Нэг хүнийг хаадаг байснаа нийтийг боодог болов

Нэг хүнийг хаадаг байснаа нийтийг боодог болов

Ерөнхийлөгч, УИХ-ын дарга, Ерөнхий сайдаар ажиллаж байсан Н.Энхбаярыг улс төрд оруулж ирэхийг хүсдэггүй хүмүүс МАН-д  ч бий, АН-д ч байдаг. Тэднийг МАНАН бүлэглэлийнхэн гэнэ. Энэ хүн 2009 онд Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаа өгснөөс хойш үхэхээс бусдыг үзэх шиг боллоо. Нөгөөх МАНАН бүлэглэлийн нөхдийн “буян”-аар шүү дээ.Тэр бүлэглэл нь цагтаа түүний бараа, сүүдэрт явсан голдуу нөхдөөс бүрдсэн байдаг юм. Н.Энхбаяр улс төрд орж ирвэл тэдний албан тушаал, эрх мэдэл юу ч биш болчих аюултай. Тиймээс ямар нэгэн аргаар түүнд хаалт хийх хэрэгтэй болсон гэдгийг хашир улстөрчид, ажиглагчид дүгнэн хэлдэг нь ортой байж мэднэ.

Учир юу гэвэл Н.Энхбаяр намынхаа удирдлагуудын зохион байгуулсан операцийн дагуу 2009 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд унасныхаа дараа МАХН-ыг байгуулсан байдаг. Улс төрийн гуравдагч хүчний орон зайг эзлэн босч ирсэн МАХН нь хормын зуур өндийж, 2012 оны УИХ-ын сонгууль гэхэд хүчтэй өрсөлдөгч болчихсон байв.

Энэ нь МАНАН-д айдас төрүүлж, МАХН-ын толгойг буюу Н.Энхбаярыг хаах аргыг хийсэн байдаг юм. Сонгуульд оролцуулалгүй хаах ажлыг гардан хэрэгжүүлдэг хамгийн гол газар нь СЕХ, хууль хүчний бүх байгууллага болсон.

2012 оны УИХ-ын сонгууль дөхөж байсан үе. Гэтэл дөрөвдүгээр сарын 14-ний үүрээр Монголын хууль хүчний бүх байгууллага гэр рүү нь дайрч, түүнийг нь МАНАН-гийнхан хамт сууж байгаад зохион байгуулан баривчлав. Түүний нэрийг өмнө байгуулсан МАХН-МҮАН-ын “Шударга ёс” эвслээс нь УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшүүлэв. Гэсэн ч СЕХ зургадугаар сарын 5-ны өдөр хуралдаж, Н.Энхбаярыг нэр дэвшигчээр бүртгэх эсэх асуудлыг ЦЕГ, АТГ, ШШГЕГ-аас лавлагаа авсны дараа шийдвэрлэхээр хойшлуулав. Дараа нь зургадугаар сарын 8-ны өдөр дахин хуралдаж, Н.Энхбаярын талаар ЦЕГ, АТГ, ШШГЕГ-аас холбогдох лавлагаа авсны дараа тухайн нэр дэвшигчийг бүртгэх эсэх асуудлыг үргэлжлүүлэн хэлэлцэв. Ингээд УИХ-ын сонгуулийн тухай хуулийн 27 дугаар зүйлийн  27.5.2, 29 дүгээр зүйлийн 29.10, 29.11.4 дэх хэсэг, Сонгуулийн төв байгууллагын тухай хуулийн 12.3 дахь хэсгийг тус тус үндэслэн Н.Энхбаярыг УИХ-ын гишүүнд нэр дэвшигчээр бүртгэхээс татгалзсан шийдвэрийг гаргалаа гэж мэдээлсэн юм. Өөрөөр хэлбэл, Н.Энхбаярыг бүртгэхээс татгалзахдаа Сонгуулийн хуулийн 27.5.2. Нэр дэвшүүлэхдээ тухайн хүний УИХ-ын гишүүн байх мэдлэг, боловсрол, туршлага, ур чадвар, эх орон, ард түмний тусын тулд оюун ухаан, хүч хөдөлмөрөө зориулж, Монгол Улсын тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдлыг хамгаалан бэхж үүлэх төгс эрмэлзэл, шударга ёс, хууль дээдлэх ёс, УИХ-ын гишүүний ёс зүйн хэм хэмжээг сахин биелүүлэх чадварыг харгалзан үзэх, 29.10. Сонгуулийн ерөнхий хороо болон тойргийн хороо энэ хуулийн 29.2-29.4-т заасан баримт бичгийг хүлээн авснаас хойш долоо хоногийн дотор нэр дэвшигчээр бүртгэх эсэх тухай асуудлыг шийдвэрлэнэ, 29.11.4. Нэр дэвшүүлэх ажиллагаа энэ хуулийн 27 дугаар зүйлд заасныг зөрчиж явагдсан бол нийт нэр дэвшигчийг бүртгэхээс татгалзана гэснийг ашигласан байдаг.

