Хэрэглээний зээлийн тааз ам.долларыг хазаарлалаа

Хэрэглээний зээлийн тааз ам.долларыг хазаарлалаа

“Ногоон”-ы ханш номхорч буйг та анзаарав уу. Өнгөрсөн жилийн турш төгрөгийг илт илүүрхэж, тувт дарамталсан ам.долларын ханш энэ онд тун томоотой байна. Энэ оны нэгдүгээр сарын 1-нээс иргэдийн хэрэглээний зээлд тааз тогтоосон нь импортын хурдыг сааруулж, ам.долларын ханшийг хазаарлахад түлхэц өгчээ.

Тэгвэл иргэдийн хэрэглээний зээл яагаад импортын хэмжээ, ам.долларын ханшид ийн хүчтэй нөлөөлөөд байна вэ. Иргэд ахуйн аливаа хэрэгцээ болон тэмдэглэлт үйл явдалд зориулан хэрэглээний зээл авч, цахилгаан бараа, суудлын автомашин, гар утас, тавилга хэрэгсэл тэргүүтнийг түлхүү авдгийг төв банкны судалгаанд дурджээ. Гэтэл иргэдийн зээлээрээ худалдан авдаг автомашин, гар утас, зурагт зэргийг Монгол Улс дотооддоо үйлдвэрлэдэггүй учраас эдгээр бараа бүтээгдэхүүнийг хилийн чанадаас импортлохоос өөр аргагүйд хүрч байгаа юм. Ингэснээр зээлээр авсан автомашины тоо нэмэгдэхийн хэрээр монголоос гарах валютын урсгал улам ширүүсэж, гадаад валютын багахан нөөцөө бид өмд гутал, машин тэрэг болгоод, импортын цоргоор урсгачихдаг. Валютын гадагшлах урсгал эрчимжихийн хэрээр дотоодод ам.доллар ховордож, зах зээлийн хуулиар ханш нь өсөж, хаданд гарна. Ингээд л ногоон тэмдэгтийн дийлдэшгүй ноёрхол монголын эдийн засгийг бүхэлд нь нөмрөх нь тэр.

Эгэл жирийн монгол өрхийн хэрэглээнээс эхлээд худалдааны тэнцэл, валютын ханш зэрэг эдийн засгийн олон хүчин зүйлийг донсолгодог хэрэглээний зээлийг хазаарлахын тулд төв банк энэ онд хязгаар тавьсан юм. Ингэснээр зөвхөн валютын гадаад, дотоод урсгалыг тэнцвэржүүлээд зогсохгүй айл өрхүүдийг өрийн дарамтаас хамгаалж, хэрэглээний зээлд олгодог байсан санхүүжилтийг бизнес рүү чиглүүлэх давхар зорилгыг ч тээж байв. Энэ хүрээнд иргэдийн хэрэглээний зээлийн өр, орлогын харьцааны таазыг 70 хувиар тогтоож, дээд хугацааг нь 30 сараар хязгаарласан юм.

Ингэж валютын урсгалын нэг цоргонд хаалт тавьснаар хоёр сарын хугацаанд хэд хэдэн өөрчлөлт зах зээлд гарчээ. Тухайлбал, хэрэглээний зээл буурснаар нийт зээл олголт нэгдүгээр сард 48 хувиар багассан байна. Ялангуяа, 2018 оны нэгдүгээр сард огцом өсөж, 795 тэрбум төгрөг хүрч байсан цалин, тэтгэврийн зээл энэ оны нэгдүгээр сард 4.3 дахин буурчээ. Ингэснээр нийт 183 тэрбум төгрөгийн цалин, тэтгэврийн зээл олгосныг монголын банкны холбоо мэдээлэв.

• Хэрэглээний зээлд тааз тогтоосон нь импортын хурдыг сааруулж, ам.долларын ханшийг тогтворжуулжээ.

• Төв банкны Мөнгөний бодлогын хороо ирэх сарын 1-нээс тэтгэврээс бусад хэрэглээний зээлийн өр, орлогын харьцааны дээд хязгаарыг 60 хувиар тогтоох шийдвэрийг өчигдөр гаргалаа.

• Төлбөрийн тэнцлийн ашиг улам дээшилж, 2019 оны нэгдүгээр сард 128.1 сая ам.долларт хүрчээ.

Хэрэглээ хэмээх хөмсөг дор багтдаг зээлүүд ийн буурснаар импорт саарсныг гаалийн мэдээлэл баталж байна. Хилийн чанадаас татдаг бидний худалдан авалт өмнөх оны хоёрдугаар сард 2017 оны мөн үеэс 50 орчим хувиар өсөж байжээ. Харин энэ оны хоёрдугаар сард өсөлтийн хурд нь гурав дахин саарч, 15 хувьд хүрсэн байна.

