Монголын тухай Америкийн геополитикч ингэж бичжээ

Монголын тухай Америкийн геополитикч ингэж бичжээ

Нэгэн үед Орос улс Төв Азийн далайд гарцгүй тэрхүү орны хамгийн том холбоотон нь байсан ч өдгөө тэнд нөлөөгөө тогтооход бусад орны ширүүн өрсөлдөөнтэй тулгарах болжээ.

Геополитикийн асуудал, улс орнуудын аюулгүй байдлын бодлогын талаар мэдээлэл, сурвалжлага бэлтгэдэг "Global Security Review" сайтын судлаач Никола Микович Монгол дахь Оросын нөлөө сүүлийн жилүүдэд хэрхэн буурсан талаар анализ бичсэнийг орчуулан хүргэж байна.

Англи хэл Оросыг гүйцэж Монголд хамгийн түгээмэл яригддаг гадаад хэл болж байгаатай зэрэгцэн барууны корпорациуд Монголын уул уурхайн аж үйлдвэрлэлийн ихэнх хувьд хяналт, нөлөөгөө тогтоожээ. Ашигт малтмалын салбар бол Монголын эдийн засгийн амин чухал хэсэг юм. Дэлхийд одоогоор илрээд байгаа нийт нүүрсний нөөцийн 10 хувь нь хуучин Зөвлөлтийн дагуул улсуудын нэг тус оронд агуулагддаг.

Монголын уул уурхайн аж үйлдвэрийг Оюу Толгой болон Таван Толгой гэсэн хоёр компани давамгайлдаг. Хувьцааны гуравны хоёрыг нь Канадын болон Британи, Австралийн фирмүүд эзэмшдэг Оюу Толгой нь монголын уул уурхайн голлох тоглогч. Байгаль орчны нөхөн сэргээлтийн асуудлаар муу нэр зүүсэн Канадын "Рио Тинто" группын нөлөө Монголд маш их...

Уул уурхайн салбарын хоёр дахь том корпораци бол төрийн өмчит Таван Толгой. Саяхан монголын хууль тогтоогчид Таван Толгойн нүүрсний уурхайн 30 хувийг зарахыг зөвшөөрөөд байгаа... Уул уурхайн салбар нь Монголын ДНБ-ий ойролцоогоор гуравны нэгийг нь бүрдүүлж өгдөг. Ашигт малтмалын бүтээгдэхүүн тус орны нийт экспортын 89 хувийг хангаж байна. Хэдийгээр "Рио Тинто" гэх мэт барууны компаниуд тус орны эдийн засагт байр сууриа бат эзэлсэн ч Хятад улс Монголын гол худалдан авагч хэвээр байна. Харин эсрэгээрээ монголын эдийн засаг дахь оросын нөлөө ЗХУ-ын задралын дараа уналтад орсон юм. 

1990-ээд оны үед Монголын Оростой хийх худалдаа 80 гаруй хувиар буурсан байхад Хятадтай хийх дипломат харилцаа, эдийн засгийн нөлөө хурдацтайгаар өсчээ. Харин сүүлийн хэдэн жилд ОХУ бүс нутгийн тэргүүлэгчийн байр сууриа хадгалах үүднээс Монголтой урьдын холбоогоо сэргээхийг эрмэлзэх болсон байна. Оросын засгийн газар монголын улсын өрийн 98 хувийг цайруулсны зэрэгцээ Орос-Хятадын хоорондох газрын тос дамжуулах хоолойг тус улсын нутгаар дайруулан барих гэрээг хийжээ.

Социалист дэглэмийн үед Монгол улс нь албан бусаар ЗХУ-ын бүрэлдэхүүний 16 дахь БНУ-д тооцогдож байсан гэхэд хилсдэхгүй бөгөөд иргэдийн ихэнх нь оросоор ярих юм уу ойлгох чадвартай байв. Харин өнөөдөр орос хэлний ач холбогдол монголчуудын дунд, ялангуяа залуусын дунд ихээхэн буурчээ. Кирилл үсэг нь монголчуудын хэрэглэдэг албан ёсны цагаан толгой мөн боловч залуус цахим орчин, олон нийтийн сүлжээнд Латин үсгийг галиглан ашиглахыг илүүд үздэг. Монгол хэл дээрх фэйсбүүкийн сэтгэгдлүүдийн бараг тал хувь нь латин үсгээр бичигдсэн харагддаг. Хуучин Зөвлөлтийн бүрэлдэхүүнд байсан улсууд кирилл үсгийг халж эхэлж байгаатай нэгэн адил Монголын төрөөс латин үсгийг стандартчилах ажил зохион байгуулах магадлал өндөр байна.

Орос Монголд зөвхөн эдийн засгаа нөлөөгөө алдсангүй, соёлын нөлөөгөө ч гэсэн аажмаар алдаж байна. Орос хэл нь монгол залуусын дундах хамгийн түгээмэл гадаад хэлний байр сууриа англи хэлд хэдийнээ тавьж өгсөн. Хэдийгээр орос хэл заадаг сургууль, их сургуулиуд монголд олон тоотой хэвээр байгаа ч цаашдаа хойд хөршийнх нь соёлын нөлөө тэнд багассаар байх болно. 

