Монгол морьны тухай зүрх шимшрүүлэм түүх

2019-01-11, 09:22 Нийтлэл 1,444 4
Монгол морьны тухай зүрх шимшрүүлэм түүх

90-ээд оны эхээр юм даа би хоёр нөхрийн хамт анх Герман улсад хөл тавьж баруун гэдгийг үзэж ангайж билээ.Тэгээд буцах болж манай нэг нөхөр Опель маркын машин хямд аваад тэр үеийн жишгээр хөлөөр нь Москва оруулаад ачуулахаар гарцгаалаа.Хил давахдаа Беларуссын Гродно боомтоор гарлаа.Оросоос арай хямд хахууль нэхээд байхгүй гайгүй газар байсан даа тэр үедээ, тэгээд бид явсаар нийслэл Минск хотод нь ирлээ нэг танил оросындоо түр буулаа.

Хямдхан дэн буудал олж тухалж амарлаа. Гэтэл машинд маань жаахан эвдрэл гараад ойр байх засварын газар очиж янзуулж засууллаа.Машинаа засахыг хараад л хүлээж сууж байтал нэг том "Краз" орж ирлээ жолооч нь бууж ирээд л манай машиныг сонирхож бна, том нүсэр биетэй эр байлаа ёстой л Кразны л жолооч гэмээр..тэр үед Беларуссд ч барууны тэрэг ховор байсан үе дээ.Тэсгнээ мань эр бидэн дээр ирж яриа өдөн хөөрөлдөв биднийг Монголоос яваа гэдгийг дуулаад их л сонирхож хаана буусан гэж асууж бна тэгснээ "-Та нартай ярих яриатай хүн дээ би.." гэх юм.

Бид ч буусан буудалаа зааж өглөө. Орой буудалдаа ирээд хоорондоо ярилцав "-Тэр оросд буудалаа зааж өгсөн нь зөв үү?" гээд л жаахан хардаж байв.Манай орос хэлтэй нөхөр "-Гайгүй байхаа тохитой хүн харагдана лээ.." л гэж байна.Тэр яриагаа тэгсгээд мартав, хоолоо идчихээд амархаар бэлтгэж байтал хаалга тогшлоо. Хэн байдаг билээ гээд л онгойлговол нөгөө аварга орос эр тортой юм барьчихсан.."-Орж болох уу?" гээд л зогсож байна бид ч яахав ор ор л гэлээ.Мань орж ирээд эр орос ёсоор мэндлээд торноосоо нэг шил "водка" бас даруулга бололтой идэх уух юм гаргаж ирээд ширээн дээр өрж эхэллээ.

Тэгээд биднийг ширээнд урьж суулгаад нөгөөхөө задалж аягаллаа бид ч талархаад хийж өгснийг нь татчихаад юмнаас нь идэв.Янзтай сайхан орос даруулгууд байлаа "нэрлээд ч яахав нэрэлхээд ч яахав" гэдэг л боллоо. За тэгээд мань Орос яриагаа эхэллээ.. -Би Минскээс холгүй нэгэн тосгонд төрсөн хүн манай тосгон тиймч том биш бас баян ч биш байдаг л нэг тосгон...гээд дайны хөлд нэлээн сүйрч амьдрал дорой талдаа байлаа.Дайн дуусах үед би жаахан хүү байлаа манайх их л ядуу айл байсан юм.

Нэг удаа тосгонй зөвлөл дээр дайнаас \фронтоос\ ирсэн морьдыг ардуудад тарааж байгаа тул ирж морьдоо сонгож аваарай гэсэн зар дуулгалаа.Аав маань явлаа гэтэл гай болж замд нь хэдэн танил нь таарч архидцгаажээ аав маань балгах дуртай эр байсан даа хөөрхий тэгээд халамцуу юм салгалсаар оройхон Зөвлөл дээр очиж дээ.. тэнд ирсэн хамаг морьдыг нь хүмүүс аваад явчихаж ганц жижигхэн хар морь л байна гэнэ. Морьдыг авчирсан цэргийн дарга эр бичиг дансаа янзлан буцахдаа бэлдэж байгаа бололтой байна гэнэ.Тэгснээ аавыг хараад "-За та энэ морийг л авна даа.." гэж аав ундууцан "-Энэ муу давжаа хар юмыг морь гэх үү?...больё.." гэж гэтэл нөгөө дарга "-Энэ бол Монгол морь Берлин хүрсэн хүлэг шүү...та авсандаа харамсахгүй ээ.." гэж аав ч бодож байснаа хоосон очвол ээжид загнуулна гэдгээ санаад нөгөө морийг авч дээ.

