийн байгууллага хянадаг талаар Харилцаа холбоо мэдээллийн технологийн газраас лавлахад “Зөвшөөрөл авдаг  зүйл байхгүй. Хувийн байгууллагууд иргэний мэдээллийг хэрхэн хамгаа­лахад хяналт тавьдаггүй. Мөн эрсдэл учирлаа гэхэд хариуцлага тооцох хуулийн зохицуулалт байхгүй” гэв.
 
Энэ мэтчилэнгээр ямар ч хууль дүрэмгүй учраас захын л байгууллага хурууны хээ нэхэж авчихаад хувийн мэдээллийг ямар нэг байдлаар алдлаа гэхэд иргэн хохироод үлдэх юм байна. Хурууны хээг минь хамгаалж чадахгүй хакердуулсан, эсвэл өөр байгууллагад ашиглуулсан, залилуулсан байлаа гэхэд аль нэг байгууллага ямар ч хариуцлагагүй хүлээхгүй. Өөрөөр хэлбэл, хувийн мэдээллээ зөвшөөрөөд өгсөн иргэний хохь нь болж үлдэхээр байна. Бусад улс оронд бол хүний хувийн мэдээллийг Өгөгдөл хамгаалах хуулиар хатуу зохицуулсан байдаг аж. Хурууны хээ авсан бол хамгаалах үүрэг хүлээхээс эхлээд иргэний олон төрлийн эрхийг хангаж өгдөг байна. Харин манай улс Өгөгдөл хамгаалах тухай хууль батлах нь битгий хэл УИХ, Засгийн газрын түвшинд ч хэлэлцээгүй байна.
Харилцаа холбоо мэдээллийн технологийн газраас Цахим аюулгүй байдал, Өгөгдөл хамгаалах хуулийг Засгийн газарт хүргүүлсэн ч өнөөг хүртэл таг чиг. Уг нь мэдээллийн аюулгүй байдлыг ойлгодог, цаг үеэ мэдэрдэг бол  иргэдийнхээ аюулгүй аж төрөх ёсыг сахиулан хамгаалах үндэс болсон Өгөгдлийн тухай хуулийг аль хэдийнэ баталж, нийгмийн хөгжлийг дагасан эрх зүйн орчинтой болгох байлтай.
Дээр дурдсанчлан хувийн байгууллагууд иргэдийн хурууны хээг авахдаа ямар ч зөвшөөрөл авдаггүй. Хянадаг газар ч байхгүй. Гэтэл гадаад дотоодоос аж ахуйн нэгж байгууллагуудын серверт хадгалагдаж байсан мэдээллийг хуулбарлаж аваад мөнгө нэхдэг. Хувилж олшруулж болзошгүй. Бүр хоёр байгууллагын хоорондох мэйлийг хакердаж мэдээллийг нь өөрчлөөд мөнгийг нь авчихдаг хэргүүд Кибер гэмт хэрэгтэй тэмцэх хэлтэст бүртгэгджээ. Хүний хувийн нууцыг задруулж, мөрдөж мөшгисөн хэрэг ч гарч байна
Тиймээс бид энэ бүхэнтэй ядаж хууль журмын хүрээнд тэмцэхийн тулд Өгөгдөл хамгаалах хуулийг яаралтай батлах шаардлагатайг мэргэжлийн хүмүүс хэллээ. Одоо бол аль 1995 оны Хувь хүний нууцын хуулиар зохицуулж байгаа хэдий ч нэгэнт мөн чанар нь хуучирч, өнөөгийн нийгмийн харилцааг зохицуулах чадамжгүй болжээ. Өгөгдөл хамгаалах хуулийг баталж хувь хүний нууц мэдээлэлтэй холбоотой олон чухал асуудлыг цэгцлэхгүй бол хурууны хээ алдагдсан тохиолдолд хэн ч ямар нэг үүрэг хариуцлага хүлээхгүй.  Тэрдундаа нууц мэдээллийг хувилж алдсан  байгууллагад хариуцлага тооцох нарийвчилсан заалт байхгүйг хуулийнхан хэлж байна.
 
