Улстөрчдөд хариуцлага тооцох боломжуудыг нэхнэ

Улстөрчдөд хариуцлага тооцох боломжуудыг нэхнэ

Авлигын эсрэг олон улсын өдрийг угтсан  “Хууль дээдлэх ёс ба авлига, ашиг сонирхлын зөрчил” сэдэвт чөлөөт хэлэлцүүлэг боллоо.

“Авлигын эсрэг хуульчдын нэг алхам” санаачилгын хүрээнд УИХ-ын гишүүн асан Х.Тэмүүжин тэргүүтэй хуульчид авлига, ашиг сонирхлын зөрчлийн асуудлаар хууль тогтоомжийн шинэчлэл, нөхцөл байдал, улс төрийн хүрээнд болон нийгэмд үүссэн асуудлууд, хүлээлгэх хариуцлагын талаар илтгэл тавьж хэлэлцүүлсэн юм.

Хуульч  Д.Миеэгомбо “Хуульчийн нийгмийн  хариуцлага”, судлаач Х.Номингэрэл “Хууль дээдлэх ёс ба олон нийтийн итгэл”, хуульч Б.Мэргэн “Авлига, ашиг сонирхлын зөрчил ба УИХ-ын гишүүний ёс зүй”, хуульч О.Алтангэрэл “Авлига, ашиг сонирхлын зөрчилтэй тэмцэх Үндсэн хуулийн боломж”, хуульч Д.Сүнжид “Захиргааны хууль бус актын улмаас зөрчигдсөн эрхээ сэргээх боломж”, сэтгүүлч Д.Батбаяр “Мэдээллийн ил тод байдал ба хэвлэл мэдээллийн эрх чөлөө”, УИХ-ын гишүүн асан, хуульч Х.Тэмүүжин “Авлига, ашиг сонирхлын зөрчил, хууль зүйн шинэчлэл” сэдвээр илтгэл тавьж хэлэлцүүлэв.

Монголд тулгамдаж буй хамгийн гол асуудал нь  авлигын тогтолцоо бий болсон. Бүхэл бүтэн систем тогтсон. Түүнд орсон хүн буцаж гарч чаддаггүй. Энэ тогтолцоог нураах гарцыг олох нь чухал юм. Нөгөө  асуудал нь хуулийн цоорхой, хийдүүлэлт гэдгийг  хуульч, судлаачид хэлж байна. УИХ-аар батлагдан гарч байгаа хуулиудыг судлахад гэнэн алдаатай  бус улстөрчдөөс зориуд өөрсдөдөө зориулсан зорилтот хуулийн заалт, зүйлүүд байдаг аж. Тухайлбал, УИХ-ын гишүүн, сайд нар ЖДҮХС-гийн  хэргийг судлахад эхлээд хууль эрхзүйн орчныг бэлдэж байгаад  дараа нь зээл бөөндөж авсан, тэр бүү хэл одоо нотлох баримтуудыг устгаж, өөрчилж, засч байх магадлалтай гэдгийг хэлэлцүүлэгт оролцогчид онцолж байлаа.

 

Д.Миеэгомбо: ТӨРИЙН АЛБЫГ НАМЫН ХАВСАРГА БОЛГОЖ ХҮЧГҮЙДҮҮЛСЭН

Авлигын тогтолцооны бүтцийг харвал  улс төрийн намуудыг өөрсдийн хөгжүүлж гажуудуулсан мутаци хэлбэрээр нь удаан хадгалахыг зорьж байгаа. Хоёрдугаарт, төрийн албыг намын хавсарга болгож, насыг нь багасгаж, ой санамжийг нь арчиж байна. Гуравдугаарт, энэ бүхнийг харж, хянаж, хариуцлага тооцож, шүүж шийтгэх чиг үүрэг бүхий  хууль хамгаалах тогтолцоо, шүүх эрх мэдлийг  худалдан авч, өмчилж, өөрсдийн зорилгод үйлчлүүлж байна. Цагдаагийн байгууллагын удирдлагыг өнгөрсөн зургаан жилийн хугацаанд 1-2 жил болоод сольж байсан нь ч үүний нэг илрэл. Энэ нь өнөөдрийн нийгэмд үүссэн нөхцөл байдалд ямар нэг хэмжээгээр нөлөөлсөн. Үүнд хуульчдын үүрэг байх ёстой. Энэ байдлаас гарахад, гажгийг засахад бидний оролцоо чухал үүрэгтэй  гэж хуульч Д.Миеэгомбо тодорхойллоо.

