Хэрэглээний зээлийн тааз ам.долларыг хазаарлалаа

Хэрэглээний зээлийн тааз ам.долларыг хазаарлалаа

“Ногоон”-ы ханш номхорч буйг та анзаарав уу. Өнгөрсөн жилийн турш төгрөгийг илт илүүрхэж, тувт дарамталсан ам.долларын ханш энэ онд тун томоотой байна. Энэ оны нэгдүгээр сарын 1-нээс иргэдийн хэрэглээний зээлд тааз тогтоосон нь импортын хурдыг сааруулж, ам.долларын ханшийг хазаарлахад түлхэц өгчээ.

Тэгвэл иргэдийн хэрэглээний зээл яагаад импортын хэмжээ, ам.долларын ханшид ийн хүчтэй нөлөөлөөд байна вэ. Иргэд ахуйн аливаа хэрэгцээ болон тэмдэглэлт үйл явдалд зориулан хэрэглээний зээл авч, цахилгаан бараа, суудлын автомашин, гар утас, тавилга хэрэгсэл тэргүүтнийг түлхүү авдгийг төв банкны судалгаанд дурджээ. Гэтэл иргэдийн зээлээрээ худалдан авдаг автомашин, гар утас, зурагт зэргийг Монгол Улс дотооддоо үйлдвэрлэдэггүй учраас эдгээр бараа бүтээгдэхүүнийг хилийн чанадаас импортлохоос өөр аргагүйд хүрч байгаа юм. Ингэснээр зээлээр авсан автомашины тоо нэмэгдэхийн хэрээр монголоос гарах валютын урсгал улам ширүүсэж, гадаад валютын багахан нөөцөө бид өмд гутал, машин тэрэг болгоод, импортын цоргоор урсгачихдаг. Валютын гадагшлах урсгал эрчимжихийн хэрээр дотоодод ам.доллар ховордож, зах зээлийн хуулиар ханш нь өсөж, хаданд гарна. Ингээд л ногоон тэмдэгтийн дийлдэшгүй ноёрхол монголын эдийн засгийг бүхэлд нь нөмрөх нь тэр.

Эгэл жирийн монгол өрхийн хэрэглээнээс эхлээд худалдааны тэнцэл, валютын ханш зэрэг эдийн засгийн олон хүчин зүйлийг донсолгодог хэрэглээний зээлийг хазаарлахын тулд төв банк энэ онд хязгаар тавьсан юм. Ингэснээр зөвхөн валютын гадаад, дотоод урсгалыг тэнцвэржүүлээд зогсохгүй айл өрхүүдийг өрийн дарамтаас хамгаалж, хэрэглээний зээлд олгодог байсан санхүүжилтийг бизнес рүү чиглүүлэх давхар зорилгыг ч тээж байв. Энэ хүрээнд иргэдийн хэрэглээний зээлийн өр, орлогын харьцааны таазыг 70 хувиар тогтоож, дээд хугацааг нь 30 сараар хязгаарласан юм.

Ингэж валютын урсгалын нэг цоргонд хаалт тавьснаар хоёр сарын хугацаанд хэд хэдэн өөрчлөлт зах зээлд гарчээ. Тухайлбал, хэрэглээний зээл буурснаар нийт зээл олголт нэгдүгээр сард 48 хувиар багассан байна. Ялангуяа, 2018 оны нэгдүгээр сард огцом өсөж, 795 тэрбум төгрөг хүрч байсан цалин, тэтгэврийн зээл энэ оны нэгдүгээр сард 4.3 дахин буурчээ. Ингэснээр нийт 183 тэрбум төгрөгийн цалин, тэтгэврийн зээл олгосныг монголын банкны холбоо мэдээлэв.

• Хэрэглээний зээлд тааз тогтоосон нь импортын хурдыг сааруулж, ам.долларын ханшийг тогтворжуулжээ.

• Төв банкны Мөнгөний бодлогын хороо ирэх сарын 1-нээс тэтгэврээс бусад хэрэглээний зээлийн өр, орлогын харьцааны дээд хязгаарыг 60 хувиар тогтоох шийдвэрийг өчигдөр гаргалаа.

• Төлбөрийн тэнцлийн ашиг улам дээшилж, 2019 оны нэгдүгээр сард 128.1 сая ам.долларт хүрчээ.

