Нэг хүнийг хаадаг байснаа нийтийг боодог болов

Нэг хүнийг хаадаг байснаа нийтийг боодог болов

Ерөнхийлөгч, УИХ-ын дарга, Ерөнхий сайдаар ажиллаж байсан Н.Энхбаярыг улс төрд оруулж ирэхийг хүсдэггүй хүмүүс МАН-д  ч бий, АН-д ч байдаг. Тэднийг МАНАН бүлэглэлийнхэн гэнэ. Энэ хүн 2009 онд Ерөнхийлөгчийн албан тушаалаа өгснөөс хойш үхэхээс бусдыг үзэх шиг боллоо. Нөгөөх МАНАН бүлэглэлийн нөхдийн “буян”-аар шүү дээ.Тэр бүлэглэл нь цагтаа түүний бараа, сүүдэрт явсан голдуу нөхдөөс бүрдсэн байдаг юм. Н.Энхбаяр улс төрд орж ирвэл тэдний албан тушаал, эрх мэдэл юу ч биш болчих аюултай. Тиймээс ямар нэгэн аргаар түүнд хаалт хийх хэрэгтэй болсон гэдгийг хашир улстөрчид, ажиглагчид дүгнэн хэлдэг нь ортой байж мэднэ.

Учир юу гэвэл Н.Энхбаяр намынхаа удирдлагуудын зохион байгуулсан операцийн дагуу 2009 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд унасныхаа дараа МАХН-ыг байгуулсан байдаг. Улс төрийн гуравдагч хүчний орон зайг эзлэн босч ирсэн МАХН нь хормын зуур өндийж, 2012 оны УИХ-ын сонгууль гэхэд хүчтэй өрсөлдөгч болчихсон байв.

Энэ нь МАНАН-д айдас төрүүлж, МАХН-ын толгойг буюу Н.Энхбаярыг хаах аргыг хийсэн байдаг юм. Сонгуульд оролцуулалгүй хаах ажлыг гардан хэрэгжүүлдэг хамгийн гол газар нь СЕХ, хууль хүчний бүх байгууллага болсон.

2012 оны УИХ-ын сонгууль дөхөж байсан үе. Гэтэл дөрөвдүгээр сарын 14-ний үүрээр Монголын хууль хүчний бүх байгууллага гэр рүү нь дайрч, түүнийг нь МАНАН-гийнхан хамт сууж байгаад зохион байгуулан баривчлав. Түүний нэрийг өмнө байгуулсан МАХН-МҮАН-ын “Шударга ёс” эвслээс нь УИХ-ын сонгуульд нэр дэвшүүлэв. Гэсэн ч СЕХ зургадугаар сарын 5-ны өдөр хуралдаж, Н.Энхбаярыг нэр дэвшигчээр бүртгэх эсэх асуудлыг ЦЕГ, АТГ, ШШГЕГ-аас лавлагаа авсны дараа шийдвэрлэхээр хойшлуулав. Дараа нь зургадугаар сарын 8-ны өдөр дахин хуралдаж, Н.Энхбаярын талаар ЦЕГ, АТГ, ШШГЕГ-аас холбогдох лавлагаа авсны дараа тухайн нэр дэвшигчийг бүртгэх эсэх асуудлыг үргэлжлүүлэн хэлэлцэв. Ингээд УИХ-ын сонгуулийн тухай хуулийн 27 дугаар зүйлийн  27.5.2, 29 дүгээр зүйлийн 29.10, 29.11.4 дэх хэсэг, Сонгуулийн төв байгууллагын тухай хуулийн 12.3 дахь хэсгийг тус тус үндэслэн Н.Энхбаярыг УИХ-ын гишүүнд нэр дэвшигчээр бүртгэхээс татгалзсан шийдвэрийг гаргалаа гэж мэдээлсэн юм. Өөрөөр хэлбэл, Н.Энхбаярыг бүртгэхээс татгалзахдаа Сонгуулийн хуулийн 27.5.2. Нэр дэвшүүлэхдээ тухайн хүний УИХ-ын гишүүн байх мэдлэг, боловсрол, туршлага, ур чадвар, эх орон, ард түмний тусын тулд оюун ухаан, хүч хөдөлмөрөө зориулж, Монгол Улсын тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдлыг хамгаалан бэхж үүлэх төгс эрмэлзэл, шударга ёс, хууль дээдлэх ёс, УИХ-ын гишүүний ёс зүйн хэм хэмжээг сахин биелүүлэх чадварыг харгалзан үзэх, 29.10. Сонгуулийн ерөнхий хороо болон тойргийн хороо энэ хуулийн 29.2-29.4-т заасан баримт бичгийг хүлээн авснаас хойш долоо хоногийн дотор нэр дэвшигчээр бүртгэх эсэх тухай асуудлыг шийдвэрлэнэ, 29.11.4. Нэр дэвшүүлэх ажиллагаа энэ хуулийн 27 дугаар зүйлд заасныг зөрчиж явагдсан бол нийт нэр дэвшигчийг бүртгэхээс татгалзана гэснийг ашигласан байдаг.