Кибер гэмт хэрэгтэй тэмцэх хэлтсийн ахлах мөрдөгч, цагдаагийн ахмад Б.Батболд: Байгууллагуудын серверт хадгалагдаж байгаа мэдээллийг хуулбарлах гэмт хэрэг бүртгэгдэж байна
 
– Цахим орчинд үйлдэгдсэн гэмт хэрэг 2018 онд 625 байсан бол энэ оны нэгдүгээр улиралд 239 болсон. Цахим гэмт хэрэг 25 буюу энэ нь цахим мэдээллийн аюулгүй байдлын эсрэг гэмт хэрэг юм. Компьютерийн мэдээлэл сүлжээний эсрэг үйлдэгдэж байна гэсэн үг. Мэдээлэлд хууль бусаар халдаж, сүлжээнд халдах программ техник хэрэгслийг бэлтгэж борлуулах, хортой программ ашиглах. Мөн байгууллага аж ахуйн нэгжүүдийн серверт хадгалагдаж байгаа мэдээллийг хуулбарлахын тулд программ техник хэрэгслээр халдлага үйлдэж мэдээллийг өөр баазад хуулж аваад буцаад тухайн байгууллага руу хандаж мөнгө нэхэх, эсвэл устгах байдлаар халдлага үйлдэгдэж байна. Мөн аж ахуйн нэгжүүдийг залилсан, гадаад улсаас цахим халдлага үйлдэх хэрэг цөөнгүй гарч байна. Хамтарч ажилладаг байгууллагатай харилцдаг мэйл хаяганд кибер халдлага хийж захиалга мөнгөний хэмжээ, банкны дансыг судалж тохиргоог нь өөрчилж өөрсөд рүүгээ мөнгө шилжүүлсэн хэрэг гарч байна. Энэ нь өндөр хохиролтой.
Хувь хүний нууцад халдсан гэмт хэрэг энэ онд хоёр гарсан. Нийтлэг утгаар нь хэлэхэд гадаад улсад сервертэй гар утасны төрөл бүрийн аппликейшн бий. Үүний тусламжтайгаар хүний яриа, чат, зураг, орчны дуу чимээ гээд бүх мэдээллийг дамжуулж мөрдөж мөшгидөг аппликейшныг зарж борлуулсан үйлдэл бүртгэгдсэн. Ер нь цахим орчинд үйлдэгдэж байгаа гэмт хэргийн ихэнх нь фэйсбүүкт орчинд буюу нууц үгийг нь олж аваад хувийн мэдээллийг бусдад дамжуулж тараах тохиолдол их байна.
Харилцаа холбоо мэдээллийн технологийн газрын ахлах мэргэжилтэн Б.Бадамсүрэн: Өгөгдөл хамгаалах хуулиар хувийн мэдээллийг хадгалах, хамгаалах үүрэг хүлээнэ
 
 
-Цахим мэдээллийн аюулгүй байдал, өгөгдөл хамгаалах хуулийн төслийг манай агентлагаас өргөн барьсан. Хувийн байгууллагууд хэрэглэгчдийнхээ мэдээллийг хамгаалах ёстой. Өгөгдөл хамгаалах хуулиар төр, хувийн байгууллагууд иргэний хурууны хээ буюу биеийн давхцахгүй өгөгдлийг авсан бол хадгалах, хамгаалах давхар үүрэг хүлээнэ. Хэрэв өөр байгууллагад шилжүүлэх, ашиглуулах бол иргэнээс зөвшөөрөл авах ёстой гэдгийг хуульд тусгаж өгсөн. Цахим мэдээллийн аюулгүй байдлын тухай хуульд ч мөн адил өгөгдлийг хамгаалах боловсон хүчин, техник технологийн чадавхтай байхаар хуульчилсан. Хувь хүн ч мөн адил өөрийнхөө мэдээллийг хамгаалах хэрэгтэй. Одоогоор бол байгууллагууд иргэний хувийн мэдээллийг алдах ч гэдэг юм уу тиймэрхүү эрсдэл гарвал хариуцлага хүлээх үүрэггүй. Иргэн өөрөө зөвшөөрч өгсөн учраас тийм зохицуулалт байхгүй.
 
