Үрт амьтан /өгүүллэг/

Дэмбээ их талд тарлантан хөхрөх Оорцогийн хэдэн өндрийн барааг харж, гулалзтал алхаж явсан тэмээнийхээ бурантгийг татасхийв. 

“Одоо болсон байлгүй. Нутгийн дээс алхаад хэдэн саахалт явчихав даа” гэж бодов. Тэгээд тэмээгээ сөглөн хэвтүүлж, урд бөхөд нь өлгөсөн хурганы уутыг авч, улаан замаас холдон хэдэн сөөсийсөн цагаан дэрсний дэргэд уутныхаа амийг яран, ёроолоос нь сэгсрэн тохой хэрийн дээсний тасархай мэт нэг юм, сурны өөдөс мэт гогцоорсон хэдэн юм унагаж, лав ямар нэгэн шившлэг үг хэлдэг байх...” гэж санаснаа зурсхийн орж ирснээр нь “ Дэлхий дээрээ дэгдэж яв” гэж шивнэв. 

Тэгээд нэг л их ёс төртэй үйл бүтээсэн мэт тээхийн зогсохдоо, газрын өнгөтэй урт амьтан, сөөм хүрэхгүй гурван нарийхан үрээ өөртөө дөхүүлэн мурилзахыг хараад эргэжээ. Тэр унаа тэмээгээ хэвтүүлэх зөөлөн газар нүдээрээ эрэлхийлэн баахан явснаа сая эрснээ олсон мэт бурантгаа сулхан дугтран хэвтүүлж мордоод ирсэн замаа орхин, нар жаргахаас өмнө айлын бараа харахаар тэмээндээ бутан толгой хамхуул өвс шүүрүүлэн алхуулав. Дэмбээ гурван өдөржийн газрыг өдөртөө хээв нэг залгах мэт ирсэн тэмээгээ нэг бахархан, нэг өрөвдөн, сайн амрааж аваад өглөө замаа хөөе гэж бодож явлаа. Дэмбээгийн цээжинд нэг их өгөөмөр өрөвч сэтгэл шуудайд хийсэн унгас шиг цэндийж байх шиг санагдана. Тэр буцаж очоод жингийн даамал Дандий, хөтөч Гэпил хоёрт, өөрийгөө хэтэрхий элэг барьж, хурууны үзүүрт ялимгүй юманд зарлаа хэмээн хэлэх хэлэхгүй үгээр дайрч, бухимдаж хорссон сэтгэлээ тайлна хэмээн санаж яваагаа ч мартаж орхисон байлаа. 

Бутат хөндлөн гүвээ нуруу дамнан бор толгод шар хөндийгөөр хөвөрсөн халзан замд гарсан нэг гал жингийн цуваа гурав дахь буудлаа буугаад байтал ийм нэгэн явдал болжээ. Хөтөч Гэпил өглөө тэмээ мал, ачаа сэлтээ болгоож явснаа “Ээ хайрхан минь” хэмээн нэг дуу тэнгэрт , нэг дуу газарт хадаан төдөлгүй майхны амаар нүд нь орой дээрээ гарчихсан “ өнөө гайхал чинь бас хүрээд ирчихэж” гэснээ “ ямар гай дагаад байна аа та минь” гээд эргэжээ. Чингэхэд нь Дандий, дэмбээ хойр гайхан босож гарвал, Гэпил аяаа бараа руугаа сэмээрхэн нударгаа далбагануулан заагаад үг хэлэхгүй цаашаа харайх нь тэр. Мань хоёр түүний заасан зүг рүү нь хартал, Гэпил тээр тэнд цэрвэн зогсоод “Цаад... өнөө гурав дахь тэмээний дээр...” гээд бас л хэдэн алхам чанагшлан зогсжээ. 

Хоёр жинчин Гэпилийн зааснаар шорыг нь унагаж мулталсан ачаан дээр очвол, үнэхээр нэг урт хорхой мушгиран хэвтээстэй, тэдний бараанаар толгойгоо цогнойлгон хэлээ гялалзуулж байлаа. 

