Чойжин ламын сүм музейн сүүлчийн гуйлт

Чойжин ламын сүм музейн сүүлчийн гуйлт

Монголын түүх, монгол хүмүүн мартагдах учиргүй. Учир нь бид дэлхийн долоон сая хүнээс онцгойрох шинж, онгирох түүхтэй ард түмэн. Өөрсдийн түүхээ хайрлан хамгаалж, үр хүүхэддээ өвлүүлэн үлдээх нь иргэн бүхний үүрэг билээ.

Харин түүх соёл минь хөсөр хаягдаж, монгол соёл минь мөхөл рүү мөлхөж буй олон асуудал нийгэмд байна. Түүний нэг нь Чойжин ламын сүм музейн барилгын асуудал юм. Тус музей өдгөө 110 нас хүрчээ. Гэвч энэ хугацаанд бүрэн сэргээн засварлалт ороогүй гэж музейн захирал Г.Отгонсүрэн ярьж байв. Тус музейд Монголын шашин соёлын үнэт үзмэрүүд хадгалагдаж байгаа юм. Гэвч засвар хийгээгүй удсаны улмаас музейн барилга муудаж, үнэт үзмэрүүд сүйдэхэд хүрээд байна. Зуны цагт дусаал дусч, өвлийн цагт хүйтэн байдаг тухай музейн ажилтнууд ярьж байв. Музейн үе, үеийн удирдлага, албан хаагчид 1950 оноос эхлээд музейгээ сэргээн засварлах ажилд онцгой анхаарч иржээ. Үүний дагуу анх 1957 онд Хятадаас хоёр мэргэжилтэн ирсэн аж. Тэд судалгаагаа хийгээд, 1961 он хүртэл ажилласан байна. Үүнээс хойш хэсэгчилсэн байдлаар засварууд оржээ. Хамгийн сүүлд 2015 онд дээврийн ажлыг хийж гүйцэтгэсэн байна.

 

МУЗЕЙН ҮЗМЭРҮҮДЭД ОНЦГОЙ АЮУЛ УЧИРНА

Музейн захирал Д.Отгонсүрэн “Монголын нэгэн цагийн түүхийг гэрчлэх музейг яаралтай сэргээн засварлах ажлыг эхлэх хэрэгтэй. Хэрэв энэ хэвээр байвал музейн үзмэрүүдэд онцгой оюул учирна. Бид музейн сэргээн засварлалтын зураг төслийг таван жилийн хугацаанд гаргасан. Үүнийгээ ном болгож хэвлүүлээд удаагүй байна” гэсэн юм.  Одоогоор Чойжин ламын сүм музей Захиргаа аж ахуй, сан хөмрөг, эрдэм шинжилгээ гэсэн бүрэлдэхүүнтэй. Музейд түүх шашин, соёл урлагийн үнэт өв болох 6000 гаруй үзмэр хадгалагдаж байна. Музейн захиргаанаас сэргээн засварлалт хийлгэх саналыг удаа дараа гаргасан боловч төдийлэн үр дүнд хүрэхгүй явсаар уджээ. Музей рүү ороход хүйтэн, гэрэл муутай орчин угтсан юм. Зарим будаг нь халцарчээ. Тус музейн ихэнх үзэгчид нь жуулчид аж. Гадны хүн орж ирэхэд ядахдаа л сайхан сэтгэгдэл төрүүлэхүйц орчин дутагдаж байгаа нь үүднээс нь эхлээд ажиглагдаж байв.

Дэлхий нийтээр даган мөрддөг музейн байрны тусгай стандарт гэж бий. Харин тус стандартад нийцсэн байртай музей манайд тун цөөхөн байдаг аж. Тиймээс харъяа яам, төрийн байгууллагууд яаралтай анхаарал хандуулах цаг болжээ. Энэ асуудлыг хөндөхөд Монголд сэргээн засварлалтыг хэрхэн хийдэг, хуулинд юу гэж заасан байдаг тухай хөндөх учиртай.  Соёлын өвийг хамгаалах тухай хуулийн 46-р зүйлд “Соёлын биет өвийг сэргээн засварлах ажлыг судалгаа, шинжилгээний үндсэн дээр боловсруулсан сэргээн засварлах зураг төслийн дагуу соёлын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагаас эрх олгосон мэргэжлийн байгууллага, иргэн гэрээгээр гүйцэтгэнэ” гэж заажээ. Тэгвэл сэргээн засварлалт хийдэг мэргэжлийн инженер манайд тун ховор байдаг нь хөндөх асуудлын нэг яах аргагүй мөн билээ.

