Өр өвлүүлдэг заалтыг татварын хуулиас хасъя

Өр өвлүүлдэг заалтыг татварын хуулиас хасъя

Монгол Улсын иргэн та Үндсэн хуулиар өөрт олгосон бүрэн эрхээ эдэлж чаддаг уу. Энэ эрхэд хэн халдаж, харин хэн хамгаалдаг вэ. Хамгийн түгээмэл жишээ. Аав, ээж нь тэтгэврийн зээлтэй байгаад нас барсан тохиолдолд үр хүүхэд нь төлж барагдуулдаг. Энэ тохиолдолд эцэг, эхийнхээ өрийг төлөх нь жам ёсны үүрэг мэтээр хүлээж авдаг нь гам биш зан болсон.

Гэтэл ингэж өр өвлөх нь иргэн танд Үндсэн хуулиар олгосон бүрэн эрхийг зөрчиж буй нэг хэлбэр ажээ. Энэ бол эцэг эхийнхээ элбэрэл ачлалыг хариулахаас тэс өөр ойлголт бөгөөд хувь хүн өөрөө өөрийнхөө өмнө хариуцлага хүлээх үүрэгтэй болохоос бусдын өмнөөс өрд унах ёсгүйг хуульчид хэлж байна.

Тодруулбал, өдгөө УИХ-аар хэлэлцэж буй Татварын ерөнхий хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн хүрээнд нас барсан этгаэдийн төлөх татвар, хураамжийг хамаарал бүхий этгээдэд шилжүүлэх тухай заалтыг оруулж ирсэн нь шүүмжлэл дагуулж эхэллээ. Энэ заалтыг баталж гамээнэ та өөд болсон эцэг, эхийн бус хамаатан садан, эгч дүү төдийгүй авга, нагацынхаа ч үлдээсэн өр төлбөрийг барагдуулж магадгүй нөхцөл үүсээд байна. Гэхдээ энэ нь цоо шинэ зүйл биш, Татварын ерөнхий хуульд 20 гаруй жилийн хугацаанд хүчин төгөлдөр байсан заалт ажээ.

Татварын багц хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн хүрээнд өр өвлүүлэх тухай заалтыг хөндсөн нь нэг талаас бидэнд олгосон эрхийг зөрчиж ирсэн жишгийг арилгах буюу хуулиас бүрмөсөн хасах боломжийг бий болгоно гэж харж болох юм. УИХ-ын гишүүд хүсвэл өр өвлүүлдэг заалтыг Татварын хуулиас хасах боломжтой” гэдгийг МҮХАҮТ-ын дарга асан Б.Лхагважав онцолж байна, Түүний хувьд өр өвлүүлэх нь ирганд Үндсэн хуулиар олгосон бүрэн эрхийг нь зөрчсөн явдал гаж үзээд 2009 онд Үндсэн хуулийн Цэцэд хандаж байсан ажээ.

Хачирхалтай нь, тухайн үед “Татварын хуулийн энэ заалт Үндсэн хууль зөрчөөгүй” гэх шийдвэрийг Цэцээс гаргасан байх юм. Нас барсан хүний хамаарал бүхий этгээд гэдэгт гэр бүлийн гишүүдээс гадна хамаатан садан багтдаг. Тухайн иргэний хамаарал бүхий хүн байсныхаа төлөө өр өвлөх нь тэдэнд Үндсэн хуулиар олгосон эрхийг зөрчсөн хэрэг гэж тэрбээр үзсэн ч Цэц эсрэг шийдвэр гаргаж байжээ. Татварын багц хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн хүрээнд өр өвлүүлэх тухай заалтыг хөндсөн нь нэг талаас бидэнд Үндсэн хуулиар олгосон эрхийг зөрчиж ирсэн жишгийг арилгах буюу хуулиас бүр мөсөн хасах боломжийг бий болгоно гэж харж болох юм.