Чингэхэд нь хэзээний гүжир, гүндүүгүй Дэмбээгийн дүрсгүй зан хөдөлж, мөнөөхөн урт амьтныг шилэн дээрээс нь чимхэж, Гэпил рүү гүйх агаад, цаадах нь бут дэрсэн дундуур таварсан тэмээ шиг дэнтэй дунтай харайн холдоод, “Чамайг наашаа ахиад дөхдөг юм бол данхар толгойгий чинь хагалаад өгч дөнгөнө шүү, шидэл минь” гэснээ газраас барьцтай аргагүй чулуу шүүрэн авч, нэг гараараа ум хумгуй шороо цацан “ чи наадхаа хаяна уу, үгүй юү” гэж хашгирсаар байлаа.

Гэпил урт хорхойн бараа харж чаддаггүй, айж эмээдэг ажээ. Дэмбээ нөхрөө айлган ойрдоо инээгүйгээрээ инээж бах таваа ханган зогстол Дандий бүлтэн нүдээ аяганаас нь бүлт үсэрмээр бүлтэгнүүлэн сандарч “Хөөе дамшиг минь, наадхаа хараач “ гэв. Дэмбээ гартаа муригнах урт амьтнаа ажвал гэдсэн бие нь улаан нялга, хавирга нь гэрэлтэн харагдах шиг болоход нуруу нь хүйт оргиж үс нь рвийх нь тэр. Тэр “Муугаа үзэх хүнд могой хөлөө үзүүлдэг юм” гэсэн үг дуулснаа санаж бие сэтгэл нь дорхноо донсолжээ. Тэгээд “Надад хавирга нь харагдав уу, хөл нь харагдав уу “ хэмээн сэжиглэн ширвээтэж өнөөх амьтнаа тавих байх газраа олж ядан байтал Дандий “Үгүй хө, ингэтлээ мөлхөх гэж... хавирга нь хэрзийж байх шив ээ. Газар тавиач, зовсон амьтны үйлийг нь үзэж байх” гэж сандран өгүүлэхэд Дэмбээ сая гартахаа газар тавибал өнөөх нь нөө л хэвтэж байсан ачаа руугаа хөдөлж цөхөн мөлхжээ.

Тэгэхэд нь Дандий “Базарваань хум пад... хүйтэн цустай амьтныг хөөрхий ингэж болдог юм болов уу. Наадах чинь хөө зүдэж яваа амьтан байна даа” гэв. Дэмбээ гэмшсэн ч юм шиг бас сэжиг сүжгийн манан сэтгэлдээ хөшилдүүлэн алмайрч байтал Дандий дахиад “ Энэ ер нь нэг жиг ургалаа шүү. Гурван шөнө нэг тэн дээр ирж хонодог. ...нэг жиг байна даа хө” гэснээ бүлтэн нүдээ дүрлэгнүүлэн бөхийж “Арай бид зулзагыг нь тээж яваа юм биш байгаа даа, аль чи нааш ир, үүнийг тайлж үзье” гэжээ.

Хоёул шалбалзан баглаатай ачаагаа задлан үзвэл үнэхээр нэг адсаганы завсар сурны өөдөс шиг гурван бор юм үрчилзэн хөрвөж байлаа. Мань хоёр адсагатай нь урт хорхойдоо дөхүүлэн тавибал цаадах нь элэг гэдсээ нялга болсноо ч үл анзааран тэмүүлэн очиж мушгиран эвхэрчээ. Дандий хөлстэй духаа ханцуйгаараа шудран арчаад “ Ваа зайлуул... үрт амьтан гэдэг...” гэж уулга алдаад “Дэмбээ минь чи л наадхахаа аваад мордохоос...нутгийн чулуу төөрүүлж болохгүй...Оорцог хайрханы амьтан байлгүй...тэр аяараа лус ч байгаа юм бил үү? Үхтэл үр гэж энэ дээ...ийм нүдэнд зэвүүн амьтнаас, тийм хүч тэнхээ, зөөлөн сэтгэл гарна гэдэг...хүнд ярихад нь үнэмшимгүй юм...явж үз ! бидэнд хараал хорлолоо цацах ч юм бил үү. Хэлэх ч юм биш” гэж адган өгүүлэв.