Хуульч Л.Галбаатар: Өгөгдлийн эзний найман эрх бий
– Өгөгдөл хамгаалахын гол зорилго нь өгөгдлийн эзний эрхийг эдлүүлэх юм. Өгөгдлийн эзний найман эрх бий. Тухайлбал бусдад байгаа тодорхой өгөгдлийг устгуулах, өгөгдөл боловсруулахыг хориглох эрх бий.
Эдгээр эрхийг Европын зөвлөл, Европын холбооны гишүүн орнуудын хувьд конвенц, зохицуулалтаар нэгэнт баталгаажуулсан. Мэдээж ийнхүү баталгаажуулахын тулд олон зүйлийг туулсан. Харин бусад орны хувьд өгөгдлийн эзний эрхийг хамгаалах байдал харилцан адилгүй байна. Тодруулбал, Европын бус 43 оронд өгөгдөл хамгаалах зохицуулалт бий хэдий ч, өгөгдлийн эзний ямар эрхийг хамгаалсан бэ гэдгээрээ харилцан адилгүй байна. Тиймээс манай улсын хувьд төр, хувийн хэвшил аль аль нь иргэдийнхээ хувийн мэдээлэлд хүндэтгэлтэй хандаж, өгөгдлөө хамгаалах эрхийг нь эдлүүлэхийн тулд Өгөгдөл хамгаалах хуулийг нэн яаралтай батлах хэрэгтэй.
 
 
С.Уянга
Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

0
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

УИХ-ын дарга Архангайг элэгний эмгэггүй аймаг болгосон хөтөлбөрөө бусад аймгуудад үргэлжлүүлэхийг хүслээ

2019-05-24

Тамхинд хэрэгтэй зүйл байдаг уу?

2019-05-24

Дархлаажуулалтын талаарх 10 буруу ойлголт

2019-05-24

Орон гэргүй иргэдийг архины албадан эмчилгээнд хамруулна

2019-05-24

Элдэв зураг (70 фото) №609

2019-05-24

Орос гэрэл зурагчны жирийн Монголчуудтай уулзсан тэмдэглэл

2019-05-24

Түүхэнд хамгийн өндөр үнээр зарагдсан 10 гэрэл зураг

2019-05-23

Хачирхалтай байдлаар дурсгалын зураг авахуулдаг бүсгүй

2019-05-20

Нөхөртөө заавал уншуулаарай!

2019-05-20

Гэр бүлийн арчаагүй байдлыг харуулдаг зүйл нь хөргөгч юм

2019-05-16

Аавын сүлд хийморь, үйлийн үр хүүхэд нь хувь тавилан болж очдог

2019-05-13

Хүүхдийн сэвлэг даахь үргээх ёслолыг ингэж хийдэг!

2019-05-08

Манай экспорт Хятадын ганц өдрийн хэрэгцээг ч хангахгүй

2019-05-24

УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Монголбанкинд зочиллоо

2019-05-23

Г.Занданшатар: Өрийг өрөөр шийдэх нь явцгүй

2019-05-23

Т.Баярхүү: Ц.Элбэгдорж Монголын улс төрчдөөс мөнгө хүүлэгчдэд хамгийн их үйлчилсэн хүн

2019-05-23

Хүн төрөлхтний нөхөн үржихүйн рекордууд

2019-05-24

Хөгжилтэй аргаар асуудлыг шийдсэн хүмүүс

2019-05-24

Аль цаг үед, хаана төрвөл та жаргах байсан бэ?

2019-05-23

"Minecraft" тоглогчдын урласан итгэмээргүй гайхалтай бүтээлүүд

2019-05-23

Тэрбумтнуудын мөнгөө үрдэггүй 8 зүйл

2019-05-24

Рок хөгжмийн домгуудын залуу насны дүр төрх

2019-05-21

Амжилттай бүсгүйчүүд цүнхэндээ юу авч явдаг вэ?

2019-05-16

Хүүхэд байхдаа "нугасны муухай дэгдээхий" байсан алдартнууд

2019-05-15

Үзэн яддаг байсан эхнэрээ алдсанаас хойш гашуудлын нулимс түүнийг мянган жилээр хөгшрүүлэв...