Тэр цагаас хойш тэр монгол морь манай гэр бүлийн хүндэт гишүүн болж билээ. Аав түүнд "Монгол" гэдэг нэр өглөө.Манай "монгол" их чадалтай хавар газар хагалахад анжис чирээд ганцаараа манай талбайг хагална урд нь манай талбайг хагалахад хоёр тоомсог адуу сэлгэж хагалдаг тоомсог их амархан эцнэ.Гэтэл Монгол ганцаараа энэ ажлыг тоохчгүй дуусгана бас хажуу айлуудын газрыг хөлсөөр хагална.Эцэж цуцахыг мэдэхгүй, аав түүнтэй айлуудын газрыг хөлсөөр хагалж нэлээд мөнгө олдог байв.Монгол ачаа даахдаа гарамгай дэнхийтэл ачсан будаатай тэргийг тоохчгүй чирээд явна уг нь хоёр морь хөллөж байж л даадаг ачаа.

Монгол хашаа хороонд дургүй зад дайраад гараад явчихна, өөр тоомсог морьдтой нэг жүчээнд хийчихвэл зодолдоод сүйд хийнэ дураараа л сул явах дуртай өөр орос адуутай нийлэхгүй ганцаараа л явна манай ааваас өөр хүнийг өөртөө ойртуулахгүй аав л унана өөр хүнийг нуруун дээрээ гаргах ч үгүй тосгоны эрчүүдтэй аав "-Монголын нуруун дээр хэр удаан тогтох вэ?" гэж мөрийцнө тогтсон эр гараагүй аав л их юм олсон. Өвөл бол ууланд л явж байна тэжээл овьёос хэрэггүй гэтэл айлууд тоомсог адууныхаа тэжээлд их мөнгө зардаг байлаа.Манай тэнд чоно их байлаа нэг удаа аавыг ууланд очиж морио авахаар очиход Монголд тархиа хага тангаруулсан залуу чоно хэвтэж байсан гэдэг.

Тэгээд Монгол их алдартай хүмүүсийн хүндлэл хүлээсэн адуу болсоон... өвөл тосгоны дундуур цан хүүрэг болчихсон сагсайсан зэрлэг юм сүртэй алхана хүмүүс "-Хараач тэр Монгол явж байна.." гэж шуугилдана хүүхдүүд харах гэж гүйлдэнэ.Аав минь Монголдоо их хайртай түүнийг ирсэнээс хойш манай амьдрал өөдөлж бүр чинээлэг айлын тоонд орсон байлаа.Ээж минь "-Энэ жижигхэн хар морь манай амьдарлыг ивээх гэж явуулсан бурханы элч..." гэдэг байлаа. Аав халамцуу үедээ "-Ийм морийг хүмүүжүүлсэн тэр хүмүүст талархах юмсан мундаг хүмүүс байгаа даа, даанч би амьддаа чадахгүй байх хүүхдүүд та нар минь л тэр талархлыг дамжуулаарай.." гэдэг байж билээ.

Би сургуульд сурахаар тосгоноосоо явлаа аав Монголоо хөллөн тэргээрээ хотод хүргэж өгсөнсөн.Олон жил өнгөрч би ч том болж Минскт амьдрах болсон юм нэг удаа ааваас захиа ирлээ Монгол маань өнгөрсөн байлаа.Сүүлдээ хөгшрөөд жүчээнд байдаг болсон хөөрхий минь тэгсэн жүчээндээ зогсоогоороо үхсэн байсан гэнэлээ.Аав их л гашуудаж байсан их ч уусан тэгээд удалгүй аав минь бурхан болсоон Монголынхоо араас явсан хөөрхий...гэж яриад аварга орос эр дуугүй боллоо. Тэр өндийж өвөрөө уудалсанаа хуучин фото зураг гаргаж ирлээ.