Энэ сонгуулийн дараа 2013 онд Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн ээлжит сонгууль болох байв. Хэрэв Н.Энхбаяр суллагдаж, МАХН-аасаа нэр дэвшсэн бол ялалт байгуулах магадлал өндөр байлаа. Гэвч Ерөнхий сайд Д.Бямбасүрэнгийн хэлсэнчлэн “үхрийн бөөр шиг хэдэн юм эвлүүлээд” ял тулгаж шийдэв. Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн дараа түүнийг суллав.

2016 оны УИХ-ын сонгууль дөхлөө. Гэвч МАХН-ын байрны асуудал гээч сөхөж, гадаадаас нэг этгээд энэ байрны наймааны хохирогч болоод гарч ирсэн байдаг. Мөн хууль хяналтын байгууллагаас МАХН-ын санхүүг шалгах зэргээр түүний тэргүүлсэн намыг бүхэлд нь сонгуульд оролцуулахгүй байхаар хаалт тавьж үзэв. Ингэж явсаар яг сонгууль болонгуут Н.Энхбаярыг “цагдаагийн тодорхойлолт” гэдэг бичгийг үндэслэн нэр дэвших эрхийг нь хасчихлаа.

Жилийн дараа 2017 оны Ерөнхийлөгчийн сонгууль болов. СЕХ 2017 оны тавдугаар сарын 14-нд хуралдаж, Ерөнхийлөгчийн сонгуульд МАХН-аас нэр дэвшүүлсэн Н.Энхбаярыг “…Сонгуулийн тухай хуульд заасан баримт бичгийг дутуу ирүүлсэн, ялтайд тооцогдох хугацаа нь 2017 оны наймдугаар сарын 2-ны өдөр дуусахаар байгааг холбогдох байгууллагууд тодорхойлсон. Сонгуулийн тухай хуульд “Сүүлийн таваас доошгүй жил эх орондоо байнга оршин суусан гэж анхан шатны санал авах өдрөөс өмнөх хуанлийн таван жилийн хугацаанд тасралтгүй зургаан сараас дээш хугацаагаар гадаад улсад оршин суугаагүй байхыг ойлгоно” гэж заасан шаардлагыг хангаагүй байна” гээд нэр дэвшигчээр бүртгэхээс татгалзах шийдвэр гаргасан байдаг юм.

Өөрөөр хэлбэл, МАНАН бүлэглэл ийм маягаар 2012 оноос хойш болсон бүхий л сонгуульд Н.Энхбаярыг нэр дэвшүүлэхгүйгээр маш сайн хааж чадсан юм.

