Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

Оньсого эртний Грекээс үүсэлтэй бөгөөд аливаа юмсын адил төстэй болон ялгаатай талыг хооронд нь адилтган зүйрлэж зохиодог байжээ. Юуг юутай зүйрлэн оньсого  зохиож байна гэдгээс тухайн улс үндэстний аж амьдрал, ахуй соёл, сэтгэлгээний онцлог тод томруун харагддаг байна.

Монгол оньсого

Монгол оньсого

Монгол оньсого нь ямар нэг зүйлийн байр байдал, үүрэг зориулалт зэрэг түүнийг төлөөлж чадах гол шинж чанаруудаар нь орлуулан дүрсэлсэн богино хэлбэрийн "шүлгэн" асуулт байдаг. 

Монголчууд нарны тухай оньсого хэлэхдээ "Өглөө бүр урд зүгээс улаан халзан бух ирнэ" хэмээн мал ахуйтайгаа холбосон нь мал маллан аж төрдөг ахуй байдлыг нь илтгэхийн дээр энэ нь тухайн ард түмний хувьд чухал байр суурь эзэлдэг болохыг харуулж байна.

Мөн угсаатан зүй судлаачид зөвхөн оньсогыг нь судлахад л монгол гэрийг яаж барихыг мэдэх боломжтой хэмээн үздэг. Тиймээс оньсого нь монгол түмний оюуны чадавх болон ахуй амьдрал, сэтгэхүйн онцлог зэргийг гүн гүнзгий тусгасан байдаг.

Франц оньсого

Франц оньсого

Франц оньсого нь анх үүсэхдээ далд утгатай үгсийг сүүл, толгой холбож, шүлэглэн таалгадаг байснаараа монгол оньсготой төстэй байжээ.  Жишээ нь,

Аавын зоосыг тоолж барахгүй

Ээжийн торгыг эвхэж болохгүй

Эгчийн алимыг идэж болохгүй / од, тэнгэр, сар/

Харин орчин үеийн франц оньсого нь юмс үзэгдлийг ихэвчлэн энгийн, үргэлжилсэн үгээр дүрслэн тайлбарлаж, асуулт-тааврын хэлбэртэй болжээ. Жишээ нь, нарыг

Намайг хүмүүс харахад би улайж харагддаг

Надад байгаа илчээ би цаг үргэлж түгээдэг

Надгүйгээр хэн ч амьдарч чадахгүй учраас

Намайг энэ дэлхийн хаан гэдэг  

Би хэн бэ? гэж далд утгаар бус, шууд ойлгогдохуйц үгээр дүрсэлжээ.

Хятад оньсого

Хятад оньсого

Хятад оньсого нь аливаа юмс үзэгдлийг ханз үсгийн зурлагаар нь дүрсэлдэг байна. Мөн хятад оньсогыг хэв маягаар нь сонгодог, нийтлэг, ардын болон энгийн гэж ангилдаг ажээ.

Сонгодог оньсого нь эртний Хятадын үлгэр домог, яруу найргийн сонгомол төрлүүдээс иш татаж бүтсэн байдаг тул жирийн хүн таахад бэрх учир ийн нэрлэжээ. Жишээ нь:

Өчүүхэн ч толбогүй цагаан хас /хаан/

Хаан гэдэг үг нь цагаан, ван гэсэн хоёр ханз үсгээс бүтдэг. Хэрвээ ван гэсэн ханз үсэгт нэг дусал нэмбэл хас гэсэн үг болно. Тиймээс хаан гэдэг үгийг ханз үсгийн зурлагыг харгалзан "Толбогүй цагаан хас" гэж оньсого зохиожээ.

Нийтлэг оньсого нь тодорхой нэг зүйлд зориулан зохиосон хурц уран дүрслэлтэй, уриа лоозонгийн шинжтэй байдаг байна.  Жишээ нь:

Хятад улс хөөрөн нислээ /бодис хатуу төлөвөөс хийн төлөвт шилжих/- Хятад улс, хөөрөх гэсэн хоёр ханз нийлж дээрх физикийн үзэгдлийг илэрхийлдэг байна. Энгийн нэг бодисын шинж төлөвийг Хятад улс дээшлэн дэвжиж, хөгжин цэцэглэнэ гэсэн утгаар хэлж байгаа нь нийтлэг оньсогоны гол онцлог ажээ.

