Б.Чулуунтамир: Хулгайлсан эд зүйлсийг барьцаанд авсан ломбардын ажилтан мөнгө угаасан хэрэгт орно

Б.Чулуунтамир: Хулгайлсан эд зүйлсийг барьцаанд авсан ломбардын ажилтан мөнгө угаасан хэрэгт орно

-Сүүлийн үед хулгайн гэмт хэрэг их гарах болсон гэх мэдээлэл хэр бодитой вэ?

-Сүүлийн үед халаасны хулгайн гэмт хэрэг их гарах болсон. Тоон үзүүлэлтийг өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад хоёр дахин өссөн үзүүлэлттэй гарсан. Халаасны хулгайн гэмт хэргийн эд зүйлийн 80 хувь нь гар утас байдаг. Иргэдийн халааснаас хулгайлсан утсыг “Монител” , “Тэди”-гийн ченжүүд худалдан авдаг. Мөн орон байрны, мал хулгайлах гэмт хэрэг их гарах болсон. Эдгээр гурван төрлийн гэмт хэргийн гаралт өсөлттэй байгаа. Жилд манай улсад 10-12 мянган хулгайн гэмт хэрэг үйлдэгддэг гэсэн судалгаа бий. Хохирлын хэмжээ 14 тэрбум төгрөг байдаг юм. Тэрхүү хулгайн эд зүйлийн 80 хувь нь ломбардаар дамжиж, энгийн иргэдэд очдог. Харин үлдсэн нь ченжүүдээр дамжиж алга болно. Хулгайн эд зүйл ийм хоёр замаар дамжиж, борлогддог гэсэн үг.

-Хулгайн гэмт хэргийн гол шалтгаан нь юу юм бол?

-Хамгийн гол нь монгол хүний суурь хүмүүжил нөлөөлж байна. Тухайн хүний эд зүйлийг түр хэрэглэх гэж байгаа бол зөвшөөрөл авч, хэрэглэчихээд “баярлалаа” хэмээгээд буцааж өгч сурах хэрэгтэй. Хувь хүн бүр ийм энгийн зүйлсээс эхэлж хэвшвэл зөв хандлага тогтоно. Манай улс гэмт хэргийн гаралтаар 150 орноос 142 дугаарт бичигдсэн байна лээ. Гэмт хэргийн гаралт хамгийн багатай орон бол Япон. Учир нь япончууд хувь хүний ухамсар, соёл гэдгийг асар өндөрт буюу нэгдүгээрт авч үздэг. Хувь хүний соёл, төлөвшил сайн болоод ирвэл гэмт хэргийн гаралт буурна. Манай улсыг хамгийн муухай харагдуулдаг зүйл бол хулгайн гэмт хэрэг. Зүүн Азийн орнуудад хулгайн гэмт хэрэг бага гардаг нь хувь хүний ухамсартай холбоотой байдаг.

-Энэ төрлийн гэмт хэргийг бууруулахын тулд төр засгаас юунд анхаарах хэрэгтэй вэ?

-Хулгайлах гэмт хэргийг бууруулахад төрийн бодлого үгүйлэгдэж байгаа. Хулгайлах гэмт хэрэгтэй тэмцэх үндэсний хөтөлбөрийг боловсруулж, “батлаад өгнө үү” гэсэн саналыг сүүлийн нэг хоёр жилийн хугацаанд тавьж байна. Цагдаагийн байгууллага хөтөлбөрийг боловсруулсан, төслөө гаргасан. Холбогдох яам руу хүргүүлсэн боловч хариу ирээгүй. Ер нь хулгайн гэмт хэргийн гаралтад анхаарах хэрэгтэй. Бүх байгуулллагын оролцоо чухал. Иргэд ломбард, ченж хоёртой холбогдвол мөнгө угаах гэмт хэрэгт холбогдож болзошгүй. Тиймээс иргэд анхаарал сэрэмжтэй байх хэрэгтэй. Хулгайлах гэмт хэргийг ихэнхдээ 15-35 насныхан үйлддэг. Эдгээрийн 80 хувь нь эрэгтэйчүүд. Хулгайлах гэмт хэрэг гарахад монголчуудын залхуу зан нөлөөлдөг. Барилгын туслах ажилтан өдөрт 50, 60 мянган төгрөгийн цалинтай ажиллуулъя гэхэд хүн олдохгүй болсон гэсэн. Тэгсэн хэрнээ залуус айлын хаалга хулгайгаар онгойлгож, мөнгөн аяга болон үнэт эд зүйлийг нь тоох ч үгүй хулгайлаад гараад ирдэг. Нэг ёсондоо залхуу, хойрго, гэр бүлийн хүмүүжилгүй залуус айлын хаалга өшиглөдөг.