 

СЭРГЭЭН ЗАСВАРЛАЛТЫН АРХИТЕКТОРЫН ТООГ НЭМЬЕ

Дурсгалт барилгын сэргээн засварлалтын зөвлөх архитектор З.Оюунбилэг “Монгол Улсад 1971 онд Соёлын зүйлийг хамгаалах хууль гэж батлагдсан. Хуулийн дагуу Соёлын яамны харьяа Соёлын дурсгалт зүйлсийг хамгаалах сэргээн засварлах байгууллага гэж байгуулагдсан боловч 1995 онд хувьчлагдсан. Энэ хугацаанд Монголын нутаг дэвсгэрт байгаа түүхэн дурсгалт газруудыг сэргээн засварлах ажлыг хийсэн байдаг. Харин өнөөдрийн байдал эсрэгээрээ. Энэ мэргэжлээр сурах хүүхэд тун цөөхөн байгаад харамсч байна. Мэргэжлийн архитектор ховордсон” гэсэн юм. Үнэхээр сэргээн засварлах архитектор цөөхөн бол түүхэн дурсгалт барилгууд хэн нэгний гар хүрэлгүй сүйтэх нь дамжиггүй. Тиймээс энэ мэргэжлээр яаралтай боловсон хүчин бэлтгэх шаардлага нийгэмд тулгараад байгаа юм.

ШУТИС-ийг зорьлоо. Тус сургуулийн  архитектурын салбарын багш, мэргэшсэн архи­тек­тор, сэргээн зас­вар­лагч магистр Б.Бизъяасүрэн  “Нийгэмд сэргээн засварлагч мэргэжлийг үнэлдэггүй. Тиймээс энэ мэргэжлийг сонгох хүүхэд бага байна. Сэргээн засварлалтын чиглэлээр мэргэжилтэн бэлтгэхэд төрийн бодлого үгүйлэгдэж байгааг энэ салбарынхан ярьдаг. Мөн улсын хэмжээнд сэргээн засварлагчийг бэлтгэж байгаа сургууль, олон нийтийн байгууллага, төсөл хөтөлбөр алга. 2018 оноос манай сургууль дурсгалт барилгыг сэргээн засварлах мэргэшсэн архи­текторуудын сур­галт зохион байгуулж эхэл­сэн. Үүнээс өөрөөр мэр­гэжилтэн бэлтгэх чиглэлд хийгдэж байгаа ажил үгүй. Олон улсын жишгээр архитектор мэргэжилтэй хүмүүсийг сэргээн засварлагчаар мэргэшүүлж бэлтгэдэг юм билээ” гэсэн юм. Монголын соёл урлаг, цаашлаад түүхийн дурс­галт барилгын асуудал энэ мэт хөсөр хаягдаад удаж байна. Энэ асуудлын яаралтай шийдэж, нэн даруй мэргэжилтнүүдийг бэлтгэхгүй бол монгол соёл мөхлийн ирмэгт ирээд буйг Чойжин ламын сүм музейн барилгын асуудлаар хөндлөө.

 

Ч.Гантулга

Эх сурвалж: Зууны мэдээ сонин

0
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Шинийн 15-нд яагаад “Бэлгийн харьцаа”-нд орж болдоггүй вэ?

2019-03-21

Хамт олондоо хэрхэн гадуурхагдахгүй байх вэ?

2019-03-20

Одуудын зурган дээр дур булаам гардаг нууц

2019-03-20

10 минутын дотор цусны даралтаа бууруулах 8 арга

2019-03-18

Өмнөд Солонгосын зочид буудлуудад мянга гаруй үйлчлүүлэгчийг нууц камераар бичиж байсан нь илчлэгджээ

2019-03-21

Математикийн хамгийн нэр хүндтэй шагналыг түүхэнд анх удаа эмэгтэй хүн хүртжээ

2019-03-20

Орос, Японы эрдэмтэд 28,000 жилийн настай арслан зааны эсүүдийг дахин амьдруулжээ

2019-03-20

ОХУ цөмийн зэвсэг тээвэрлэх боломжтой стратегийн бөмбөгдөгч онгоцнуудаа Крымийн хойг руу илгээнэ

2019-03-20

Өөрсдөө уран бүтээл туурвидаг байсан урлагийн 9 охин тэнгэр

2019-03-19

“Ялалтад тэмүүлсэн морьд” хөшөөнд хүндэтгэл үзүүлэв

2019-03-19

Б.Энхбаатар: Эрхүүгийн загварын долоо хоногт оролцоно

2019-03-19

Соёлын дурсгалт зүйлсийг сэргээн засварлах газрыг “сэрээе”

2019-03-19

Хамгийн өндөр хамгаалалттай алдартнууд

2019-03-18

Жони Деппийг эхнэр нь хүчирхийлж, хурууг нь таслаж байсан тухай баримтуудыг өмгөөлөгч нь шүүхэд өгчээ

2019-03-15

Германы канцлер Ангелa Меркеллийн хувийн амьдралын нууцаас...