Энэ талаар Б.Лхагважав “Тухайн үед Үндсэн хуулийн Цэцээс өр өвлүүлэх систем аль ч улсад байдаг гээд миний гомдлыг хүлээж аваагүй. Үндсэн хуулийн Цэцээс буруу шийдвэр гаргасан байж болно. Тиймээс энэ байдлыг засах бүрэн эрх нь УИХ-ын гишүүдэд бий. Өр өвлүүлэх нь хүний эрхийг зөрчиж байгаа эсэх, өмнөх практик зэргийг авч үзэх хэрэгтэй талаар миний бие Татварын хуулийн хэлэлцүүлгийн үеэр УИХ-ын гишүүдэд хэлж байсан. Энэ заалтыг хуулиас хасах эсэхийг УИХ-ын гишүүд шийднэ” гэлээ. Өдгөө УИХ-аар хэлэлцүүлж буй Татварын багц хуулийн хамгийн маргаантай заалт нь энэ. Үүнээс гадна шүүмжлэл дагуулсан хэд хэдэн заалт байгаа нь алслагдсан бүс нутагт татварын хөнгөлөлт олгодог байсныг хассанаас ажлын хэсгийн хуралдааны үеэр багагүй маргаан өрнөж, дээрх заалтыг эргүүлэн нэмэхээр болжээ. УИХ-ын гишүүдийн олонхын шүүмжлэлд өртөөд буй бас нэг заалт нь татварын байцаагчдын эрх мэдлийг хэт нэмэгдүүлсэн буюу хууль, шүүхийнхэнтэй Ижил хэмжээний эрхтэй болгосон явдал.

Тодруулбал, уг хуулийн шинэчлэлийн хүрээнд татварын байцаагчдад онцгой бүрэн эрх олгожээ. Энэ заалтыг шинээр оруулж ирсэн нь татвараас зайлсхийх, татварын орлогоо төлөхгүй байх үйлдлийг хаах зорилготой хэмээн тайлбарлаж байгаа ч шүүх төдийгүй прокурорын үүргийг татварын байцаагчид гүйцэтгэх боломжийг олгосон заалт хэмээн зарим гишүүн шүүмжилсэн. Учир нь, уг заалтыг УИХ баталбал татварын байцаагчид зөрчилтэй иргэн, аж ахуйн нэгжийн хөрөнгийг битүүмжилж хураах онцгой бүрэн эрхтэй болох юм. Хамгийн ноцтой нь хурааж авсан эд хөрөнгийг хэчнээн төгрөгөөр зарж борлуулах дуудлага худалдааны анхны үнийг мөн л татварын байцаагч тогтоодог байхаар хуульд тусгажээ. Эд хөрөнгийн эзэн худалдаалах үнэд маргаан гаргах эрхийг боомилсон буюу аливаа маргаан гаргахын тулд тухайн эд хөрөнгийн үнийн дүнгийн арван хувьтай тэнцэх хэмжээний дэнчин тавих шаардлага тавьж байгаа аж.

Дээрх нөхцөлөөс үүдэлтэйгээр иргэн, аж ахуйн нэгж эрхээ хамгаалуулахын тулд дахин зардал гаргахаас аргагүй болох нь. Тэр бүү хэл, эд хөрөнгөө хураалгасан иргэн татвараа төлж барагдуулсны дараа буцаан авах эрхгүй буюу татварын байцаагч “өгөхгүй” гэх эрхийг хуулиар олгосон заалтыг ч тусгасан байна. Гэтэл энэ нь хувь хүн төдийгүй аж ахуйн нэгжийн хуулийн суурь зарчимтай зөрчилдөхөөр байгаа аж. Татварын багц хуулийн төсөлд энэ мэтээр өөрчлөх, бүрмөсөн хасах заалт цөөнгүй ажээ. Өр өвлүүлэх заалтын УИХ-ын гишүүд хүсвэл Татварын ерөнхий хуулиас хасах бүрэн боломжтой. Гагцхүү тэд иргэдийнхээ эрх ашгийг хамгаалах талд кноп дарах эсэхийг харах л үлдлээ. Энэ тухайд УИХ-ын зарим гишүүний байр суурийг хүргэе.

 

Г.Тэмүүлэн: Өр өвлүүлэх нь Үндсэн хуулийн суурь зарчимтай зөрчилдөнө

-Татварын хуулийн хүрээнд хөндөж буй том асуудал нь өр өвлүүлэх юм. Татвар төлөөгүй юмуу дампуурсан аж ахуйн нэгжийн өр төлбөрийг эзэнтэй нь хамаарал бүхий этгээд буюу гэр бүлийнхэн нь төлнө гэж оруулж ирсэн. Гэр бүл гэдгийг хуулиар өргөн цар хүрээнд хамааруулж ойлгодог. Гэр бүл төдийгүй төрөл саданг нь хүртэл оруулдаг. Нас барсан хүний өр төлбөрийг тэднээр төлүүлэх нь нэг талаас Монгол Улсын Үндсэн хуулийн суурь зарчимтай зөрчилдөнө. Тиймээс өр өвлүүлэх буюу шилжүүлэн төлүүлэх нь байж боломгүй асуудал. Энэ нь Үндсэн хуулийн суурь зарчимтай зөрчилдөх учраас заалтыг нухацтай авч үзэх хэрэгтэй. Хэлэлцүүлгийн явцад энэ заалтыг өөрчлөх шаардлагатай гэж үзэж байна.

