Чингисийн өмнөх үе рүү ухарч алхах уу?

Чингисийн өмнөх үе рүү ухарч алхах уу?

Жалга довны үзэлд хэт автаж, нутгархах нь найман зуунаар ухарч  алхахтай адил.

Эзэн богд Чингис хаан XIII зуунд тус тусдаа салангид оршин байсан (Хэрэйд, Найман, Мэргид, Ойрад г.м) олон овог аймгийн бүлгийг задалж, тэдгээрийг хооронд нь нэгтгэн ижилсүүлснээр монгол угсаатан бүрэлдсэн гэж үздэг. Өөрөөр хэлбэл, тус тусдаа байсан овог аймгууд нэгдэж, хэл, соёлын ижилсэлд орохын зэрэгцээ өөрийн жинхэнэ угсаа гарвалыг үл хайхран, дэлхийд цуурайтсан Чингисийн нэр дор нэгдэж, нэг угсаатан гэдгээ хүлээн зөвшөөрснөөр монгол угсаатан үүсэн бүрэлджээ.

Нэг хэлээр ярьдаг, нэг гаралтайгаа хүлээн зөвшөөрдөг (заавал нэг гаралтай нь үнэн байх албагүй бөгөөд хүлээн зөвшөөрдөг байхад хангалттай), иж бүрэн заншил, амьдралын хэвшил болон нандигнан дээдэлдэг уламжлалтай, үүгээрээ бусдаас ялгарах бүлэг хүмүүсийг угсаатан гэнэ.

С.М.Широков

Харин өдгөө Монголд 20 гаруй угсаатны бүлэг (хуучин нэршлээр ястан, халх, дөрвөд, өөлд г.м), дэлхий дээр долоо орчим монголжуу хэл байдаг аж. Үүнийгээ дагаад угсаатны бүлгээр ангилах, ялгаварлах, хуваарилах, хүмүүжүүлэх үзэл бий болж, бидний хэлдгээр "жалга довны үзэл" эрчээ авсан.

Харин үүнийг судлаач Л.Мөнх-Эрдэнэ Зөвлөлтийн-Коминтерний (Дэлхий дахинд Коммунист хувьсгалыг ялуулах зорилготой байгууллага) бодлого байсан бөгөөд монголчуудын задалж, дотор нь хагаралдуулан, хүчийг нь сулруулах замаар тогтоон барих гэсэн бодлого хэмээн үзжээ.

Түүний судалгааны өгүүлэлд бичсэнээр 1928 онд Монголын засгийн эрхэнд гарсан шинэ эрх баригчид (Зүүнтнүүд), ЗХУ-ын Коминтерний бодлогыг дагаж, 1930-аад оноос монголчуудыг яс үндсээр нь ангилан паспортжуулж эхэлжээ. Ингээд тэр үед Монголд 30 шахам угсаатны бүлэг оршиж, төр засгаас тэдгээрийн тус тусын үндэс угсаа, хэл, соёл, аж ахуй, боловсон хүчнийг хөгжүүлэхийг эрмэлзэх болжээ.

Мөн тухайн үед Зөвлөлт Холбоот улсын Борис Владимирцов "Зүгээр л монголчууд гэж байхгүй, харин халхчууд, харчингууд, буриадууд, цахарууд гэх мэт тус тусдаа бүлгүүд л байгаа" хэмээн хэлж байсан нь монголчуудыг хагаралдуулан хуваах гэсэн тэдний бодлогын гэрч болжээ.

1938 он хүртэл А.Амар нарын хүмүүс үндэс угсаагаа зөвхөн "Монгол" гэж бүртгүүлж байсан нь яс үндсээр нь ялган паспортжуулж байсан тус бодлоготой эвлэрч чадахгүй байсныг гэрчилдэг байна.

Харин  Коминтерний монгол угсаатныг хуваан бутаргах гэсэн тэрхүү кампанит ажил үүргээ маш сайн гүйцэтгэснийг өдгөө олон жишээнээс харж болно. Тухайлбал, нутгийнхаа хүнтэй гэрлэ, нутгийнхаа хүнийг дэмж гэх мэт хандлага одоог хүртэл байдаг нь тухайн үед монголчуудын тархинд суулгасан үзэл суртлын үлдэгдэл гэж хэлж болно.

Харин Коминтерний тэрхүү кампанит ажлаас өмнө монголд нутгархах үзэл  байсан ч тэр нь тийм ч их газар авахаар хэмжээнд байгаагүй аж. Жишээ нь, тархи угаалтын өмнөх үед эцэг эх нь хүүхдэдээ нутгийнхаа хүнтэй гэрлэ гэж захидаг байсан нь нутгархах гэхээсээ илүү тэр үед харилцаа холбоо, машин, техник технологи хөгжөөгүй байсан учир үр хүүхдээ холын хүнд өгөхөөс татгалзан, өөрт ойр байлгах гэсэн шалтгаантай байжээ.

