Монголын тухай Америкийн геополитикч ингэж бичжээ

Монголын тухай Америкийн геополитикч ингэж бичжээ

Нэгэн үед Орос улс Төв Азийн далайд гарцгүй тэрхүү орны хамгийн том холбоотон нь байсан ч өдгөө тэнд нөлөөгөө тогтооход бусад орны ширүүн өрсөлдөөнтэй тулгарах болжээ.

Геополитикийн асуудал, улс орнуудын аюулгүй байдлын бодлогын талаар мэдээлэл, сурвалжлага бэлтгэдэг "Global Security Review" сайтын судлаач Никола Микович Монгол дахь Оросын нөлөө сүүлийн жилүүдэд хэрхэн буурсан талаар анализ бичсэнийг орчуулан хүргэж байна.

Англи хэл Оросыг гүйцэж Монголд хамгийн түгээмэл яригддаг гадаад хэл болж байгаатай зэрэгцэн барууны корпорациуд Монголын уул уурхайн аж үйлдвэрлэлийн ихэнх хувьд хяналт, нөлөөгөө тогтоожээ. Ашигт малтмалын салбар бол Монголын эдийн засгийн амин чухал хэсэг юм. Дэлхийд одоогоор илрээд байгаа нийт нүүрсний нөөцийн 10 хувь нь хуучин Зөвлөлтийн дагуул улсуудын нэг тус оронд агуулагддаг.

Монголын уул уурхайн аж үйлдвэрийг Оюу Толгой болон Таван Толгой гэсэн хоёр компани давамгайлдаг. Хувьцааны гуравны хоёрыг нь Канадын болон Британи, Австралийн фирмүүд эзэмшдэг Оюу Толгой нь монголын уул уурхайн голлох тоглогч. Байгаль орчны нөхөн сэргээлтийн асуудлаар муу нэр зүүсэн Канадын "Рио Тинто" группын нөлөө Монголд маш их...

Уул уурхайн салбарын хоёр дахь том корпораци бол төрийн өмчит Таван Толгой. Саяхан монголын хууль тогтоогчид Таван Толгойн нүүрсний уурхайн 30 хувийг зарахыг зөвшөөрөөд байгаа... Уул уурхайн салбар нь Монголын ДНБ-ий ойролцоогоор гуравны нэгийг нь бүрдүүлж өгдөг. Ашигт малтмалын бүтээгдэхүүн тус орны нийт экспортын 89 хувийг хангаж байна. Хэдийгээр "Рио Тинто" гэх мэт барууны компаниуд тус орны эдийн засагт байр сууриа бат эзэлсэн ч Хятад улс Монголын гол худалдан авагч хэвээр байна. Харин эсрэгээрээ монголын эдийн засаг дахь оросын нөлөө ЗХУ-ын задралын дараа уналтад орсон юм. 

1990-ээд оны үед Монголын Оростой хийх худалдаа 80 гаруй хувиар буурсан байхад Хятадтай хийх дипломат харилцаа, эдийн засгийн нөлөө хурдацтайгаар өсчээ. Харин сүүлийн хэдэн жилд ОХУ бүс нутгийн тэргүүлэгчийн байр сууриа хадгалах үүднээс Монголтой урьдын холбоогоо сэргээхийг эрмэлзэх болсон байна. Оросын засгийн газар монголын улсын өрийн 98 хувийг цайруулсны зэрэгцээ Орос-Хятадын хоорондох газрын тос дамжуулах хоолойг тус улсын нутгаар дайруулан барих гэрээг хийжээ.