Энэ хооронд МАХН ч Монголын улс төрийн гуравдагч хүчний орон зайд албан ёсоор гарч ирж, тус намын дарга Н.Энхбаярын рейтинг улам өссөөр өнөөдрийг хүрэв.

2016 оны сонгуульд үнэмлэхүй ялалт байгуулж, 65 суудал авсан МАН нэг гишүүнээ огцруулав. Монголын улс төрийн түүхэнд байгаагүй “бандаашны” гэх асуудлаар Хэнтий аймгийн 42 дугаар тойргоос сонгогдсон Д.Гантулга олон нийтийн шахалтын дагуу “өөрийн хүсэлтээр” УИХ-ын гишүүнээс огцорсон нь тэр. Ингээд тэр тойрогт нөхөн сонгууль болох нь тодорхой болж, УИХ-аас нөхөн сонгуулийг товлон зарлаж, 62 дугаар тогтоолыг гаргасан. СЕХ ч нөхөн сонгуулийн бэлтгэл ажилдаа ороод байлаа. Энэ хооронд улс төрийн хүчнүүд ээлж дараалан, ил далдаар Хэнтий аймагт элдвийн тандалт судалгаа хийж байв. Тэнд Н.Энхбаяр хамгийн өндөр рейтингтэй байгаа нь судалгаа бүрээр л гарч ирсэн байдаг.

Тиймээс өөрөө зарлаагүй ч Н.Энхбаяр Хэнтийд нэр дэвшинэ. Нөхөн сонгуульд УИХ-ын гишүүн болно гэсэн яриа хөөрөө гэдэг юм уу, таамаг тооцоо ч гэдэг юм уу зүйл улс төрийн хүрээнд хүчтэй яригдаж байлаа. Гэвч Ерөнхий сайд, МАН-ын дарга У.Хүрэлсүхийн жолоочийн хадам ээж Үндсэн хуулийн цэцэд Нөхөн сонгуулийг эсэргүүцсэн мэдээлэл гаргаж, Цэц түүгээр нь шийдэж орхисон юм.

Хэрэв Хэнтийн нөхөн сонгууль товлосноороо 2018 оны аравдугаар сарын 7-нд болсон бол, Н.Энхбаяр нэр дэвшсэн бол Н.Энхбаяр ялж, У.Хүрэлсүх унах байсан гэж ажиглагчид дүгнэж байгаа. Тэдний хэлж буйгаар У.Хүрэлсүх өрсөлдөхгүй ч МАН ялагдаж, намын дарга У.Хүрэлсүх улс төрийн хариуцлага хүлээж албан тушаалаа өгөх байжээ.

Тиймээс МАНАН бүлэглэл дахин хаалт хийж Хэнтийн нөхөн сонгуулийг цуцалж орхисон хэрэг.Харамсалтай нь ингэхдээ Хэнтийн 42 дугаар тойргийн сонгогчдын Үндсэн хуулиар олгосон сонгох эрхийг зөрчсөн байдаг. Үндсэн хуулийн 16.9-д “…шууд буюу төлөөлөгчдийн байгууллагаараа уламжлан төрийг удирдах хэрэгт оролцох эрхтэй. Төрийн байгууллагад сонгох, сонгогдох эрхтэй” гэж зааснаар Н.Энхбаярын сонгогдох эрхийг ч 2012 оноос хойшх бүх сонгуульд зөрчсөн байгаа юм.

Өнгөрсөн зургаан жилийн хооронд болсон дээрх үйл явцуудыг тоймлоход ийм. Эндээс олон дүгнэлтийг хийж болно. Ерөөс Монгол Улсын хууль хүчний байгууллага, сонгуулийн төв байгууллага, тэр бүү хэл Үндсэн хуулийн цэц хүртэл МАНАН бүлэглэлд ил цагаан үйлчилж, хуульт ёсыг завхаруулж байгаа нь тун ч эмгэнэлтэй юм. Албан тушаал, эрх ашгаа хамгаалахын тулд хуйвалдааны засаглалыг бий болгож, түүгээрээ Ерөнхий сайд Н.Алтанхуягийн хэлсэнчлэн “шударга бусын хонгил”-ыг үүсгэж, улс төрийн өрсөлдөгчдөө намнадаг, хаадаг үйл ажиллагаа энэ зургаан жилд явагдсан байгаа юм.