Энэ сонгуулийн дараа 2013 онд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн ээлжит сонгууль болох байв. Хэрэв Н.Энхбаяр суллагдаж, МАХН-аасаа нэр дэвшсэн бол ялалт байгуулах магадлал өндөр байлаа. Гэвч Ерөнхий сайд Д.Бямбасүрэнгийн хэлсэнчлэн “үхрийн бөөр шиг хэдэн юм эвлүүлээд” ял тулгаж шийдэв. Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн дараа түүнийг суллав.

2016 оны УИХ-ын сонгууль дөхлөө. Гэвч МАХН-ын байрны асуудал гээч сөхөж, гадаадаас нэг этгээд энэ байрны наймааны хохирогч болоод гарч ирсэн байдаг. Мөн хууль хяналтын байгууллагаас МАХН-ын санхүүг шалгах зэргээр түүний тэргүүлсэн намыг бүхэлд нь сонгуульд оролцуулахгүй байхаар хаалт тавьж үзэв. Ингэж явсаар яг сонгууль болонгуут Н.Энхбаярыг “цагдаагийн тодорхойлолт” гэдэг бичгийг үндэслэн нэр дэвших эрхийг нь хасчихлаа.

Жилийн дараа 2017 оны Ерөнхийлөгчийн сонгууль болов. СЕХ 2017 оны тавдугаар сарын 14-нд хуралдаж, Ерөнхийлөгчийн сонгуульд МАХН-аас нэр дэвшүүлсэн Н.Энхбаярыг “…Сонгуулийн тухай хуульд заасан баримт бичгийг дутуу ирүүлсэн, ялтайд тооцогдох хугацаа нь 2017 оны наймдугаар сарын 2-ны өдөр дуусахаар байгааг холбогдох байгууллагууд тодорхойлсон. Сонгуулийн тухай хуульд “Сүүлийн таваас доошгүй жил эх орондоо байнга оршин суусан гэж анхан шатны санал авах өдрөөс өмнөх хуанлийн таван жилийн хугацаанд тасралтгүй зургаан сараас дээш хугацаагаар гадаад улсад оршин суугаагүй байхыг ойлгоно” гэж заасан шаардлагыг хангаагүй байна” гээд нэр дэвшигчээр бүртгэхээс татгалзах шийдвэр гаргасан байдаг юм.

Өөрөөр хэлбэл, МАНАН бүлэглэл ийм маягаар 2012 оноос хойш болсон бүхий л сонгуульд Н.Энхбаярыг нэр дэвшүүлэхгүйгээр маш сайн хааж чадсан юм.

Энэ хооронд МАХН ч Монголын улс төрийн гуравдагч хүчний орон зайд албан ёсоор гарч ирж, тус намын дарга Н.Энхбаярын рейтинг улам өссөөр өнөөдрийг хүрэв.

2016 оны сонгуульд үнэмлэхүй ялалт байгуулж, 65 суудал авсан МАН нэг гишүүнээ огцруулав. Монголын улс төрийн түүхэнд байгаагүй “бандаашны” гэх асуудлаар Хэнтий аймгийн 42 дугаар тойргоос сонгогдсон Д.Гантулга олон нийтийн шахалтын дагуу “өөрийн хүсэлтээр” УИХ-ын гишүүнээс огцорсон нь тэр. Ингээд тэр тойрогт нөхөн сонгууль болох нь тодорхой болж, УИХ-аас нөхөн сонгуулийг товлон зарлаж, 62 дугаар тогтоолыг гаргасан. СЕХ ч нөхөн сонгуулийн бэлтгэл ажилдаа ороод байлаа. Энэ хооронд улс төрийн хүчнүүд ээлж дараалан, ил далдаар Хэнтий аймагт элдвийн тандалт судалгаа хийж байв. Тэнд Н.Энхбаяр хамгийн өндөр рейтингтэй байгаа нь судалгаа бүрээр л гарч ирсэн байдаг.

Тиймээс өөрөө зарлаагүй ч Н.Энхбаяр Хэнтийд нэр дэвшинэ. Нөхөн сонгуульд УИХ-ын гишүүн болно гэсэн яриа хөөрөө гэдэг юм уу, таамаг тооцоо ч гэдэг юм уу зүйл улс төрийн хүрээнд хүчтэй яригдаж байлаа. Гэвч Ерөнхий сайд, МАН-ын дарга У.Хүрэлсүхийн жолоочийн хадам ээж Үндсэн хуулийн цэцэд Нөхөн сонгуулийг эсэргүүцсэн мэдээлэл гаргаж, Цэц түүгээр нь шийдэж орхисон юм.

