Норвегийн нэрт эдийн засагч Монгол улсын хөгжихгүй байгаа шалтгааныг ийнхүү тайлбарлажээ

Норвегийн нэрт эдийн засагч Монгол улсын хөгжихгүй байгаа шалтгааныг ийнхүү тайлбарлажээ

Норвегийн нэрт эдийн засагч Эрик С.Райнерт улс орнууд ямар арга замаар хөгждөгийг эдийн засгийн түүхийн 500 гаруй жилийн туршлагад үндэслэн нотолжээ. Тэрээр “Баян орон хэрхэн баялаг бүтээсэн бэ? Буурай орнууд яагаад ядуу хэвээрээ үлддэг вэ?” номдоо буурай орнуудын жишээн дээр манай улсыг авч, тайлбарласан байна.

Түүний үзсэнээр аливаа улс орон зөвхөн байгалийн баялагаа зараад хөгжих боломжгүй. Харин боловсруулах аж үйлдвэр байгаа тохиолдолд л хөгждөг гэжээ. Тухайлбал, баян орнууд төрийн оролцоо, татвар, татаасын бодлогоор боловсруулах үйлдвэрээ дэмжин тэтгэж хамгаалах замаар баяжсан болохыг олон улс орны түүхээс олж харсан байна. Харин тэдгээр хөгжсөн баян улсууд өөрийн колони улсуудаа үйлдвэрлэгч биш, зөвхөн түүхий эд нийлүүлэгч байлгах замаар хөгжлөөс холдуулан, колоничилдог гэж бичжээ.

Манай улсын хувьд газар доор нь дүүрэн алт, эрдэнэс, зэс, нүүрс, гааз, нефьт,  дээр нь 60 сая мал, IQ-гаараа дэлхийд тавд. "Хөгжихөд яг юу саад болж байна" хэмээн гайхширдаг. Тэгвэл энэ асуултад тэрээр хангалттай хариулт өгчээ. Газар доорх баялагаа боловсруулан, хэрэглэж чадахгүй, түүхий чигээр нь бусад улс оронд нийлүүлж байгаа тул хичнээн их алт, нүүрс, нефьт байгаад ч манай улс хөгжихгүй байгаа аж. Дэлхийн хоёрдугаар дайны дараа колонийн систем нэг мөр задран унасан ч, тэр үеийн колоничлолын аргыг(дээр дурьдсан) одоо ч манайх шиг буурай улс, орнуудад ашигласаар байна.

Эрик С.Райнерт манай улсыг социалист нийгмийн үед томоохон үйлдвэрүүдтэй болж, аж үйлдвэржилт ихээхэн хөгжиж байсан ч, 1990 онд ардчилал ялснаар аж үйлдвэрийн нийгмээс бэлчээрийн мал аж ахуйн эринд буцсан хэмээн бичжээ. Түүний үзсэнээр энэ нь манай улсын хувьд хөгжлийн замаас буцсан, ухралт байжээ.

Тиймээс манайх шиг ядуу, буурай орны хувьд улс орноо түүхий эдэд шүтэн хөгжүүлэх бус, харин боловсруулах үйлдвэр, хот сууринаа өргөжүүлэн, технологийн дэвшил, хүний хүчин зүйлд түшиглэн хөгжүүлэх ёстойг чухалчилсан байна.

Тиймдээ ч ямар ч байгалийн баялаггүй, түүхий эд байхгүй, тэр ч байтугай цэвэр усны нөөцгүй улс хүртэл манайхаас илүү өндөр хөгжилтэй байгаа нь үйлдвэрлэлтэй холбоотой аж. Үүний сонгодог жишээ бол Сингапур улс юм.

Сингапурын улсын аж үйлдвэржилт нь цахилгаан хэрэгслийн үйлдвэрлэлт, нефтийн гаралтай химийн бодис үйлдвэрлэлт, аялал жуулчлал, санхүүгийн үйлчилгээ, мөн уламжлалт худалдааны баазууд дээр тулгуурлан хөгжсөн байдаг. Тиймээс цэвэр усны нөөцгүй улс хүртэл, аж үйлдвэржилтийн ачаар Азийн бар улс болтлоо хөгжиж чаджээ.

Аж үйлдвэрийн хувьсгал дэлхийн түүхэнд

Дэлхийн түүхэнд аж үйлдвэржилтийн хувьсгалыг анх бий болгосноороо Их Британи улс тухайн үеийн хамгийн хүчирхэг гүрэн болж чадсан. Удалгүй Бельги, Франц, Америкчууд аж үйлдвэржиж эхэлснээр мөн хүчирхэг болж чаджээ. Чухам аж үйлдвэржилтийн энэ үед л улс орнуудын эдийн засаг, ард иргэдийн амьдрал дээшилж, хамгийн ядуу хүмүүс нь л гэхэд 2,3 ээлжийн солих хувцастай байжээ.