Хэрэглээ хэмээх хөмсөг дор багтдаг зээлүүд ийн буурснаар импорт саарсныг гаалийн мэдээлэл баталж байна. Хилийн чанадаас татдаг бидний худалдан авалт өмнөх оны хоёрдугаар сард 2017 оны мөн үеэс 50 орчим хувиар өсөж байжээ. Харин энэ оны хоёрдугаар сард өсөлтийн хурд нь гурав дахин саарч, 15 хувьд хүрсэн байна.

Импорт буурч, хилийн чанад руу урсах валютын хэмжээ саарахаар дотоодын санхүүгийн зах зээл дэх ам.долларын ханш тогтворжих нь тодорхой. Энэ оны босгон дээр огцом донсолж, мэдэгдэхүйц өсөж байсан ам.долларын ханш 2019 оны нэгдүгээр сарын 10-наас хойш уруудаж, хорь хоногийн хугацаанд 40 орчим төгрөгөөр суларсан байх юм. Харин сүүлийн сар хагасын хугацаанд төгрөг, ам.долларын хослол харьцангуй тогтвортой байна.

Хэрэглээний зээлд тавьсан тааз эдийн засгийн шүтэн барилдлага ёсоор импортын хэмжээ, валютын ханшийг хөндөж, тоон дүнгүүдийг өөрчилж эхэллээ. Ингэснээр монгол руу орох болон гарах санхүүгийн урсгалыг заадаг төлбөрийн тэнцлийн ашиг улам дээшилж,  2019 оны нэгдүгээр сард 128.1 сая ам.долларт хүрчээ.

Валют бол санхүүгийн орох, гарах цоргоор урсаж байдаг “ус”. Энэ “ус”-ны олдцыг нэмэгдүүлэхийн тулд Монгол Улс экспортоо нэмэгдүүлж, гадаадаас хөрөнгө оруулалт татах гэж байдаг чадлаараа хичээдэг. Гэхдээ орох урсгалтай зэрэгцээд гадагшлах цоргоо нээчихвэл ёроолгүй хувинд ус хийсэнтэй адил, бүгдийг нь асгаж орхино. Иймд бид гадаадаас орлого олж ирэх гэж хичээхээс гадна олсон хэдийгээ импорт, өрийн төлбөрт буцаагаад урсгаж, “цус алдчихгүй”-н тулд дотооддоо ч санхүүгийн менежментээ сайн хийх нь чухал юм. Тиймээс төв банкны мөнгөний бодлогын хороо ирэх сарын 1-нээс тэтгэврээс бусад хэрэглээний зээлийн өр, орлогын харьцааны дээд хязгаарыг 60 хувиар тогтоох шийдвэрийг өчигдөр гаргалаа. Энэ хэрээр хэрэглээний зээл дагасан валютын урсгал саарахаар байна.

Гэхдээ ирэх саруудад ч орлого олох гэж хичээхээс гадна олсон хэдийгээ тогтоон барихын тулд цагаа олсон оновчтой арга хэрэгслүүдийг зөвхөн төв банк төдийгүй санхүүгийн зохицуулах бусад байгууллагууд ч хийх шаардлага тулгарч байна. Валютын урсгалын уг менежментийг хэрхэн хийхээс монголын мянга мянган өрхийн амьдрал, зуу зуун бизнесийн хувь заяа шалтгаалах нь.

Эх сурвалж: zgm.mn

0
таалагдаж байна

2
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Далавчных нь том жижиг хүүхдийн тань хэр өндөрт нисэхийг шийднэ

2019-06-21

Хүүхдийн "Сэвлэг үргээх ёслол"-д хүн бүрийг урьдаггүй

2019-06-14

Хүүхдээ аз жаргалаар дүүрэн өсгөхийн тулд ээж аавын яаран анхаарах 9 зүйл

2019-06-12

Эр нөхрөө хүндлэхгүй байх нь асар муу үр дагавартай

2019-06-03

Хүмүүсийн фитнест явахдаа гаргадаг хамгийн түгээмэл 10 алдаа

2019-06-24

Үргэлж зөв шийдвэр гаргахад тань туслах батлагдсан 9 арга

2019-06-24

Олон нийтийн сүлжээний талаар эцэг эхчүүдийн хүүхдэдээ заах 9 хичээл

2019-06-23

Ичмээр явдлаа хэрхэн дурсахгүй байх вэ?

