Монголын тухай Америкийн геополитикч ингэж бичжээ

Монголын тухай Америкийн геополитикч ингэж бичжээ

Нэгэн үед Орос улс Төв Азийн далайд гарцгүй тэрхүү орны хамгийн том холбоотон нь байсан ч өдгөө тэнд нөлөөгөө тогтооход бусад орны ширүүн өрсөлдөөнтэй тулгарах болжээ.

Геополитикийн асуудал, улс орнуудын аюулгүй байдлын бодлогын талаар мэдээлэл, сурвалжлага бэлтгэдэг "Global Security Review" сайтын судлаач Никола Микович Монгол дахь Оросын нөлөө сүүлийн жилүүдэд хэрхэн буурсан талаар анализ бичсэнийг орчуулан хүргэж байна.

Англи хэл Оросыг гүйцэж Монголд хамгийн түгээмэл яригддаг гадаад хэл болж байгаатай зэрэгцэн барууны корпорациуд Монголын уул уурхайн аж үйлдвэрлэлийн ихэнх хувьд хяналт, нөлөөгөө тогтоожээ. Ашигт малтмалын салбар бол Монголын эдийн засгийн амин чухал хэсэг юм. Дэлхийд одоогоор илрээд байгаа нийт нүүрсний нөөцийн 10 хувь нь хуучин Зөвлөлтийн дагуул улсуудын нэг тус оронд агуулагддаг.

Монголын уул уурхайн аж үйлдвэрийг Оюу Толгой болон Таван Толгой гэсэн хоёр компани давамгайлдаг. Хувьцааны гуравны хоёрыг нь Канадын болон Британи, Австралийн фирмүүд эзэмшдэг Оюу Толгой нь монголын уул уурхайн голлох тоглогч. Байгаль орчны нөхөн сэргээлтийн асуудлаар муу нэр зүүсэн Канадын "Рио Тинто" группын нөлөө Монголд маш их...

Уул уурхайн салбарын хоёр дахь том корпораци бол төрийн өмчит Таван Толгой. Саяхан монголын хууль тогтоогчид Таван Толгойн нүүрсний уурхайн 30 хувийг зарахыг зөвшөөрөөд байгаа... Уул уурхайн салбар нь Монголын ДНБ-ий ойролцоогоор гуравны нэгийг нь бүрдүүлж өгдөг. Ашигт малтмалын бүтээгдэхүүн тус орны нийт экспортын 89 хувийг хангаж байна. Хэдийгээр "Рио Тинто" гэх мэт барууны компаниуд тус орны эдийн засагт байр сууриа бат эзэлсэн ч Хятад улс Монголын гол худалдан авагч хэвээр байна. Харин эсрэгээрээ монголын эдийн засаг дахь оросын нөлөө ЗХУ-ын задралын дараа уналтад орсон юм. 

1990-ээд оны үед Монголын Оростой хийх худалдаа 80 гаруй хувиар буурсан байхад Хятадтай хийх дипломат харилцаа, эдийн засгийн нөлөө хурдацтайгаар өсчээ. Харин сүүлийн хэдэн жилд ОХУ бүс нутгийн тэргүүлэгчийн байр сууриа хадгалах үүднээс Монголтой урьдын холбоогоо сэргээхийг эрмэлзэх болсон байна. Оросын засгийн газар монголын улсын өрийн 98 хувийг цайруулсны зэрэгцээ Орос-Хятадын хоорондох газрын тос дамжуулах хоолойг тус улсын нутгаар дайруулан барих гэрээг хийжээ.

Социалист дэглэмийн үед Монгол улс нь албан бусаар ЗХУ-ын бүрэлдэхүүний 16 дахь БНУ-д тооцогдож байсан гэхэд хилсдэхгүй бөгөөд иргэдийн ихэнх нь оросоор ярих юм уу ойлгох чадвартай байв. Харин өнөөдөр орос хэлний ач холбогдол монголчуудын дунд, ялангуяа залуусын дунд ихээхэн буурчээ. Кирилл үсэг нь монголчуудын хэрэглэдэг албан ёсны цагаан толгой мөн боловч залуус цахим орчин, олон нийтийн сүлжээнд Латин үсгийг галиглан ашиглахыг илүүд үздэг. Монгол хэл дээрх фэйсбүүкийн сэтгэгдлүүдийн бараг тал хувь нь латин үсгээр бичигдсэн харагддаг. Хуучин Зөвлөлтийн бүрэлдэхүүнд байсан улсууд кирилл үсгийг халж эхэлж байгаатай нэгэн адил Монголын төрөөс латин үсгийг стандартчилах ажил зохион байгуулах магадлал өндөр байна.