2019-05-24

Шинэ монголын шалчгар залууст зориулав...

2019-05-23

Охидоо бардам өсгө өөрийгөө хайрладаг болго! Эс бөгөөс эр хүнд нугачин даруулна!

2019-05-23

Чи үнэтэй хувцас өмсөж, үнэтэй утас барьж, үнэт эдлэл зүүхгүй бол чамайг Монголд хэн ч тоож харьцахгүй!

2019-05-22

Г.Занданшатар: Гишүүд хуралдаа ирэхгүй, элдэв асуудалд холбогдоод байх юм бол УИХ тарсан ч болно шүү!

2019-05-24

Д.Эрдэнэбат: "Эрдэнэт"-ийн 49 хувьтай холбоотой асуудлаар намайг АТГ-т байцаалаа

2019-05-23

Д.Энхбат агсны амьд ахуйдаа өгсөн сүүлчийн яриа...

2019-05-23

Архинд бүдгэрсэн авъяас

2019-05-23

ОХУ-ын ерөнхийлөгч Путины унадаг тансаг зэрэглэлийн "Аурус" хүлгийг танилцуулж байна

2019-05-23

Дубайн баяны "мангас" машин

2019-05-17

Хамгийн найдвартай, эдэлгээ сайтай 10 автомашиныг тодруулжээ

2019-05-10

2019 оны "Женевийн Авто Үзэсгэлэн" дээр танилцуулагдсан шилдэг төмөр хүлгүүд

2019-04-05

Намбарын хүү...

2019-05-24

Судлаач Д.Ганхуяг: Хөгшчүүлийн маань сайхан сэтгэл...

2019-05-23

Сэтгэхүй гэж...

2019-05-22

“Юм үзээгүй” 76 хүн

2019-05-21

Х.Нямбаатар: УИХ гишүүн индрээс үг хэлдэг болно

2019-05-24

Гадаад харилцааны сайд НҮБ-ын АНДЭЗНК-ын 75 дугаар чуулганд оролцоно

2019-05-24

Онцгой албан татвараас чөлөөлөх хуулийн төслийг хэлэлцлээ

2019-05-24

Ерөнхийлөгчийн хоригийг хүлээн авах боломжгүй гэж үзэв

2019-05-24

Боксын спортыг олимпын хөтөлбөрт хэвээр нь үлдээлээ

2019-05-24

Ази Номхон далайн бүсийн аварга шалгаруулах тэмцээнд Монголын баг оролцоно

2019-05-23

‘’Би сэлж чадна’’ усанд сэлэлтийн тэмцээн болно

2019-05-23

Э.Өнөрмаа: Бөөрөнцөг түлхэлтийн спорт надад амьдрах итгэл, урам өгсөн

2019-05-23

"iPhone" утасны ашиглалтыг хөнгөвчлөх 16 ухаалаг арга

2019-05-20

Бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай 10 гар утас

2019-05-19

Фэйсбүүкээр "Live" хийхэд хязгаартай боллоо

2019-05-15

1990 оноос хойш ШУА-д төр, засгийн тэргүүнүүдээс нэг ч хүн очоогүй, салбарын сайд нь ганцхан удаа очжээ

2019-05-14

Яарсан үедээ хийж идэх "Бяслагтай макарони"-ийн 5 жор

2019-05-24

Янз бүрийн толбыг хэрхэн арилгах вэ?

2019-05-24

Агаарыг хамгийн сайн цэвэрлэж, хоргүйжүүлдэг тасалгааны ургамлууд

2019-05-23

Анхны уулзалтаараа л хүний сэтгэлийг татах 10 арга

2019-05-23

Хөрөнгө оролгын мэдүүлгээ худал мэдүүлсэн дараах 5 албан тушаалтанд хариуцлага тооцжээ

2019-05-24

ЗГХЭГ-ын дарга Л.Оюун-Эрдэнийн АТГ-т өгсөн компаниуд

2019-05-24

ХЗДХ-ийн сайд Ц.Нямдоржоос хариуцлага нэхэж, огцрохыг шаардлаа

2019-05-24

ТБХ: Ерөнхийлөгчийн тавьсан хоригийг хүлээн авах боломжгүй гэж үзэв

2019-05-24

"LG NeoChef" богино долгионы зуухтай амьдралын шинэ хэв маяг

2019-05-24

“ИНВЕСКОР ББСБ” ХК-ийн олон нийтэд зориулсан ҮНЭТ ЦААСНЫ ТАНИЛЦУУЛГА арга хэмжээ боллоо