Социалист дэглэмийн үед Монгол улс нь албан бусаар ЗХУ-ын бүрэлдэхүүний 16 дахь БНУ-д тооцогдож байсан гэхэд хилсдэхгүй бөгөөд иргэдийн ихэнх нь оросоор ярих юм уу ойлгох чадвартай байв. Харин өнөөдөр орос хэлний ач холбогдол монголчуудын дунд, ялангуяа залуусын дунд ихээхэн буурчээ. Кирилл үсэг нь монголчуудын хэрэглэдэг албан ёсны цагаан толгой мөн боловч залуус цахим орчин, олон нийтийн сүлжээнд Латин үсгийг галиглан ашиглахыг илүүд үздэг. Монгол хэл дээрх фэйсбүүкийн сэтгэгдлүүдийн бараг тал хувь нь латин үсгээр бичигдсэн харагддаг. Хуучин Зөвлөлтийн бүрэлдэхүүнд байсан улсууд кирилл үсгийг халж эхэлж байгаатай нэгэн адил Монголын төрөөс латин үсгийг стандартчилах ажил зохион байгуулах магадлал өндөр байна.

Орос Монголд зөвхөн эдийн засгаа нөлөөгөө алдсангүй, соёлын нөлөөгөө ч гэсэн аажмаар алдаж байна. Орос хэл нь монгол залуусын дундах хамгийн түгээмэл гадаад хэлний байр сууриа англи хэлд хэдийнээ тавьж өгсөн. Хэдийгээр орос хэл заадаг сургууль, их сургуулиуд монголд олон тоотой хэвээр байгаа ч цаашдаа хойд хөршийнх нь соёлын нөлөө тэнд багассаар байх болно. 

7
таалагдаж байна

11
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Компьютерээ хэрхэн вирустүүлэхгүй байх вэ?

2019-09-19

"Windows 10"-ийн шинэчлэлт хийсэн комьпютерүүд интернетэд холбогдох боломжгүй болжээ

2019-09-18

"Google" компани шинэ ухаалаг утсаа ирэх сарын 15-нд танилцуулна

2019-09-18

Монгол төрийн мэдээлэл хакерчдын гарт байна

2019-09-12

Ажилд авах боломжгүй гэсэн бичиг 4 тэрбум ам.долларын чек болон хувирсан нь

2019-09-19

Өлөндүү амьдарч, тэнэгдүү байхын нууц

2019-09-19

Монгол Улсын цөмийн статус...

2019-09-19

10 жилийн дараа Монголдоо амьдраад төрсөн бодол минь

2019-09-18

Германыг дэлхийн шилдэг улс болгодог 9 шалтгаан

2019-09-19

"Үгээр хэлэмгүй гоо үзэсгэлэнтэй" хэмээн түүхэнд үлдсэн 6 бүсгүй

2019-09-19

"Анааш, матар хоёрын хэцүүхэн амьдрал" - Япон зураачийн хөгжилтэй бүтээлүүд

2019-09-19

Цагаан хоолтон бүсгүй 16 туулайг аврахын тулд 100 туулай золиосложээ

2019-09-19

Бүртгэл, санхүү, эдийн засгийн ажилтны улсын зөвлөгөөн эхэллээ

2019-09-19

Тэтгэвэр барьцаалсан зээлийн хугацааг бүх банканд адил 24 хүртэл сар болгох чиглэл өгчээ

2019-09-19

Монголбанк мөнгөний бодлогын хүүгээ хэвээр үлдээлээ

2019-09-18

С.Даваасүрэн: Үнэт цаасны зах зээл дээр 28 жил үзэгдээгүй тэсрэлт бий болсон

2019-09-18

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

Хурим хийхээсээ өмнө заавал асуух 11 асуулт

2019-09-08

Н.Өнөрцэцэг: Ц.Гарамжав гишүүнтэй холбоотой хөдлөшгүй баримтууд байна

2019-09-18

"Ам нээвэл" нэвтрүүлгээр Х.Тэмүүжин УИХ-ын болон ерөнхийлөгчийн зөрчилдөөнийг ингэж шүүмжлэв

2019-09-18

"Гацуурт"-ын Л.Чинбат Дархан аварга Б.Бат-Эрдэнэд МҮБХ-ны албан ёсны тамга тэмдгийг хүлээлгэж өгч, хоёр холбоо гэх хагарал дууслаа