Харин өнөөдөр зарим эцэг эхчүүд Монголын хоёр захад байсан ч харилцаж, хүсвэл хэдхэн цагийн дотор нисээд очих боломжтой хөгжингүй нийгэмд амьдарч байгаа атал заавал нутгийн хүнтэйгээ гэрлэхийг шаардаж буй нь Монголыг бутаргах гэсэн гадны нөлөөнд одоо хүртэл автсаар байгааг харуулж байна.

Чингис хаан биднийг нэгтгэсэн, харин хожим ЗХУ монголчуудыг эвтэй байхдаа хүчтэй гэдгийг мэдээд задлан бутаргахыг хүсч, түүнийгээ ч тодорхой  хэмжээнд хэрэгжүүлж чадсан байна.

Судлаач Л.Мөнх-Эрдэнэ одоогийн угсаатны бүлгийг, өнгөрсөн үеийн овог аймгийн бүлэгтэй зүйрлэжээ. Өөрөөр хэлбэл, нэг цул байсан монгол угсаатан, халх, буриад, дархадаараа салах нь Чингис хаан нэгтгэхийн өмнөх тархай бутархай овог аймгийн үе рүүгээ буцан, найман зуунаар ухарч байгаатай ижил юм.  Гэвч бид ухрах биш, урагшлах ёстой! Монголчууд эвтэй байхдаа хүчтэй.

Би монгол хүний саруул ухаанд итгэдэг.

С.Зориг

13
таалагдаж байна

1
таалагдахгүй байна

Холбоотой мэдээлэл Бүгдийг үзэх

Сэтгэгдэл (-)

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд манай сайт хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү!
0/1000
  • Зочин ×
    Хариулах ({[{ cmmnt.children.length }]})
    0/1000
    • Зочин {[{ childComment.ip_address }]} ×
      {[{ childComment.text }]}
      {[{ childComment.dislike_count }]}
    • Бусад сэтгэгдэл ()
  • Бусад сэтгэгдэл ()

Дуртай төрөл

Драмын театрын ягаан байшингийн дотор талын бодит байдал

2019-10-14

Кёкүшюзан Д.Батбаярын хүү шинэ уран бүтээлээ гаргажээ

2019-10-13

"Нарантуул" захын нэг өдөр

2019-10-13

Богд Жавзандамба хутагтын мэндэлсний 150 жилийн ойд зориулсан хурал болж байна

2019-10-11

Хэрхэн олны өмнө цэгцтэй, сандралгүйгээр ярьж сурах вэ?

2019-10-14

Анхаар: Хоолны үлдэгдэл, аяга тавгаа угаахгүй хонуулах нь ямар аймшигтайг мэдэх үү…

2019-10-14

Сээтэгнэлийг эелдэг байдлаас хэрхэн ялгах вэ?

2019-10-12

Хөхний даруулга зүүхгүй байхын ач тус

2019-10-12

АН-ын дарга С.Эрдэнэ шахмал түлшний асуудлаар иргэдийн байр суурийг сонслоо

2019-10-14

854 тэрбум төгрөгний үнэтэй цахилгаан автобусыг Монголоос авалгүй гадаадаас оруулж ирэх гэж байна

2019-10-14

"Хүн болгон алддаг гэдгийг бидний өвөг дээдэс маш сайн мэддэг байсан"

2019-10-13
14:42

Агаарын чанарын үзүүлэлт хэвийн хэмжээнд хүрчээ

2019-10-11

Хоёр их гүрний худалдааны дайн Монголд хэрхэн нөлөөлөх вэ?

2019-10-14

Э.Болортулга: МСНЭ-ийн гишүүдийн татварын орлого нийт зардлын 15 хувиас хэтэрдэггүй

2019-10-08

Д.Оюунхорол: Төр иргэддээ боломж олгох үүднээс барьцаагүй зээл олгох шийдэлд хүрсэн

2019-10-04

Л.Оюун: Зээлийн хязгаар тавьж, бонд гаргахаас айх шаардлагагүй

2019-10-04

Өдөрт нэг өндөг идэх нь зүрхний өвчнөөс сэргийлдэг

2018-05-31

Дэлхийн улс орнуудын оньсого ямар байдаг вэ?