Ийм аргаар Н.Энхбаярыг хэд хэдэн сонгуульд оролцуулалгүй хаасан гэсэн үг. Эцэстээ түүнийг хаахын тулд бүхэл бүтэн тойргийн  сонгогчдын сонгох эрхэнд халдчихав.

Шуудхан хэлэхэд, нэг хүнийг хаадаг байснаа нийтийг боодог болчихлоо.

Сонгох эрх бол монгол хүний амьд явах эрхтэй дүйцэхүйц үндсэн эрх юм. Чухамдаа үүнийг буй болгоно гэж 1990 оны цагаан морин жилээр Монголд ардчиллын салхи сэвэлзэж, улмаар ардчилсан хувьсгал ялсан билээ.

Б.Дамдин-Очир

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

1
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Цэцэрлэгийн цахим бүртгэл энэ сарын 22-нд эхэлнэ

2019-07-16

Багахан хүндрэлийг шийдчихвэл 200 орчим хүүхэд цэцэрлэгтэй болох нь

2019-07-16

Хэлний бодлогын үндэсний зөвлөлийн төлөөлөл оролцлоо

2019-07-10

ХБНГУ-ын “DAAD”-ын тэтгэлэг зарлагджээ

2019-07-10

60,70-аад оны үеийн үзэсгэлэнт одод өдгөө хэрхэн өөрчлөгдсөн бэ?

2019-07-16

Түүхэн хүмүүстэй адилхан алдартнууд

2019-07-11

Багадаа ноомой төрхтэй байсан алдартнууд

2019-07-07

"Төмөр хүн" Роберт Дауни өөрийгөө жинхэнэ супер баатар гэдгээ нотлох ажлыг эхлүүлжээ

2019-07-03
1:00:33

"Никитон 25" реалити шоу - 9 дэх өдөр

2019-07-17

Улсын аварга Э.Оюунболд vs улсын арслан Ц.Содномдорж

2019-07-16

Түрүүлж явсан хүү морь нь бүдэрч унасан ч эргэн босч хурдлан айргийн 5-д багтсан нь

2019-07-16
49:19

"Никитон 25" реалити шоу - 8 дахь өдөр

2019-07-16

Бизнесээ удирдах ур чадвар олгох сургалтад урьж байна

2019-07-17

Дэлхийн залуустай хөл нийлүүлэн алхъя

2019-07-16

“Гайхамшигт аялал” аяны эхний 5 тохирлын эзэд Бали арлаар аялах батламжаа авлаа

2019-07-16

Мөнгөн гүүр эмнэлэг уралдаанч хүүхдүүдэд эрүүл мэндийн үзлэг хийнэ

2019-07-16

Тарваган тахлын дархлаажуулалтыг дахин 10 хоног сунгалаа

2019-07-17

Өнгөрсөн онд 1.7 сая орчим хүн ХДХВ-ийн халдвар авчээ

2019-07-17

Сэтгэцэд нөлөөт 3,877 ширхэг эмийг хуурамч жороор олгожээ

2019-07-16

Анх удаа өвдөг, түнхний үе солих мэс засал амжилттай хийлээ

2019-07-10

Цайны замаар…

2019-07-16

Ухаарал...

2019-07-10

Тусгаар тогтнол...

2019-07-10

Тансаг амьдарснаар биш тайван амьдарснаар хүн жаргалтай болдог

2019-07-09

Дэлхийн хамгийн "галзуу" тээврийн сүлжээ - Угандагийн төмөр зам

2019-07-17

71 жил ханилсан хос хоёул нэг өдөр өөд болцгоожээ

2019-07-17

Эмэгтэйчүүдийн хэзээ ч ойлгохгүй 15 зовлон

2019-07-17

Сансрын нисэгчид биед үүссэн тухгүй асуудлаа хэрхэн шийддэг вэ?