Энгийн оньсого нь хүмүүсийн сайн мэддэг зүйлийг өдөр тутам хэрэглэгддэг энгийн үгсээр нь дүрслэн өгүүлсэн тул цээжлэхэд амар, таахад хялбар байдаг аж. Жишээ нь:

Зурахад дугуй

Бичихэд дөрвөлжин /ханз зурлага/

Өвөл богино

Зун урт /нар/ хэмээн дүрсэлжээ.

Америк оньсого

Америк оньсого

Америк оньсого нь ихэвчлэн танин мэдэхүйн асуулт, тааврын шинжтэй, шог хошин өнгө аястай байдаг. 

Монгол оньсогоноос ялгаатай нь юмс үзэгдлийн шинж төлөвийг далд бус шууд утгаар илэрхийлж, үргэлжилсэн үгийн хэлбэрээр дүрслэн таалгах нь элбэг байдаг ч бас шүлэглэсэн оньсогууд ч байдаг аж. Жишээ нь:

Хоол өгвөл амьдарна

Ус өгвөл үхнэ /гал/ хэмээн бичжээ.

Мөн шог хошин өнгө аястай оньсогоноос дурдвал, 

"Хэзээ ч өглөөний цайнд идэж чадахгүй хоёр зүйл. Тэр юу вэ?" хэмээх оньсогоны хариу нь өдөр, оройн хоол юм.

Мөн "Нохой бөөс хоёрын ялгаа нь юу вэ?" гэсэн оньсогоны хариу нь нохойнд бөөс байж болно, харин бөөс хэзээ ч нохойтой байх боломжгүй юм.

Энэ мэтчилэн шог хошин өнгө аястай оньсого их байдаг нь тухайн ард түмний чөлөөт сэтгэхүй, хошин шогийн мэдрэмж зэргийг илтгэж байна.

Эдгээрээс үзэхэд улс орон бүрт оньсого нь өөр өөр байдлаар дүрслэгддэг ба зарим нь оюун ухаан хөгжүүлэх, ургуулан бодох чадварыг сайжруулахад чиглэгдсэн байхад, зарим нь алжаал тайлах, зугаацах хэрэглүүр болдог ажээ.

17
таалагдаж байна

0
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Имарт дэлгүүрт гарсан галын улмаас 83.4 тонн хүнсний бүтээгдэхүүнийг устгажээ

2019-06-26

Наадмын өмнө шатахууны үнэ 120 орчим төгрөгөөр буурна

2019-06-26

Хар тамхины хэрэгт холбогдсон консул Б.Баттүшиг хурандаа цолтой

2019-06-26

АНУ-ын Батлан хамгаалах яамын буцалтгүй тусламжаар олгогдсон техник хэрэгслийг хүлээн авлаа

2019-06-26

Илүү гэр /өгүүллэг/

2019-06-16

Галын бурхан /Өгүүллэг/

2019-06-09

"Сумын төв дээр" /өгүүллэг/

2019-05-26

Нангиад хатан /өгүүллэг/

2019-05-19

Консул Д.Мөнх-Эрдэнийг эргүүлэн татахыг Монголын талаас хүслээ

2019-06-26

Х.Баттулга, Ц.Элбэгдорж, Н.Энхбаяр нар Ерөнхийлөгчөөр 14 жил ажиллаж болно

2019-06-26

УИХ-ын эмэгтэй гишүүд Бутаны Хаант Улсын төлөөлөгчидтэй уулзлаа

2019-06-26

Монгол-Болгарын парламентын бүлгийн дарга Л.Энхболд Болгарын Эдийн засгийн сайд тэргүүтэй төлөөлөгчдийг хүлээн авч уулзлаа

2019-06-26

Я.Дагвадорж: Хүүхдэдээ С вирүсийн халдвар авахуулахгүйн тулд хумсны хутга, сойз, сахлын хутгаа тусдаа хэрэглэж занш

2019-06-26

"Манай улсад мансууруулах бодис хэрэглэгчдийн 20 хувь нь элэгний С вирусийн халдвартай байна"

2019-06-26

Гурвалжин будааг 7 хоногт 3 удаа идсэнээр таны биед ямар өөрчлөлт гарах вэ?