Нэгэн хөгшин эр жижиг биетэй хар морины хамт авхуулсан зураг байлаа.Мань эр: -Ааваас минь үлдсэн ганц зурагдаа.. -За ингээд би аавынхаа гэрээслэлийг биелүүллээ Монгол хүнтэй уулзаж мориных нь тухай дуулгалаа.Та нар манай Монгол шиг жижиг биетэй ч их айхтар улс болтой хаа байсан Германаас хуучин машин унаад явж байдаг...гээд хундагаа өргөөд "-Монгол морины төлөө...түүнийг минь хүмүүжүүлсэн баатарлаг ард түмний төлөө.." гээд хүртэж билээ.

34
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Машиндаа шинэ аккумлятор худалдаж авахад анхаарах зүйлс

2019-02-12

“Приус”-ны зайг Монголд үйлдвэрлэж, нөхөн сэргээнэ

2019-02-11

Өвлийн улиралд жолооч нарт тулгардаг асуудлуудыг хурдан, шуурхай шийдэх аргууд!

2018-12-17

Машины дугуйг насосгүйгээр хэрхэн хийлэх вэ?

2018-11-10

Хамгийн ашигтай бөгөөд найдвартай хөрөнгө оруулалт юу вэ?

2019-02-19

“Нарлаг дэнж” худалдааны төвийн гүйцэтгэх захирал Ч.Цэцэгсүрэн: 800 гаруй ажлын байр бий болгоно

2019-02-19

Худалдаа, хөгжлийн банк 3 үгт хаягжилтыг үйл ажиллагаандаа бүрэн нэвтрүүллээ

2019-02-19

ХААН Банк МУИС-д сүлжээний тоног төхөөрөмж хандивлалаа

2019-02-19

Газрын тосны салбарт монголчуудын оролцоо бага байна гэв

2019-02-15

Канадын гаргасан алдааг Монгол давтаж завхарч явна

2019-02-15

Орхон түүхий нүүрснээс татгалзсан анхны аймаг болно

2019-02-15

Тавантолгойн орд газрыг үйлдвэрлэлийн бүс болгох эхлэл тавигдлаа

2019-02-15

Савангийн үйлдвэртэй болно

2019-02-19

Улаанбаатараас баруун чиглэлд орж, гарч байгаа автомашиныг бүртгэх камертай болов

2019-02-19

Итали технологиор түүхий эд боловсруулах үйлдвэр байгуулна

2019-02-19

Эрчим хүчний импорт буурчээ

2019-02-19

“Нүүдэлчдийн өвөл 2019 - Бүргэдийн баяр” нийслэлд болно

2019-02-19

“Дөмөн”-г жаранд өртөөлсөн дөмгөрхөн заяа

2019-02-19

Л.Бүүвэйбаатар: Халхын сайхан Юндэн алхаа гишгээнээс эхлээд өөр байх учиртай

2019-02-19

Сансар дахь коммунист амьдрал Зөвлөлтийн үеийн зураачдын төсөөллөөр...

2019-02-17

Нялцайсан гурил шиг нялх эрчүүд!

2019-02-19

Мангар бацаанууд

2019-02-18

“CAAK PODCAST” - Мэргэжил сонголт ба Гадаадад суралцахад анхаарах зүйлс!

2019-02-15

Монгол хүн насаа хэлдэггүйн учир энэ...