Дэмбээгийн сэтгэлд нэгэн зуур “Юун ч сүржин юм. Энд нь орхичихно биз” гэж бодсоноо, өөртөө дэм эрэх санаатай Гэпил рүү харвал цаадах нь тээр тэнд овойж товойгоод сууж байлаа. Чингэхэд нь эгдүүүцэн түүн рүү хэд хялалзаад өнөө урт амьтан руугаа харвал тэр өөдсийн чинээ үрээ өмөөрч хамгаалах аятай нүдээ гялалзуулан, хэлээ булталзуулан, ууртай эвхэрч байлаа. Дандий түүнийг нь ухаарсан янзтай толгойгоо бөнжигнүүлэн сэгсэрч “Түргэлж үз хөл хөнгөнөөр нь миний хар атаар яв" гээд хот орон газар сольж өмсөх дээл хувцас хийсэн хурганы уутаа суллан өнөө урт хорхойгоо зулзагатай нь хийх гэж Дэмбээг нудран ханджээ. Тэгээд л Дэмбээ уул мэт хар ат унаалан замд гарч зорьсоноо бүтээгээд буцаж байгаа нь энэ ажээ. Дэмбээ атан тэмээнийхээ зөөлөн явдалд бүүвэйлэгдэн юундаа ч яльгүй юманд зарагдлаа хэмээн гоморхож явав гэж, харин ч үрт хүний үйл бүтээсэн хүний цатгалан халуун царай гэрэлтүүлэн явлаа.

 

Монгол улсын төрийн шагналт, Ардын уран зохиолч Сормууниршийн Дашдооров 

4
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

УИХ-ын гишүүн Д.Гантулгыг чөлөөлсөн нь хууль зөрчсөн эсэхийг Цэц хэлэлцэнэ

2019-05-20

Г.Занданшатар: Аудитын байгууллага сайн ажиллавал төр, төсөвт нүүрлэсэн хулгай байхгүй болно

2019-05-20

Гэр бүлийн хамаарал бүхий харилцаатай бага насны хүүхдүүдийг хүчирхийлсэн этгээдүүдэд 15, 18 жилийн хорих ял оноожээ

2019-05-20

Үндсэн хуулийн цэцийн дунд суудлын хуралдаан болно

2019-05-20

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Элсэж ороход хамгийн хэцүү 10 их сургуулийг тодруулжээ

2019-05-20

83 дугаар цэцэрлэгийн багш, ажилтнуудыг ИТХ, Засаг даргын шагналаар шагнаж урамшууллаа

2019-05-20

Нэгдүгээр ангид элсэгчдийн бүртгэл ҮРГЭЛЖИЛЖ байна

2019-05-20

Японд суралцах хүсэлтэй оюутнаас авах сорилын бүртгэлийн хугацааг сунгав

2019-05-17

“Хөрсний бохирдлыг бууруулах шийдэл” сэдвээр уралдаан зарлалаа

2019-05-17

100 га талбайд ойжуулалт хийх тендерт дөрвөн оролцогч саналаа ирүүлжээ

2019-05-17

100 га талбайд ойжуулалт хийх тендерт дөрвөн оролцогч саналаа ирүүлжээ

2019-05-17

Баянхонгорт 5.2, Сүхбаатар аймагт 4.1 магнитудын хүчтэй газар хөдөлжээ

2019-05-17

"Шар айрагны гүзээ" гэж байдаггүй, харин...

2019-05-20

“ЭРҮҮЛ ИРГЭН, АРХИДАЛТГҮЙ ЭРҮҮЛ ХОРОО”-г бий болгоно

2019-05-20

Гуравдугаар эмнэлэг ангиографийн аппараттай боллоо

2019-05-20

Өсвөр насныхны сэтгэцийн эмгэг өвчлөл ихсэх хандлагатай байна

2019-05-20

Ярилцаж буй хүнийхээ сэтгэл зүйгээр тоглох 6 арга

2019-05-20

Ажлын хүнд өдрийн дараа алжаалаа хэрхэн тайлах вэ?

2019-05-20

Өөх шатаах 10 алтан дүрэм!