Импорт буурч, хилийн чанад руу урсах валютын хэмжээ саарахаар дотоодын санхүүгийн зах зээл дэх ам.долларын ханш тогтворжих нь тодорхой. Энэ оны босгон дээр огцом донсолж, мэдэгдэхүйц өсөж байсан ам.долларын ханш 2019 оны нэгдүгээр сарын 10-наас хойш уруудаж, хорь хоногийн хугацаанд 40 орчим төгрөгөөр суларсан байх юм. Харин сүүлийн сар хагасын хугацаанд төгрөг, ам.долларын хослол харьцангуй тогтвортой байна.

Хэрэглээний зээлд тавьсан тааз эдийн засгийн шүтэн барилдлага ёсоор импортын хэмжээ, валютын ханшийг хөндөж, тоон дүнгүүдийг өөрчилж эхэллээ. Ингэснээр монгол руу орох болон гарах санхүүгийн урсгалыг заадаг төлбөрийн тэнцлийн ашиг улам дээшилж,  2019 оны нэгдүгээр сард 128.1 сая ам.долларт хүрчээ.

Валют бол санхүүгийн орох, гарах цоргоор урсаж байдаг “ус”. Энэ “ус”-ны олдцыг нэмэгдүүлэхийн тулд Монгол Улс экспортоо нэмэгдүүлж, гадаадаас хөрөнгө оруулалт татах гэж байдаг чадлаараа хичээдэг. Гэхдээ орох урсгалтай зэрэгцээд гадагшлах цоргоо нээчихвэл ёроолгүй хувинд ус хийсэнтэй адил, бүгдийг нь асгаж орхино. Иймд бид гадаадаас орлого олж ирэх гэж хичээхээс гадна олсон хэдийгээ импорт, өрийн төлбөрт буцаагаад урсгаж, “цус алдчихгүй”-н тулд дотооддоо ч санхүүгийн менежментээ сайн хийх нь чухал юм. Тиймээс төв банкны мөнгөний бодлогын хороо ирэх сарын 1-нээс тэтгэврээс бусад хэрэглээний зээлийн өр, орлогын харьцааны дээд хязгаарыг 60 хувиар тогтоох шийдвэрийг өчигдөр гаргалаа. Энэ хэрээр хэрэглээний зээл дагасан валютын урсгал саарахаар байна.

Гэхдээ ирэх саруудад ч орлого олох гэж хичээхээс гадна олсон хэдийгээ тогтоон барихын тулд цагаа олсон оновчтой арга хэрэгслүүдийг зөвхөн төв банк төдийгүй санхүүгийн зохицуулах бусад байгууллагууд ч хийх шаардлага тулгарч байна. Валютын урсгалын уг менежментийг хэрхэн хийхээс монголын мянга мянган өрхийн амьдрал, зуу зуун бизнесийн хувь заяа шалтгаалах нь.

Эх сурвалж: zgm.mn

0
таалагдаж байна

2
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Аж үйлдвэрийн салбарын нийт үйлдвэрлэл 572.3 тэрбум төгрөгөөр өслөө

2019-04-22

Нийт өрийн үлдэгдлийн 10.7 хувийг чанаргүй зээл эзэлж байна

2019-04-22

Капитал банкны ТУЗ-ийн гишүүн асан Ш.Гоохүү: Харилцах, хадгаламж эзэмшигчдийн төлбөрийг төлөх хөрөнгө хангалттай байгаа

2019-04-22

Ноолуурын үнэ буурч, махных өсжээ

2019-04-22

Би гэр бүлээ цуцлахыг хүсч байгаагаа эвтэйхнээр эхнэртээ хэллээ...

2019-04-09

Ээж нь үргэлж ерөөлөө хайрладаг “хүүхдийн” ажил үйлс нь бүтэж, цаашлаад “хүчирхэг” хүн болдог…

2019-04-08

Эдгээр хоолыг хэдэн цагт идвэл таргалахгүй вэ?

2019-03-23

Ээж нарын нэг өдөр хэрхэн өнгөрдөг вэ?