Орос Монголд зөвхөн эдийн засгаа нөлөөгөө алдсангүй, соёлын нөлөөгөө ч гэсэн аажмаар алдаж байна. Орос хэл нь монгол залуусын дундах хамгийн түгээмэл гадаад хэлний байр сууриа англи хэлд хэдийнээ тавьж өгсөн. Хэдийгээр орос хэл заадаг сургууль, их сургуулиуд монголд олон тоотой хэвээр байгаа ч цаашдаа хойд хөршийнх нь соёлын нөлөө тэнд багассаар байх болно. 

7
таалагдаж байна

11
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Хятадад дэлхийн хамгийн том "хөвдөг" нарны цахилгаан станц ашиглалтанд орлоо

2019-03-21

Шинэ Зеланд улс байлдааны зориулалттай галт зэвсгийг бүрэн хориглоно

2019-03-21

Өмнөд Солонгосын зочид буудлуудад мянга гаруй үйлчлүүлэгчийг нууц камераар бичиж байсан нь илчлэгджээ

2019-03-21

Математикийн хамгийн нэр хүндтэй шагналыг түүхэнд анх удаа эмэгтэй хүн хүртжээ

2019-03-20

С.Зоригийн хэрэгтэй холбоотой Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөл яаралтай хуралдаж байна

2019-03-22

А.Ганбатыг ЗХЖШ-ын даргаар томиллоо

2019-03-22

ЗХЖШ-ын даргаар А.Ганбатыг томилохыг дэмжлээ

2019-03-22

С.Зоригийн амь насыг хөнөөсөн хэргийн асуудлаар хуралдаж байна

2019-03-22
0:35

Ё.Сагсай прокурорын нууц бичлэг ил болов

2019-03-22
5:43

С.Зоригийн амийг хороосны дараах ховор бичлэг /1998 он/

2019-03-22

Д.Эрдэнэсувд: Д.Эрдэнэбилэгийг яллагдагчаар татах үндэслэлгүй гэж үзээд саналыг буцаасан

2019-03-21

Ц.Нямдорж: Би амьдралдаа уучлалт гуйж үзээгүй, Б.Содномдаржаа Т.Чимгээ нарын ар гэрээс уучлалт гуйж байна

2019-03-21

Ахмад үе дайчин уламжлал...

2019-03-22

Тэд ард түмнээсээ уравсан

2019-03-20

Мэргэн ухаан гэж юу вэ...

2019-03-20

“Битгий шалчгана”, Монголчуудаа!

2019-03-19

Нүүрс тээврийн жолоочдыг кабиндаа хонох, хоол хийхийг хоригложээ

2019-03-21

Эрдэнэс тавантолгой ХК иргэдэд “шүлс” долоолгох гэж байна

2019-03-21

Таван толгойн орд газрыг түшиглэсэн ХОТ сүндэрлэн босох цаг айсуй...

2019-03-20

“Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК-г хаалттай хувьцаат компаниар бүртгэлээ

2019-03-19

Согтуу жолоочийн балгаар хоёр хүн хорвоог орхижээ

2019-03-22

Ирэх сард нийслэлд анх удаа гамшгаас хамгаалах иж бүрэн сургалт зохион байгуулагдана

2019-03-22

Говьсүмбэр аймгийн ЗДТГ-ын төлөөлөгчид зочиллоо

2019-03-22

С.Сүх-Очир: Нийгмийн хөгжилд сайн дурынхны хувь нэмэр, оролцоог нэмэгдүүлэхээр зорьж байна

2019-03-22

Монголд сайн кино төрөхгүй байгаа нь "үнэт зүйл" байхгүй болсонтой холбоотой!