Мөн өдгөө дэлхийн аз жаргалын индексийн судалгаагаар хамгийн аз жаргалтай улсуудын эхний тавд тогтмол жагсдаг Нидерланд улсыг ердөө VOC гэх ганцхан том үйлдвэрлэгч компани өнөөгийн хөгжил дэвшилд хөтөлжээ. Тиймээс үйлдвэрлэлийг хөгжүүлснээр байгалийн баялагаас үл хамааран улс орон хөгжин дэвших боломжтой байдаг ажээ.

Харин манай улсын хөгжихгүй байгаа нь удирдагч, ард түмэн аль аль талдаа үүнийг ойлгон ухамсарлаагүйгээс, залхуу, бэлэнчлэх сэтгэлэгээнээс болжээ. Тиймдээ ч бэлэн баялагаа хоосортол нь гадагш гаргаж, хэдэн том уурхайдаа гадныхныг ажиллуулан тэжээхээс цаашгүй байна. Үүгээр зогсохгүй жижиг дунд үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх чухал сангаас гишүүд, түүний хамаатнууд мөнгө завшиж байхад манай улсын хөгжихгүй байх нь аргагүй биз.

Гэтэл 1992 онд ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшсэн Л.Түдэв гуай мөрийн хөтөлбөрөө “Өрх бүр үйлдвэр, хүн бүр үйлдвэрлэгчид” гэсэн уриан дор явуулж байсан нь тухайн цаг үеэсээ түрүүлсэн мэдлэг, бодлоготой хүн байсныг харуулж байна. Магадгүй тэр үед Л.Түдэв гуай сонгогдож, улс орон даяар үйлдвэрлэлээ хөгжүүлсэн бол өнөөдөр манай улс ямар түвшинд байхыг таах аргагүй юм.

Гэвч одоо ч оройтоогүй бөгөөд Монгол улсаа хөгжүүлэхийн тулд хүн бүр хөдөлмөрлөж, байгаа баялагаа боловсруулан ашиглах аваас хөгжилд хүрэх зам ойрхон байна.

121
таалагдаж байна

5
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Б.Чулуунтамир: Хулгайлсан эд зүйлсийг барьцаанд авсан ломбардын ажилтан мөнгө угаасан хэрэгт орно

2018-12-15

Монголчуудын мөнгө үрэх тэнэг арга

2018-12-12

Сөнөсөн хотын сүүлчийн иргэн

2018-12-12

Ж.Билгүүн: Японд амьдарч байхад нүдийг минь нээсэн 17 зүйлс

2018-12-10

Эхнэр тань бие давхар үед та юугаар туслах хэрэгтэй вэ?

2018-12-15

Эмээ, өвөөтэйгөө хамт өссөн хүүхдүүд өгөөмөр, тэвчээртэй нэгэн болж өсдөгийг эрдэмтэд баталжээ

2018-12-07

Жаргалтай хосууд хамтдаа жин нэмэх хандлагатай байдгийг тогтоожээ

2018-12-02

Эцэг эхчүүдийн амьдралыг хөнгөвчлөх лайфхакууд

2018-11-24

Сагсчид талбайд масктай тоглож, утааны эсрэг аянд нэгдэв

2018-12-14

Д.Спрул: Монголын хоккейчид өвлийн олимпод Канадтай өрсөлдөнө гэдэгт итгэлтэй байна

2018-12-14

Л.Хосбаяр: Би биш бид гэсэн сэтгэхүйг тамирчинд суулгадаг нь волейболын онцлог

2018-12-14

Боулингийн УАШТ тамирчдын чансаа өссөнийг илтгэв

2018-12-13

“Скай-2 Апартмент” шинэ жилийн бэлэгтэй урамшуулал зарлалаа

2018-12-14

С.Энх-Ирээдүй: ХААН Банкинд хаалттай цаг байхаа болилоо

2018-12-14

“Luxury White House Residence” шинэ жилийн онцгой урамшуулал зарлалаа

2018-12-13

"Говь ХК"-ийн хувьцаа хуваах төслийн зөвлөх үйлчилгээг "Голомт Капитал ҮЦК ХХК" амжилттай үзүүллээ

2018-12-11

Баянхошууны орчим хамгийн их бохирдолтой байна

2018-12-13

Мал аж ахуй эрхлэхийг хориглох бүсийн хил хязгаарыг нэмэгдүүлэв

2018-12-13

Мөс цөмрөх аюулаас сэрэмжлүүлж байна

2018-12-13

Сайжруулсан шахмал түлш хэрэглэснээр агаарын бохирдол 50 орчим хувиар багасах төлөвтэй байгаа гэв

2018-12-13

Чойжин ламын сүм музейн сүүлчийн гуйлт

2018-12-13

19-р зууны үеийн "Гажгуудын цирк"-ийн бодит түүх

2018-12-12

Албаны түүхэн музейтэй боллоо

2018-12-12

Түүхэн дэх хамгийн хэрцгий армитай улс!