2019-09-18
1:38:28

"Улаанбал" нэвтрүүлэгт Э.Бат-Үүл оролцов

2019-09-18

Д.Ганхуяг: Зөв хооллолт хүнийг дотроос нь эрүүлжүүлнэ

2019-09-19

Х.Баттулга: ДЭМБ-ын зорилтыг хэрэгжүүлэхэд өрхийн эмнэлгүүд чухал үүрэг гүйцэтгэж байна

2019-09-18

Эрүүл мэндийн салбарт хийгдсэн дэвшилтэт технологи, томоохон хөрөнгө оруулалтыг танилцууллаа

2019-09-18

“Салхинцэцэг” өвчний халдвараас сэргийлэх зөвлөмж

2019-09-17

Засгийн газрын даалгавраар 110 га талбайд нөхөн сэргээлт хийжээ

2019-09-18

Аварга тосонгоос аврал эрэх хэрэггүй

2019-09-12

Улаанбаатар хотын ойг хамгаалах төсөл эхэллээ

2019-09-12

Цэнгэл, Цагаан-Үүр сумаас бусад газарт самар бэлтгэж, ашиглахыг хориглоно

2019-09-09

Хэрэг хуучирдаггүйн учир буюу нэхэн тоолох хугацаа

2019-09-19

Ард нийтийн санал асуулга: МАН-ын тулгалт уу, ард түмний сонголт уу

2019-09-19

Хууль зүйн салбарын ХӨГЖЛИЙН дараагийн ШАТ

2019-09-17

АТГ АН-ын дарга С.Эрдэнэд хэрэг үүсгэн шалгах шаардлаггүй гэж үзжээ

2019-09-17

Хүүхэдгүй юм шиг ажиллаж, ажилгүй юм шиг хүүхдээ өсгөдөг ганц бие ээжүүд...

2019-09-19

Хотын дарга аа, нийтийн тээврийн тоогоо нэмээч!

2019-09-18

Сайжруулсан түлш утааг 50 хувиар бууруулна гэдэгт иргэд итгэхгүй байна

2019-09-18

Хүүхдээ золионд гаргах хариуцлагагүй "томчууд"

2019-09-17

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

"Нинаг буцаасан нь" /өгүүллэг/

2019-09-01

Зохиолчдын хачиргүй яриа

2019-08-22

Чамайг хайрлах тэр...

2019-08-20

Оскарын шагналт "Амьдрал нулимсанд дургүй" киноны жүжигчид 40 жилийн дараа...

2019-09-19

“Хөх Тавилан” кино Флоренцийн Олон Улсын Эмэгтэй кино уран бүтээлчдийн наадамд шалгарчээ

2019-09-17

“70 түүх, 70 агшин” гэрэл зургийн үзэсгэлэн нээлтээ хийлээ

2019-09-17

Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Энэтхэг дэхь Буддын шашны түүх дурсгалт газруудыг үзнэ

2019-09-16

Монголын өсвөрийн баг Вьетнамын шигшээд 0:7-оор хожигдлоо

2019-09-19

Э.Цэндбаатар ДАШТ-ий хүрэл медалийн болзол хангав

2019-09-19

Э.СУМЪЯА: Би хүмүүсийн харааж зүхэж байгаа харцнаас айж байна

2019-09-18

Ц.Амарсанаагийн дараагийн учраа нь Антонио Карусо

2019-09-18

Дэлхийн түүхийг бичилцэж явсан хүмүүсийн үр сад хэрхэн амьдарч байна вэ?

2019-09-13

Дуучин А.Мөнгөншагай автын ослоор амиа алджээ

2019-09-08

Үзэсгэлэнт бүсгүйчүүдийн хүүхдүүд

2019-09-08

Жастин Бибер алдар нэр амьдралыг нь хэрхэн сүйтгэсэн болохыг харуусан дурсав

2019-09-05

Сургуулийн орчимд худалдаалж буй хүнсний бүтээгдэхүүнд урьдчилан сэргийлэх шалгалт хийгдэж байна

2019-09-19

Замын цагдаагийн гүүрэн гарцыг даваа гарагт нээнэ

2019-09-19

Дулааны шугам сүлжээний ажилтай холбоотойгоор зарим нийтийн тээврийн маршрутад түр хугацаагаар өөрчлөлт орно

2019-09-19

Нийслэлийн жендэрийн дэд хөтөлбөрийн төслийг боловсрууллаа

2019-09-19

H.Энхбаяр: МАХН Ерөнхийлөгчийн засаглалыг дэмжиж байгаа

2019-09-19

Лидергүй болсон АН-ын зовлон буюу Ерөнхийлөгчөөс Ардчиллаа аврах төлөвлөгөө

2019-09-19

Б.Жаргалсайхан: МАН-ын генсек гээд шазруун бацаан хэн билээ? тэрэнд хэлье!