2019-03-14

Чөлөөт бөхийн Азийн АШТ: Ө.Батзул алтан медалийн төлөө барилдана

2019-04-23

Л.Отгонбаатар Азийн аварга боллоо

2019-04-23

Каратегийн Дэлхийн аварга Н.Нэмүн хүү эх орондоо ирлээ

2019-04-23

Улсын харцага О.Хангай чансаагаар тэргүүлэв

2019-04-23

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Үрт амьтан /өгүүллэг/

2019-04-14

Сүүдэр /өгүүллэг/

2019-04-07

"Бид ялав" (Өгүүллэг)

2019-03-17

Аав /Сургамжит өгүүллэг/

2019-03-16

Хүүхдүүдийн ачаар цэцэглэж буй "TikTоk"

2019-04-23

Интернэт дэх худал хуурмаг мэдээлэл ба түүнтэй хийж эхэлсэн тэмцэл

2019-04-22

Дөрөвдүгээр сард технологийн ертөнцөд болсон онцлох үйл явдлууд

2019-04-18

Сансарт зочид буудал хөөрөх нь

2019-04-17

Хятадын ногоон хэрэм

2019-04-23

6.52 сая га газрыг цөлжилтөөс хамгаалжээ

2019-04-23

“Монгол Улсын бэлчээрийн эрх зүйн орчныг бүрдүүлэх нь” үндэсний хэлэлцүүлгийн талаар санал солилцов

2019-04-23

Шилийн богдод түймэр тавьсан байж болзошгүй Улаанбаатарын харьяат таван иргэнийг саатуулжээ

2019-04-23

Хэн ч тайлбарлаж чадаагүй далай тэнгисийн 10 нууц

2019-04-23

Түүхийн хуудаснаа тодоор бичигдэн үлдэх өнөө цагийн ололт амжилтууд

2019-04-23

Орон орны хуримын хачирхалтай зан үйл

2019-04-22

Түүхэн дэх хамгийн том "шаталтууд"

2019-04-22

Эрдэмтэд үхсэн тархийг амилуулжээ

2019-04-22

БНХАУ-ын байгалийн цогцолборт 2 газар Юнеско-д бүртгэгджээ

2019-04-21

Хойд Солонгосын ЭСЯ-руу дайрсан этгээдүүдийн нэгийг баривчилжээ

2019-04-21

Энэ долоо хоногт ДЭЛХИЙ ДАХИНАА

2019-04-21

Энэ пүрэв гарагт иргэд юу хийх ёстой вэ?

2019-04-23

Хөлбөмбөгийн талбай дээрээ өргөтгөл барихад хүрсний учир

2019-04-23

ТБХ:Төрийн аудитын байгууллагын 2019, 2020 онд гүйцэтгэх аудитын сэдвийг баталлаа

2019-04-23

“Suruga development” компани ням гариг гэхэд дугуйн замыг чөлөөлөхөө мэдэгдэв

2019-04-23

Алдартай уран бүтээлчид яагаад ихэвчлэн 27 насандаа хорвоог орхидог вэ?

2019-04-23

Зөвлөлтийн нууц саятнуудын хөрөнгөжсөн түүх

2019-04-21

Будаггүй үедээ улам сайхан харагддаг одод

2019-04-15

Нямтайширын Цэлмүүн хэдэн долларын хувцас өмсдөг вэ?

2019-04-09

Дархлаажуулалтын хяналт хийж байна

2019-04-23

Ходоодны үрэвслийг анагаах органик шүүсийг гэртээ бэлтгэж ууцгаая! /8 жор/

2019-04-23

Хүнсний соданы гайхалтай ашиг тусууд

2019-04-23

“Эрүүл шүд-Эрүүл хүүхэд"үндэсний хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх эмнэлгүүдийн нэрсийг танилцуулж байна

2019-04-23

Өргөн жийнсийг дэгжин хослуулах 5 арга

2019-04-23

Гэрийн эд хогшлын эвгүй үнэрийг дарах хялбар аргууд

2019-04-23

Өргөн жийнсийг дэгжин хослуулах 5 арга

2019-04-23

Бэлгэвчтэй сексээс хэрхэн таашаал авах вэ?

2019-04-23

2019 оны "Женевийн Авто Үзэсгэлэн" дээр танилцуулагдсан шилдэг төмөр хүлгүүд

2019-04-05

2019 оны "Женевийн Авто Үзэсгэлэн" дээр танилцуулагдсан онцлох төмөр хүлгүүд

2019-04-04

2019 оны бартаат замын шилдэг машинууд

2019-03-27

Машиндаа шинэ аккумлятор худалдаж авахад анхаарах зүйлс

2019-02-12

Т.Батцогт: Э.Бат-Амгалан тэргүүтэй МАН-ын хүмүүс том биетэй залуус хөлслөж дүүргийг булааж авах гэж оролдлоо

2019-04-23

Сүхбаатарын талбайн залгаа 3.2 га газрын зөвшөөрлийг цуцаллаа

2019-04-23
1:06:14

Цензургүй сурвалжлага: Тавантолгойг авах олигархуудын нууц төлөвлөгөө

2019-04-23

56-р сургуулийн хөлбөмбөгийн талбайг "Эмт гол ХХК"-д хотын дарга захирамж гаргаад олгожээ

2019-04-22

Багшаа та яагаад үргэлж тайван, амгалан инээмсэглэж байдаг юм бэ?