 

З.Нарантуяа: Өр өвлүүлэх заалтыг хуулиас хасах хэрэгтэй

-Татварын өрийг уламжлуулж төлүүлэх нь хэзээ ч байж болохгүй. Хувь хүн өөрийнхөө өмнө хариуцлага хүлээх Үндсэн хуулийн суурь зарчмыг зөрчсөн ойлголт. Аж ахуйн нэгжийн хувьд тухайн компани оруулсан хөрөнгийнхөө хэмжээгээр л хариуцлага хүлээдэг. Гэтэл даамжруулаад хэн нэгэн татвар, өрөө төлөөгүйн төлөө өөр нэгэн хариуцлага хүлээдэг байж таарахгүй. Хуульд “хөрөнгийг нь шилжүүлж авсан бол” гэдэг үг бий. Гэхдээ энэ үгээр халхавч хийн бусдад өр нялзааж болохгүй. Хөрөнгө шилжүүлж авах нь өргөн ойлголт. Үүнийг хэрхэн ойлгохыг хуульд тодорхой тусгаж өгөөгүй нь буруу. Ямар нэгэн маргаан гаргахгүйн тулд үүнийг засч залруулах эсвэл бүр хуулиас хасах хэрэгтэй.

 

Ж.Ганбаатар: Хамаарал бүхий этгээдээр төлбөр төлүүлэх нь байж боломгүй

-Хуульд төлбөр, хураамжтай хүн нас барсан тохиолдолд “хуулийн этгээдээр төлүүлнэ’’ гэсэн ганцхан заалт байсныг “Хамаарал бүхий этгээд" гэж нэмж оруулсан юм билээ. Энэ бол байж боломгүй хэрэг. Гэхдээ Татварын багц хуулийн хэлэлцүүлэг дөнгөж эхэлж байна. Ажлын хэсгийн хуралдааны үеэр УИХ-ын нэг гишүүн яг энэ заалтын талаар дурдаад горимын санал гаргасан. Тэгэхээр энэ заалтаар тусгайлан санал хурааж таарах байх.

Эх сурвалж: "Монголын үнэн" сонин

0
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Хүрэн манжингийн шүүсний ид шид

2019-06-26

Тоос сорогчоор юуг соруулж болохгүй вэ?

2019-06-25

Тархиа хөгшрөхөөс сэргийлэх 5 арга

2019-06-25

Чөмөгний ясаар хийсэн шөлний гайхалтай ашиг тус

2019-06-25

Цөмийн гамшигт өртсөн Фукушимагийн хориотой бүсийн өнөөгийн дүр төрх

2019-06-25

Цэнхэр үст Цэрэнгийн гайхалтай аялал

2019-06-24

Хэвлийдээ бойжиж буй амьтдын гайхамшигт зургууд

2019-06-23

Алдарт барилга, дурсгалт газрууд баригдаж байх үедээ...

2019-06-23

Боловсролын яам улс төрийн хараанд байгааг багш нар эсэргүүцлээ

2019-06-26

ЭЕШ-д 111 шалгуулагч 800 оноо авчээ

2019-06-24

Мэргэжлийн боловсрол, сургалтын байгууллагын 1000 гаруй багшийг компьютержүүлэв

2019-06-21

Сургууль цэцэрлэгийн урсгал засварыг 8 дугаар сарын 15 гэхэд дуусгахыг үүрэг болгов

2019-06-21

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

ШЕЗ 10 гишүүнээс бүрдэнэ гэдгийг 9 болгох зэрэг саналыг гаргав

2019-06-26

Үндсэн хуулийн цэц маргааныг хэрэгсэхгүй болгов

2019-06-26

Шүүх эрх мэдлийн хариуцлагыг дээшлүүлж, хараат бус байдлыг хангахтай холбоотой нэмэлт, өөрчлөлт