2019-02-14

"Huawei"-гийн 5G-д итгэхгүй байхыг АНУ анхаарууллаа

2019-02-12

Алдсан гар утасаа IMEI кодоороо дамжуулан олох боломжтой боллоо

2019-02-01

Мэдээллийн технологийн чиглэлээр өндөр цалинтай 500 ажлын байр зарлалаа

2019-01-28

Бичил цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулна

2019-01-26

Ой, хээрийн түймэр идэвхжих төлөвтэй

2019-02-19

Сэлэнгэд 3,6 Магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ

2019-02-19

Мөсөн дээгүүр автомашинтайгаа зорчихгүй байхыг анхаарууллаа

2019-02-18

Нийт нутгийн 70 орчим хувь цасан бүрхүүлтэй байна

2019-02-17

Бүсгүйчүүдийн анхаарлыг ямар эрчүүд илүү их татдаг вэ?

2019-02-19

Цуврал алуурчин Тед Бандитай уулзсан хүмүүсийн жихүүдэс хүрэм дурсамжаас...

2019-02-19

Манжийн төрийг залуурдаж явсан Монгол гүнжийн түүх

2019-02-19

Эх орондоо баатар болон хүндлэгдсэн Сомали залуутай танилц!

2019-02-18

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Транс тос бидний биед хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-02-19

300 ортой төрөх эмнэлгийн гадна фасадны ажил 80 хувьтай явж байна

2019-02-19

Жирэмсний тестээр шалгахад учир бий...

2019-02-19

Булууны ясны ач тус

2019-02-19

Хөлбөмбөгийн "Үндэсний шигшээ багийн өдөр" тохиож байна

2019-02-19

​1958 онд барьж өгсөн спортын ордныг шинэчлэн байгуулахад дэмжлэг үзүүлэхийг хүслээ

2019-02-19

Дархан аварга Х.Баянмөнх эмчилгээнд явсан тул "Их эе"-ийг дахин хойшлуулжээ

2019-02-19

Боулингийн “Winners” клубын тамирчид бэлтгэл сайтайгаа харууллаа

2019-02-18

Бүрэн эрхээ бүлэггүйгээр дуусгах АН-ынханд бүү найд

2019-02-19

МАН “60 тэрбум”-ынхантайгаа хатуу тэмцэж эхэлжээ

2019-02-19

Эрх баригчид бүрэн эрхээ эдэлж, иргэд “шударга ёс”-ыг хайж байна

2019-02-18

ЭЗБХ: Ээлжит чуулганы хугацаанд 9 ажлын хэсэг байгуулан ажиллуулжээ

2019-02-18

Монголын үзэсгэлэнт охид (65 фото) №160

2019-02-16

Элдэв зураг (80 фото) - №595

2019-02-15

Амьтны ертөнцийн гайхалтай "ширүүн" зургууд

2019-02-12

2019 оны "Grammy"-ийн шагнал гардуулах ёслолын халуухан мөчүүд

2019-02-11

Ээж чинь чамайг БУРУУ явбал бурхны гуйлгачин болдог юм

2019-02-19

Монгол эр хүний "3 хүйтэн чулуугаар" номхотгох нь...

2019-02-18

Ухаарал гэж...

2019-02-18

Төр ба илжиг...

2019-02-15

Никарагуа улсын Ерөнхийлөгчийн эсрэг тэмцэгч 216 жилийн хорих ялаар шийтгүүлжээ

2019-02-19

Малайзын экс ерөнхий сайдын авилгын дуулиант хэрэг Монголтой хэрхэн холбогддог вэ?

2019-02-19

ОХУ Венесуэлд хүмүүнлэгийн тусламж илгээнэ

2019-02-19

Австрали улс нэг тэрбум мод тарих зорилт тавьжээ

2019-02-18

Халуун гурил /өгүүллэг/

2019-02-09

Эвэр /өгүүллэг/

2019-02-09

Насан туршдаа чамд талархана /өгүүллэг/

2019-02-02

Бальзак - Ханска авхайд бичсэн захидал

2019-01-27

Түүхий эдийн цэгүүд “тэжээгч”-гүй болжээ

2019-02-19

Арван компани хувьцаа эзэмшигчдийн хурлаа зарлаад байна

2019-02-18

НӨАТ-ын орлого хоёр дахин нэмэгдэв

2019-02-18

Ж.Үнэнбат: Ашигт ажиллагаагаараа Хаан банк тэргүүлж, Голомт банк удаалж байна

2019-02-18
1:01:19

Түүхч, профессор Б.Балжинням "Цензургүй яриа" нэвтрүүлэгт оролцов

2019-02-19
1:59

Н.Энхбаяр: МУИС, ШУТИС, ЭМШУИС, ХААИС үнэ төлбөргүй болно...