2019-03-14

Женнифер Лопез сүй тавьжээ!

2019-03-11

Голомт банк монгол улсаас анх удаа Unep Fi-д нэгдэн “Хариуцлагатай банкны зарчмууд”-ыг гаргалаа

2019-03-20

Агаарт гарах, рашаанд явахад зуныг хүлээх шаардлагагүй

2019-03-19

Зэвсэгт хүчний 98-н жилийн ой Монгол цэргийн баярыг угтан ХХБанкнаас жил бүр уламжлал болгон зохион байгуулдаг “МАРШ ТАКТИК-2019” тэмцээн амжилттай болж өндөрлөлөө

2019-03-18

Монгол цэргийн өдөрт зориулсан урамшууллууд

2019-03-15

Хүмүүс нас барахынхаа өмнө юунд хамгийн ихээр харамсдаг вэ?

2019-03-20

Хэн нэгэнд хэрэг болж юу магад хэмээн сийрүүлэв

2019-03-19

Бүргэд үхэх үү, амьдрах уу гэсэн хоёр сонголттой тулгардаг...

2019-03-19

Харвардын эрдэмтэд 75 жил судалсны эцэст Аз жаргалтай амьдралын нууцыг олжээ

2019-03-19

С.Зоригийн хэрэгтэй холбоотой ТЕГ-ын 2, Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газрын 2 нийт 4 хүнийг саатуулжээ

2019-03-20

Нотариатчдын сахилга, хариуцлагыг нэмэгдүүлнэ

2019-03-20

3, 8-аар төгссөн дугаартай машины жолооч нар энэ сардаа багтан татвараа төлнө

2019-03-20

Д.Сумъяабазар хуулийн төсөл өргөн барилаа

2019-03-20

"Олон улсын хуримын гэрэл зургийн уралдаан"-д шалгарсан шилдгийн шилдэг бүтээлүүд

2019-03-17

Элдэв зураг (80 фото) №599

2019-03-15

Манай дэлхий маш хурдацтай өөрчлөгдөж байгааг гэрчлэх зургууд

2019-03-14

Хүмүүсийн бараг мэддэггүй, маш ховор амьтад (2-р хэсэг)

2019-03-12

Соёл иргэншлээс тасарч үлдсэн нууцлагдмал овог аймгууд

2019-03-20

Дэлхийн улс орнуудын гайхалтай бүтээлч санаанууд

2019-03-20

Балетчин байхын давуу болон сул талууд

2019-03-19

Бүсгүйчүүд ямар байрлалаас илүү их таашаал авдаг вэ?

2019-03-19

Тэд ард түмнээсээ уравсан

2019-03-20

Мэргэн ухаан гэж юу вэ...

2019-03-20

“Битгий шалчгана”, Монголчуудаа!

2019-03-19

Наурызын баяр...

2019-03-19

Улсын заан Б.Сайнбаяр: Үндэсний бөхийн дүрэмд өөрчлөлт оруулж барьц сонгоог хална

2019-03-21

Монголчуудыг сүмочдоор төсөөлдөг эмээ, өвөө хоёр

2019-03-20

Х.Балжинням тусгай олимпын наадмын аварга болов

2019-03-20

Энэ жилийн хурдан морины улс болон бүсийн уралдааны тов

2019-03-19

Баян-Өлгийд энэ сарын 22-ны өдрийг амралтын өдөр болголоо

2019-03-21

Монгол, Оросын хил орчим хамтарсан махны үйлдвэр байгуулах санал тавив

2019-03-20

Төрийн алба хаагчид тендер шалгаруулахдаа ноцтой зөрчил гаргадаг гэв

2019-03-20

Цагдаагийн ахлах мэргэжилтэн хүн дайрч хүнд гэмтэл учруулжээ

2019-03-20

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Б.Лхагвасүрэн: Монголбанк Ипотекийн зээл санхүүжүүлэхийг ОУВС хориглосон

2019-03-19

Ирээдүйн өв санд 550 тэрбум төгрөг төвлөрүүлнэ

2019-03-19

Дэлхийн хамгийн үнэтэй 10 хотын шинэчилсэн жагсаалт гарчээ

2019-03-19

Банк бол улстөржүүлэх, оноо цуглуулах "хөзөр" биш

2019-03-19

Машиндаа шинэ аккумлятор худалдаж авахад анхаарах зүйлс

2019-02-12

“Приус”-ны зайг Монголд үйлдвэрлэж, нөхөн сэргээнэ

2019-02-11

Өвлийн улиралд жолооч нарт тулгардаг асуудлуудыг хурдан, шуурхай шийдэх аргууд!

2018-12-17

Машины дугуйг насосгүйгээр хэрхэн хийлэх вэ?