-Ченжүүдийн хууль бус ажиллагааг зогсоохын тулд цагдаагийн байгууллага ажилласан. Үр дүн гарсан уу?

-Ченжүүдийн хууль бус ажиллагааг зогсоохын тулд цагдаагийн байгууллагаас ажилласан. Цагдаа нар “Монител”, “Тэди” хоёрын үүдэнд буй хүмүүсийг хөөж, шаардлага тавьсан. Тэднийг нэг өдөр явуулахад, маргааш нь буцаад хүрээд ирдэг. Байнга зогсож байхгүй бол нэмэргүй юм билээ. Тиймээс “Монител”, “Тэди”-гийн удирдлагуудад “Та бүхэн өөрсдөө хамгаалалтын албаараа шаардлага хүргүүлж, хууль бус ажиллагаа явуулж буй ченж нарыг явуулна уу” гэсэн юм. Тэгсэн ченжүүд хамгаалалтын албыг тоохгүй байна лээ. Үр дүн гараагүй. Сая бид дахин төлөвлөгөө шинэчилж, ломбардынхан, ченжүүдтэй өөр аргаар тэмцэхээр болсон. Чингэлтэй дүүргийн Засаг даргад хүсэлт гаргасан. Тодруулбал, цагдаагийн хүчээр ченжүүдийг тарааж, орчныг тодорхой хугацаанд хүнгүй болгоё гэсэн. Тэр хугацаанд “Монител” , “Тэди”-гийнхэн өөрсдөө орчиндоо шаардлага тавьж, эрүүлжүүлэх хэрэгтэй байна. Хэрвээ тэд чадахгүй бол Нийслэлийн Засаг даргын захирамж гаргаж, “Монител”, “Тэди” хоёрыг нүүлгэх арга хэмжээ авах юм уу, эсвэл тодорхой хугацаагаар үйл ажиллагааг нь зогсоох хүртэл арга хэмжээ авах эрх бидэнд бий. Энэ нь эцсийн арга хэмжээ юм.

-Манай улсад хууль бус үйл ажиллагаа явуулдаг ломбард их байдаг гэсэн үү?

-Улсын хэмжээнд барьцаалдан зээлдүүлэх үйл ажиллагаа явуулахаар улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн 8200 хуулийн этгээд байгаагаас нийслэлд 6800, орон нутагт 1400 хуулийн этгээд бүртгэлтэй байна. Гэвч одоогийн байдлаар хэдэн байгууллага нь үйл ажиллагаагаа явуулдаг вэ гэсэн статистик тоо мэдээ гараагүй. Цагдаагийн байгууллагад бүртгэгдснээр 580 ломбард үйл ажиллагаагаа явуулдаг. Ломбард зөвшөөрөл авч, барьцаалдан зээлдүүлэх үйл ажиллагаа эрхлэн явуулахдаа НИТХ-ын тэргүүлэгчдийн 2014 оны долдугаар тогтоолоор баталсан Нийслэлийн худалдаа үйлчилгээний нийтлэг журмын дагуу гэрээ байгуулан үйл ажиллагаа явуулдаг. Манайд үйл ажиллагаа явуулж буй ломбардуудад ямар нэг цагийн хуваарийг цаанаас нь тогтоож өгөөгүй байдаг. Тэд Монгол Улсын стандарт MNS:5274 2017 хэмээн заасны дагуу өдөр тутам үйл ажиллагаагаа явуулах ёстой. Энэхүү стандарт энэ оны нэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжсэн. Гэвч ломбард ажиллуулдаг хүмүүс мэдлэггүй, зарим нь стандарт, дүрэм журмыг мэддэг мөртлөө хэрэгжүүлэх сонирхолгүй байдаг юм билээ.

