Норвегийн нэрт эдийн засагч Монгол улсын хөгжихгүй байгаа шалтгааныг ийнхүү тайлбарлажээ

Норвегийн нэрт эдийн засагч Монгол улсын хөгжихгүй байгаа шалтгааныг ийнхүү тайлбарлажээ

Норвегийн нэрт эдийн засагч Эрик С.Райнерт улс орнууд ямар арга замаар хөгждөгийг эдийн засгийн түүхийн 500 гаруй жилийн туршлагад үндэслэн нотолжээ. Тэрээр “Баян орон хэрхэн баялаг бүтээсэн бэ? Буурай орнууд яагаад ядуу хэвээрээ үлддэг вэ?” номдоо буурай орнуудын жишээн дээр манай улсыг авч, тайлбарласан байна.

Түүний үзсэнээр аливаа улс орон зөвхөн байгалийн баялагаа зараад хөгжих боломжгүй. Харин боловсруулах аж үйлдвэр байгаа тохиолдолд л хөгждөг гэжээ. Тухайлбал, баян орнууд төрийн оролцоо, татвар, татаасын бодлогоор боловсруулах үйлдвэрээ дэмжин тэтгэж хамгаалах замаар баяжсан болохыг олон улс орны түүхээс олж харсан байна. Харин тэдгээр хөгжсөн баян улсууд өөрийн колони улсуудаа үйлдвэрлэгч биш, зөвхөн түүхий эд нийлүүлэгч байлгах замаар хөгжлөөс холдуулан, колоничилдог гэж бичжээ.

Манай улсын хувьд газар доор нь дүүрэн алт, эрдэнэс, зэс, нүүрс, гааз, нефьт,  дээр нь 60 сая мал, IQ-гаараа дэлхийд тавд. "Хөгжихөд яг юу саад болж байна" хэмээн гайхширдаг. Тэгвэл энэ асуултад тэрээр хангалттай хариулт өгчээ. Газар доорх баялагаа боловсруулан, хэрэглэж чадахгүй, түүхий чигээр нь бусад улс оронд нийлүүлж байгаа тул хичнээн их алт, нүүрс, нефьт байгаад ч манай улс хөгжихгүй байгаа аж. Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа колонийн систем нэг мөр задран унасан ч, тэр үеийн колоничлолын аргыг(дээр дурьдсан) одоо ч манайх шиг буурай улс, орнуудад ашигласаар байна.

Эрик С.Райнерт манай улсыг социалист нийгмийн үед томоохон үйлдвэрүүдтэй болж, аж үйлдвэржилт ихээхэн хөгжиж байсан ч, 1990 онд ардчилал ялснаар аж үйлдвэрийн нийгмээс бэлчээрийн мал аж ахуйн эринд буцсан хэмээн бичжээ. Түүний үзсэнээр энэ нь манай улсын хувьд хөгжлийн замаас буцсан, ухралт байжээ.

Тиймээс манайх шиг ядуу, буурай орны хувьд улс орноо түүхий эдэд шүтэн хөгжүүлэх бус, харин боловсруулах үйлдвэр, хот сууринаа өргөжүүлэн, технологийн дэвшил, хүний хүчин зүйлд түшиглэн хөгжүүлэх ёстойг чухалчилсан байна.

Тиймдээ ч ямар ч байгалийн баялаггүй, түүхий эд байхгүй, тэр ч байтугай цэвэр усны нөөцгүй улс хүртэл манайхаас илүү өндөр хөгжилтэй байгаа нь үйлдвэрлэлтэй холбоотой аж. Үүний сонгодог жишээ бол Сингапур улс юм.

Сингапурын улсын аж үйлдвэржилт нь цахилгаан хэрэгслийн үйлдвэрлэлт, нефтийн гаралтай химийн бодис үйлдвэрлэлт, аялал жуулчлал, санхүүгийн үйлчилгээ, мөн уламжлалт худалдааны баазууд дээр тулгуурлан хөгжсөн байдаг. Тиймээс цэвэр усны нөөцгүй улс хүртэл, аж үйлдвэржилтийн ачаар Азийн бар улс болтлоо хөгжиж чаджээ.