Хэрэв Хэнтийн нөхөн сонгууль товлосноороо 2018 оны аравдугаар сарын 7-нд болсон бол, Н.Энхбаяр нэр дэвшсэн бол Н.Энхбаяр ялж, У.Хүрэлсүх унах байсан гэж ажиглагчид дүгнэж байгаа. Тэдний хэлж буйгаар У.Хүрэлсүх өрсөлдөхгүй ч МАН ялагдаж, намын дарга У.Хүрэлсүх улс төрийн хариуцлага хүлээж албан тушаалаа өгөх байжээ.

Тиймээс МАНАН бүлэглэл дахин хаалт хийж Хэнтийн нөхөн сонгуулийг цуцалж орхисон хэрэг.Харамсалтай нь ингэхдээ Хэнтийн 42 дугаар тойргийн сонгогчдын Үндсэн хуулиар олгосон сонгох эрхийг зөрчсөн байдаг. Үндсэн хуулийн 16.9-д “…шууд буюу төлөөлөгчдийн байгууллагаараа уламжлан төрийг удирдах хэрэгт оролцох эрхтэй. Төрийн байгууллагад сонгох, сонгогдох эрхтэй” гэж зааснаар Н.Энхбаярын сонгогдох эрхийг ч 2012 оноос хойшх бүх сонгуульд зөрчсөн байгаа юм.

Өнгөрсөн зургаан жилийн хооронд болсон дээрх үйл явцуудыг тоймлоход ийм. Эндээс олон дүгнэлтийг хийж болно. Ерөөс Монгол Улсын хууль хүчний байгууллага, сонгуулийн төв байгууллага, тэр бүү хэл Үндсэн хуулийн цэц хүртэл МАНАН бүлэглэлд ил цагаан үйлчилж, хуульт ёсыг завхаруулж байгаа нь тун ч эмгэнэлтэй юм. Албан тушаал, эрх ашгаа хамгаалахын тулд хуйвалдааны засаглалыг бий болгож, түүгээрээ Ерөнхий сайд Н.Алтанхуягийн хэлсэнчлэн “шударга бусын хонгил”-ыг үүсгэж, улс төрийн өрсөлдөгчдөө намнадаг, хаадаг үйл ажиллагаа энэ зургаан жилд явагдсан байгаа юм.

Ийм аргаар Н.Энхбаярыг хэд хэдэн сонгуульд оролцуулалгүй хаасан гэсэн үг. Эцэстээ түүнийг хаахын тулд бүхэл бүтэн тойргийн  сонгогчдын сонгох эрхэнд халдчихав.

Шуудхан хэлэхэд, нэг хүнийг хаадаг байснаа нийтийг боодог болчихлоо.

Сонгох эрх бол монгол хүний амьд явах эрхтэй дүйцэхүйц үндсэн эрх юм. Чухамдаа үүнийг буй болгоно гэж 1990 оны цагаан морин жилээр Монголд ардчиллын салхи сэвэлзэж, улмаар ардчилсан хувьсгал ялсан билээ.

Б.Дамдин-Очир

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

1
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

53:33

"Цензургүй яриа" нэвтрүүлэгт ҮАБЗ-ийн реферант Б.Баттулга, "ДЦС-4"-ийн гүйцэтгэх захирал асан Ж.Осгонбаатар нар оролцов

2018-09-20
59:09

"Зэвүүн яриа" нэвтрүүлэгт дуучин Бийсма оролцов

2018-09-17
15:06

"Багш нарын ажил хаялт - цалин" сэдэвт хэлэлцүүлэг боллоо

2018-09-12
53:08

"Ам нээвэл" нэвтрүүлэгт УИХ-ын гишүүн Л.Энхболд оролцов

2018-09-12

Жастин Бибер гудамжны хөгжимчин болжээ

2018-09-19

Дуудлага худалдаанд хамгийн өндөр үнээр зарагдсан оддын санаанд оромгүй зүйлс

2018-09-19

Энэ оны хамгийн арчаа муутай хувцасласан алдартнуудыг тодруулжээ

2018-09-17

Парис Хилтон Кимтэй өрсөлдөж эхлэв

2018-09-14

Вьетнамын Ерөнхийлөгч Тран Даи Чуан 61 насандаа таалал төгсчээ

2018-09-21

Сураггүй болсон жүжигчин Фан Бин Бин хаачив?