7
таалагдаж байна

11
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Монгол элдэв зураг №60 (95 фото)

2019-09-14

Элдэв зураг (70 фото) №625

2019-09-13

Ердийн зүйлсийг ер бусын өнцгөөс харвал...

2019-09-12

Гайхалтай баримт өгүүлэх гэрэл зургууд

2019-09-09

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

"Нинаг буцаасан нь" /өгүүллэг/

2019-09-01

Зохиолчдын хачиргүй яриа

2019-08-22

Чамайг хайрлах тэр...

2019-08-20

Өмнөговь аймагт нэг айлын гэр, гурван автомашин шатсан хэрэг гарчээ

2019-09-15

Засгийн газрын нээлттэй өдрүүд эхэлнэ

2019-09-15

Төв талбайд “Үндэсний номын баяр-2019” болж байна

2019-09-15

Сайжруулсан түлш авах “Сайн карт” маргаашнаас иргэдийн гар дээр очиж эхэлнэ

2019-09-15

Монгол, Хятад хүмүүсийн ялгаа

2019-09-14
4:12

Да.Ганболд: Сохор, харанхуй ард түмэндээ хөтлөгдөж явхыг популизм гэдэг

2019-09-14

Л.Оюун-Эрдэнэ: Цаг алдалгүй онц дэглэм тогтоогоогүй бол "Эрдэнэт"-ийн 49 хувь Сингапурын компаний өмч болох байсан....

2019-09-13

Х.Болорболд: Халх голын ялалтыг үгүйсгэгч нийтлэлчид бол эх орны маань дайснууд, урвагчид юм шүү

2019-09-12

Муурнаас халдварладаг "токсоплазм" шимэгч нь хүний зан араншинд нөлөөлдөг

2019-09-13

Ийм байхаар харшилтай хүмүүс олшрохгүй яахав дээ...

2019-09-13

ХДХВ/ДОХ-ын дахин ГУРВАН тохиолдол бүртгэгджээ

2019-09-13

Чихэр бол морфин

2019-09-12

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.13)

2019-09-13

Podcast news - Цаг үе (2019.09.13)

2019-09-13

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.12)

2019-09-12

Podcast news - Танин мэдэхүй (2019.09.11)

2019-09-11

Та хэнийх нь царайг илүү үзэсгэлэнтэй харагдана гэж бодож байна вэ? /Сонжоо/

2019-09-14

Хамгийн анхны сансрын зочид буудал

2019-09-14

Гар утас бидний амьдралд

2019-09-14

Аз гэж үүнийг л хэлэх байх даа...

2019-09-14

"Эрдэнэт" үйлдвэрт тогтоосон онцгой дэглэмийн хугацааг сунгахыг дэмжлээ

2019-09-13

Сэлэнгэ аймагт хууль зөрчсөн уурхайнуудын үйл ажиллагааг зогсоолоо

2019-09-11

Стратегийн ордыг ашиглахдаа үр ашгийн дийлэнхийг ард түмэнд ногдуулна

2019-09-11

Хууль зөрчсөн уул уурхайн 63 ААН, 87 иргэний үйл ажиллагааг таслан зогсоов

2019-09-11

Монгол төрийн мэдээлэл хакерчдын гарт байна

2019-09-12

"Apple" компани шинэ бүтээгдэхүүнээ танилцууллаа

2019-09-11

“Apple” маргааш шинэ бүтээгдэхүүнээ танилцуулна

2019-09-09

Монгол, Орос сансар судлалын салбарт эрчимтэй хамтарч ажиллах боломжтой гэв

2019-09-08

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй эжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

Хурим хийхээсээ өмнө заавал асуух 11 асуулт

2019-09-08

Шүүх хэний талд үйлчлээд байна вэ?

2019-09-13

Энэ их хурал Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах эрхтэй юу?

2019-09-13

Б.Гүнбилэг: Ерөнхийлөгч засаглалд санаархах нь Үндсэн хуулийн бус арга

2019-09-12

Д.Лүндээжанцан, З.Энхболд нар Үндсэн хуулиар мэтгэлцэнэ

2019-09-11

Уншсан бүхнээ тогтоох 8 шилдэг арга

2019-09-14

Ази маягийн жигнэсэн үхрийн мах хийх жор

2019-09-13

Хөхүүл эмэгтэйд хэрхэн яаж туслахаа мэдэхгүй байгаа бол үүнийг уншаарай

2019-09-13

Эхнэрээ ойлгохгүй байгаа эрчүүд заавал уншаарай!

2019-09-13

Тулгаа: Надаас өөр ээжийг минь асрах хүн байхгүй...

2019-09-13

Ш.Роза: Шулам гэдэг нь миний хийдэг зан үйлийг төлөөлөх нэршил юм

2019-09-13

Энэ улсад чинь эрүүл хүн алга!