2019-05-20

Ном унших хурдаа 3 дахин нэмэгдүүлэх арга

2019-05-19

ХААН Банк “ТОП 100 ААН”-ийн эхний дөрөвт дахин эрэмбэлэгдлээ

2019-05-20

Капитрон банк “Топ 100 аж ахуйн нэгж”-ээр гурван жил дараалан тодорлоо

2019-05-20

‘’Эко Констракшн’’ ХХК 4 дэхь жилдээ “Топ – 100 ААН”-ээр шалгарч амжилтаа бататгалаа

2019-05-20

“King Tower”: Зөвхөн танд зориулсан бэлэгтэй урамшуулал санал болгож байна!

2019-05-20

"iPhone" утасны ашиглалтыг хөнгөвчлөх 16 ухаалаг арга

2019-05-20

Бүх цаг үеийн хамгийн их борлуулалттай 10 гар утас

2019-05-19

Фэйсбүүкээр "Live" хийхэд хязгаартай боллоо

2019-05-15

1990 оноос хойш ШУА-д төр, засгийн тэргүүнүүдээс нэг ч хүн очоогүй, салбарын сайд нь ганцхан удаа очжээ

2019-05-14

Хятад АНУ-тай хийж буй худалдааны дайнд бууж өгсөн үү?

2019-05-15

Трамп: “Их 20”-ийн уулзалтын үеэр БНХАУ, ОХУ-ын удирдагчидтай уулзана

2019-05-14

Худалдааны хэлэлцээрийг ойрын хугацаанд байгуулахыг Д.Трамп уриалжээ

2019-05-12

Эртний Египетийн бунхан илрүүлжээ

2019-05-10

Өрөнд орох өвчин...

2019-05-20

Намайг 20-той байхад энэ бүгдийг хэлж өгсөн болоосой...

2019-05-20

А.Гантигмаа: Та бид хүүхдүүдээ санаандгүй хоролсоор байдаг!

2019-05-17

Монгол эмэгтэйчүүд хэтэрхий тэвчээртэй!

2019-05-17

“Оюу Толгой”-н зэсийн баяжмалын агууламж нэмэгджээ

2019-05-18

Д.Сумъяабазар: "Эрдэнэс тавантолгой"-г улс төрөөс ангид байлгах хэрэгтэй

2019-05-16

УИХ-ын гишүүн Л.Энхболд хулгайд алдагдсан нүүрсний асуудлаар Ерөнхий сайдад асуулга тавилаа

2019-05-16

С.Арслан: Монголын нутаг лиценз нэрийн дор 300 мянган жилээр бусдын мэдэлд орсон

2019-05-16

Дубайн гэрээг хүчингүй болгох саналыг ажлын хэсэг гаргалаа

2019-05-20

Г.Батхүү агсантай хамгийн сүүлд уулзсан УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаяр мэдээлэл хийлээ

2019-05-20

Талийгаач Г.Батхүү агсаны нас барсан харамсалтай хэргийн талаар АН-аас мэдээлэл хийж байна

2019-05-20

Ц.Даваасүрэн: Яагаад Н.Багабанди "Оюутолгой" ХХК-ийн ТУЗ-д суух гээд дурлаад байдаг юм

2019-05-17

Ходоодондоо нүхтэй үнээнүүдийн нууц

2019-05-20

Дэлхийн хамгийн аюултай 10 шашны бүлэглэл

2019-05-19

Хүмүүсийн төдийлэн мэддэггүй 10 жижигхэн улс

2019-05-19

Байгаль эхийн хүмүүст өгсөн 9 анхааруулга

2019-05-19

Хамтдаа бүтээх бус хоорондоо тэмцэлдсэн МАН

2019-05-20

Н.Номтойбаяр У.Хүрэлсүхэд агсам тавьжээ

2019-05-20

МАН: Ерөнхийлөгчийн хоригийг хүлээж авах боломжгүй

2019-05-20

Хөндлөнгийн мэргэжлийн шинжээч оруулах хүсэлт тавьсан боловч прокурор татгалзжээ

2019-05-19

Дубайн баяны "мангас" машин

2019-05-17

Хамгийн найдвартай, эдэлгээ сайтай 10 автомашиныг тодруулжээ

2019-05-10

2019 оны "Женевийн Авто Үзэсгэлэн" дээр танилцуулагдсан шилдэг төмөр хүлгүүд

2019-04-05

2019 оны "Женевийн Авто Үзэсгэлэн" дээр танилцуулагдсан онцлох төмөр хүлгүүд

2019-04-04

Шилдэг кинонуудын урам хугалсан үргэлжлэлүүд

2019-05-20

Мусейоноос эхтэй музей Монголд ирсэн нь...