2018-09-21

Зүүнээс болж олон тонн гүзээлзгэнэ хог боллоо

2018-09-21

Их Британи Оросын эсрэг кибер салаа байгуулна

2018-09-21

Хойд болон Өмнөд Солонгосын ялгаа

2018-09-21

Хүн байгаль эх дэлхийн өмнө хэн ч биш гэдгийг илтгэх гэрэл зургууд

2018-09-20

Алдартнуудын ховор зургууд

2018-09-18

Амьтны хүрээлэнд хуримаа хийсэн хосууд

2018-09-14

Үндсэн хууль зөрчөөгүй гэж Цэц дүгнэв

2018-09-21

Замын хөдөлгөөний дүрмийн шинэчилсэн найруулга энэ оны 11 дүгээр сарын нэгнээс хэрэгжинэ

2018-09-21

"UNFRIEND" аяны хүрээнд хууль бус 180 групп, чатыг хаажээ

2018-09-21

Дээд шүүх: Засгийн газар хууль зөрчсөн

2018-09-20

Дахин нэг хүүхдийн амины үнээр тахилга хийж нааджээ!

2018-09-21

Б.Халиунаа залуучуудын ДАШТ-ээс мөнгөн медаль хүртлээ

2018-09-21

Чөлөөт бөхийн холбоо П.Орхоны допингийн асуудлыг хэрхэн шийдсэнээ тайлагнахгүй юм уу?

2018-09-21

БАКУ-2018: М.Уранцэцэг эхний ялалтаа авлаа

2018-09-20

21 цагаас хойш гэр бүлээрээ ухаалаг гар утас, цахим хэрэгсэл ашиглахгүй байхыг уриаллаа

2018-09-20

Хүүхэд эцгээсээ сонссон үгийг илүү тогтоодгийг эрдэмтэд нотолжээ

2018-09-20

Чихгүй толгойлсон хүүхэд ирээдүйд алзахгүй

2018-08-23

10 хос тутмын гурав нь гэр бүлээ цуцлуулж байна

2018-08-15

АНУ-ын 350 сая ам.долларын буцалтгүй тусламжийн гэрээнд гарын үсэг зурлаа

2018-09-21

Нийгмийн даатгалын сангийн зарлага өсжээ

2018-09-21

Мөнгөний бодлогын мэдэгдэл

2018-09-21

Төгрөгийн ханш гурван хувиар суларсан

2018-09-20

Цагаан морьтой ханхүү дэлгэцийн ард байхгүй, охид оо!

2018-09-21

С.Батболд: Утааг бууруулах нэг нөхцөл иргэдээ орон сууцаар хангах явдал

2018-09-21

Замын гэрэлтүүлэг рекламны самбарынхаас ч муу

2018-09-21

Иргэдтэй зөвшилцөн, газар чөлөөлж байна

2018-09-21

Түүхэн дэх хамгийн харгис эмэгтэйчүүд

2018-09-19

Хүн төрөлтхний түүхэн дэх хамгийн үнэтэй номууд

2018-09-17

Экологийн сүйрлээс болж мөхсөн соёл иргэншлүүд

2018-09-16

Багадаа муу сурдаг байсан суут хүмүүс

2018-09-13

Цус төлжүүлэх төмрөөр баялаг хоол, хүнс

2018-09-21

Яг одоо хөгжмөө асаа, яагаад гэвэл...

2018-09-20

Бидний хоол хийхдээ гаргадаг болчимгүй алдаанууд

2018-09-19

Таныг залуужуулах эртний Төвд дасгал

2018-09-19

Харумафүжигийн бие даасан үзэсгэлэн Японд дэлгэгдлээ

2018-09-20

Хүмүүсийн сайн мэдэх кинонуудад эдгээр жүжигчид тоглох байжээ

2018-09-20

Бидний амьдралыг шүүмжилсэн шог зургууд

2018-09-20

Жижигхэн байшин дахь жирийн бус урлан

2018-09-20

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Цэцэрлэг сэрдлийн бай болов

2018-09-21

Зүгийг заагаад байна уу, зүгээ заалгаад байна уу?

2018-09-20

Тусгай сургууль, цэцэрлэгийн орчныг аюулгүй болгоно

2018-09-20

Ухаалаг утасны хэрэглээг уран зохиолын хичээлээр нөхье!