Аж үйлдвэрийн хувьсгал дэлхийн түүхэнд

Дэлхийн түүхэнд аж үйлдвэржилтийн хувьсгалыг анх бий болгосноороо Их Британи улс тухайн үеийн хамгийн хүчирхэг гүрэн болж чадсан. Удалгүй Бельги, Франц, Америкчууд аж үйлдвэржиж эхэлснээр мөн хүчирхэг болж чаджээ. Чухам аж үйлдвэржилтийн энэ үед л улс орнуудын эдийн засаг, ард иргэдийн амьдрал дээшилж, хамгийн ядуу хүмүүс нь л гэхэд 2,3 ээлжийн солих хувцастай байжээ.

Мөн өдгөө дэлхийн аз жаргалын индексийн судалгаагаар хамгийн аз жаргалтай улсуудын эхний тавд тогтмол жагсдаг Нидерланд улсыг ердөө VOC гэх ганцхан том үйлдвэрлэгч компани өнөөгийн хөгжил дэвшилд хөтөлжээ. Тиймээс үйлдвэрлэлийг хөгжүүлснээр байгалийн баялагаас үл хамааран улс орон хөгжин дэвших боломжтой байдаг ажээ.

Харин манай улсын хөгжихгүй байгаа нь удирдагч, ард түмэн аль аль талдаа үүнийг ойлгон ухамсарлаагүйгээс, залхуу, бэлэнчлэх сэтгэлэгээнээс болжээ. Тиймдээ ч бэлэн баялагаа хоосортол нь гадагш гаргаж, хэдэн том уурхайдаа гадныхныг ажиллуулан тэжээхээс цаашгүй байна. Үүгээр зогсохгүй жижиг дунд үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх чухал сангаас гишүүд, түүний хамаатнууд мөнгө завшиж байхад манай улсын хөгжихгүй байх нь аргагүй биз.

Гэтэл 1992 онд ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшсэн Л.Түдэв гуай мөрийн хөтөлбөрөө “Өрх бүр үйлдвэр, хүн бүр үйлдвэрлэгчид” гэсэн уриан дор явуулж байсан нь тухайн цаг үеэсээ түрүүлсэн мэдлэг, бодлоготой хүн байсныг харуулж байна. Магадгүй тэр үед Л.Түдэв гуай сонгогдож, улс орон даяар үйлдвэрлэлээ хөгжүүлсэн бол өнөөдөр манай улс ямар түвшинд байхыг таах аргагүй юм.

Гэвч одоо ч оройтоогүй бөгөөд Монгол улсаа хөгжүүлэхийн тулд хүн бүр хөдөлмөрлөж, байгаа баялагаа боловсруулан ашиглах аваас хөгжилд хүрэх зам ойрхон байна.

298
таалагдаж байна

17
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Машиндаа шинэ аккумлятор худалдаж авахад анхаарах зүйлс

2019-02-12

“Приус”-ны зайг Монголд үйлдвэрлэж, нөхөн сэргээнэ

2019-02-11

Өвлийн улиралд жолооч нарт тулгардаг асуудлуудыг хурдан, шуурхай шийдэх аргууд!

2018-12-17

Машины дугуйг насосгүйгээр хэрхэн хийлэх вэ?

2018-11-10

Газрын тосны салбарт монголчуудын оролцоо бага байна гэв

2019-02-15

Канадын гаргасан алдааг Монгол давтаж завхарч явна

2019-02-15

Орхон түүхий нүүрснээс татгалзсан анхны аймаг болно

2019-02-15

Тавантолгойн орд газрыг үйлдвэрлэлийн бүс болгох эхлэл тавигдлаа

2019-02-15

Барилга хот байгуулалтын сайд ШУТИС-тай хамтарч ажиллана гэв

2019-02-18

Улаанбаатар хотын орох, гарах хөдөлгөөнийг хязгаарлана

2019-02-18

Нийслэлийн тээврийн газраас авто үйлчилгээ эрхлэгч иргэд болон байгууллагуудад ангиллын гэрчилгээ олгож байна

2019-02-18

Дэд консул Г.Төмөрбаатарыг “Хүний эрхийн төлөө” тэмдгээр шагналаа

2019-02-18

Монголын үзэсгэлэнт охид (65 фото) №160

2019-02-16

Элдэв зураг (80 фото) - №595

2019-02-15

Амьтны ертөнцийн гайхалтай "ширүүн" зургууд

2019-02-12

2019 оны "Grammy"-ийн шагнал гардуулах ёслолын халуухан мөчүүд

2019-02-11

Монгол эр хүний "3 хүйтэн чулуугаар" номхотгох нь...

2019-02-18

Ухаарал гэж...

2019-02-18

Төр ба илжиг...