2019-06-26

Хууль бусаар хар тамхи нэвтрүүлсэн дөрвөн иргэнд 1-4 жилийн хорих ял оноолоо

2019-06-26

Имарт дэлгүүрт гарсан галын улмаас 83.4 тонн хүнсний бүтээгдэхүүнийг устгажээ

2019-06-26

Наадмын өмнө шатахууны үнэ 120 орчим төгрөгөөр буурна

2019-06-26

Хар тамхины хэрэгт холбогдсон консул Б.Баттүшиг хурандаа цолтой

2019-06-26

АНУ-ын Батлан хамгаалах яамын буцалтгүй тусламжаар олгогдсон техник хэрэгслийг хүлээн авлаа

2019-06-26

УУХҮ-ийн сайд Д.Сумъяабазар “Ил тод, хариуцлагатай уул уурхай” сэдвээр мэдэгдэл хийв

2019-06-26

З.Энхболд: Ц.Элбэгдоржоо АТГ-т ирж мэдүүлгээ өгөөрэй!

2019-06-26
53:11

"Ам нээвэл" нэвтрүүлэгт Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд Н.Цэрэнбат оролцов

2019-06-26

Байшин дотор монгол гэр барин амьдарч буй ажилсаг гэр бүл

2019-06-25

Samsung-н эвхэгддэг гар утас худалдаанд гарахад бэлэн болжээ

2019-06-22

2019 онд худалдан авч болох шилдэг 10 зөөврийн компьютер

2019-06-20

Да Винчигийн сэдэж байсан итгэмээргүй дэвшилтэт 10 технологи

2019-06-10

"Apple" компани шинэ бүтээгдэхүүнүүдээ танилцууллаа

2019-06-06

Аяга угаах ариун буянтай ажил

2019-06-24

Ухаарал гэж...

2019-06-24

Гүүр...

2019-06-21

"Нүцгэн үнэн"-ийн түүх

2019-06-21

Тэрэлж голд дөрвөн минж нутагшуулав

2019-06-25

Галтай болгоомжгүй харьсаны улмаас 363 сая төгрөгийн хохирол учруулжээ

2019-06-24

Үер, усны аюулаас сэрэмжлүүлж байна

2019-06-21

Түймэр тавьсан иргэн 363 сая төгрөгийн хохирол барагдуулна

2019-06-20

Хүний араншин буюу муухай Монгол зан...

2019-06-26

Харийн оронд ажиллаж улсаа ядуурлаас аварсан солонгос залуус

2019-06-25

Бусдын яриаг сонсож сур

2019-06-24

Хямдхан хүмүүст үнэтэй үг бүү хэл, тэд үнэ цэнийг нь мэддэггүй юм...

2019-06-24

Хүүхдийг загнахаас илүү магтаж өсгөх нь тархины хөгжилд сайнаар нөлөөлдөг

2019-06-25

Далавчных нь том жижиг хүүхдийн тань хэр өндөрт нисэхийг шийднэ

2019-06-21

Хүүхдийн "Сэвлэг үргээх ёслол"-д хүн бүрийг урьдаггүй

2019-06-14

Хүүхдээ аз жаргалаар дүүрэн өсгөхийн тулд ээж аавын яаран анхаарах 9 зүйл

2019-06-12

“UB Пропертиз”: Загварын байранд зочлоод азтан болоорой!

2019-06-26

Маркетингийн тоглоомын дүрэм

2019-06-26

“Цусны даралт ихсэлтийн эсрэг аян-2019” Увс аймгаас эхэллээ

2019-06-25

Киноны хорхойтнуудаа наашаа!

2019-06-24

Үзэсгэлэнт оддын хүүхдүүд

2019-06-25

Алдартнууд жирийн хүмүүс байсан бол...

2019-06-20

Амжилтанд хүрэхээсээ өмнө санаанд оромгүй ажил хийдэг байсан одод

2019-06-10

XX зууны хамгийн сайхан эр Ален Делоны амьдралын түүх

2019-06-06

Шахмал түлшийг нүүрсний үнээр хэрэглэгчдэд хүргэнэ

2019-06-26

Г.Занданшатар Оюутолгойн гэрээг шалгах үйл ажиллагааг тасалдуулахгүй байх үүрэг өгчээ

2019-06-26

Монголчууд Оюу толгойн гэрээнд өөрчлөлт хийвэл Олон улсын Арбитрын шүүхэд дуудагдах эрсдэлтэй