2018-09-19

MoneyGram үйлчилгээний Монгол дахь агент банкуудын зөвлөгөөн боллоо

2018-09-21

“Скай-2 Апартмент” төлбөрийн онцгой нөхцөл

2018-09-21

Худалдаа хөгжлийн банк ерөнхий боловсролын 65-р сургуулийн номын санг тохижуулж өглөө

2018-09-20

"White House Residence": Байршлын давуу тал

2018-09-20

Хүүхэддээ цахим орчны таван дүрмийг зааж өгөөрэй

2018-09-18

Цахим гэмт хэргийн тухай таны мэдэхгүй нууцууд

2018-09-14

Фэйсбүүк компаниас 583 сая хуурамч хаягийг устгажээ

2018-09-13

“Apple” компани "iPhone Xs"-ыг албан ёсоор танилцуулав

2018-09-13

Судлаачдын шоконд оруулсан олдворууд

2018-09-21

Энэ бүсгүй юу хийдэг вэ?

2018-09-21

Эрдэмтэд хүүхэд ааваасаа сонссон үгийг илүү тогтоодгийг нотолжээ

2018-09-20

Дэлхий дээрх хамгийн этгээд замын тэмдэгүүд

2018-09-20

Бидний ууж буй ус хэр цэвэр бэ?

2018-09-21

Автомашинаас ялгах утаа хүний эрүүл мэндэд ИНГЭЖ нөлөөлдөг

2018-09-21

АШУҮИС-ийн эмнэлэг 2019 оны долоодугаар сараас иргэдэд үйлчилнэ

2018-09-21

Өвөрмонголд гахайн ханиад дэгдэж, гахайн махан бүтээгдэхүүнийг хориглоод байна

2018-09-20

Бөөргийн гол дотор алт угааж байна

2018-09-19

Ундны эх үүсвэр, усан сан бүхий газарт нүхэн жорлон ашиглахыг хориглолоо

2018-09-14

Говийн их дархан цаазат газарт 31 тахь нутагшуулжээ

2018-09-14

Самар бэлтгэх газруудыг бүсчлэн тогтоолоо

2018-09-12

“Эрдэнэт”-ийн 49 хувийн өмчлөл тойрсон хууль зүйн маргаан эцэс боллоо

2018-09-20

"Эрдэнэт - 40": Эрдэм шинжилгээний бага хурал, 1000 инженерийн зөвөлгөөн

2018-09-19

Х.Баттулгын супер сүлжээ ба З.Энхболдын нүүрсний сүлжээ

2018-09-19

"Тавантолгой"-н дансаа нээлгэх гэсэн иргэдийн хөлд Хөрөнгийн бирж дарагдаад байна

2018-09-19

Мэдээллээр цалгиж, мэдлэгээр цангасан Монгол

2018-09-21

Сурагчдын "А" үнэлгээний хор уршиг

2018-09-21

Яриагаараа...

2018-09-21

Түүнийг ядуу гээд хайртай бүсгүй нь орхисон гэдэг...

2018-09-20

Засгийн газрын сайд нар хууль зөрчиж, 132 хүнийг албан тушаалд томилжээ

2018-09-21

Х.Баттулга: Төрийн алба хөшүүн хойрго дутагдлаа халах цаг ирсэн

2018-09-21

Нийслэлийн МАН-ыг хэнд “атгуулсан” нь дээр вэ?

2018-09-21

Монгол-АНУ-ын тохиролцоо

2018-09-21

Хийн хоолойн эдийн засаг Монголын талд байна

2018-09-21

Ашиг...

2018-09-20

“Таван толгой” таны ч, миний ч болох зам дээрээ гарах нь гарлаа...

2018-09-19

Монгол хар ухаанаар...

2018-09-18

"Хаадын тоглоом" киноны од Эмилиа Кларк фэнүүддээ онцгой бэлэг барьлаа

2018-09-21

Ирээдүйн уралдааны машинтай танилц!

2018-09-17

Автомашины гал хамгаалагч дээрх товчилсон нэрнүүд ямар учиртай вэ?

2018-09-10

Энэ онд худалдаанд гарсан спорт загварын шилдэг автомашинууд

2018-09-10

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Н.Энхбаяр
33.05%
Х.Баттулга
21.11%
У.Хүрэлсүх
12.35%
С.Эрдэнэ
8.48%
Ц.Нямдорж
5.53%
Т.Аюурсайхан
3.38%
Н.Алтанхуяг
3.12%
Л.Оюун-Эрдэнэ
3.1%
Ж.Батзандан
2.87%
О.Баасанхүү
2.06%
С.Баяр
1.68%
М.Энхболд
1.19%
З.Энхболд
1.15%
Ц.Элбэгдорж
0.94%

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

977

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,070

Та ямар брэндийн гар утас барьдаг вэ?

7,630

Та сард хэдэн төгрөгний цалин авдаг вэ?

7,206