 

“ГИШҮҮДИЙГ ЭРГҮҮЛЭН ТАТАХ АСУУДЛЫГ ЦЭЦ ШИЙДВЭРЛЭЖ, УИХ ХҮЛЭЭЖ АВБАЛ ТӨР ЦЭВЭРШИНЭ”

УИХ-ын гишүүд үйлдэл дээрээ баригдаагүй л бол хариуцлага тооцох боломжгүй. Манай улс ийм хуультай. Гэтэл нөгөө тал нь энэ хүмүүс хариуцлага хүлээдэггүй юм гэхэд сонгогчид ядаж тэдэнд өгсөн итгэлээ буцаахыг хүсч байгаа нь ойлгомжтой.  Энэ үүднээс ЖДҮ-ийн асуудлаар  хуульчид хамтран нэр бүхий гишүүдийг   Үндсэн хуулийн цэцэд өгсөн. Энэ асуудлаар хуульч О.Алтангэрэл хэлэхдээ “УИХ-ын гишүүн Үндсэн хууль зөрчсөн асуудлаар цэцээс дүгнэлт гарч байсан анхны жишээ нь С.Зориг агсан юм. Жишиг нь байгаа. Тэгэхээр өнөөдөр тогтоогдоод байгаа ЖДҮ-ийн асуудлаар УИХ-ын гишүүдийг эргүүлэн татах нь үндэслэлтэй гэсэн дүгнэлтийг Цэц гаргаж, түүнийг нь УИХ хүлээж авбал Монголын төр цэвэршинэ. Учир нь гишүүд хууль зөрчихөө, Үндсэн хуулийн хууль дээдлэх зарчим хөндөгдөхөө болино. Өөрөөр хэлбэл, халдашгүй эрхийн дор юу ч хийж болно гэсэн ойлголт тэр үеэс устаж үгүй болно. Үндсэн хуулийн боломж бүрэн бий. Нийгмийн анхаарлын төвд байгаа энэ асуудлаар Цэц ямар шийдвэр гаргах нь вэ, хэр шударга ажилладаг вэ гэдгийг харах л үлдэж байна. Ийм хүмүүс ямар ч сайхан шударга хуультай оронд очоод дахиад хулгай хийнэ гэдгийг би хувьдаа эргэлзэхгүй байна. Энэ хүмүүстэй холбоотой асуудал. Өнөөдөр Монгол Улс хуультай орон. Хуулиар хүн шийтгэдэг үү гэвэл шийтгэдэг. Улсын хэмжээнд 6000 гаруй залуу гэмт хэрэг хийсний улмаас  хоригдож байна. Тэдний дийлэнх  нь өмчийн эсрэг хэргээр орсон байна. Гэтэл хэдэн тэрбумаар нь хуулийн дагуу мэтээр харагдуулж хөрөнгө завшчихаад хариуцлага хүлээхгүй байгаа нь хуулийн сул тал гэхээс илүүтэй хувь хүнтэй холбоотой”  гэв.

 

Х.Тэмүүжин: АВЛИГЫН ТОГТОЛЦОО  ХУУЛИЙНХТАЙ ЗЭРЭГЦЭН ОРШИЖ БАЙНА

 

–Хариуцлага тооцох хуу­лийн заалтууд байдаг ч улстөрчид өөрсдөдөө зо­риулж тэдгээрийг хумидаг, хасдаг, танадаг гажиг нь зуршил болж тогтлоо. Үүнийг засах, өөрчлөх ямар гарцыг та харж байна?