2019-03-22

Би та бүхэндээ сургамж болог гэж өөрийн түүхээ бичлээ би одоо ч түүнийхээ араас харамсдаг…

2019-03-21

Хүмүүс нас барахынхаа өмнө юунд хамгийн ихээр харамсдаг вэ?

2019-03-20

Хэн нэгэнд хэрэг болж юу магад хэмээн сийрүүлэв

2019-03-19

Өсвөр насныхан санхүүгийн мэдлэг, боловсролоо дээшлүүллээ

2019-03-22

ХААН Банкны Жижиг дунд бизнес эрхлэгчдийг дэмжих төв үүдээ нээлээ

2019-03-22

Худалдаа хөгжлийн банкны ажилтнууд гамшгаас урдчилан сэргийлж чадлаа!

2019-03-21

Боломж, гарц санал болгосон “Business to Business” өдөрлөг боллоо

2019-03-21

Хүнийг дотроос нь үхүүлж байдаг 7 хорт зуршил

2019-03-22

Бидний өдөр тутмын амьдралыг хөнгөвчлөх ухаалаг санаанууд

2019-03-22

Буддагийн баримал дотроос 1000 жилийн настай занданшуулсан шарил олджээ

2019-03-21

Япончуудын үр бүтээлтэй ажилладаг нууц юу вэ?

2019-03-21

Орон нутагт гэмтэл согогийн тусламж, үйлчилгээний хүртээмжийг сайжруулна

2019-03-22

Сэтгэцийн тулгамдсан асуудлаар 1800-2000 утаснаас зөвлөгөө авах боломжтой

2019-03-22

Эмээ тогтмол уувал сүрьеэ бүрэн эдгэрдэг өвчин

2019-03-22

Япон хүүхдүүд яагаад дэлхийн хамгийн эрүүл, жаргалтайд тооцогддог вэ?

2019-03-21

Ургамал, малын эрүүл ахуй, хүнсний аюулгүй байдлын арга хэрэгслийг сайжруулах төсөл хэрэгжиж байна

2019-03-22

Монголд гурван сарын хугацаанд 3.5 болон түүнээс дээш магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт 17 удаа болжээ

2019-03-20

Улаанбаатар хот газар хөдлөлтийн идэвхитэй бүсэд оршдог

2019-03-20

Баруун аймгуудыг чиглэсэн зам халтиргаа гулгаа ихтэй байна гэв

2019-03-20

Дубайд хиймэл оюунт камерууд хүмүүсийн аз жаргалыг хэмжинэ

2019-03-22

Газар хөдлөлтийн чичирхийллийг биеэр мэдрүүлэх танхим нээгдлээ

2019-03-21

Ертөнцийг өөрчлөх "Графин" гэж юу вэ?

2019-03-21

Сансар огторгуйн гайхалтай 10 нээлт

2019-03-20

ЭЕШ: Монгол хэл, бичгийн шалгалт өгөхөөр 18500 орчим хүн бүртгүүлжээ

2019-03-22

ХII ангийнхан сурах бичиггүй төгсч байна

2019-03-21

Майкл С.Клечески: Англи хэлний сургалтын чанарыг сайжруулахад анхаарч ажиллана

2019-03-20

ЕБС-ын сурагчдын дунд гэр бүлдээ захиа бичих захидлын улсын уралдаан зарлагдлаа

2019-03-20

"Бид ялав" (Өгүүллэг)

2019-03-17

Аав /Сургамжит өгүүллэг/

2019-03-16

Нобелийн шагнал хүртэх эрхтэй шилдэг ном зохиолууд

2019-03-14

Аавыгаа согтуу байхад нь үүрээд хэд алхах минь яав даа \өгүүллэг\

2019-03-12

“U23” чөлөөт, сонгомол бөхийн Ази тивийн аварга шалгаруулах тэмцээн эхэллээ

2019-03-22

И.Гэрэлт: Амжилт гаргах сан гэхээсээ илүү битүү дээвэртэй ордонтой болохыг хүсдэг

2019-03-22

“Цагаан гарьд” харих болоогүй

2019-03-22

Чөлөөт бөхийн 23 хүртэлх насны Азийн аварга Улаанбаатарт болж байна

2019-03-21

Машиндаа шинэ аккумлятор худалдаж авахад анхаарах зүйлс

2019-02-12

“Приус”-ны зайг Монголд үйлдвэрлэж, нөхөн сэргээнэ

2019-02-11

Өвлийн улиралд жолооч нарт тулгардаг асуудлуудыг хурдан, шуурхай шийдэх аргууд!