-Цагдаагийн байгууллагаас ломбардын үйл ажиллагаанд хяналт, шалгалт тавьж байгаа юу?

-Ломбардууд хууль бус үйл ажиллагаа явуулж, мөнгө угааж буй нь ил харагддаг. Хулгайн эд зүйл ломбарданд тавьж, хулгайч нь буцааж авахгүйгээр, өөр хүний гар дээр очдог байдал дэлгэрээд удчихаж. Тухайлбал, дээрэмдэж авсан компьютер, гутал, хувцас бусад төрлийн гэмт хэргийн замаар олсон ээмэг, бөгж, хүнээс булааж авсан гар утас зэргийн 90 орчим хувь нь ломбардаар дамжиж, мэдэгдэхгүй дараагийн хүнд зарагддаг юм билээ. Энэ тогтолцоо сүүлийн 26 жилийн турш хэвшмэл болчихсон байна. Үүнийг одоо эвдэхэд хэцүү. Гэхдээ эерэг арга замыг олохын тулд эхний ээлжинд эрх зүйн хувьд стандартыг нь өөрчилж өгсөн. Одоо цагдаагийн байгууллагаас стандартаа хэрэгжүүлж байна уу, үгүй юу гэдэгт хяналт тавих ажил явагдаж байна. Ер нь стандартын хэрэгжилтэд Стандарт, хэмжил зүйн газар, Мэргэжлийн хяналтын ерөнхий газар, Татварын байгууллага болон бусад газрууд өөр өөрсдийн чиглэлээр хяналт тавьж байх үүрэгтэй.

-Ломбарданд хулгайн эд зүйл тавьсан байна гэдгийг хэрхэн мэддэг юм бэ?

-Хулгайн эд зүйлийг барьцаалдан зээлдүүлэх журмаар олгосон байна гэдгийг цагдаагийн байгууллага тогтоодог. Хулгайч нар баригдаж, цагдаад мэдүүлэг өгөхдөө “Тэр ломбарданд тийм эд зүйл тавьсан” гээд хэрэг тодорхой болдог юм. Тухайлбал, баригдсан иргэд “Би хорооллын нэг ломбарданд хулгайн замаар олсон эд зүйлээ байнга аваачиж, барьцаалж, мөнгө авдаг” гэх зэргээр мэдүүлдэг. Мэдээллийн мөрөөр ломбарданд очоод асуудлыг хуулийн дагуу шийдэх гэхээр асуудал тулгардаг. Хуулийн дагуу хариуцлага оногдуулах шаардлагатай байдаг.

-Ломбардын мэргэжилтэн хулгайн эд зүйлийг авч, барьцаалан зээл олгосон бол хуулиар ямар хариуцлага хүлээлгэх вэ?