2019-06-26

Мансууруулах бодис хэрэглэгчдийн тоо 20 жилийн дотор 20 дахин өсчээ

2019-06-26

ШЕЗ 10 гишүүнээс бүрдэнэ гэдгийг 9 болгох зэрэг саналыг гаргав

2019-06-26

Үндсэн хуулийн цэц маргааныг хэрэгсэхгүй болгов

2019-06-26

Шүүх эрх мэдлийн хариуцлагыг дээшлүүлж, хараат бус байдлыг хангахтай холбоотой нэмэлт, өөрчлөлт

2019-06-26

Хууль бусаар хар тамхи нэвтрүүлсэн дөрвөн иргэнд 1-4 жилийн хорих ял оноолоо

2019-06-26

4.6 кг алт экспортолжээ

2019-06-26

“Улаанбаатар эдийн засаг форум” ирэх баасан гарагт эхэлнэ

2019-06-26

Алтны үнэ хамгийн өндөр цэгт хүрэв

2019-06-25

НӨАТ ядуу бүлэгт илүү дарамт учруулна

2019-06-24

Үзэсгэлэнт оддын хүүхдүүд

2019-06-25

Алдартнууд жирийн хүмүүс байсан бол...

2019-06-20

Амжилтанд хүрэхээсээ өмнө санаанд оромгүй ажил хийдэг байсан одод

2019-06-10

XX зууны хамгийн сайхан эр Ален Делоны амьдралын түүх

2019-06-06

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

УУХҮ-ийн сайд Д.Сумъяабазар “Ил тод, хариуцлагатай уул уурхай” сэдвээр мэдэгдэл хийв

2019-06-26

З.Энхболд: Ц.Элбэгдоржоо АТГ-т ирж мэдүүлгээ өгөөрэй!

2019-06-26
53:11

"Ам нээвэл" нэвтрүүлэгт Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд Н.Цэрэнбат оролцов

2019-06-26

Байшин дотор монгол гэр барин амьдарч буй ажилсаг гэр бүл

2019-06-25

Хүүхдийг загнахаас илүү магтаж өсгөх нь тархины хөгжилд сайнаар нөлөөлдөг

2019-06-25

Далавчных нь том жижиг хүүхдийн тань хэр өндөрт нисэхийг шийднэ

2019-06-21

Хүүхдийн "Сэвлэг үргээх ёслол"-д хүн бүрийг урьдаггүй

2019-06-14

Хүүхдээ аз жаргалаар дүүрэн өсгөхийн тулд ээж аавын яаран анхаарах 9 зүйл

2019-06-12

Тэрэлж голд дөрвөн минж нутагшуулав

2019-06-25

Галтай болгоомжгүй харьсаны улмаас 363 сая төгрөгийн хохирол учруулжээ

2019-06-24

Үер, усны аюулаас сэрэмжлүүлж байна

2019-06-21

Түймэр тавьсан иргэн 363 сая төгрөгийн хохирол барагдуулна

2019-06-20

"Фургон" машин анх удаа шинэчлэгдэхээр болжээ

2019-06-20

"Приус" машиныг 4 хүний тохилог сууц болгон хувиргах бүтээгдэхүүнийг танилцуулжээ

2019-06-18

Хамгийн их борлуулалттай 10 орос машиныг тодруулжээ

2019-06-14

Зовлонгүйгээр жолоо барихад тань туслах зааврууд

2019-06-10

Өвөрмонголын Хятаны шилдэг үзмэрүүдийг үзэсгэлэнд дэлгэнэ

2019-06-26

Кино хорхойтнуудын тархийг гашилгасаар ирсэн 10 асуулт

2019-06-26

Б.Алтанжаргал: Ээж минь алга ташсан бол дээдийн жаргал тэр байлаа

2019-06-26

Кан Хосуп: Монгол-Солонгосын шинэ Торгоны зам үүсч байна

2019-06-26

“UB Пропертиз”: Загварын байранд зочлоод азтан болоорой!

2019-06-26

Маркетингийн тоглоомын дүрэм

2019-06-26

“Цусны даралт ихсэлтийн эсрэг аян-2019” Увс аймгаас эхэллээ

2019-06-25

Киноны хорхойтнуудаа наашаа!

2019-06-24

Хүрэн манжингийн шүүсний ид шид

2019-06-26

Тоос сорогчоор юуг соруулж болохгүй вэ?