2019-09-19

Итгэ, гэхдээ шалга

2019-09-19

Берлин хотыг хоёр хуваасан нь... (Фото түүх)

2019-09-16

Монгол элдэв зураг №60 (95 фото)

2019-09-14

Элдэв зураг (70 фото) №625

2019-09-13

Ердийн зүйлсийг ер бусын өнцгөөс харвал...

2019-09-12

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.19)

2019-09-19

Podcast news - Цаг үе (2019.09.19)

2019-09-19

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.18)

2019-09-18

Podcast news - Цаг үе (2019.09.18)

2019-09-18

Хууль бус алт олборлолтыг зогсоов

2019-09-19

"Эрдэнэт" үйлдвэрт тогтоосон онцгой дэглэмийн хугацааг сунгахыг дэмжлээ

2019-09-13

Сэлэнгэ аймагт хууль зөрчсөн уурхайнуудын үйл ажиллагааг зогсоолоо

2019-09-11

Стратегийн ордыг ашиглахдаа үр ашгийн дийлэнхийг ард түмэнд ногдуулна

2019-09-11

“Монгол Улсын Олборлох салбарын сургалтын цахим портал”-ыг аравдугаар сараас ашиглалтад оруулна

2019-09-17

УИХ-ын дарга Г.Занданшатар Монголын Оюун Ухааны Академийн сурагчидтай уулзалт хийлээ

2019-09-17

“Говийн чоно-2019” олон улсын дадлага сургуульд 21 орны 500 гаруй төлөөлөгч оролцож байна

2019-09-16

Мансарданд үйл ажиллагаа явуулж байгаа “Билгүүн номч” сургуулийг шалгаж байна

2019-09-11

Хүүхэд багачуудынхаа эрүүл мэнд, боловсролыг дэмжих үйлсэд урт хугацаанд хамтран ажиллахаар боллоо

2019-09-19

Голомт банк “Global investor” арга хэмжээг зохион байгууллаа

2019-09-18

Монгол Улсад суугаа элчин сайдууд, төлөөлөгчид хөлбөмбөгийн аваргуудаа 10 дахь жилдээ тодрууллаа

2019-09-18

"Итгэл найдвар, боломж - Улаанбаатар 2019" амжилттай зохион байгуулагдлаа

2019-09-18

Та бидний буруу идэж, хэрэглэдэг хүнсний бүтээгдэхүүнүүд

2019-09-19

Хэрхэн эрүүл давс сонгох вэ?

2019-09-18

Дотно харилцааны талаарх худал зүйлс

2019-09-17

Хүүхэд төрүүлэх хамгийн тохиромжтой насыг 34 гэж тогтоожээ

2019-09-17

Фүкүшимагийн гамшигт буруутгагдаж байсан компанийг шүүх буруугүй гэж үзжээ

2019-09-19

Нэг сая Бельгичүүд нийлж 9 сартай охины эмчилгээний зардлыг төлжээ

2019-09-19

Бүсгүйчүүд ялдам төрхтэй болохын тулд гоо сайхны хагалгаа хийлгэж эхэлжээ

2019-09-19

АНУ Европт шахалт үзүүлэхийн тулд Беларусьтай харилцаагаа сайжруулж эхэлсэн үү?

2019-09-19

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.89%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
15.82%
Дональд Трамп (АНУ)
4.89%
Шинзо Абэ (Япон)
3.49%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.88%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.61%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.94%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
0.94%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.74%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.34%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.27%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.2%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,443

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,231

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,365

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,298