2019-04-23

Гадаад улс оронд очоод юу сурах вэ? гэсэн хүмүүст хэлэхэд...

2019-04-22

Хятадын тэргүүн хатагтай Пэн Ли Юань-ийн эмэгтэйчүүддээ хандан хэлсэн үгс

2019-04-19

Хэрэггүй ээ, хүүхнүүд ээ...

2019-04-16

100 гаруй жилийн өмнөх Орос орныг өнгөтөөр буулгасан нь

2019-04-23

Өнөө үед Инстаграмын од болох байсан түүхэн хүмүүс

2019-04-19

Элдэв зураг (80 фото) №604

2019-04-19

Гайхалтай түүх өгүүлэх ховор гэрэл зургууд

2019-04-18

Ж.Цолмон: АШУҮИС судалгааны их сургууль болно

2019-04-23

Ял шийтгүүлсэн захиралтай сургуулиудаа хэзээ эзэнтэй болгох вэ?

2019-04-22

"Үдийн цай"-г "Үдийн хоол" болгосноор ямар өөрчлөлт гарах вэ?

2019-04-20

Хан-Уул дүүргийн X хороонд цэцэрлэг, сургуулийн барилгын ажлууд зэрэг эхэллээ

2019-04-19

У.Хүрэлсүх: Төр үндэсний урлаг, ард түмний соён гэгээрэлд анхаарах цаг болсон

2019-04-23

“Дэлхийн номын өдөр” тохиож байна

2019-04-23

Д.Отгонбаяр: Спортоор тууштай хичээллэсэн бол Гавьяат тамирчин болох л байсан

2019-04-22

Б.Амарсайхан: Холливудад авьяастай, хөдөлмөрч хүмүүс ажилладаг

2019-04-19

Ж.Питер Морроугийн нэрэмжит олимпиадын ялагчид тодорлоо

2019-04-23

“Монос Хүнс” компанийн хувьцааны захиалга эхэллээ

2019-04-22

Хаваршилтыг хааш нь чиглүүлэх вэ?

2019-04-22

“King Tower”: Дэлхийн брэндүүдийг цогцлоов

2019-04-22

С.Зориг агсны 22 настайдаа бичсэн захидал

2019-04-23

Та Чингисийн үр сад мөн үү?

2019-04-23

Монголд хүн байна уу?

2019-04-22

Жирвий саарал…

2019-04-22

Уурхайд тэсрэлт болж хятадын иргэн амиа алджээ

2019-04-23

Нүүрс олборлолт 505.4 тэрбум төгрөгөөр өслөө

2019-04-23

Осол болсон уурхайн эзэд зугтаажээ

2019-04-23

Цэргүүд нефть боловсруулах үйлдвэрийн төмөр замыг барьж байна

2019-04-22

ХБИ-ий хөдөлмөр эрхлэлтийн асуудлаар цахим хурал хийлээ

2019-04-23

“Фэйсбүүк” компанийн зүгээс хууль эрх зүйн орчноо боловсронгуй болгох шаардлага тавьжээ

2019-04-23

“УБТЗ”-ын Ерөнхий хорооноос ёс зүйн хариуцлага хүлээсэн дэд сайдыг хэзээ чөлөөлөх вэ?

2019-04-23

ЭЗБХ: Дөрвөн хуулийн төслийн анхны хэлэлцүүлгийг хийлээ

2019-04-23

Б.Дэлгэрмааг Элчин сайдаас эгүүлэн татахыг дэмжлээ

2019-04-23

Ардчилсан намын тавьсан "ХҮҮГИЙН" ШАЛАА

2019-04-23

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга БНХАУ-д Төрийн айлчлал хийж, “Бүс ба зам” дээд түвшний уулзалтад оролцоно

2019-04-23

У.Хүрэлсүхийн рейтинг цойлж, С.Амарсайханы рейтинг өмнөх сараас өсчээ

2019-04-23

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
63.87%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
17.37%
Дональд Трамп (АНУ)
6.16%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
3.36%
Шинзо Абэ (Япон)
3.36%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
1.4%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.4%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.84%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.84%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.84%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.28%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.28%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,301

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

5,846

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,272

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,232