-Мөнгө угаах гэмт хэрэгт тооцогдоно. Мөнгө угаах гэмт хэрэг гэдэг нь хулгайн гэмт хэргийн замаар эд зүйл олдсон гэдгийг мэдсээр байж, тухайн хүн өөрөө авсан, ашигласан, зарсан тохиолдолд Эрүүгийн хуулийн дагуу хариуцлага оногдуулна. Эрүүгийн хуулийн 18.6 дугаар зүйлд “Мөнгө угаах” гэж бий. Үүний нэгдүгээр хэсэгт “Гэмт хэргийн улмаас олсон хөрөнгө, мөнгө орлого гэдгийг мэдсээр байж, түүнийг авсан, эзэмшсэн, ашигласан, түүний хууль бус эх үүсвэрийг нь нуун далдлах, гэмт хэрэг үйлдэхэд оролцсон аливаа этгээдэд хуулийн хариуцлагаас зайлсхийхэд туслах зорилгоор өөрчилсөн, шилжүүлсэн, түүний бодит шинж чанар, эх үүсвэр, байршил, захиран зарцуулах арга, эззэмшигч, эд хөрөнгийн эрхийн нуун далдалсан бол зургаан сараас нэг жил хүртэлх хугацаагаар зорчих эрхийг хязгаарлах, эсвэл зургаан сараас нэг жил хүртэлх хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ” гэсэн байдаг. Энэ гэмт хэргийг тогтвортой, бүлэглэж, албан тушаалтан албаны чиг үүргээ ашиглаж үйлдсэн бол нэг жилээс таван жил хүртэлх хугацаагаар хорих ял шийтгэнэ гэж заасан.

 

Эх сурвалж: Өдрийн сонин 

Б.Уранчимэг

0
таалагдаж байна

1
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Эдгээр үгсийг хүүхдэдээ хэлвэл өөртөө итгэлтэй, аз жаргалтай хүн болж төлөвшдөг

2019-01-23

Хүүхэд хүмүүжүүлэх аавуудын зөв арга

2019-01-21

Үхрийн махыг хэрхэн шүүслэг, зөөлөн болгож чанах вэ?

2019-01-12

Хүүхдийг шөнийн турш бат бөх унтуулах 12 арга

2019-01-12

Дулдуйтын Равжаа дуулж явсан нутгийг харь хэлтнүүд хар тортгоор дарахаар зэхэж байна

2019-01-23

Байгалийн нөөц ашигласны төлбөр хөгжил авчрах мөнгө мөн үү?

2019-01-22

“Эрдэнэс Тавантолгой”-н нүүрсний хулгайн хэргийг замхруулахыг хүсэв үү

2019-01-19

"Алтан дорнод Монгол" ХХК 23 сая ам.доллараар зарагдсан

2019-01-18

Манай дэлхийн бүтээн байгуулалтад маш их хувь нэмэр оруулсан эмэгтэй архитекторууд

2019-01-23

Хэзээ ч моодноос гарахгүй эрэгтэй хувцаснууд

2019-01-23

Дэлхий дахины аюулгүй байдалд нөлөөлж чадсан гэмт хэргийн 5 бүлэглэл

2019-01-22

Арабын Нэгдсэн Эмират Улсын тухай бидний буруу боддог зүйлс

2019-01-22

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Кирибаяма Бямбачулууны Лхагвасүрэн Жюүрёо зиндаанд дэвшин барилдана

2019-01-22

"Футзалын үндэсний цом 2019" тэмцээнд 18 аймаг оролцоно

2019-01-22

Кисэносато зодог тайлах ёслолоо есдүгээр сарын 29-нд товложээ

2019-01-21

Шинэ оны боулингийн анхны тэмцээний шагнал 8 сая төгрөг байлаа

2019-01-21

Эмэгтэйчүүдтэй хэрхэн харилцах нь таны ирээдүйн амьдралд шууд нөлөөтэй

2019-01-23

Урт ургасан чёлкоо янзлах гайхалтай 5 арга

2019-01-23

Амтат Узбек плов хийж сурцгаая!

2019-01-22

Бүсгүй хүнтэй ямар тохиолдолд танилцаж болохгүй вэ?

2019-01-21

“Болор цом”-ын эзэн Б.Баттулга байртай болно

2019-01-23

Найруулагч Б.Баатар агсныг эргэн дурсана

2019-01-23

Г.Жигжидсүрэн: Хувь хүний ертөнцийг үзэх үзэл, мэдрэмжийг л харна даа

2019-01-23

Орон орны үндэсний соёлын онцлогийг харуулсан шог зургууд

2019-01-23

Томуу, томуу төст өвчнөөс уламжлалт аргаар сэргийлье

2019-01-23

Эмнэлгийг дэмжээгүй НАМАЙГ ЯЛЛА

2019-01-23

Шинжилгээгээр эрүүл гарсан гахайн махыг худалдаанд гаргах шийдвэр гаргажээ

2019-01-23

Томуугаар өвчлөгсдийн дийлэнх хувийг 0-1 насны хүүхдүүд эзэлж байна

2019-01-23

Хамгийн үнэтэй хөхний хагалгаа хийлгэсэн одууд

2019-01-08

Кайли Женнер сүй тавьсан уу?