2018-05-30

Дэлгэцийн цэнхэр туяа нойргүйдэл, хорт хавдар үүсгэдэг

2018-05-30

5 сарын 27 цаг агаар: Улаанбаатарт өдөртөө 15 хэм дулаан

2018-05-27

Э.ОЮУНБОЛДЫН нэхэмжлэлийг буцаажээ

2019-10-14

“Богд Зонхова” хайрхны энгэрт 500 мод тарив

2019-10-14

Б.Ууганцэцэг: Монголчууд олуулаа нийлж нэгэн рүүгээ “боргож” байгаа нь хүний ёсноос гажууд үйлдэл

2019-10-14

Өмнөговь аймагт 4.3 магнитутын хүчтэй газар хөдөлжээ

2019-10-14

Өнөөдөр бүх нийтээр мод тарих өдөр

2019-10-12

Сэлэнгэ мөрөн, Орхон голын ай савыг онцгойлон хайрлаж, хамгаалмаар байна

2019-10-11

Маргааш бүх нийтээр мод тарих өдөр

2019-10-11

Байгальд орхисон шашны эд зүйлсээ авахыг мэдэгдье

2019-10-10

Энх цагт эндэх ёсгүй амь

2019-10-14

Тороолууд гэж...

2019-10-14

Манай гэр бүлүүдэд байдаг нийтлэг зовлон нь ХАРДАЛТ

2019-10-14

Судлаач Ганаа: Ахиад л төмөр замын хэрүүл

2019-10-14

Уран зохиолын хичээл хэрэгтэй юу?

2019-10-09

Сурагчдын амралт энэ сарын 28-нд эхэлнэ

2019-10-08

Г.Занданшатар: Дэлхий дахинд зэвсгийн хүчээр сөргөлдөхөөсөө илүү эрдэм оюунаар өрсөлдөх шинэ эрин эхэлжээ

2019-10-06

С.Чинзориг: Мэргэжлийн боловсролын салбарт үнэлэлт, дүгнэлт өгөх цаг болсон

2019-10-02

Мастеруудын дэлхийн аваргад түрүүлсэн Монголын долоо, найм дахь тамирчин болж байна

2019-10-14

Шинэ аваргууд тодорсон ахмад даамчдын "УАШТ-2019"

2019-10-14

Шатарчин хүний ухаанд орчлон дэлхий багтдаг

2019-10-14

Иран эмэгтэйчүүд анх удаа хөлбөмбөгийн тэмцээн үзжээ

2019-10-11

Эцэггүй өсөх нь хүүхдийн сэтгэл зүйд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

2019-09-13

Цэцэрлэг болон сургуулийн насны хүүхдүүдтэй ээжүүдэд хандан хэлэхэд...

2019-09-12

Хүүхдээ өмөөрснөөр та хүмүүжилд нь муугаар нөлөөлнө

2019-09-11

Хурим хийхээсээ өмнө заавал асуух 11 асуулт

2019-09-08

"Сохор" /өгүүллэг/

2019-09-29

Улбар шар

2019-09-22

"Салхи хагалагч" /өгүүллэг/

2019-09-15

"Нинаг буцаасан нь" /өгүүллэг/

2019-09-01

“Uber” компани такси үйлчилгээндээ нисдэг тэрэг ашиглаж эхэллээ

2019-10-09

Илон Маскийн "Ангарагийг эзлэх" хөлөг

2019-10-04

Франц улс "Facebook" компанийн криптовалютыг европд ашиглуулахгүй байх арга хэмжээ авна

2019-10-03

"Facebook" компани “like”-н тоог харагдахгүй болгох туршилт хийнэ

2019-09-27

Сайн дураараа битгий кесар хагалгаа хийлгэ!

2019-10-14

Мао Зэдуныг “атгадаг” байсан эмэгтэйн түүх

2019-10-11

Мэргэжлийн хүний хувьд энэ шуугиан тариад байгаа шахмал түлшний талаар хэдэн үг хэлье...

2019-10-10

Өвчин хийсэж биш хэлж ирдэг!

2019-10-08

Podcast news - Цаг үе (2019.10.14)

2019-10-14

Podcast news - Цаг үе,өдрийн мэдээ (2019.10.11)

2019-10-11

Podcast news - Цаг үе (2019.10.11)

2019-10-11

Podcast news - Цаг үе,өдрийн мэдээ (2019.10.10)

2019-10-10

Бие давхар эх, төрөлттэй холбоотой орон орны сонирхолтой уламжлалууд

2019-10-14

Газар чөлөөлөхөөс татгалзсан хятад айлуудад юу тохиолддог вэ?