2018-12-10
1:15:20

Монгол улсын ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж "Мөнхтөрийн цаг" нэвтрүүлгээр У.Хүрэлсүхэд хариуг нь барив

2018-12-14
3:34

Солонгосын алдарт охидын хамтлаг “TWICE” Монголд ирж клипнийхээ зураг авалтыг хийжээ

2018-12-14
1:44:34

УИХ дээр өнөөдөр юу болов?

2018-12-13
28:53

УИХ-ын дарга М.Энхболдыг огцруулах бичигт 40 гишүүн гарын үсэг зуржээ

2018-12-13

“Оюутолгой”-г цахилгаанаар хангах бүрхэг хувилбар

2018-12-14

“Сайжруулсан түлш” стандартын чанарын шаардлагыг хангажээ

2018-12-14

Нүүрстэй холбоотой үнэнг дэлгэсэн нь Л.Энхболдын хүзүүг ороов уу?

2018-12-14

Рио Тинто: Монголын Засгийн газартай ойлголцвол Тавантолгойн ЦС-ын ажлыг эхлүүлнэ

2018-12-13

Зүүн Хойд Азийн бүс нутгийн тулааны урлагийн форум боллоо

2018-12-15

Сирийн эрх баригчид дайны үеэр ангиасаа оргосон 16 мянга гаруй цэргийн албан хаагчид өршөөл үзүүлэв

2018-12-15

Хятад, АНУ хоорондын худалдааны зөрчил намжихтай зэрэгцэн газрын тосны үнэ өсөж эхэллээ

2018-12-13

Оросын байлдааны шинэ нисэх онгоц "МиГ-35"-тай танилц!

2018-12-13

Үхэхдээ ч авч явж болохгүй зүйлс

2018-12-13

Эхнэр нь 10 жил өөрийг нь хуурсныг мэдсэн 46 настай эрийн харуусал

2018-12-12

Монгол цэргийн гайхамшиг...

2018-12-03

Уулсын уулсаас өндөлзөх азын цэнхэр уул

2018-12-02

​АН-ын Намын байгуулалт хариуцсан нарийн бичгийн даргаар Ш.Түвдэндоржийг томиллоо

2018-12-14

Л.Оюун-Эрдэнэ: УИХ-ын дарга ээлжит бус хурлаа зарлаагүй нь огцрох хангалттай шалтгаан

2018-12-14

Чуулганы хуралдаан хоёр дахь долоо хоногтоо ХОЙШИЛЛОО

2018-12-14

С.Бямбацогт: Хардлага сэрдлэг, хов живээр асуудалд хандаж байгаад харамсч байна

2018-12-14

“Miss Universe 2018” тэмцээнд оролцож буй Д.Долгионы гэрэл зургууд

2018-12-14

“Ану хатан” кино Болгарын телевизээр гарна

2018-12-14

Догшин хутагтын нутгаас төрсөн дөлгөөн найрагч

2018-12-14

Б.ЯНЖИНДУЛАМ: Миний гол дүрд нь тоглосон киног ирэх сард Хятад, Солонгос, Монголд гаргана

2018-12-14

ЗӨВЛӨМЖ: Агаарын бохирдлын үед хордлогын ямар шинж тэмдэг илэрдэг вэ?

2018-12-15

Бидний төсөөлж ч байгаагүй өөр хоорондоо холбоотой зүйлс

2018-12-14

Томуу, томуу төст өвчин дундажаас 0.1 хувиар их байна

2018-12-14

Түргэн тусламжийн дуудлагын 43,9 хувь нь томуу төст өвчнөөс үүдэлтэй

2018-12-14

Уруул омголтохоос хэрхэн хамгаалах вэ?

2018-12-15

Хоол хийх ажлыг хөнгөвчилж таны цагийг хэмнэх ухаалаг аргууд

2018-12-15

Таныг аяга кофе ууснаас илүү сэргээж чадах хоол хүнс

2018-12-13

30 нас хүрэхээсээ өмнө зайлшгүй мэддэг байх ёстой зүйлс

2018-12-12

Машины дугуйг насосгүйгээр хэрхэн хийлэх вэ?