2019-01-07

Английн хатан хааны гэр бүлийг дохио зангааны мэргэжилтэн шинжсэн нь...

2018-12-22

2018 онд улаан хивсний ёслолд хамгийн содон хувцас өмссөн одод!

2018-12-18

Авлигын түвшин хамгийн багатай 10 орон

2019-01-23

20 мянга гаруй эмэгтэй Мали улсад бэлгийн мөлжлөгийн золиос болжээ

2019-01-23

Хятад улс хуурай замын цэргийнхээ тоог хоёр дахин бууруулж тэнгисийн цэргийнхээ хүчийг нэмэгдүүлжээ

2019-01-23

Оросуудын байлдааны супер хувцас бүтээх технологи хөгжсөөр байна

2019-01-23

СААK.MN өнөөдөр 13 нас хүрлээ!

2019-01-23

Аавуудын баатарлаг түүх дуусашгүй...

2019-01-23

Намайг 20-тойд энэ бүхнийг хэлж өгсөн ч болоосой

2019-01-22

Хар масс, сошиал сүлжээ 2 нийлэхээрээ ямар уршиг дагуулдаг вэ?

2019-01-17
2:18:41

МУ-ын Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж гурван жилийн өмнө Цензургүй яриагаар юу ярьсан бэ?

2019-01-22
10:21

Д.Эрдэнэбат: АН дахиад ямар нэг бичигт гарын үсэг зурахгүй

2019-01-22
20:55

Н.Энхбаяр: Стандарт бус засгийн газраас эхлээд МАНАН үүссэн

2019-01-20
1:32

Ж.Батзандан: М.Энхболд та эхнэрээсээ битгий салаарай!

2019-01-18

Улаанбуудайн тонн тутамд 41000-45500 төгрөгийн урамшуулал олгоно

2019-01-23

Монголчуудад хувийн тэтгэврийн санд хуримтлал үүсгэх боломж бий юу?

2019-01-23

Нэр бүхий томоохон 46 компанид Монголбанк, СЗХ хамтарсан шалгалт хийж байна

2019-01-23

Ганц мод боомтод нэг тэрбум юанийн хөрөнгө оруулалт хийгдэнэ

2019-01-22

Иргэдэд хууль, эрх зүйн мэдлэг олгохоор хамтран ажиллах санамж бичиг байгуулав

2019-01-23

М.Сономпилд холбогдох хэргийн шүүх хурал хойшиллоо

2019-01-23

АТГ жолооны үнэмлэх олгох, солих асуудалд хяналт тавьж эхэлжээ

2019-01-23

Үндсэн хуулийн Цэцийн дунд суудлын хуралдаан болно

2019-01-23

Өвлийн улиралд жолооч нарт тулгардаг асуудлуудыг хурдан, шуурхай шийдэх аргууд!

2018-12-17

Машины дугуйг насосгүйгээр хэрхэн хийлэх вэ?

2018-11-10

Монголчуудын бүтээсэн цахилгаан машин ОУ-ын үзэсгэлэнээс шагнал хүртлээ

2018-10-23

Машинаа угаахдаа анхаарах зүйлс!