2019-02-15

Баттулга VS Элбэгдорж

2019-02-14

"Huawei"-гийн 5G-д итгэхгүй байхыг АНУ анхаарууллаа

2019-02-12

Алдсан гар утасаа IMEI кодоороо дамжуулан олох боломжтой боллоо

2019-02-01

Мэдээллийн технологийн чиглэлээр өндөр цалинтай 500 ажлын байр зарлалаа

2019-01-28

Бичил цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулна

2019-01-26

Монголын нутаг дэвсгэрээс олборлосон алтны грамм бүрийг валютын нөөц болгох зорилтыг баримт бичигт тусгахыг санал болгов

2019-02-18

Монгол Улсын эдийн засаг 6.9 хувиар өсжээ

2019-02-18

1072 хувьцааны үнэ цэнэ ногдол ашиг төдийхнөөр хэмжигдэх үү?

2019-02-18

Стандарт банкны өрийг төлж чадахгүй бол монголчууд саалийн үнээгүй болох уу?

2019-02-17

Токиогийн олимпийн бүх медалийг дахин боловсруулсан материалаар хийхээр болжээ

2019-02-18

Д.Трамп Япон улсад албан ёсны айлчлал хийж магадгүй

2019-02-18

Беларусийн Ерөнхийлөгч: "Бид Оростой маргааш ч нэгдэхэд бэлэн"

2019-02-18

АНУ Засгийн газрын түр зогсолтоос зайслхийхийн тулд улсын төсвийг баталжээ

2019-02-15

Халуун гурил /өгүүллэг/

2019-02-09

Эвэр /өгүүллэг/

2019-02-09

Насан туршдаа чамд талархана /өгүүллэг/

2019-02-02

Бальзак - Ханска авхайд бичсэн захидал

2019-01-27

Мөсөн дээгүүр автомашинтайгаа зорчихгүй байхыг анхаарууллаа

2019-02-18

Нийт нутгийн 70 орчим хувь цасан бүрхүүлтэй байна

2019-02-17

Ховор амьтдын эд эрхтнүүдийг зарах зорилгоор тээвэрлэж байсныг илрүүлжээ

2019-02-16

Байгаль эх сэргэх боломжтой гэдгийг харуулсан зургууд

2019-02-15

"Түмэн Шувуут ХК"-ийн үнэт цаасны хоёрдогч зах зээлийн арилжаа 2019.02.18-нд эхлэнэ

2019-02-14

Яагаад хаврын улиралд байр худалдан авах хамгийн тохиромжтой вэ?

2019-02-13

Та Валентины өдрөөр юу хийхээ төлөвлөж амжсан уу?

2019-02-13

“Улаанбаатар Пропертиз” зөвхөн таньд 3-6% хүүтэй онцгой зээлийг санал болгож байна

2019-02-13

Мангар бацаанууд

2019-02-18

“CAAK PODCAST” - Мэргэжил сонголт ба Гадаадад суралцахад анхаарах зүйлс!

2019-02-15

Монгол хүн насаа хэлдэггүйн учир энэ...

2019-02-14

Төр энэ үйлийг үлгэрлэн завхруулахаа больё!

2019-02-13

Хүүхдийн даахь үргээхэд анхаарах зүйлс

2019-02-18

Аав нь охиндоо ганц л зүйлийг захья

2019-02-18

Өчигдөр би нөхөртэйгөө маргалдаад аавын гэрт цүнхтэй хувцасаа аваад гүйгээд ирлээ...

2019-02-13

Хүүхдийн ирээдүйд хор учруулдаг эцэг эхчүүдийн 9 том алдаа

2019-02-12

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Гадаадад тэтгэлгээр суралцахыг хүсэгчдэд зориулсан өдөрлөг болж байна

2019-02-17

Олон нийтийн цагдаагийн ажилтан бэлтгэх сургалтын төгсөлт боллоо

2019-02-15

С.Чинзориг: 36 000 оюутанд тэтгэлэг олгоно

2019-02-15

ЕБС, цэцэрлэг ашиглалтын зардлаа орон нутаг өөрсдөө хариуцна

2019-02-15
1:59

Н.Энхбаяр: МУИС, ШУТИС, ЭМШУИС, ХААИС үнэ төлбөргүй болно...