2018-11-10

Монголчуудын бүтээсэн цахилгаан машин ОУ-ын үзэсгэлэнээс шагнал хүртлээ

2018-10-23

Машинаа угаахдаа анхаарах зүйлс!

2018-10-22

Утаа ихтэй тээврийн хэрэгслүүдэд шалгалт хийж байна

2018-10-22

Монгол хүн Японы зах зээлд маш өндөр үнэтэй мах, сүүг борлуулж байна

2018-12-15

НӨАТ: 100 сая төгрөгийн супер хонжвортой сугалаа явагдана

2018-12-15

Мах, хүнсний бүтээгдэхүүний үнэ өсчээ

2018-12-15

Мөнгөний бодлогын хүүг хэвээр хадгаллаа

2018-12-14

Элдэв зураг (80 фото) №587

2018-12-14

Эх үрийн хамтын бүтээл олны сэтгэлийг уярааж байна!

2018-12-13

Бүх зүйлээ зараад дэлхийгээр аялж буй Австри гэр бүл Монголд ирсэн нь

2018-12-12

Итали залуу инстаграм дээрх охидын үнэн төрхийг илчилжээ

2018-12-11

Хийдийн лам нар "1000 маск" аяны хүрээнд сурагчдад маск тараалаа

2018-12-14

Нисэхийн сургалтын төв стандартын гэрчилгээ авлаа

2018-12-13

35 мянган хүүхэд гэрээсээ хол, дотуур байранд амьдарч байна

2018-12-13

ЕБС-иудад 6 сар болоод солих заалттай агаар шүүгчийн филтер худалдаж авах мөнгийг төсөвт тусгаагүй

2018-12-12

Энэ зургаас ямар дүрс түрүүлж харснаараа өөрийнхөө талаар олж мэдээрэй

2018-12-15

Одри Хепбёрн хэрхэн загварын ертөнцийг өөрчилсөн бэ?

2018-12-15

Дэлхийн түүхэнд хар толбо үлдээсэн аймшигт туршилтууд

2018-12-15

"Miss World" болон "Miss Universe" хоёрын ялгаа юу вэ?

2018-12-14

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Бидний амьдралыг хөнгөвчлөх өвөрмөц бүтээлүүд

2018-12-11

ШУА-ийн Их чуулганаар хэлэлцэх асуудлыг танилцуулав

2018-12-10

Технологийн тухай бидний үнэн гэж боддог худал зүйлс

2018-12-07

Нийслэлийн Үйлдвэрлэл, инновацийн газар МУИС-тай хамтран ажиллах санамж бичиг байгууллаа

2018-12-03

Ирэх оны эхний өдрөөс мөрдөх, орон сууцны хөнгөлөлттэй зээлийн шинэ журмын гол заалтууд

2018-12-15

“Цоорхой” хууль, ноорхой Монгол

2018-12-14

Хүүхэд хулгайлсан эмэгтэйд гурван жилийн хорих ял оноов

2018-12-14

Агаарын бохирдлыг бууруулахад зарцуулсан хөрөнгийг АТГ шалгаж эхэлжээ

2018-12-14

Алдартнууд 20 настайдаа ямар байсан бэ?

2018-12-14

Кинонд тоглож байх үедээ чин сэтгэлээсээ бие биедээ дурласан жүжигчид

2018-12-13

Ник Жонас, Приянка Чопра нарын хуримын хамгийн торгон мөчүүд!

2018-12-05

Карди Би далайн эрэг дээр өдрийг өнгөрүүлснийхээ төлөө шоронд хоригдож магадгүй!

2018-12-04

Томуу, томуу төст өвчний тохиолдол нийт үзлэгийн 4.5 хувийг эзэлж байна

2018-12-15

Бага насны хүүхэд, насанд хүрээгүй хүн жирэмсэн болсон, үр хөндүүлсэн, төрсөн тохиолдол 29 бүртгэгджээ

2018-12-15

Энэ жил төв талбайн сүлд модны гэрэл асаах ёслолыг хийхгүй гэв

2018-12-15

Бенгалын гал, салют зэрэг пиротехникийн хэрэгслийг хэрэглэхгүй байхыг анхааруулж байна

2018-12-14

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

ШУТИС
30.48%
МУИС
26.03%
СЭЗИС
10.48%
ХААИС
6.03%
Хууль Сахиулахын Их Сургууль
5.71%
МУБИС
5.4%
АШУҮИС
5.08%
Бусад
4.76%
Хүмүүнлэгийн Ухааны Их Сургууль
2.86%
Батлан Хамгаалахын Их Сургууль
1.9%
СУИС
1.27%

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

5,481

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,096

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,134

Та ямар брэндийн гар утас барьдаг вэ?

7,776