-Хуулийн тогтолцоотой зэрэгцээд авлигын тогтол­цоо оршин тогтнож байна.   Авлигын тогтолцоо өөрийн гэсэн дүрэмтэй, зо­хион байгуулалттай. Ав­лигын мөнгөөр маш хүч­тэй санхүүждэг. Тэд хуулийг өөрсдөдөө зориулж гар­гана, шийдвэрүүдийг ч адил. Төрийг ч өөрсдөдөө зориулж ашиглаж эхэлнэ. Ингээд албан болон албан бус хоёр тогтолцооны зөрчилдөөн үүсч байна, аль нь дээр нь гарах вэ гээд. Албан тогтолцоон дээр нэг асуудал байдаг. Тэр нь ил тод ажиллаж байдаг учраас дүрэм, журамтай. Авлигын тогтолцоо нь эрүүлээс эрүүл бус дүрэм, журам руу шилждэг учраас “Чи үүнийг мэдээлэх юм бол тэрийг чнь зөрүүлээд ил болгоно шүү”, “Чи ийм юм ярьж байгаа бол тэрийг чинь би хэлнэ шүү” хэмээн бие биеэ хатуу барьцаалсан байдаг учраас чөтгөрийн тойргоос гарч ирж үнэнийг ил шулуун хэлэх хүн тэр болгон байдаггүй. Тэгэхээр хүссэн, хүсээгүй бид энэ чөтгөрийн тойргийг тас цохиё гэж бодож байгаа бол хуулийн бүх нөөцийг ямар нэг арга замаар ашиглах хэрэгтэй болно. Түүнээс гадна мэдээллийн ил тод байдлыг хангахад эрэн сурвалжлах сэтгүүлчид мэдээллээ илүү тодорхой болгох ёстой болно. Хаа хаанаа эрсдэлтэй ч бид хөдөлж эхлэхгүй бол албан бус тогтолцоонд улс орноо ч тавиад тууж мэдэхээр болллоо.

Улс төрийн хүрээнээс хальж нийгмийг самар­сан, хуулийг гууль болго­сон авлигын албан бус тог­тол­цооны талаар хууль­чид ийм байр суурийг илэр­хийлж байна. Тэд хариуцлагыг бий болгох, улстөрчдөд хариуцлага тооцох хууль эрхзүйн бүх л боломжийг эрэлхийлж, эрх баригчдаас нэхнэ гэлээ.

Ч.Үл-Олдох

Эх сурвалж: Зууны мэдээ сонин

1
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй эжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

Хурим хийхээсээ өмнө заавал асуух 11 асуулт

2019-09-08

Монгол, Хятад хүмүүсийн ялгаа

2019-09-14
4:12

Да.Ганболд: Сохор, харанхуй ард түмэндээ хөтлөгдөж явхыг популизм гэдэг

2019-09-14

Л.Оюун-Эрдэнэ: Цаг алдалгүй онц дэглэм тогтоогоогүй бол "Эрдэнэт"-ийн 49 хувь Сингапурын компаний өмч болох байсан....

2019-09-13

Х.Болорболд: Халх голын ялалтыг үгүйсгэгч нийтлэлчид бол эх орны маань дайснууд, урвагчид юм шүү

2019-09-12

Энэ оны эхний найман сарын байдлаар зээлийн дундаж хүү 1.3 хувиар буурч эхэлжээ

2019-09-12

Монголбанкнаас мэдээлэл хийлээ

2019-09-11

Монголын банкны холбооны Ерөнхийлөгчөөр Б.Мэдрээг улираан томилжээ

2019-09-08

Мөнгө угаах, терроризмыг санхүүжүүлэхтэй тэмцэх үндэсний зөвлөл хуралдав

2019-08-16

Шведийн эрдэмтэн дэлхийн дулааралтай тэмцэхийн тулд хүний мах идэхийг санал болгов

2019-09-15

Трамп Хойд Солонгосын удирдагчтай дахин уулзах хүсэлтэй байгаагаа илэрхийлэв

2019-09-13

АНУ-тай хийсэн худалдааны дайн Хятад дахь 2 сая ажлын байрыг үгүй хийжээ

2019-09-13

АНУ-ын 2019 оны төсвийн алдагдал 1 их наяд ам.долларт хүрэв

2019-09-13

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

“The Hu” хамтлагийнхан анхны цомгоо өлгийдөн авлаа

2019-09-15

УДБЭТ Хөх хотод “Учиртай гурван толгой”-г толилууллаа

2019-09-14

Нийслэлийн “Соёлын элч”-ийг ажиллуулах журмыг баталлаа

2019-09-14

Япон соёлын наадам болно

2019-09-13

У.Хүрэлсүх: Чадвартай залуучуудад ажил олдохгүй байна. Буг болохын оронд зайл!