2019-05-18

Хүн төрөлхтөнд агуу санаа бэлэглэсэн “ЭРҮҮЛ БУС” зохиолчид

2019-05-18

Музей бол нийгмийн зүрх

2019-05-18

Нөхөртөө заавал уншуулаарай!

2019-05-20

Гэр бүлийн арчаагүй байдлыг харуулдаг зүйл нь хөргөгч юм

2019-05-16

Аавын сүлд хийморь, үйлийн үр хүүхэд нь хувь тавилан болж очдог

2019-05-13

Хүүхдийн сэвлэг даахь үргээх ёслолыг ингэж хийдэг!

2019-05-08

VI сарын 1-ний өдрөөс өмнө татвараа төлөөрэй

2019-05-20

Б.СҮНДЭРЪЯА: Төрийн өмчит компанийн засаглалыг буруу хандлага эвдэж байна

2019-05-20

Цагдаагийн алба хаагч ажил үүргээ гүйцэтгэж байгаад нас баржээ

2019-05-20

ЦЕГ: Талийгаачийн ар гэрийнхнийг нь хүндэтгэхийг хүсч байна

2019-05-20

Хачирхалтай байдлаар дурсгалын зураг авахуулдаг бүсгүй

2019-05-20

Манж Чин гүрний үеийн амьдралыг харуулсан ховор зургууд

2019-05-19

Монгол элдэв зураг (60 фото) №59

2019-05-18

Элдэв зураг (70 фото) №608

2019-05-17

Валютын ханшийн өсөлт өргөн хэрэглээний үнийн өсөлтөд нөлөөлөөд байна Т.Баяртсайхан Ерөнхийлөгч өө

2019-05-20

Автомашины татвар төлөх хугацаа дуусахад 15 хоног үлдлээ

2019-05-16

Х.БАДЕЛХАН: Анх удаагаа ипотекийн зээлийн эх үүсвэрийг 2 дахин нэмэгдүүлсэн

2019-05-16

Эдийн засаг 8.6 хувиар өсжээ

2019-05-16

Нангиад хатан /өгүүллэг/

2019-05-19

Хадам ээж...

2019-05-13

"Алтан жүн жор" /өгүүллэг/

2019-05-04

Хүний хань (Өгүүллэг)

2019-04-28

Цөмийн зэвсэг эрх зүй...

2019-05-20

Зэвсгийн шинжээчид...

2019-05-17

Такси баригч...

2019-05-16

Б.Ринчен: Аав нь Монголоо гэсээр яваад ийм боллоо доо

2019-05-14

Амжилттай бүсгүйчүүд цүнхэндээ юу авч явдаг вэ?

2019-05-16

Хүүхэд байхдаа "нугасны муухай дэгдээхий" байсан алдартнууд

2019-05-15

Он оны Дэлхийн миссүүд /1980-2018/

2019-05-14

"Ералаш" цувралын бяцхан жүжигчид хэрхэн өөрчлөгдсөн бэ?

2019-05-14

Монголын бөхчүүд “Байгаль Опен”-оос 23 медаль хүртэв

2019-05-20

Допингийн асуудалд холбогдсон Ө.Бат-Орших тэргүүтэй бөхчүүдийн барилдах эрхийг сэргээжээ

2019-05-20

О.Насанбурмаа, Ц.Намуунцэцэг нар алтан медаль хүртэв

2019-05-20

Улсын харцага Б.Бат-Өлзий: Бөхийн дэвжээнд зохисгүй үйлдэл гаргасан нь миний буруу

2019-05-19

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
65.85%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.55%
Дональд Трамп (АНУ)
4.53%
Шинзо Абэ (Япон)
3.66%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
3.48%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.44%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
1.05%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.05%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.52%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.52%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.17%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.17%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,324

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

5,915

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,287

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,244