2019-07-17

Б.Номундарь: Байгаль орчинд ээлтэй үйл ажиллагааг томчуудаас илүү хийж чадна

2019-07-17

Увс нуурын хотгорыг “Дэлхийн шим мандлын хөтөлбөр”-т бүртгүүлэх талаар санал солилцов

2019-07-16

Зарим газар нутгийг улсын тусгай хамгаалалтад авна

2019-07-09

Бат-Өлзий сумын төв орчмын газрыг тусгай хамгаалалттай газар нутгаас чөлөөлж, иргэдэд ӨМЧЛҮҮЛНЭ

2019-07-09

Монголд дохио өгсөн Рио Тинтогийн мэдэгдэл

2019-07-16

Хууль бусаар ашигт малтмал олборлож байсныг илрүүлжээ

2019-07-16

“Эрдэнэс-Монгол”-ын эзэмшдэг лиценз 3-10 болж нэмэгдлээ

2019-07-10

Залруулга

2019-07-08

Мэлмий (өгүүллэг)

2019-07-14

Бөхийн эхнэрийн зовлон (өгүүллэг)

2019-06-30

Илүү гэр /өгүүллэг/

2019-06-16

Галын бурхан /Өгүүллэг/

2019-06-09

70-аад оны Токио хотын өнгө төрх Канад гэрэл зурагчны дуранд

2019-07-17

Монгол хувцсаараа гоёсон олны танил эрхмүүд

2019-07-17

Элдэв зураг (70 фото) №616

2019-07-13

Миний сайхан эх орон (65 ФОТО) №29

2019-07-11

“Элсэн уран баримал-2019” наадамд Ц.Мөнх-Эрдэнэ тэргүүн байр эзэлжээ

2019-07-17

Рэппэр Gee, дуучин Наки нарын хамтран дуулсан “Happy Аав” дууны клип цацагдлаа

2019-07-17

“Хөхүүрийн айраг” наадам гурав дахь жилдээ боллоо

2019-07-17

Б.Аззаяа Лэйди Гагагийн продюсертой ажиллана

2019-07-17

Шүүхтэй холбоотой заалтуудыг хасах Ерөнхийлөгчийн саналыг дэмжих боломжгүй

2019-07-17

Н.Лүндэндорж: Үндсэн хуулийн нэр томъёо тов тодорхой байх ёстой

2019-07-17

Б.Хурцын шүүх хурал энэ сарын 23-нд болно

2019-07-17

Д.Тэрбишдагва: Ерөнхийлөгчийн саналыг судлах хэрэгтэй

2019-07-17

Авах гээхийн ухаанд суралцах нь...

2019-07-17

Охин хүүхэдтэй хүн бүр заавал уншаарай!

2019-07-17

Зовлонгоо бусдад бүү тооч!

2019-07-16

Насандаа тохируулж амьдралаас суралцахын үнэ цэнэ

2019-07-10

Амрыг бодож, аяыг дагадаг Ерөнхийлөгчийн үед төр ялзардаг жамтай

2019-07-17

“Мэдлэг, төрийн бодлого, тэгш бус байдал” сэдвийг хэлэлцлээ

2019-07-17

Парламентын ардчиллыг төлөвшүүлж, ард түмний засаглах эрхийг хангахтай холбоотой зүйл, заалт бүрийн талаарх саналыг тайлбарын хамт хүргүүлнэ

2019-07-17

Арслан айлын хурганы хашаанд…

2019-07-17

Манай Улс тогтвортой хөгжлийн хэрэгжилтийн үндэсний сайн дурын илтгэлээ НҮБ-д танилцуулав