2018-11-10

"Бид ялав" (Өгүүллэг)

2019-03-17

Аав /Сургамжит өгүүллэг/

2019-03-16

Нобелийн шагнал хүртэх эрхтэй шилдэг ном зохиолууд

2019-03-14

Аавыгаа согтуу байхад нь үүрээд хэд алхах минь яав даа \өгүүллэг\

2019-03-12

Сансар огторгуйн гайхалтай 10 нээлт

2019-03-20

Газар хөдлөлтийн чичирхийллийг биеэр мэдрүүлэх сургалтын танхим нээлтээ хийнэ

2019-03-20

Бидний амьдралыг өөрчлөх мэдээллийн технологийн дэвшлүүд

2019-03-14

Facebook, Instagram болон WhatsApp-ийн гол үйлчилгээнүүд дэлхий даяар ажиллагаагүй болжээ!

2019-03-14

"Эрдэнэт"-ийг 100 хувь улсын үйлдвэрийн газар болголоо

2019-03-21

Таван толгойн орд газрыг түшиглэсэн ХОТ сүндэрлэн босох цаг айсуй...

2019-03-20

“Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК-г хаалттай хувьцаат компаниар бүртгэлээ

2019-03-19

“Оюутолгой” компанийн орлого 1.18 тэрбум ам.долларт хүрэв

2019-03-18

Хөвсгөл аймагт “БАГА  ЖДҮ” илэрсэн үү?

2019-03-21

Майкл С.Клечески: Англи хэлний сургалтын чанарыг сайжруулахад анхаарч ажиллана

2019-03-20

ЕБС-ын сурагчдын дунд гэр бүлдээ захиа бичих захидлын улсын уралдаан зарлагдлаа

2019-03-20

Казахстан улсад тэтгэлгээр суралцах оюутны тоог нэмэгдүүлнэ

2019-03-19

Байх ёсгүй хурган дарга нарт зарах ёсгүй хэдэн зуун саяыг заржээ

2019-03-21

Хүлээлт үүссэн шийдвэрүүдээр барьцаалж хууль зөрчсөн томилгоо хийх вий

2019-03-21

М.Энхболд: Н.Энхбаяр намайг ямар ч үндэслэлгүйгээр дахин гүтгэлээ

2019-03-20

Экс Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржийн өрөөнд нэгжлэг хийжээ

2019-03-20

Ц.Нямдорж: Би амьдралдаа уучлалт гуйж үзээгүй, Б.Содномдаржаа Т.Чимгээ нарын ар гэрээс уучлалт гуйж байна

2019-03-21
1:10:32

Үндсэн хуулийн эрх зүйч, улс төр судлаач Р.Ууганбаатар "Ам нээвэл" нэвтрүүлэгт оролцов

2019-03-20

С.Баярцогт мэдээлэл хийлээ

2019-03-19

Т.Аюурсайхан Швейцарь улсаас авчирсан С.Баярцогтын оффшор дансны тухай мэдээлэл хийлээ

2019-03-19

Ээж нарын нэг өдөр хэрхэн өнгөрдөг вэ?

2019-03-14

Хожим харамсахгүйн тулд одооноос хүүхдүүдээ битгий даам гарга!

2019-03-14

Авга, нагац эгч нар хүүхдийн хүмүүжилд том нөлөө үзүүлдэг

2019-03-12

Хэвлий дэх үрийг юу жаргалтай болгодог вэ?

2019-03-10

Нүдний торлог шилэнцрийн мэс заслыг монгол эмч нар эх орондоо хийж байна

2019-03-20

Дургүй ажлаа удаан хийвэл нас богиносдог

2019-03-20

Халдварт саагийн эсрэг идэвхигүйжүүлсэн вакциныг дархлаажуулалтад нэвтрүүлэх сургалт эхэллээ

2019-03-20

Өдөрт 5 цагаас илүү дэлгэц ширтдэг хүмүүс анхаарлаа нааш нь хандуулаарай!

2019-03-20

Монголд гурван сарын хугацаанд 3.5 болон түүнээс дээш магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт 17 удаа болжээ

2019-03-20

Улаанбаатар хот газар хөдлөлтийн идэвхитэй бүсэд оршдог

2019-03-20

Баруун аймгуудыг чиглэсэн зам халтиргаа гулгаа ихтэй байна гэв

2019-03-20

Баянхонгор, Өвөрхангай, Дундговь аймгуудад цас орж, шуурч эхэллээ

2019-03-19

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Дональд Трамп (АНУ)
45.45%
Владимир Путин (ОХУ)
36.36%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
9.09%
Тереза Мэй (Их Британи)
9.09%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
0.0%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.0%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.0%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.0%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
0.0%
Шинзо Абэ (Япон)
0.0%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.0%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
0.0%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,254

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

5,756

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,243

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,217