2019-09-13

Та хүүхдэдээ "Дуугүй бай, чимээгүй бай, битгий саад болоод бай" гэж хэлдэг бол насны эцэст уйлж суухдаа бэлдэх хэрэгтэй

2019-09-12

Аварга тосонгоос аврал эрэх хэрэггүй

2019-09-12

Улаанбаатар хотын ойг хамгаалах төсөл эхэллээ

2019-09-12

Цэнгэл, Цагаан-Үүр сумаас бусад газарт самар бэлтгэж, ашиглахыг хориглоно

2019-09-09

Цэнгэл, Цагаан-Үүр сумаас бусад газар самар бэлтгэж ашиглахыг хориглоно

2019-09-08

Гадаад зах зээлээс ашиг олох оновчтой гарцыг хөгжүүлж байна

2019-09-13

Зээлийн барьцаанд хураагдсан дуусаагүй барилга худалдана

2019-09-13

Олон улсын VISA картаа 50 хувийн хөнгөлөлттэй үнээр захиалаарай

2019-09-13

Төрийн Банкны шинэ салбараас харилцагч өөрөө өөртөө үйлчлэх боломжтой

2019-09-13

Дэлхийн түүхийг бичилцэж явсан хүмүүсийн үр сад хэрхэн амьдарч байна вэ?

2019-09-13

Дуучин А.Мөнгөншагай автын ослоор амиа алджээ

2019-09-08

Үзэсгэлэнт бүсгүйчүүдийн хүүхдүүд

2019-09-08

Жастин Бибер алдар нэр амьдралыг нь хэрхэн сүйтгэсэн болохыг харуусан дурсав

2019-09-05

“The Hu” хамтлагийнхан анхны цомгоо өлгийдөн авлаа

2019-09-15

УДБЭТ Хөх хотод “Учиртай гурван толгой”-г толилууллаа

2019-09-14

Нийслэлийн “Соёлын элч”-ийг ажиллуулах журмыг баталлаа

2019-09-14

Япон соёлын наадам болно

2019-09-13

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

У.Хүрэлсүх: Чадвартай залуучуудад ажил олдохгүй байна. Буг болохын оронд зайл!

2019-09-14

УИХ-ын намрын чуулганы хуралдаанаар хэлэлцэх асуудлууд

2019-09-14

У.Хүрэлсүх: Албан тушаалтнууд ажлаа хийж чадахгүй бол ажлаа өг

2019-09-13

Засгийн газар иргэдэд төрийн зарим үйлчилгээг нэг цэгээс үзүүлнэ

2019-09-13

Хөдөө арлыг хөдөөгөөр нь үлдээе

2019-09-13

"Аргалах" сэтгэлгээ

2019-09-12

Дэлхийн монгол бүсгүй...

2019-09-12

Солонгос дахь монголчууд монголоо барьж идэх юмаа гэж…

2019-09-11

Трамп Хойд Солонгосын удирдагчтай дахин уулзах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлэв

2019-09-13

АНУ-тай хийсэн худалдааны дайн Хятад дахь 2 сая ажлын байрыг үгүй хийжээ

2019-09-13

АНУ-ын 2019 оны төсвийн алдагдал 1 их наяд ам.долларт хүрэв

2019-09-13

Израиль Цагаан ордныг тагнаж байсан нь илчлэгджээ

2019-09-13

Энэ оны эхний найман сарын байдлаар зээлийн дундаж хүү 1.3 хувиар буурч эхэлжээ

2019-09-12

Монголбанкнаас мэдээлэл хийлээ

2019-09-11

Монголын банкны холбооны Ерөнхийлөгчөөр Б.Мэдрээг улираан томилжээ

2019-09-08

Мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх үндэсний зөвлөл хуралдав

2019-08-16

Мансарданд үйл ажиллагаа явуулж байгаа “Билгүүн номч” сургуулийг шалгаж байна

2019-09-11

Хүүхдээ хэрхэн сурах хүсэл эрмэлзэлтэй болгох вэ?

2019-09-11

НИТХ-ын төлөөлөгч Ц.Баатархүү дөрөв дэх цэцэрлэгээ хүлээлгэн өглөө

2019-09-10

Т.Намнан: Монгол оюутнуудын чадвар дэлхийн түвшинд хүрснийг дуу нэгтэй хүлээн зөвшөөрсөн

2019-09-08

Жүжигчин Өөскө хүрэл медаль хүртжээ

2019-09-15

Азийн клубүүдийн 3х3 сагсан бөмбөгийн АШТ-ээс алт, мөнгөн медаль хүртжээ

2019-09-13

Их аварга Какүрюү М.Ананд, Асаноямад уналаа

2019-09-13

Б.САЙНБУЯН: Эрэгтэй бөхчүүдэд хэд шийдүүлснийхээ дараа барилдахаа больё гэж бодcон

2019-09-12

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.85%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
15.85%
Дональд Трамп (АНУ)
4.87%
Шинзо Абэ (Япон)
3.43%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.88%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.68%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.96%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
0.89%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.75%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.34%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.27%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.21%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,439

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,222

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,361

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,296