2019-06-22

Баабар: Pио Тинтог Монголоос шахаж гаргая

2019-06-24

“Xanadu Mines” хувьцаа арилжаалах замаар 3.37 сая австрали доллар татна

2019-06-22

Рио Тинто компани очир эрдэнийн уурхайд өрөмдлөг хийж эхэлжээ

2019-06-22

Уул уурхайн ТОМЧУУД хариуцлагын аянд нэгдлээ

2019-06-20

Илүү гэр /өгүүллэг/

2019-06-16

Галын бурхан /Өгүүллэг/

2019-06-09

"Сумын төв дээр" /өгүүллэг/

2019-05-26

Нангиад хатан /өгүүллэг/

2019-05-19

Драгон төвийн үйл ажиллагааг зогсоолоо

2019-06-24

Ж.Чүлтэмсүрэн: Өнгөрөгч 14 хоногийн хугацаанд 104 иргэнийг үер усны ослоос аварна хамгаалсан

2019-06-24

Нийслэл дэх үерийн далангийн 73.3 хувь нь ашиглалтын хугацаа дууссан байна

2019-06-24

Хүчирхийллийг мэдээлээгүйгээс хүчирхийлэгчид гаарч байна

2019-06-24

Ц.Жаргалан: Монголын балетын хөгжилд хязгаар гэж үгүй

2019-06-24

Монголын гурван дуучин П.И.Чайковскийн нэрэмжит тэмцээний шилдэг 20-д багтжээ

2019-06-24

З.Энхжаргал: Телевизийн салбарт бүх өрсөлдөгч нь хожигдчихоод байна

2019-06-24

Амралтын өдөр сонсох 5 ДУУ

2019-06-22

Галтай болгоомжгүй харьсаны улмаас 363 сая төгрөгийн хохирол учруулжээ

2019-06-24

Үер, усны аюулаас сэрэмжлүүлж байна

2019-06-21

Түймэр тавьсан иргэн 363 сая төгрөгийн хохирол барагдуулна

2019-06-20

Шинэ цэвэрлэх байгууламжийн дахин боловсруулсан усыг ДЦС-уудад ашиглана

2019-06-19

XX зууны хамгийн учир битүүлэг осол - "Дятловын давааны" нууц

2019-06-24

Олон хүний нүдийг "хуурдаг" 10 үзэгдлийн нууц

2019-06-24

Азийн орнуудад 1 ам.доллар олохын тулд хэр удаан ажиллах ёстой вэ?

2019-06-24

Ганц бие хүмүүсийн аялахад хамгийн тохиромжтой 6 хот

2019-06-24

ОХУ Гүрж улсаас иргэдээ татна

2019-06-24

АНУ Иранд шинээр хориг тавина

2019-06-23

Камбож улсад баригдаж байсан барилга нуржээ

2019-06-22

Девид Гилморын гитарууд 21 сая ам.долларын үнэ хүрлээ

2019-06-22

Аяга угаах ариун буянтай ажил

2019-06-24

Ухаарал гэж...

2019-06-24

Гүүр...

2019-06-21

"Нүцгэн үнэн"-ийн түүх

2019-06-21

Киноны хорхойтнуудаа наашаа!

2019-06-24

“King Tower”: Дэлхийн брэнд таны гэрт

2019-06-24

“Хужирт” ээлжит нүүр царайгаараа хэнийг таашаав?

2019-06-21

5 дахь өдрийн орой хямдхан хийж болох зүйлс

2019-06-21

Сэргээш хэрэглэсэн таван бөхийг энэ жилийн наадмаар барилдуулахыг бөхчүүд эсэргүүцлээ

2019-06-24

Наадмын сорилго барилдаанд Д.Анар түрүүлэв

2019-06-24

Дэлхийн дээд амжилтын эзэн Ц.Оюунчимэг ОУТ-ээс алтан медаль хүртжээ

2019-06-24

“Токио олимп сан” байгуулагдлаа

2019-06-23

Алдартнууд жирийн хүмүүс байсан бол...

2019-06-20

Амжилтанд хүрэхээсээ өмнө санаанд оромгүй ажил хийдэг байсан одод

2019-06-10

XX зууны хамгийн сайхан эр Ален Делоны амьдралын түүх

2019-06-06

Хөгжмийн ертөнцийн хамгийн баян эмэгтэйгээр Рианна тодров

2019-06-05

МАНАН-гийн үед томилогдсон шүүгч нар хэвээрээ л байна...

2019-06-24

Үндсэн хуулийн ард Оюутолгойг нуув уу?