2019-06-25

Тоост Заамарыг Тосонгийн ой бүрхэнэ гэв

2019-06-25

Эмгэнэлтэй ч гэмээр, инээдтэй ч гэмээр үхлээр үхсэн 10 хүн

2019-06-26

Мунхаг хүмүүсийн л санааг зовоодог 7 зүйл

2019-06-26

Бүсгүйчүүдийн амьдралыг хөнгөвчлөх гайхалтай бүтээлч санаанууд

2019-06-26

"Дэлхийн дээвэр" дээр амьдардаг Балбачуудын тухай сонирхолтой 20 баримт

2019-06-26

Илүү гэр /өгүүллэг/

2019-06-16

Галын бурхан /Өгүүллэг/

2019-06-09

"Сумын төв дээр" /өгүүллэг/

2019-05-26

Нангиад хатан /өгүүллэг/

2019-05-19

ОХУ Гүрж улсаас иргэдээ татна

2019-06-24

АНУ Иранд шинээр хориг тавина

2019-06-23

Камбож улсад баригдаж байсан барилга нуржээ

2019-06-22

Девид Гилморын гитарууд 21 сая ам.долларын үнэ хүрлээ

2019-06-22

Алгын чинээ цаасаар "цэвэр" болсноо баталгаажуулчих, бөхчүүдээ!

2019-06-26

Х.Болортуяа ДАШТ-д оролцох эрхээ авчээ

2019-06-26

Олон улсын Хөлбөмбөгийн холбооны шүүгч ​Б.Хаш-Эрдэнэ: Хөлбөмбөг бол мэдрэмж

2019-06-26

Монголын боксчид “Байкал-50” ОУТ-д хүч сорино

2019-06-26

"Фургон" машин анх удаа шинэчлэгдэхээр болжээ

2019-06-20

"Приус" машиныг 4 хүний тохилог сууц болгон хувиргах бүтээгдэхүүнийг танилцуулжээ

2019-06-18

Хамгийн их борлуулалттай 10 орос машиныг тодруулжээ

2019-06-14

Зовлонгүйгээр жолоо барихад тань туслах зааврууд

2019-06-10

Өвөрмонголын Хятаны шилдэг үзмэрүүдийг үзэсгэлэнд дэлгэнэ

2019-06-26

Кино хорхойтнуудын тархийг гашилгасаар ирсэн 10 асуулт

2019-06-26

Б.Алтанжаргал: Ээж минь алга ташсан бол дээдийн жаргал тэр байлаа

2019-06-26

Кан Хосуп: Монгол-Солонгосын шинэ Торгоны зам үүсч байна

2019-06-26

Я.Дагвадорж: Хүүхдэдээ С вирүсийн халдвар авахуулахгүйн тулд хумсны хутга, сойз, сахлын хутгаа тусдаа хэрэглэж занш

2019-06-26

"Манай улсад мансууруулах бодис хэрэглэгчдийн 20 хувь нь элэгний С вирусийн халдвартай байна"

2019-06-26

Гурвалжин будааг 7 хоногт 3 удаа идсэнээр таны биед ямар өөрчлөлт гарах вэ?

2019-06-26

Мансууруулах бодис хэрэглэгчдийн тоо 20 жилийн дотор 20 дахин өсчээ

2019-06-26

4.6 кг алт экспортолжээ

2019-06-26

“Улаанбаатар эдийн засаг форум” ирэх баасан гарагт эхэлнэ

2019-06-26

Алтны үнэ хамгийн өндөр цэгт хүрэв

2019-06-25

НӨАТ ядуу бүлэгт илүү дарамт учруулна

2019-06-24

Консул Д.Мөнх-Эрдэнийг эргүүлэн татахыг Монголын талаас хүслээ

2019-06-26

Х.Баттулга, Ц.Элбэгдорж, Н.Энхбаяр нар Ерөнхийлөгчөөр 14 жил ажиллаж болно

2019-06-26

УИХ-ын эмэгтэй гишүүд Бутаны Хаант Улсын төлөөлөгчидтэй уулзлаа

2019-06-26

Монгол-Болгарын парламентын бүлгийн дарга Л.Энхболд Болгарын Эдийн засгийн сайд тэргүүтэй төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзлаа

2019-06-26

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
67.2%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.23%
Дональд Трамп (АНУ)
4.31%
Шинзо Абэ (Япон)
3.29%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.95%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.84%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
1.14%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.02%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.45%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.34%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.11%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.11%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,367

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,016

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,318

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,257