2019-09-14

УИХ-ын намрын чуулганы хуралдаанаар хэлэлцэх асуудлууд

2019-09-14

У.Хүрэлсүх: Албан тушаалтнууд ажлаа хийж чадахгүй бол ажлаа өг

2019-09-13

Засгийн газар иргэдэд төрийн зарим үйлчилгээг нэг цэгээс үзүүлнэ

2019-09-13

Мансарданд үйл ажиллагаа явуулж байгаа “Билгүүн номч” сургуулийг шалгаж байна

2019-09-11

Хүүхдээ хэрхэн сурах хүсэл эрмэлзэлтэй болгох вэ?

2019-09-11

НИТХ-ын төлөөлөгч Ц.Баатархүү дөрөв дэх цэцэрлэгээ хүлээлгэн өглөө

2019-09-10

Т.Намнан: Монгол оюутнуудын чадвар дэлхийн түвшинд хүрснийг дуу нэгтэй хүлээн зөвшөөрсөн

2019-09-08

Гадаад зах зээлээс ашиг олох оновчтой гарцыг хөгжүүлж байна

2019-09-13

Зээлийн барьцаанд хураагдсан дуусаагүй барилга худалдана

2019-09-13

Олон улсын VISA картаа 50 хувийн хөнгөлөлттэй үнээр захиалаарай

2019-09-13

Төрийн Банкны шинэ салбараас харилцагч өөрөө өөртөө үйлчлэх боломжтой

2019-09-13

Дэлхийн түүхийг бичилцэж явсан хүмүүсийн үр сад хэрхэн амьдарч байна вэ?

2019-09-13

Дуучин А.Мөнгөншагай автын ослоор амиа алджээ

2019-09-08

Үзэсгэлэнт бүсгүйчүүдийн хүүхдүүд

2019-09-08

Жастин Бибер алдар нэр амьдралыг нь хэрхэн сүйтгэсэн болохыг харуусан дурсав

2019-09-05

Дийлдэшгүй байсан Монголчуудыг зогсоосон нь: "Айн Жалутын тулаан"

2019-09-15

Хятадын нэгэн багш нүүрээ будсан сурагч охидыг хатуухан шийтгэжээ

2019-09-15

Уйдсан үедээ орж цаг нөгцөөх хөгжөөнтэй сайтууд

2019-09-15

Нигери хөвгүүдийн гар утсан дээрээ хийсэн уран зөгнөлт кино

2019-09-15

Уншсан бүхнээ тогтоох 8 шилдэг арга

2019-09-14

Ази маягийн жигнэсэн үхрийн мах хийх жор

2019-09-13

Хөхүүл эмэгтэйд хэрхэн яаж туслахаа мэдэхгүй байгаа бол үүнийг уншаарай

2019-09-13

Эхнэрээ ойлгохгүй байгаа эрчүүд заавал уншаарай!

2019-09-13

"Эрдэнэт" үйлдвэрт тогтоосон онцгой дэглэмийн хугацааг сунгахыг дэмжлээ

2019-09-13

Сэлэнгэ аймагт хууль зөрчсөн уурхайнуудын үйл ажиллагааг зогсоолоо

2019-09-11

Стратегийн ордыг ашиглахдаа үр ашгийн дийлэнхийг ард түмэнд ногдуулна

2019-09-11

Хууль зөрчсөн уул уурхайн 63 ААН, 87 иргэний үйл ажиллагааг таслан зогсоов

2019-09-11

Спортын түүхэн дэх хамгийн эмгэнэлтэй 10 явдал

2019-09-15

Жүжигчин Өөскө хүрэл медаль хүртжээ

2019-09-15

Азийн клубүүдийн 3х3 сагсан бөмбөгийн АШТ-ээс алт, мөнгөн медаль хүртжээ

2019-09-13

Их аварга Какүрюү М.Ананд, Асаноямад уналаа

2019-09-13

Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх газар тариалангийн бүс нутагт ажиллаж байна