2019-06-25

Тархиа хөгшрөхөөс сэргийлэх 5 арга

2019-06-25

Чөмөгний ясаар хийсэн шөлний гайхалтай ашиг тус

2019-06-25

Алгын чинээ цаасаар "цэвэр" болсноо баталгаажуулчих, бөхчүүдээ!

2019-06-26

Х.Болортуяа ДАШТ-д оролцох эрхээ авчээ

2019-06-26

Олон улсын Хөлбөмбөгийн холбооны шүүгч ​Б.Хаш-Эрдэнэ: Хөлбөмбөг бол мэдрэмж

2019-06-26

Монголын боксчид “Байкал-50” ОУТ-д хүч сорино

2019-06-26

Samsung-н эвхэгддэг гар утас худалдаанд гарахад бэлэн болжээ

2019-06-22

2019 онд худалдан авч болох шилдэг 10 зөөврийн компьютер

2019-06-20

Да Винчигийн сэдэж байсан итгэмээргүй дэвшилтэт 10 технологи

2019-06-10

"Apple" компани шинэ бүтээгдэхүүнүүдээ танилцууллаа

2019-06-06

Эмгэнэлтэй ч гэмээр, инээдтэй ч гэмээр үхлээр үхсэн 10 хүн

2019-06-26

Мунхаг хүмүүсийн л санааг зовоодог 7 зүйл

2019-06-26

Бүсгүйчүүдийн амьдралыг хөнгөвчлөх гайхалтай бүтээлч санаанууд

2019-06-26

"Дэлхийн дээвэр" дээр амьдардаг Балбачуудын тухай сонирхолтой 20 баримт

2019-06-26

Боловсролын яам улс төрийн хараанд байгааг багш нар эсэргүүцлээ

2019-06-26

ЭЕШ-д 111 шалгуулагч 800 оноо авчээ

2019-06-24

Мэргэжлийн боловсрол, сургалтын байгууллагын 1000 гаруй багшийг компьютержүүлэв

2019-06-21

Сургууль цэцэрлэгийн урсгал засварыг 8 дугаар сарын 15 гэхэд дуусгахыг үүрэг болгов

2019-06-21

ОХУ Гүрж улсаас иргэдээ татна

2019-06-24

АНУ Иранд шинээр хориг тавина

2019-06-23

Камбож улсад баригдаж байсан барилга нуржээ

2019-06-22

Девид Гилморын гитарууд 21 сая ам.долларын үнэ хүрлээ

2019-06-22

Хүний араншин буюу муухай Монгол зан...

2019-06-26

Харийн оронд ажиллаж улсаа ядуурлаас аварсан солонгос залуус

2019-06-25

Бусдын яриаг сонсож сур

2019-06-24

Хямдхан хүмүүст үнэтэй үг бүү хэл, тэд үнэ цэнийг нь мэддэггүй юм...

2019-06-24

Цөмийн гамшигт өртсөн Фукушимагийн хориотой бүсийн өнөөгийн дүр төрх

2019-06-25

Цэнхэр үст Цэрэнгийн гайхалтай аялал

2019-06-24

Хэвлийдээ бойжиж буй амьтдын гайхамшигт зургууд

2019-06-23

Алдарт барилга, дурсгалт газрууд баригдаж байх үедээ...

2019-06-23

Шахмал түлшийг нүүрсний үнээр хэрэглэгчдэд хүргэнэ

2019-06-26

Г.Занданшатар Оюутолгойн гэрээг шалгах үйл ажиллагааг тасалдуулахгүй байх үүрэг өгчээ

2019-06-26

Монголчууд Оюу толгойн гэрээнд өөрчлөлт хийвэл Олон улсын Арбитрын шүүхэд дуудагдах эрсдэлтэй

2019-06-25

Тоост Заамарыг Тосонгийн ой бүрхэнэ гэв

2019-06-25

Аяга угаах ариун буянтай ажил

2019-06-24

Ухаарал гэж...

2019-06-24

Гүүр...

2019-06-21

"Нүцгэн үнэн"-ийн түүх

2019-06-21

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
67.12%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
16.21%
Дональд Трамп (АНУ)
4.31%
Шинзо Абэ (Япон)
3.29%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.95%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.83%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
1.25%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.02%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.45%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.34%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.11%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.11%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,367

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,016

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,318

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,257