2019-07-17

Монголын авто тээвэрчид БНХАУ-ын нутгаар дамжин далайн боомт хүрнэ

2019-07-17

Ж.Байден Барак Обамагийн бодлогыг үргэлжлүүлнэ

2019-07-17

Фитч агентлаг Монгол Улсын зээлжих зэрэглэлийг хэвээр үлдээв

2019-07-16

БНСУ: Гадаад иргэдийн эрүүл мэндийн даатгалыг албадан төлүүлнэ

2019-07-17

Балбад үерийн улмаас амиа алдсан хүний тоо нэмэгджээ

2019-07-16

Энэтхэг сар руу сансрын хөлөг хөөргөхөө хойшлууллаа

2019-07-15

Хятад Тайваний ойролцоо цэргийн хээрийн сургуулилт хийнэ

2019-07-15

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

“Их хурд” наадмаар юу үзэж болох вэ?

2019-07-17

Н.Батсуурь бууршгүй хүчит, Ч.Санжаадамба үнэн зоригт чимэг нэмжээ

2019-07-17

Жюү жицүгийн Азийн АШТ өнөөдөр эхэлнэ

2019-07-17

Шигшмэл хурдан морьдын “Их хурд 8” уралдаан болно

2019-07-16

Япончуудад зочид буудал хэрэггүй болжээ

2019-07-10

Гүйлтэд нь санаа зоволгүйгээр худалдаж авч болох 12 машин

2019-06-28

"Фургон" машин анх удаа шинэчлэгдэхээр болжээ

2019-06-20

"Приус" машиныг 4 хүний тохилог сууц болгон хувиргах бүтээгдэхүүнийг танилцуулжээ

2019-06-18

Өөртөө итгэх итгэлийг тань үгүй хийдэг 5 хүчин зүйл

2019-07-17

Хөлрөлтийг хэрхэн багасгах вэ?

2019-07-17

Чанаргүй хоолыг жигшиж сурах 9 алхам

2019-07-17

Наранд борлож, түлэгдсэн арьсыг хурдан хугацаанд эдгээх аргууд

2019-07-16

Ойрын ирээдүйд хэрэглээнд нэвтрэх гайхалтай нээлтүүд

2019-07-11

"Фэйсбүүк"-ийн шинэ крипто валютын тухай таны мэдэх ёстой бүх зүйл

2019-07-04

“Ub smart parking” thinkathon зохион байгуулагдлаа

2019-07-03

Samsung-н эвхэгддэг гар утас худалдаанд гарахад бэлэн болжээ

2019-06-22

Хүүхдээ эдгээр зүйлсийг хийхийг нь бүү хориглоорой!

2019-07-09

Охин үрээ хүчирхэг эмэгтэй болгож өсгөхийг хүсвэл дараах зүйлсийг анхаараарай

2019-07-05

Шороон дээр тоглож өссөн хүүхдүүд илүү эрүүл, бүтээлч сэтгэхүйтэй болдог

2019-07-01

Хүүхдийг загнахаас илүү магтаж өсгөх нь тархины хөгжилд сайнаар нөлөөлдөг

2019-06-25

ЦЕГ-ын дарга үүрэг өгч албан шалгалт явуулахаар болжээ

2019-07-17

Баярын өдрүүдэд 642 хүү, 553 охин мэндэлжээ

2019-07-17

Энэ сард болох аялал жуулчлалынхны томоохон ЭВЕНТүүдийн хөтөлбөртэй танилцана уу

2019-07-17

“Цэвэрхэн наадацгаая” аяныхан таван хоногт 100 орчим тонн хог цэвэрлэжээ

2019-07-17

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
67.22%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.14%
Дональд Трамп (АНУ)
4.33%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
3.25%
Шинзо Абэ (Япон)
3.15%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.85%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
1.08%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
0.89%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.39%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.39%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.2%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.1%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,378

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,056

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,321

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,262