2019-02-15

Ж.Батзандан: МАНАН-гийн эсрэг тэмцэл М.Энхболдыг Г.Занданшатараар сольж, Л.Оюун-Эрдэнийг сайд болгоод зогсох ёсгүй

2019-02-15
1:00:37

Лу.Болд: Ц.Элбэгдорж намайг ГХЯ-ны сайдаас холдуулж 3 ажил хийсэн

2019-02-15

Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж цаг үеийн асуудлаар сэтгүүлч нартай уулзлаа

2019-02-13

Тэрбумтан хүн бүрт байдаг ерөнхий 10 шинж

2019-02-17

Таавар тааж тархиа амраацгаая (8 асуулт)

2019-02-17

Их жанжин Дамдины Сүхбаатар Хамниган хүн

2019-02-16

Бага зардлаар эрүүл хооллох нууц

2019-02-15

Сансар дахь коммунист амьдрал Зөвлөлтийн үеийн зураачдын төсөөллөөр...

2019-02-17

5-19 насныхны Дэлхийн миссийн тэмцээний бүртгэл эхэллээ

2019-02-16

"Улаанбаатарын өвлийн наадам"-д саатаарай

2019-02-16

С.Амарсайхан:Даншиг наадмыг зохион байгуулахад хөрөнгө зарцуулахгүй

2019-02-16

Нэгдүгээр сургуулийн сургалтын менежерийг ажлаас нь халжээ

2019-02-18

Гэр бүлийн хуулийг орон даяар хэлэлцүүлнэ

2019-02-18

М.Содномпилд холбогдох хэргийн урьдчилсан хэлэлцүүлэг эхэлж байна

2019-02-18

Хөрөнгө оруулгын мэдүүлгээ дутуу өгсөн албан тушаалтнуудад хариуцлага тооцов

2019-02-18

Өнөөдрөөс KFC түргэн хоолны газрын бүх салбарыг хааж, бүтээгдэхүүнүүдийг устгана

2019-02-18

Японоос “импортолсон” туршлага, ёс зүй

2019-02-18

Аймгуудын эрүүл мэндийн газарт түргэний автомашин хүлээлгэн өглөө

2019-02-15

Иргэдэд менингит өвчнөөс урьдчилан сэргийлэх зөвлөмжийг хүргэж байна

2019-02-15

Юу ч үгүй хоосноос амжилтын оргилд гарч чадсан 10 алдартан

2019-02-08

Олны танил хүмүүсийн сар шинийн гоёл /Фото/

2019-02-06

Хамгийн үнэтэй хөхний хагалгаа хийлгэсэн одууд

2019-01-08

Кайли Женнер сүй тавьсан уу?

2019-01-07

Сахалин-2019 "Азийн хүүхдүүд" олон улсын өвлийн спортын анхдугаар наадам өндөрлөлөө

2019-02-18

Сонсголын бэрхшээлтэй иргэд тивийн АШТ-д оролцож байна

2019-02-17

Г.Наранцэцэг, Б.Ганхайч хоёр алтан медаль хүртлээ

2019-02-17

Г.Марал-Эрдэнэ уран гулгалтын төрлөөр дэлхийн оюутны Универсиад наадамд оролцоно

2019-02-16

Эрх баригчид бүрэн эрхээ эдэлж, иргэд “шударга ёс”-ыг хайж байна

2019-02-18

ЭЗБХ: Ээлжит чуулганы хугацаанд 9 ажлын хэсэг байгуулан ажиллуулжээ

2019-02-18

Ц.Элбэгдорж: Нэгийг нь нөгөөгөөр үзэн ядуулах нь Монгол төрийн ажил биш

2019-02-18

Ерөнхий сайд дахин татгалзах эрхгүй

2019-02-18

Таны амьдралыг өөрчлөх маш энгийн 18 лайфхак

2019-02-17

Гэрээсээ гаралгүй дэлхийгээр аялах 6 арга

2019-02-15

Зовхины арьсыг чангалж, үрчлээ үүсэхээс сэргийлэх үр дүнтэй аргууд

2019-02-15

Целлюлит үүсэхэд нөлөөлдөг 12 төрлийн бүтээгдэхүүн

2019-02-14

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

ШУТИС
29.89%
МУИС
26.29%
СЭЗИС
8.52%
ХААИС
6.96%
АШУҮИС
6.24%
Хууль Сахиулахын Их Сургууль
5.52%
МУБИС
4.68%
Бусад
4.32%
Хүмүүнлэгийн Ухааны Их Сургууль
3.0%
СУИС
2.28%
Батлан Хамгаалахын Их Сургууль
2.28%

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

5,646

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,206

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,190

Та ямар брэндийн гар утас барьдаг вэ?

7,857