2018-12-17

Машины дугуйг насосгүйгээр хэрхэн хийлэх вэ?

2018-11-10

УИХ-ын дарга Казах иргэдийн төлөөлөлтэй уулзаж, баярын мэндчилгээ дэвшүүллээ

2019-03-22

Чоно багш: Би “Стив Жобс” жүжгээ Монголынхоо нэрийн өмнөөс бүтээж байна

2019-03-22

Төр нийгмийн зүтгэлтэн Маршал Ю.Цэдэнбалын тухай түүхэн кино бүтээнэ

2019-03-22

Налайх дүүрэгт Наурызын баярын хурал боллоо

2019-03-21

Амтат солянка шөл хийж сурцгаая!

2019-03-22

Хаврын улиралд гарын доорх материалаар арьсаа чийгшүүлэх 9 арга

2019-03-22

Хий дарах ардын уламжлалт аргууд

2019-03-22

Хүнсний содын гайхалтай ач тус

2019-03-21

Хамгийн өндөр хамгаалалттай алдартнууд

2019-03-18

Жони Деппийг эхнэр нь хүчирхийлж, хурууг нь таслаж байсан тухай баримтуудыг өмгөөлөгч нь шүүхэд өгчээ

2019-03-15

Германы канцлер Ангелa Меркеллийн хувийн амьдралын нууцаас...

2019-03-14

Женнифер Лопез сүй тавьжээ!

2019-03-11

Монгол банкны Хяналтын зөвлөл хуралдлаа

2019-03-22

Эрх зүйн тодорхойгүй байдал үргэлжилбэл 10 тонн алт ч авч чадахгүй

2019-03-22

Хэрэглээний зээлийн тааз ам.долларыг хазаарлалаа

2019-03-22

Сингапур улсад Монголын компаниудыг Азийн зах зээлд гаргах хөтөлбөр

2019-03-21

Ээж нарын нэг өдөр хэрхэн өнгөрдөг вэ?

2019-03-14

Хожим харамсахгүйн тулд одооноос хүүхдүүдээ битгий даам гарга!

2019-03-14

Авга, нагац эгч нар хүүхдийн хүмүүжилд том нөлөө үзүүлдэг

2019-03-12

Хэвлий дэх үрийг юу жаргалтай болгодог вэ?

2019-03-10

Элдэв зураг (80 фото) №600

2019-03-22

Дэлхийн хамгийн алдартай 20 байгууламж хэрхэн баригдсан бэ?

2019-03-21

"Олон улсын хуримын гэрэл зургийн уралдаан"-д шалгарсан шилдгийн шилдэг бүтээлүүд

2019-03-17

Элдэв зураг (80 фото) №599

2019-03-15

Шүүгч М.Батсуурь, Х.Идэр нарт хариуцлага тооцуулахаар ерөнхийлөгчид хандлаа

2019-03-22

“Татварын ерөнхий хуулийн өөрчлөлт ба жижиг дунд үйлдвэрлэл” уулзалт боллоо

2019-03-22

Цахим орчинд үйлдэгдэх гэмт хэргийн тоо өсчээ

2019-03-22

МИАТ-ийн дэд захирал Н.Энхбаатарын хэрэгт Япон дахь төлөөлөгчийг шалгажээ

2019-03-22

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
48.72%
Дональд Трамп (АНУ)
23.08%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
10.26%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
5.13%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
2.56%
Тереза Мэй (Их Британи)
2.56%
Эммануэль Макрон (Франц)
2.56%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.56%
Шинзо Абэ (Япон)
2.56%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
0.0%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.0%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.0%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,255

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

5,764

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,247

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,218