2019-05-24

Дэлхийн брэнд компаниудыг нэг дор цуглуулсан ноолуурын форум зохион байгууллаа

2019-05-24

Худалдаа, хөгжлийн банк Дархан хотод “Бизнесийг дэмжих төв” нээлээ

2019-05-24

Ардын уран зохиолч Т.Галсангийн номын өргөөг тохижуулж өгчээ

2019-05-24

Д.Уул: Энэ төсөл хоёр орны соёлын харилцаанд онцгой үүрэгтэй

2019-05-24

“Монголын үндэсний балет” гуравдугаар уралдаан ирэх сард болно

2019-05-24

“Болор цом-37” наадам Багануур дүүрэгт болно

2019-05-24

“Facebook” хоёр тэрбум гаруй хуурамч хаяг устгажээ

2019-05-24

Сонгуультай холбоотой сөргөлдөөний улмаас 6 хүн амиа алджээ

2019-05-23

Дональд Трамп "Huawei" компанид хүнд цохилт өглөө

2019-05-21

Хятад АНУ-тай хийж буй худалдааны дайнд бууж өгсөн үү?

2019-05-15

Нангиад хатан /өгүүллэг/

2019-05-19

Хадам ээж...

2019-05-13

"Алтан жүн жор" /өгүүллэг/

2019-05-04

Хүний хань (Өгүүллэг)

2019-04-28

С.Амарсайхан: “Уншлагыг дэмжих 2021” хөтөлбөр хэрэгжсэнээр Улаанбаатарт номын сангүй цэцэрлэг ховор болсон

2019-05-24

Хүүхдийн хөгжих ОРЧИНГ бүрдүүл!

2019-05-24

Сурагчдыг түрээсийн байранд түр хичээллүүлэх нь

2019-05-23

Боловсролын зээлийн сангийн санхүүжилтээр гадаадад суралцах иргэдийн сонгон шалгаруулалт ирэх 27-нд эхэлнэ

2019-05-23

Монголыг молигодсон хөрөнгө оруулалтын гэрээ-1

2019-05-23

Д.Эрдэнэбат "Эрдэнэт"-ийн 49 хувийн хэрэгт яллагдагчаар татагджээ

2019-05-22

“Оюу Толгой”-н зэсийн баяжмалын агууламж нэмэгджээ

2019-05-18

Д.Сумъяабазар: "Эрдэнэс тавантолгой"-г улс төрөөс ангид байлгах хэрэгтэй

2019-05-16

Муудаж өмхийрсөн махыг тусгайлан бэлтгэсэн химийн бодистой хольж үнэр амтыг дараад борлуулах гэж байжээ

2019-05-24

Солонгосчууд цахилгаан соронзон галт тэргийг Улаанбаатарт явуулах боломжтойг танилцууллаа

2019-05-24

Хаврын тариалалт 40.6 хувьтай байна

2019-05-24

Б.Чингүүн: Энэ ажлыг л хийхгүй бол өөрөөр яаж амьдрахаа хэлж мэдэхгүй юм

2019-05-24

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Баянзүрхчүүд энэ Бямба гаригт зуслан, ногоон бүсийг цэвэрлэнэ

2019-05-22

С.Амарсайхан: Туул голын сав дагуу нөхөн сэргээлт хийсэн ААН, иргэн байхгүй

2019-05-22

Хууль зөрчиж ойн санд газар олгосноос байгаль орчин сүйдэж байна

2019-05-22

Нийслэлийн ойгоос 2019 онд бэлтгэх модны хэмжээг тогтоолоо

2019-05-22

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
65.52%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.91%
Дональд Трамп (АНУ)
4.27%
Шинзо Абэ (Япон)
3.61%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
3.28%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.79%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
1.15%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
0.99%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.66%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.49%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.16%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.16%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,331

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

5,928

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,291

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,247