2019-10-14

Дэлхийн хамгийн уйтгартай замаар зорчсон тэмдэглэл

2019-10-14

Эрдэмтдийг 100 гаруй жилийн турш будилуулж буй Тунгускын дэлбэрэлтийн нууц

2019-10-14

Нэрийг нь хүн бүр мэдэх ч царай нь төдийлөн танил биш алдартнууд

2019-10-02

Женнифер Лопез сүй тавьжээ

2019-09-30

Бид сүүлийн 20 жилийн дотор хэрхэн өөрчлөгдсөн бэ?

2019-09-24

О.Ариунзул: Би чиний талд үргэлж бат зогсоно

2019-09-22

Б.Хурц нарт холбогдох хэргийн анхан шатны шүүхийн тогтоолыг хүчингүй болгов

2019-10-09

Ш.Батхүү гомдлоо татсан тул хэргийг хэлэлцэхгүй

2019-10-09

УИХ-ын гишүүн, Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд Ц.Нямдорж 4 хуулийн төсөл өргөн барилаа

2019-10-09

Үндсэн хуулийн цэцийн их суудлын хуралдаан маргааш болно

2019-10-08

Алт, мөнгө боловсруулах үйлдвэр барих гэрээнд гарын үсэг зурлаа

2019-10-11

Оюутолгойн гэрээ эрх зүйн чадамжгүй

2019-10-09

Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн дэд бүтцийг Улсын комисс хүлээн авлаа

2019-10-08

Угтаалцайдамаас кварц олборлохыг зөвшөөрөхгүй

2019-10-08

ХААН галерей дэх “Монгол” үзэсгэлэнгээр зочилж, дотоод мэдрэхүйгээ сэрээгээрэй

2019-10-14

К mobimn: Гурван найзтайгаа ирээд шимтгэлээ бууруулаарай

2019-10-14

King Tower: 20 хувь хүртэлх онцгой хөнгөлөлт санал болгож байна!

2019-10-14

Юнионпэй картын урамшуулал эхэллээ

2019-10-14

Эквадорын үймээний үеэр 7 хүн амь эрстжээ

2019-10-14

Өмнөд Солонгосын Хууль зүйн сайд гэр бүлийнхнийхээ холбогдсон авлигын хэргээс болж огцорлоо

2019-10-14

Эртний Маяагийн үед хамаарах 27 хотын туурь олджээ

2019-10-14

Сири дэх АНУ-ын цэргүүд Туркийн их бууны суманд өртөх дөхжээ

2019-10-14

ЭХЭМҮТ вакумжсан мэс заслын хэсэгтэй боллоо

2019-10-14

Эрүүл Мэндийн Яамны ТНБ Даргыг улс төрөөс ангид томилж чадах уу?

2019-10-14

“Эрүүл иргэн” аян Баянгол дүүрэгт амжилттай хэрэгжиж байна

2019-10-12

“Сайн туршлага-2019” арга хэмжээ болов

2019-10-12

Хятадууд хар тамхинд хэрхэн "живж" байсныг харуулсан түүхэн зургууд

2019-10-13

Халуухан Украин бүсгүйчүүд гэрэл зурагчин Давид Дубницкийн дуранд...

2019-10-13

Монголын үзэсгэлэнт охид (100 фото) №162

2019-10-12

Фотошопын засвар ороогүй хачирхалтай зургууд

2019-10-12

Төсвийн мөнгийг УИХ-ын гишүүд концесс нэрээр хувьдаа завшдаг

2019-10-14

Казахстаны тал жил бүр 25 монгол иргэнд сургалтын тэтгэлэг олгоно

2019-10-14

БСШУС-ын сайд орон нутагт ажиллаж байна

2019-10-13

НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга мэндчилгээ ирүүллээ

2019-10-13

Санал асуулга Бүгдийг үзэх

Владимир Путин (ОХУ)
66.63%
Ши Жиньпин (БНХАУ)
15.96%
Дональд Трамп (АНУ)
4.76%
Шинзо Абэ (Япон)
3.37%
Ангела Меркель (ХБНГУ)
2.79%
Ким Жон Ун (БНАСАУ)
2.79%
Режеп Тайип Эрдоган (Турк)
1.22%
Беньямин Нетаньяху (Израиль)
0.87%
Нарендра Моди (Энэтхэг)
0.7%
Хаан Салман (Саудын Араб)
0.41%
Эммануэль Макрон (Франц)
0.29%
Тереза Мэй (Их Британи)
0.23%

Хамгийн чанартай боловсрол олгодог их дээд сургууль аль нь вэ?

1,473

Одоогийн улстөрчдөөс хэн нь биднийг зөв зам руу удирдах вэ?

6,315

Утааг багасгахын тулд хамгийн түрүүнд юу хийх ёстой вэ?

1,384

Амьдрахад хамгийн таатай хотхон аль нь вэ?

2,312