2019-09-15

“Говийн чоно-2019” олон улсын дадлага сургуулийн нээлт маргааш болно

2019-09-15

Өмнөговь аймагт нэг айлын гэр, гурван автомашин шатсан хэрэг гарчээ

2019-09-15

Засгийн газрын нээлттэй өдрүүд эхэлнэ

2019-09-15

Аварга тосонгоос аврал эрэх хэрэггүй

2019-09-12

Улаанбаатар хотын ойг хамгаалах төсөл эхэллээ

2019-09-12

Цэнгэл, Цагаан-Үүр сумаас бусад газарт самар бэлтгэж, ашиглахыг хориглоно

2019-09-09

Цэнгэл, Цагаан-Үүр сумаас бусад газар самар бэлтгэж ашиглахыг хориглоно

2019-09-08

Муурнаас халдварладаг "токсоплазм" шимэгч нь хүний зан араншинд нөлөөлдөг

2019-09-13

Ийм байхаар харшилтай хүмүүс олшрохгүй яахав дээ...

2019-09-13

ХДХВ/ДОХ-ын дахин ГУРВАН тохиолдол бүртгэгджээ

2019-09-13

Чихэр бол морфин

2019-09-12

Монгол төрийн мэдээлэл хакерчдын гарт байна

2019-09-12

"Apple" компани шинэ бүтээгдэхүүнээ танилцууллаа

2019-09-11

“Apple” маргааш шинэ бүтээгдэхүүнээ танилцуулна

2019-09-09

Монгол, Орос сансар судлалын салбарт эрчимтэй хамтарч ажиллах боломжтой гэв

2019-09-08

Хөдөө арлыг хөдөөгөөр нь үлдээе

2019-09-13

"Аргалах" сэтгэлгээ

2019-09-12

Дэлхийн монгол бүсгүй...

2019-09-12

Солонгос дахь монголчууд монголоо барьж идэх юмаа гэж…

2019-09-11

Шүүх хэний талд үйлчлээд байна вэ?

2019-09-13

Энэ их хурал Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах эрхтэй юу?

2019-09-13

Б.Гүнбилэг: Ерөнхийлөгч засаглалд санаархах нь Үндсэн хуулийн бус арга

2019-09-12

Д.Лүндээжанцан, З.Энхболд нар Үндсэн хуулиар мэтгэлцэнэ

2019-09-11

Монгол элдэв зураг №60 (95 фото)

2019-09-14

Элдэв зураг (70 фото) №625

2019-09-13

Ердийн зүйлсийг ер бусын өнцгөөс харвал...

2019-09-12

Гайхалтай баримт өгүүлэх гэрэл зургууд

2019-09-09

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

"Нинаг буцаасан нь" /өгүүллэг/

2019-09-01

Зохиолчдын хачиргүй яриа

2019-08-22

Чамайг хайрлах тэр...

2019-08-20

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.13)

2019-09-13

Podcast news - Цаг үе (2019.09.13)

2019-09-13

Podcast News - Танин мэдэхүй (2019.09.12)

2019-09-12

Podcast news - Танин мэдэхүй (2019.09.11)

2019-09-11

Тулгаа: Надаас өөр ээжийг минь асрах хүн байхгүй...

2019-09-13

Ш.Роза: Шулам гэдэг нь миний хийдэг зан үйлийг төлөөлөх нэршил юм

2019-09-13

Энэ улсад чинь эрүүл хүн алга!

2019-09-13

Та хүүхдэдээ "Дуугүй бай, чимээгүй бай, битгий саад болоод бай" гэж хэлдэг бол насны эцэст уйлж суухдаа бэлдэх хэрэгтэй

2019-09-12

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.85%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
15.85%
Дональд Трамп (АНУ)
4.87%
Шинзо Абэ (Япон)
3.43%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.88%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.68%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.96%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
0.89%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.75%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.34%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.27%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.21%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,439

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,223

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,361

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,296