2019-02-15

Ж.Батзандан: МАНАН-гийн эсрэг тэмцэл М.Энхболдыг Г.Занданшатараар сольж, Л.Оюун-Эрдэнийг сайд болгоод зогсох ёсгүй

2019-02-15
1:00:37

Лу.Болд: Ц.Элбэгдорж намайг ГХЯ-ны сайдаас холдуулж 3 ажил хийсэн

2019-02-15

Нүүрний будаггүйгээр наснаасаа залуу харагддаг алдартнууд

2019-02-19

Юу ч үгүй хоосноос амжилтын оргилд гарч чадсан 10 алдартан

2019-02-08

Олны танил хүмүүсийн сар шинийн гоёл /Фото/

2019-02-06

Хамгийн үнэтэй хөхний хагалгаа хийлгэсэн одууд

2019-01-08

2020 онд гэхэд нийт 100 сургууль, 130 орчим цэцэрлэг барих, өргөтгөх ажил хийгдэнэ

2019-02-19

Тав хүртэлх насны хүүхдийн эндэгдэл 23 хувиар өсчээ

2019-02-19

Хүүхдийн эрүүл мэнд, хөгжилд сөргөөр нөлөөлөхүйц нийгмийн сүлжээний мэдээллээс хамгаалах тухай хуулийн төсөл боловсруулжээ

2019-02-18

Гадаадад тэтгэлгээр суралцахыг хүсэгчдэд зориулсан өдөрлөг болж байна

2019-02-17

30 настай мэт залуухан харагддаг 68 настай эрийн нууц юу вэ?

2019-02-19

Хялбар аргаар амтат шоколадтай брауни хийж сурцгаая!

2019-02-19

Эдгээр 12 зүйлийг өглөө бүр хийж хэвшсэнээр та өдрийг эрч хүчтэй өнгөрүүлэх болно!

2019-02-19

Таны өмссөн хувцасны өнгөнөөс хамаарч тухайн өдрийн эрч хүч , энерги өөр өөр байдаг

2019-02-19

Хуурамч цагаачлалын бүртгэл хийж буй зуучлагчдыг баривчилна

2019-02-19

Сумын засаг дарга Хятадын уул уурхайн компаниас 29 сая төгрөгийн хандив авчээ

2019-02-19

Ж.Эрхэмбаатар: Эрх баригчид өмгөөлөгчдийг мэргэжлийн үйл ажиллагаа явуулахад нь хяналт тавих гэж санаархаж байна

2019-02-19

Татварын багц хууль: Татвар төлсөн нь зах зээлээ эзэл

2019-02-19

Хүүхдийн даахь үргээхэд анхаарах зүйлс

2019-02-18

Аав нь охиндоо ганц л зүйлийг захья

2019-02-18

Өчигдөр би нөхөртэйгөө маргалдаад аавын гэрт цүнхтэй хувцасаа аваад гүйгээд ирлээ...

2019-02-13

Хүүхдийн ирээдүйд хор учруулдаг эцэг эхчүүдийн 9 том алдаа

2019-02-12

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

ШУТИС
27.67%
МУИС
24.92%
СЭЗИС
8.38%
Батлан Хамгаалахын Их Сургууль
7.94%
ХААИС
6.62%
АШУҮИС
5.73%
Хууль Сахиулахын Их Сургууль
5.07%
МУБИС
4.41%
Бусад
3.97%
Хүмүүнлэгийн Ухааны Их Сургууль
3.09%
СУИС
2.21%

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

5,656

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,213

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,193

Та ямар брэндийн гар утас барьдаг вэ?

7,864