2018-10-22

Хөвсгөл нууран дээгүүр зорчих хөдөлгөөнийг хязгаарлажээ

2019-01-23

Өвөлжилт, хаваржилт хүндрэх магадлал нийт нутгийн 20 хувьд тохиолдож болзошгүй

2019-01-21

Малчин айлд ирсэн бамбарууш уяагаа таслан зугтжээ

2019-01-18

ОБЕГ-ын дарга, хошууч генерал Т.Бадрал орон нутагт ажиллаж байна

2019-01-16

Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн үйл ажиллагааны рейтинг хамгийн өндөр байна

2019-01-23

С.Мөнхчулууныг хотын даргаар томилох тухай албан бичгийг Ерөнхий сайдад хүргүүлжээ

2019-01-23

Д.Цогтбаатар: 10 орчим элчин сайдыг эргүүлэн татах, шинээр томилох асуудал яригдаж байгаа

2019-01-23

Гурван асуудлаар УИХ, Засгийн газарт хандана

2019-01-23

Элон Маскийн гайхамшигтай шинэ бүтээлүүд

2019-01-23

Ц.Эрдэнэбат: Мэдээллийн аюулгүй байдлын гарц нь үндэсний сошиал сүлжээ байх болно

2019-01-14

"Google", Фэйсбүүк та бидний талаар яг юу мэддэг вэ?

2018-12-25

Н.Зоригт: Италичуудын гайхуулдаг технологи манайд байсан

2018-12-21

Кендал Женнерийг шоглосон нь (II хэсэг)

2019-01-22

"10 Year Challenge"-ийг элэглэсэн нь

2019-01-21

Элдэв зураг (80 фото) №591

2019-01-18

Литва эмэгтэйн нүд хальтрам төрх

2019-01-15

Ирэх сарын 5-7-ны өдрүүдэд хилийн боомтууд амарна

2019-01-23

Цагаан идээний үзэсгэлэн худалдаа болж байна

2019-01-23

Манай улсын иргэд Өмнөд Америкийн ДОЛООН улсад ВИЗГҮЙ зорчих боломжтой боллоо

2019-01-23

Төрийн жинхэнэ албан хаагчдын ажлыг улирал тутам дүгнэнэ

2019-01-23

Жанжин Сүхбаатартай уулзсан хүний яриа

2019-01-24

Оршуулгын зан үйлийн хувьсал өөрчлөлт

2019-01-23

XX зуунд эмч сувилагч нар хэрхэн ажилладаг байсан бэ?

2019-01-23

Дэлхийн хамгийн эртний 10 соёл иргэншлийн тухай сонирхолтой баримтууд

2019-01-23

Сурагчдад цахимаар хичээл заана

2019-01-23

Н.Учрал: Цэцэрлэг болон бага ангийн багш нар хамгийн өндөр цалинтай байна

2019-01-21

2018 онд 1,120 хүүхэд зам тээврийн осолд өртжээ

2019-01-18

Сургууль, цэцэрлэгийн барилга аюул дагуулсаар байна

2019-01-18

“UB Пропертиз” сар шинийн хөнгөлөлт,урамшуулал & бэлэг

2019-01-23

“Signature”үйлчилгээний шинэ нүүр царай тодорлоо

2019-01-21

ХААН Банк харилцагч байгууллагууддаа зориулан хөгжлийн хөтөлбөр зарлалаа

2019-01-17

Зөвхөн таньд 3-6 хувийн хүүтэй онцгой зээлийг санал болгож байна!

2019-01-17

Н.Мөнхбаяр: Зээлийн барьцаанд ч тавьж болохгүй цом, өргөмжлөлөөр яах юм бэ?

2019-01-23

Ричард Гирийн интернетийг шуугиулсан нийтлэл

2019-01-22

Цай…

2019-01-21

Үй олноор хөнөөх зэвсэг...

2019-01-15

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

ШУТИС
29.98%
МУИС
26.58%
СЭЗИС
8.66%
ХААИС
6.65%
АШУҮИС
6.18%
Хууль Сахиулахын Их Сургууль
5.72%
Бусад
4.64%
МУБИС
4.02%
Батлан Хамгаалахын Их Сургууль
2.94%
Хүмүүнлэгийн Ухааны Их Сургууль
2.47%
СУИС
2.16%

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

5,593

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,170

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,169

Та ямар брэндийн гар утас барьдаг вэ?

7,823