2019-06-24

Д.Тэрбишдагва: Үндсэн хуульд оруулах нэмэлт, өөрчлөлтийг 76 гишүүнд зориулж хийхгүй

2019-06-23

Үндсэн хуулийн үзэл баримтлалд нийцээгүй хэмээн Цэцэд ханджээ

2019-06-21

Г. Майцэцэг: Би авилга өгөхгүй гэж зоригтой дуугарсныхаа төлөө нухчин даруулсан

2019-06-24

Дээд Шүүхийг огцрохыг шаардаж, жагсана

2019-06-24

АН 20 жилийн өмнөх гашуун түүхээ давтах вий

2019-06-24

Швейцарын Холбооны Улсын Үндэсний Зөвлөлийн дарга Монгол Улсад албан ёсны айлчлал хийхээр хүрэлцэн ирлээ

2019-06-24

Samsung-н эвхэгддэг гар утас худалдаанд гарахад бэлэн болжээ

2019-06-22

2019 онд худалдан авч болох шилдэг 10 зөөврийн компьютер

2019-06-20

Да Винчигийн сэдэж байсан итгэмээргүй дэвшилтэт 10 технологи

2019-06-10

"Apple" компани шинэ бүтээгдэхүүнүүдээ танилцууллаа

2019-06-06

ЭЕШ-д 111 шалгуулагч 800 оноо авчээ

2019-06-24

Мэргэжлийн боловсрол, сургалтын байгууллагын 1000 гаруй багшийг компьютержүүлэв

2019-06-21

Сургууль цэцэрлэгийн урсгал засварыг 8 дугаар сарын 15 гэхэд дуусгахыг үүрэг болгов

2019-06-21

“Шинэ эрин” сургуулийн элсэлтийн шалгалтын тестнээс дөрөв нь алдаатай байжээ

2019-06-20

Ерөнхийлөгчийн хүмүүнлэгийн хороо иргэдийг залилсан уу?

2019-06-24

УБТЗ ХНН-ийн дарга асан Л.Пүрэвбаатарын хууль бусаар эзэмшсэн 1.4 тэрбумын үнэтэй хаусыг албадан чөлөөлж байна

2019-06-24

Ж.Батзандан, Л.Болд, Т.Аюурсайхан, Х.Нямбаатар, Л.Оюун-Эрдэнэ нар дахин жагсана

2019-06-21
9:18

Д.Энхбат: Бизнес уулзалтын үеэр хамгийн их давтагддаг асуулт "БИ ОДОО ЯАХ ВЭ?"

2019-06-21

"Фургон" машин анх удаа шинэчлэгдэхээр болжээ

2019-06-20

"Приус" машиныг 4 хүний тохилог сууц болгон хувиргах бүтээгдэхүүнийг танилцуулжээ

2019-06-18

Хамгийн их борлуулалттай 10 орос машиныг тодруулжээ

2019-06-14

Зовлонгүйгээр жолоо барихад тань туслах зааврууд

2019-06-10

Эд баялаг, сэтгэл санааны тогтвортой байдал тухайн хүний цусны бүлгээс хамаардаг

2019-06-24

Ирэх сарын 1-нээс тарваган тахал өвчний эсрэг вакцин хийж эхэлнэ

2019-06-24

Тарваган тахлын байгалийн голомтын аюулын зэрэглэл

2019-06-23

Тарваган тахлаас хэрхэн сэргийлэх вэ

2019-06-21

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Бусдын яриаг сонсож сур

2019-06-24

Хямдхан хүмүүст үнэтэй үг бүү хэл, тэд үнэ цэнийг нь мэддэггүй юм...

2019-06-24

Ажил хийдэг эмэгтэйчүүд гэртээ илүү стресстдэг

2019-06-23

"Хүүхэд насыг"-ыг хүүхдэд нь үлдээ!

2019-06-21

Цэнхэр үст Цэрэнгийн гайхалтай аялал

2019-06-24

Хэвлийдээ бойжиж буй амьтдын гайхамшигт зургууд

2019-06-23

Алдарт барилга, дурсгалт газрууд баригдаж байх үедээ...

2019-06-23

Цаг хугацааны өмнө бүхий л зүйл хүчин мөхөстдөгийг гэрчлэх зургууд

2019-06-21

НӨАТ ядуу бүлэгт илүү дарамт учруулна

2019-06-24

Алтны ханш 1400 ам.доллар давлаа

2019-06-24

УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Швейцарийн хөгжлийн хамтын ажиллагааны тусламжийг 2022 оноос үргэлжлүүлэн авах хүсэлт тавив

2019-06-24

ЖДҮ хулгай давтагдах уу?

2019-06-24

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
67.36%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.2%
Дональд Трамп (АНУ)
4.28%
Шинзо Абэ (Япон)
3.36%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.78%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.78%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
1.16%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.04%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.46%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.35%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.12%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.12%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,366

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,010

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,316

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,257